INHOUD Over het boek en de auteur
7
Ingrediënten en materialen
8
DEEL 1 KRUIDENBEREIDINGEN
Interessante materialen voor bereidingen met kruiden
8
Hoe begin je eraan? Dokter of niet
37
Waarom een extractiemiddel
10
gebruiken? 37 Kruiden in hokjes
13
Hoe eenvoudig kan het zijn? 37
Gif of medicijn
13
Keuken versus geneeskracht 37
Wortel, zaad, blad of bloem? Inhoudsstoffen Smaak
Vers of droog kruid
14
38
Volume versus gewicht 38
14
Keuze van het medium 38
15
Oplosbaarheid en extractie van Wat zijn inhoudsstoffen?
inhoudsstoffen 39
18
Ontstaan en functie in de plant
Kuur versus ondersteuning 40
18
Interessant voor mens, chemie en
Zaken die de gekozen dosering
farmacie
beïnvloeden 40
18
Invloed op de kwaliteit
19
Opdeling in groepen met eigenschappen
Kruidenrecepten zelf maken
42
Stappenplan voor een geslaagd
19
kruidenrecept 42 Productie en gebruik van etherische olie Plukken, drogen en bewaren 1. Plukken 32
32
24
WATER
44
Benodigdheden 32
Wat is water?
Actieplan 32
Hoe water gebruiken als
2. Drogen 35 Waarom? 35 Hoe? 35 3. Bewaren 35
45
extractiemiddel in de keuken?
Icetea 46 Eaze tea 46 Chai thee 48 Gember-limoenthee 48 Kruidig water 48
46
36
Hoe water gebruiken als extractiemiddel voor kruideneigenschappen?
Koud maceraat 49 Kruideninfusie/-thee
50
Straffe kruideninfusie/-thee 50
Hydrolaten
50
52
52
Verfrissende gezichtslotion 53 Enkele eigenschappen 53
Eigenschappen van verschillende azijnsoorten
Siroop
66
Hoe azijn gebruiken als extractiemiddel
54
Een siroop maken
voor kruideneigenschappen?
54
Basis 54 Algemene bereidingswijze 55
Bewaren
Bewaren 56
Recepten 69
Tijm-honingsiroop 56 Vlierbes-anijssiroop 58 Uiensiroop 58
69
Wat is honing?
71
Samenstelling van honing 71 Werking van honing 71 Contra-indicatie 71
59
Hoe honing gebruiken als extractiemiddel
60
Zelf maken
67
69
Mineralensupplement 69 Vierdievenazijn (oud recept) 70
Sirooprecepten 56
AZIJN EN HONING
67
Algemene bereidingswijze Dosering en gebruik
Gebruik en dosering van siropen 55
Wat is azijn?
64
Marinade 64 Appelazijn in sausjes 64 Vinaigrette of dressing 64 Traditionele Franse vinaigrette 64 Relishes, chutneys en pickles 65 Kappertjes (pickles) 65 Mangochutney 65
Inwendig gebruik 52 Uitwendig gebruik
63
Verdere bewerkingen
Kruidendecoct 50 Wanneer en hoe drinken?
Enkele recepten
Frambozenazijn 63 Tomatenazijn 64 Dragonazijn 64
49
voor kruideneigenschappen?
61
Een magisch geneesmiddel?
72
Algemene bereidingswijze 72 Dosis en gebruik 72
61
Bewaren 72 Hoe azijn gebruiken als extractiemiddel in de keuken?
Knoflookhoning
73
63
Algemene bereidingswijze
63
Oxymels
74
Algemene bereidingswijze 74 Dosis en gebruik 74 Bewaren 74
Fire cider
75
ALCOHOL Wat is alcohol?
Alcohol als extractiemiddel voor
76
kruideneigenschappen
92
Algemene bereidingswijze voor een gewone tinctuur 92
77
Anaeroob fermentatie-
algemene Bereidingswijze 94 Vereenvoudigde bereidingswijze gewone tinctuur 95
proces met gistcellen 77 Waarom alcohol in kruidenbereidingen? 78 Effect van alcohol op het lichaam 78
Wat met kruidenmengsels? 95 Bewaren 95
Hoe alcohol gebruiken als extractiemiddel in de keuken?
79
Kruidenwijn 79
Dosering en toediening van een gewone tinctuur 95
Clareit, middeleeuwse kruidenwijn 79 Welke wijn gebruik je? 80
Recepten voor enkelvoudige tincturen 96
Basismethode 80 Gebruik en dosering 81
Recepten voor tincturen van
Bewaren 81
kruidenmengsels 98
Plaats voor kruidige creativiteit 82
Rozemarijnwijn 82 Gemberwijn 82 Glühwein 82 Maïtrank 84 Peterseliewijn (hartwijn) 84 Likeuren en kruidenbitters 84 Zelf maken 85
Algemene maceratiemethode 86 Gebruik en dosering 87 Bewaren 87 Plaats voor kruidige creativiteit 87
Frambozenlikeur 87 Muntlikeur 88 Mijnwerkerselixir 88 Lijsterbeslikeur 90 Sleedoornlikeur 90 Okkernotenporto 90 Campari 91 Sinaasappelkoffiebonenlikeur 91
Keelspray 98 Zweedse kruidenbitter 100 Tincturen, wat kun je er nog allemaal mee?
101
Kruideninfusie (p. 50) 101 Siroop (p. 54) 101 Emulsie (p. 135) 102 Kompres 102 Gel 102 Algemene bereidingsmethode voor een gel 103 Bewaren 103 Gebruik/dosering 103 Enkele recepten 104
Aftersungel 104 Benengel 104
VETTE PLANTENOLIE Wat is plantaardige olie?
106
107
Hoe olie gebruiken als extractiemiddel voor kruideneigenschappen?
122
Keuze van de olie 122
Plantenolie, dierlijk huidvet (talg) en
Verhouding kruid en olie 122
minerale olie 107
Algemene bereidingswijze 123
Triglyceriden: een korte duik in de
Draagolie 124
chemie 107
Bewaren 124
Oliewinning 108
Gebruik en dosering Enkele recepten
Wat zijn boters? 110 Gebruik van olies en boters 110 Wanneer is een olie vervallen? 110 Invloed op de houdbaarheid 110 Keuze van olies en vetten
111
Lijst van olies en boters met hun eigenschappen 112
124
124
Goudsbloemenolie (Calendula officinalis L.) Berkenbladolie (Betula pendula Roth)
124
124
Sint-janskruidolie (Hypericum perforatum L.)
124
Kamilleolie (Matricaria recutita L.)
125
Tabel met eigenschappen 115
Olies combineren: algemene methode 116 Enkele recepten 117
Massageolie voor droge huid 117 Oliefase voor dagcrème 117 Oliefase voor nachtcrème 117 Hoe olie gebruiken als extractiemiddel in de keuken? 118
Zalven
126
Olie plus verdikker Wat is een was?
126
126
Soorten was, een beknopte lijst Keuze van de was
Algemene bereidingswijze
Eenvoudigste zalf 128 Basisreceptuur met was Bewaren
Gebruik en dosering
Keuze van de kruiden 118
Specifieke recepten
Bewaren 119 Recepten 120
Pesto 120 Kruidenboter 120 Valsspelen met kruidenolie 121
128
129
131
Welke olie kies je? 118 Algemene bereidingswijze 119
126
127
131 131
Etherische oliezalf (120 ml) 131 Goudsbloemzalf (50 ml) 131 Lippenbalsem (2 stiftjes van 7 ml of 1 potje van 15 ml ) 132 Lippenstift (1 stiftje of potje van 7 g) Propoliszalf (30 ml) 134
132
EMULSIES EN NATUURCOSMETICA Wat is een emulsie? Olie en water
DEEL 2 PLANTENKENNIS
135
Sensorieel ervaren
136
159
Cognitieve kennis
136
Werking van een emulgator Soorten emulgatoren
158
159
Hiërarchie, ook in de natuur
136
✒What’s in a name?
1368
160
Houdbaarheidsdatum Emulsies in de keuken
141
♣ Welke delen van de
Recept: aiolisaus
141
plant gebruiken we?
160
160
161
Gevaar! Wat kan ik veilig doen? Emulsies in de kruidenbereidingen Echte beginner?
142
Aloë vera
142
Opstelling van een recept
162
Basilicum
142
166
Procentuele verdeling van de water-,
Berk
olie- en werkstoffasen
Brandnetel, grote
144
Specifieke opdeling van de drie fasen Werkstoffen en bewaarmiddelen
Algemene bereidingswijze Enkele recepten Eerste keer
174
178 182
Duindoorn 186
147
Goudsbloem 190
148
Gember 194
148 149
Haver 198 Heemst 202 Heermoes 206 Hop 210 Kamille 214
150
Zalige voetenbalsem (100 g) Crèmes en lotions
Citroenmelisse
Driekleurig viooltje
145
Beginnerslotion – bodymilk (100 ml) Beginnerscrème (100 ml) 149 Vettige crème voor beginners – handcrème (100 ml) 149 Balsems
144
170
150
Klimop 218 Lavendel 222
152
Eenvoudige rozengezichtslotion (100 g) 152
Linde, kleinbladige 226
Dag- en nachtcrème (50 g)
Meidoorn 234
154
Marjolein 230 Munt (pepermunt) 238 Paardenbloem 242 Paardenkastanje 246 Peterselie 250 Rode zonnehoed 254 Rozenbottel/hondsroos 258
161
Rozemarijn 262 Salie 266 Sint-janskruid 270 Smeerwortel 274 Teunisbloem 278 Tijm 282 Valeriaan 286 Venkel 290 Vlier 294 Vrouwenmantel 298 Weegbree, smalle 302 Wild (schietwilg) 306 Lijst met kwaaltjes Receptenindex Kruidenindex Bibliografie Dankwoord Disclaimer
317
318
318
319
320
311