Donut in talud
architect
De opdrachtgevers voor dit project hadden een woning van DMOA bezocht, en kenden ook een van hun projec-
Benjamin Denef, Matthias Mattelaer, Stefanie Dieleman, Anja Derden en Rosalien Bijnens DMOA architecten BV BVBA
ten via een verre kennis. Zelf hadden ze een vrijstaande woning gekocht op een perceel met een steil talud in de omgeving van Brussel, de streek waar het koppel was opgegroeid. De woning diende plaats te maken voor een op maat gemaakt droomhuis met een uitgebreid programma, bij voorkeur vormgegeven in een strak volume. Dat laatste idee sneuvelde echter op de tekentafel en maakte plaats voor ronde en wemelende contouren.
adres Erasme Ruelensvest 21c 3001 Heverlee
Vanwaar de keuze voor een groot ondergronds volume? De grootste uitdaging was om het uitgebreide programma vorm te geven, zonder een kolossaal volume neer te
contact 016 75 01 56 info@dmoa.be www.dmoa.be
poten. We wilden hier absoluut geen mastodont van een huis creĂŤren. De erg ruime tuin ligt een niveau hoger dan de straat en geeft uitzicht over de huizen aan de overzijde, tot aan een valleitje. Om optimaal gebruik te maken van de oriĂŤntatie, met het terras aan het zuidwesten, het zwembad in de zon en een maximum aan lichtinval, was er een slimme inplanting nodig. Die moest bovendien rekening houden met de woning van de rechterbuur, die zeer dicht tegen de zuidelijke perceelgrens ligt. Al die aandachtspunten vertaalden we in een
fotografie
sterk concept, waarbij we het niveauverschil op het terrein optimaal benutten. Door een groot deel van het
Yannick Milpas
programma in te graven, beperkten we het zichtbare volume van de woning tot een minimum. Wat betekende dit voor de indeling? Via een uitnodigende inham in het talud op straatniveau bereik je de toegangszone, de garage en de bureauruimte. Op tuinniveau bevinden zich de leefruimtes in een paviljoen waarvan je op straat nauwelijks een glimp kunt opvangen. De privacy van de bewoners blijft dus gevrijwaard. De inplanting gebeurde dicht bij het naastgelegen voetbalveld, ver weg van de rechterbuur. Dankzij de grotendeels ondergrondse inplanting is de impact op het straatbeeld zeer beperkt. Omdat de tuin over het dak van de ondergrondse verdieping doorloopt, is ook vanuit het paviljoen de omvang van het gebouw niet voelbaar. Het ondergrondse deel herbergt verrassend veel functies. Slaap- en badkamers, wellness-, logeer-, tv- en speelruimte voor de kinderen zijn aan het oog onttrokken en georganiseerd rond een grote, in de tuin verzonken patio. De begroeide heuveltjes in de patio laten doorzichten toe en bieden tezelfdertijd privacy aan de kinderkamers. Zowel de boven- als de benedenverdieping wentelt zich rond de patio. We noemen het project wel eens het donut house. De patio zorgt voor een wisselwerking tussen de beneden- en de bovenruimtes en tussen binnen en buiten. Het ontwerp is tweeledig: enkel de extraverte bovenverdieping toont zich aan de buitenwereld en baadt in het licht dankzij de grote glaspartijen. Het contact met de omgeving en de tuin staat hier centraal. Het ondergrondse gedeelte van de woning is eerder in zichzelf gekeerd. De kwaliteit van deze woning ligt vooral in de beleving en de wisselwerking van deze twee sferen.
457
De circulatie is erg doordacht uitgewerkt.
Hoe verhouden de beide delen zich onderling?
Bezoekers betreden de woning op het straatniveau en worden onmiddellijk naar de bovenliggende leefruimtes
Het paviljoen heeft een open plan en staat in nauw contact met de tuin. De zones van de woonfuncties worden
geleid via een gekromde steektrap. Ze vangen daarbij een glimp op van de benedenverdieping met de patio en
gedefinieerd door vaste elementen: het keukeneiland, de zitput met haard, de kastenwand en de koker voor de
haar rondgang. Eenmaal boven komen ze langs de rode pivoterende deur in een zonovergoten ruimte met
wenteltrap. Ondergronds worden de functies gescheiden door wanden. Alle ruimtes zijn gelinkt aan de patio
uitzicht op de patio, de tuin en de hele bovenverdieping. Verborgen in de koker aan de zitput bevindt zich een
en worden verbonden door middel van een rondgang. Zowel de vloer als de wanden van deze rondgang werden
wenteltrap, die dienstdoet als sluipweg. Deze trap, die baadt in het daglicht afkomstig van het grote dakraam,
afgewerkt met eenzelfde houten beplanking en worden beperkt verlicht door kleine daklichten. De wandeling
leidt de bewoners naar het slaapgedeelte op de benedenverdieping. Op deze verdieping omarmt en bedient
door deze corridor krijgt hierdoor een unieke intieme sfeer.
een rondgang alle ruimtes. De circulatie verloopt eenvoudig en gestroomlijnd. Bijna elke binnenruimte kreeg toegang tot de buitenruimte, waardoor ook circulatiepatronen ontstaan door de patio heen. Je kunt bijvoor-
Is licht de cruciale factor in de sfeerbepaling?
beeld via de patio makkelijk vanuit de wellnessruimte naar het zwembad en omgekeerd.
Zeker. Het paviljoen staat in rechtstreeks contact met de zon, de tuin en de natuurelementen. Het directe daglicht kan middels buitenjaloezieën gefilterd worden. De benedenverdieping ontvangt beperkt zenitaal en
Waarom koos je voor hout als buitengevelafwerking?
indirect daglicht. Om de intieme en serene sfeer ook ’s nachts te behouden, beperkten we het aantal licht-
We wilden het volume vormgeven als een paviljoen. Glaspartijen en gesloten geveldelen moeten een geheel
punten op de benedenverdieping tot één per ruimte. De deuren en de dressingkasten die zich in de rondgang
vormen en de indruk geven rond de vloeren dakplaat gewikkeld te zijn. Met verticale houten latjes konden we
bevinden, zijn afgewerkt met dezelfde beplanking als de wanden en zijn daarom nauwelijks zichtbaar. De
de kromming van de gevel mooi volgen. De houten latjes sloten daarenboven perfect aan bij de profielen voor
deuren worden daarom ’s nachts uitgelicht door middel van kleine vloerspotjes.
de glaspartijen in hetzelfde materiaal. Met hout is elk detail mogelijk. Plinten, dakranden en raamprofielen werden in samenspraak met de aannemer bepaald. De horizontale dorpel en dakrand lopen rondom de woning door en benadrukken het idee van de ‘wikkel’. Tussen die twee lijnen bepalen de verticale balken het ritme van de gevel, een opeenvolging van open en gesloten delen, inclusief overdekt terras.
459
461
Welke andere interieurelementen bepalen mee de sfeer? Bovengronds is het uitgangspunt de warme, huiselijke, lichtroze kalkvloer. Het roze Sarroncolin-marmeren werkblad van het keukeneiland, met vuur- en bordeauxrode adertekening, is hierop afgestemd, net als de andere interieurelementen zoals de kastenwanden in eikenfineer. De keuken kan grotendeels aan het zicht onttrokken worden door twee schuifpanelen. In de natte ruimtes werd de genuanceerde grijze kalkvloer doorgetrokken in de douches en vind je kleuraccenten in oker, turquoise en diepblauw. Die komen terug in de tegelwanden of het meubilair. In de kinderkamers werkten we met de favoriete kleur van elk kind en kwam er een wanddoek met een leuke tekening.
De deuren en de dressingkasten die zich in de rondgang bevinden, zijn afgewerkt met dezelfde beplanking als de wanden en zijn daarom nauwelijks zichtbaar. Een kalkvloer is geen alledaagse keuze. Die komt in de meeste ruimtes terug en is net als de plafonds glanzend afgewerkt. De wanden werden daarentegen afgewerkt met een ruwere leempleister. Vloeren en plafonds weerkaatsen het licht tot diep in de woning, terwijl de korrelige structuur van de leempleister het licht net zeer mooi vangt. Deze natuurlijke materialen dragen kleurnuances in zich, net als het gebruikte hout en marmer. We kozen voor een kalkvloer omdat deze ons zowel op esthetisch als op praktisch vlak oplossingen bood. Enerzijds kan dit materiaal naadloos geplaatst worden en anderzijds geeft de kalkvloer veel karakter aan de woning. Je ziet in de tekening en de kleurverschillen van de vloer hoe het materiaal geplaatst werd. Extra voordeel is de mogelijkheid om kleurpigment toe te voegen. In het bovengrondse gedeelte werd gewerkt met een lichtroze vloer. De combinatie met de glanzende, lichtroze geschilderde plafonds zorgt voor een warme roze gloed als de zon binnenvalt. Wat zal je zelf het beste bijblijven van dit project? We hadden het geluk om met een zeer sterk ‘bouwteam’ te mogen werken. Het resultaat kwam er na een perfecte samenwerking en veel positieve interactie tussen ons bureau, de bouwheer en de verschillende aannemers. Dat liet ons toe om het initiële totaalconcept te bewaren, wat zorgt voor een goed functionerende woning met twee sferen die krachtig tot hun recht komen. Het meest memorabele was wellicht de zoektocht naar het marmer voor het keukenwerkblad, het sluitstuk van het interieurontwerp.
463
DONUT IN TALUD DMOA ARCHITECTEN
niveau -1
niveau 0
3
1
4 2
3
1
3
4
2
3
X A
X A
6
6
8
8
// level 0
// level -1
n DMOA architecte// level 0 DMOA architecten
DMOA architecten
// level -1
n
DMOA architecte
TECHNISCHE FICHE: Bouwjaar of jaar verbouwing: 2015
Materialen buitenschil: afrormosia-gevelbekleding, intensief groendak,
Bouwmethode: beton (kelderwanden), betonnen platen op onder- en boven-
Buitenschrijnwerk en beglazing: afrormosia-raamkaders, buitenjaloezieĂŤn
grondse verdieping, snelbouwwanden in combinatie met houten gevelbekleding
Technische uitrusting: doorgedreven domoticasturing, surroundsysteem,
(bovengronds)
zonnepanelen
Type woning: vrijstaand
Verwarming: aardgasketel met buffervat en vloerverwarming
Oppervlakte van het perceel: 3100 m2
Ventilatie: systeem D
Woonoppervlakte: 597 m2 (exclusief overdekt terras en garage)
Isolatie: gespoten pur (vloer), pir (dak), pur (gevel)
467