Inhoud Voorwoord
v
1: Fujifilm X-T*-serie
1
Inleiding Systeemcamera versus spiegelreflexcamera Welke camera moet ik kiezen? Fujifilm X-T2 Fujifilm X-T20 Fujifilm X-T1 Fujifilm X-T10 Firmware-updates
2: Objectieven Objectieven Fujinon XF- en XC-objectieven Niet-Fujinon-objectieven gebruiken
3: Overige accessoires Macrotussenringen Batterijen Battery grip Reportageflitsers Adapters Wifi gebruiken Statieven Filters Zonnekap
4: Cameramenu’s en instellingen De menugroepen Opnamemenu Het Snelmenu of Quick-menu
2 2 3 6 9 12 15 17
21 22 25 29
35 36 38 38 40 44 46 51 52 53
55 56 56 67
vii
Focus op Fotografie: Fotograferen met de Fujifilm X-T-serie
5: Instellingen (1) Opname-instellingen Volautomatische opnamen Creatieve modi ISO-gevoeligheid Langdurige opnamen De zelfontspanner gebruiken Witbalans en kleurtemperatuur Instellingen opslaan
6: Instellingen (2) De Drive-schijf
7: Belichting en scherpstelling Belichting Lichtmeting Belichtingscompensatie Het histogram Scherpstelling
8: Soorten licht en verlichting
72 72 74 83 85 86 87 90
93 94
105 106 107 109 111 112
119
Natuurlijk licht Flitslicht gebruiken Studiobelichting
120 128 133
9: Compositie
137
Inleiding Regel van derden Compositietips
138 138 139
10: Foto’s beheren en bewerken
165
Foto’s beheren en bewerken Waarom fotograferen in RAW?
166 168
11: Veelgestelde vragen
171
Veelgestelde vragen
viii
71
172
Inhoud
12: Video opnemen Iets over resolutie Beelden per seconden/progressief filmen Opslag Microfoon Handigheidjes HDMI-uitgang Recorders
Index
175 176 176 177 177 177 178 179
181
ix
Fujifilm X-T*-serie
Essentiële vaardigheden • Algemene kennis van systeemcamera’s, de sensor en sensorformaten. • Weten hoe de Fujifilm X-T2, X-T20, X-T1 en X-T10 worden bediend. • Firmware-updates kunnen installeren.
Focus op Fotografie: Fotograferen met de Fujifilm X-T-serie
Inleiding Alle camera’s in dit boek zijn systeemcamera’s, compacte systeemcamera’s om precies te zijn. We gaan het hebben over de camera’s in de Fujifilm X-T*-serie, te weten de X-T2, X-T20, X-T1 en X-T10. De eerste camera die in deze serie uitkwam is de X-T1. Deze werd al heel snel erg populair vanwege het lage gewicht en de geweldige kwaliteit foto’s die deze camera levert. Al snel volgde het kleinere maar zeker niet mindere ’broertje‘, de X-T10. Enkele jaren later werd de X-T1 opgevolgd door de X-T2 en de X-T10 door de X-T20. Na een deel algemene informatie stellen we deze camera’s in dit hoofdstuk aan u voor.
Systeemcamera versus spiegelreflexcamera De traditionele spiegelreflexcamera dankt zijn naam aan de wijze waarop deze werkt. Er zit namelijk een spiegel in de camera. Wanneer u door de zoeker kijkt ziet u het beeld door middel van deze spiegel. Als de foto gemaakt wordt klapt de spiegel naar boven en wordt het beeld op de sensor geprojecteerd. U ziet hierdoor in de zoeker ook het werkelijke beeld dat het objectief ook ’ziet’. Een systeemcamera heeft geen spiegel: het beeld dat u in de zoeker ziet wordt op een lcdscherm getoond. Het is een digitaal beeld waarop u ook direct het effect van uw instellingen ziet. Een voorbeeld: u hebt een belichtingscompensatie van min twee stops ingesteld. Het effect hiervan ziet u niet in de zoeker van een spiegelreflexcamera met optische zoeker maar pas achteraf als de opname al gemaakt is. Bij een systeemcamera wordt direct het gecorrigeerde beeld weergegeven. Omdat de systeemcamera geen spiegelhuis nodig heeft, is deze veel compacter en lichter. Ook de objectieven kunnen wat kleiner blijven en dat scheelt ook weer in gewicht. Dit is tegelijk het grootste verschil. Tegenwoordig zijn de elektronische zoekers ook erg goed en snel. In het verleden was het weleens een probleem dat deze te traag reageerden maar dat is echt verleden tijd. De kwaliteit van de foto’s van de betere spiegelreflexcamera’s en de betere systeemcamera’s komt tegenwoordig overeen. Veelal worden dezelfde sensoren gebruikt. Ook de functies en instellingsmogelijkheden komen grotendeels overeen. Inmiddels zijn voor beide soorten camera’s ook heel veel objectieven beschikbaar. Voor de spiegelreflexcamera’s was dat al heel lang het geval maar ook op dit gebied heeft de systeemcamera een flinke inhaalslag gemaakt. Er zijn adapters beschikbaar waarbij camera’s ook gebruik kunnen maken van niet-merkgebonden objectieven, en zo is de keuze feitelijk oneindig.
2
Hoofdstuk 1: Fujifilm X-T*-serie
Welke camera moet ik kiezen? De keuze voor een camera is een heel persoonlijke keuze. Voor sommigen zullen met name de kleinere modellen systeemcamera’s, zoals de X-T20 en X-T10, te klein zijn. Het advies is dan ook om naar een goede camerawinkel met een groot assortiment te gaan, waar u ook diverse camera’s kunt vasthouden. Op die wijze ervaart u hoe de camera in de hand ligt, kunt u de menu’s bekijken en, ook heel belangrijk, door de zoeker kijken. Ook voor de zoeker geldt dat deze voor het gevoel fijn moet werken. Sommigen geven er de voorkeur aan alleen het lcdscherm te gebruiken. Het is voor iedereen anders dus laat u goed voorlichten, desnoods bij verschillende winkels, en maak daarna een weloverwogen keuze. Ook op het internet vindt u gebruikerservaringen die nuttig kunnen zijn.
De sensor De sensor is het hart van de camera waar onder andere het beeldformaat, de resolutie, de scherptediepte en het dynamisch bereik worden bepaald. Het is het deel van de camera dat het licht opvangt: de sensor zet het beeld dat u door de zoeker ziet om in een digitaal beeld. Feitelijk doet de sensor wat de film in het analoge tijdperk deed. De beeldkwaliteit is niet alleen afhankelijk van de grootte van de sensor maar ook van het aantal pixels dat op de sensor past en het formaat van deze pixels.
De sensor van de Fujifilm X-T2.
De Fujifilm-camera’s maken gebruik van de X-Trans sensor. Deze sensor gebruikt een ander kleurenfilter dan gebruikelijk is bij andere fabrikanten. Om hier geen lang technisch verhaal van te maken verwijzen we u naar de volgende links: • en.wikipedia.org/wiki/Fujifilm_X-Trans_sensor • www.fujifilm.eu/uk/products/digital-cameras/model/x-pro1/features-4483/ aps-c-16m-x-trans-cmos
3
Focus op Fotografie: Fotograferen met de Fujifilm X-T-serie Sensormaat en uitsnede- of cropfactor Eerst volgt nu uitleg over de uitsnede- of cropfactor. Deze factor duidt aan in welke mate de sensor van een camera groter of kleiner is dan een kleinbeeldnegatief: dit meet 36 x 24 mm en is gelijk aan een fullframesensor. Met deze cropfactor wordt de brandpuntsafstand van objectieven vergeleken met het kleinbeeldequivalent van 36 x 24 mm. Het brandpunt van objectieven wordt altijd in het kleinbeeldequivalent weergegeven. Een 100mm-objectief is op full frame, kleinbeeldformaat, 100 mm. Echter, bij een APS-C-sensor met een cropfactor zoals bij de Fujifilm-
Sensormaten.
De sensormaten die vooral in spiegelreflex- en systeemcamera’s toegepast worden.
4
Hoofdstuk 1: Fujifilm X-T*-serie camera’s van 1,5 komt dit neer op 150 mm. De camera gebruikt niet het volledige beeld van het objectief maar een uitsnede hiervan. Alles kleiner dan full frame gebruikt een uitsnede uit het beeld waardoor het lijkt alsof er verder is ingezoomd. Er wordt dus feitelijk maar een deel van het objectief benut.
Full frame (1) gebruikt het volledige beeld, APS-H (2) gebruikt een deel van het beeld, APS-C (3) en Four Thirds (4) gebruiken een nog kleiner deel van het beeld.
De in dit boek behandelde Fujifilm-systeemcamera’s maken gebruik van een sensor met APS-Cformaat met een cropfactor van 1,5.
Megapixels Een veelgebruikte uitspraak is ‘hoe meer megapixels, hoe beter de foto’s’. Dit is dus niet altijd waar. Kleinere sensoren met veel pixels presteren doorgaans een stuk minder in een donkere omgeving waardoor ruis ontstaat. Eenzelfde formaat sensor met daarop minder pixels presteert dan vaak vele malen beter voor wat betreft ruis. Voor het online delen van foto’s of het afdrukken van foto’s, al dan niet in een album, is geen enorme resolutie noodzakelijk. Het is alleen prettig voor enorme afdrukken en grote uitsnedes op een dusdanig formaat dat de gemiddelde gebruiker zelden of nooit zal toepassen.
5
Focus op Fotografie: Fotograferen met de Fujifilm X-T-serie
Fujifilm X-T2 De X-T2 is het vlaggenschip uit de X-T*-serie. Zie voor uitgebreide specificaties www.fujifilm.eu/nl/. De belangrijkste kenmerken zijn: • • • • • • • • • •
24.3 megapixel X-Trans CMOS III APS-C-sensor X-Processor Pro-beeldprocessor 9 filmsimulaties Ultra HD 4K-video Geavanceerd autofocussysteem met keuze tussen 91 en 325 scherpstelpunten Kantelbaar 3 inch lcd-display 1040000 pixels Elektronische OLED-zoeker, beeldveld 100%, 0.77x vergroting Dual cardslot Weerbestendige body Ingebouwde wifi
Links Fujifilm X-T2 graphite silver-editie, rechts Fujifilm X-T2 zwart.
Bij elke camera geven we een beknopte kennismaking met de belangrijkste onderdelen van de camera. Fn-knop staat voor Functieknop. Voorzijde 1 Voorste commandoschijf 2 AF-hulplicht/Zelfontspannerlampje 3 Fn2-knop 4 Objectiefontgrendelingsknop 5 Signaalcontacten objectief 6 Sync-terminal 7 Sensor 8 Keuzeknop scherpstelmodus
6
Hoofdstuk 1: Fujifilm X-T*-serie
Voorzijde.
Achterzijde.
Achterzijde 1 Knop opname verwijderen 2 Drive-schijf 3 Afspeelknop 4 Elektronische zoeker (EVF) 5 Lichtmetingschijf
7
Focus op Fotografie: Fotograferen met de Fujifilm X-T-serie 6 AE-L-belichtingsvergrendelingsknop 7 Achterste commandoschijf 8 AF-L-scherpstelvergrendelingsknop 9 Snelmenu (Quickmenu) 10 Scherpstellingstok, selectie scherpstelgebied 11 Keuzeknop/Fn-knop 12 Keuzeknop/Fn-knop 13 Keuzeknop/Fn-knop 14 Display-/Backknop 15 Menu/OK-knop 16 Keuzeknop/Fn-knop 17 Lcd-scherm Bovenzijde 1 ISO-gevoeligheidsschijf 2 Dioptrieregelaar 3 Flitsschoen onder beschermkapje 4 View mode-knop 5 Sluitertijdschijf 6 Fn-1-knop 7 Belichtingscompensatieschijf 8 Aan-uitknop 9 Ontspanknop
Bovenzijde.
8
Hoofdstuk 1: Fujifilm X-T*-serie
Fujifilm X-T20
Links Fujifilm X-T20 Zilver/zwart-versie, rechts Fujifilm X-T20 zwart.
De belangrijkste kenmerken zijn: • • • • • • • •
24.3 megapixel X-Trans CMOS III APS-C-sensor X-Processor Pro-beeldprocessor 9 filmsimulaties Ultra HD 4K-video Geavanceerd scherpstelsysteem met keuze tussen 91 en 325 scherpstelpunten Kantelbaar 3 inch lcd-display 1040000 pixels, touchscreen Elektronische OLED-zoeker, beeldveld 100%, 0.62x vergroting Ingebouwde wifi
Voorzijde (volgende pagina) 1 Voorste commandoschijf 2 AF-hulplicht/Zelfontspannerlampje 3 Signaalcontacten objectief 4 Objectiefontgrendelingsknop 5 Sensor 6 Keuzeknop scherpstelmodus
9
Focus op Fotografie: Fotograferen met de Fujifilm X-T-serie
Voorzijde.
Achterzijde 1 Knop opname verwijderen 2 Afspeelknop 3 Dioptrieregelaar 4 Elektronische zoeker (EVF) 5 View mode-knop 6 AE-L-belichtingsvergrendelingsknop 7 Achterste commandoschijf 8 AF-L-scherpstelvergrendelingsknop
Achterzijde.
10
Hoofdstuk 1: Fujifilm X-T*-serie 9 Snelmenu (Quickmenu) 10 Keuzeknop/Fn-knop 11 Keuzeknop/Fn-knop 12 Menu/OK-knop 13 Keuzeknop/Fn-knop 14 Display-/Backknop 15 Keuzeknop/Fn-knop 16 Lcd-scherm Bovenzijde 1 Drive-schijf 2 Flitsschoen met daaronder de ingebouwde flitser 3 Sluitertijdschijf 4 Ontspanknop 5 Fn-1 knop 6 Belichtingscompensatieschijf 7 Aan-uitknop 8 Automatische standkeuzehendel 9 Hendel pop-upflitser
Bovenzijde.
11