INHOUD Inleiding: Natuur en mens schrijven samen geschiedenis 9 Magritte en een sequoia: natuur uit context 11 Hoe de milieucrisis een nieuw onderzoeksveld deed ontstaan 15 Van milieucrisis tot klimaatcrisis: ecologische geschiedenis vandaag 19 Naar een open en dynamische geschiedenis van mens en natuur 26 Literatuur: inleiding 30
Mens en klimaat: Iets nieuws onder de zon? 33 Du jamais vu 34 Et tu, historicus? 37 Klimaatextremen 41 Winter is Coming: over optima en ijstijden 44 Klimatologische systeemschokken 47 Kwetsbaarheid voor klimaatextremen 50 Literatuur: mens en klimaat 54
Landbouw: Jagers en verzamelaars worden boeren 57 De ontwikkeling van landbouwareaal en landbouwopbrengsten 58 Mest: van tekorten naar overschotten 65 Water: van overschotten naar tekorten 69 Ongewenst gezelschap: van controle naar extirpatie 72 Ruilverkaveling: de herinrichting van het landschap voor agrarische doeleinden 76 Wetenschap en techniek als drijvende motor 80 Duur betaald: de ecologische kosten van goedkoop voedsel en voedselzekerheid 83 Literatuur: landbouw 84
MENS EN NATUUR-press.indd 5
17/01/2024 10:39