onze De vrouwen van Ensor
J A N B U LT H E E L Nawoord van Eric Min
Voorwoord Aan het begin van de 20ste eeuw is het
toespraken die de verroeste academische kunst
vissersdorpje Oostende dankzij de buitensporige
wereld viseren. Hij wordt door zijn tijdgenoten
aandacht van koning Leopold II geëxplodeerd tot
gelauwerd en verguisd. Een bezig, druk, nijdig
een internationale, mondaine badstad. Het is niet
burgermannetje dat de controverse niet schuwt.
voor niets dat ze de naam ‘La Reine des Plages’ James Ensor – schilder, tekenaar, etser, schrijver,
meekrijgt. De oude vestingen worden gesloopt en een ware bouwfurore verandert de stad ingrijpend:
componist, kantelfiguur tussen 19de en 20ste eeuw –
elegante zomerresidenties, een koninklijk paleis,
is zijn hele leven lang omringd door vrouwen. Als een
koninklijke gaanderijen, een casino, een theater, een
‘wandelend standbeeld’ beweegt hij zich binnen een
hippodroom. Er worden allerlei attracties georga
exclusief matriarchale wereld. Vrouwen cirkelen om
niseerd om de enorme toestroom van vermogende
hem heen als planeten rond de zon. Of heeft Ensor –
buitenlandse toeristen te vermaken.
de eeuwige vrijgezel – deze vrouwen juist nodig om uit te blinken in zijn eenzaam heelal?
Op de mansarde van een plaatselijke bazaar, waar toeristische snuisterijen, exotische prullaria
Op zoek naar ons aller James heb ik mezelf de poë
en kitscherige carnavalsmaskers worden verkocht,
tische vrijheid gepermitteerd om met deze dames
neemt de Belgische kunstgeschiedenis een nieuwe
een dagje winkel te houden, gebaseerd op het wei
wending. Met driftige penseelstreken, vloekende
nige wat we van hen nog weten. Want onze James
kleuren en klodders goedkope verf schildert James
blijft liever verborgen in de naden van de tekst,
Ensor er een aantal meesterwerken die honderdt
onvindbaar in de plooien van dit boek, ongrijpbaar
wintig jaar later de trots van de Belgische musea
in zijn eigen dadaïstische redevoeringen die als een
zullen zijn.
rode draad dit dagrelaas larderen. Het is aan Eric Min, de biograaf van Ensor, om de feiten achter mijn fictie te duiden in het aansluitende nawoord.
Met nietsontziende karikaturen fileert hij de hypo criete parade van bourgeoisie en nouveaux riches,
Ik wens je veel leesplezier.
terwijl hij zich tegelijkertijd engageert voor sociale rechtvaardigheid en voor het behoud van duinen en natuur. Rotsvast overtuigd van zijn eigen genia
Jan Bultheel
liteit gaat hij als een duiveltje tekeer met absurde
5
OOSTENDE, VRIJDAG 8 JULI 1904
8
9
10
11
12
�ee n
oodd ee e aa aa, iiii
�ee oodd n nnnne aa, TTTTeeeeee.
ee.
s ee aa n fiit
n sssssf dd
13
Mieeeeeeeeetjee!
Mietje, opstaan!
14
s
�ee s ee ii u
15
aaaeeee
l
a ooon
oo!
n uu. n
sssssnn
�aa?
�e iit n aa ee ees
�ee s
w
e aaan e sssnnnn ss n ii aa n eeeen eeee?
oohhee. ��fff.
� aaoo
16
ee
j
ii eess
www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen.
Deze publicatie maakt deel uit van Ensor 2024, ter ere van het 75-jarig overlijden van kunstenaar James Ensor. Met de steun van Stad Oostende en de Vlaamse overheid. Vormgeving Jan Bultheel i.s.m. Studio Lannoo (Mieke Verloigne) © Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2023 en Jan Bultheel D/2023/45/496 – ISBN 9789401497190 – NUR 364 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten volgens de wettelijke bepalingen te regelen. Zij die menen nog zekere rechten te kunnen doen gelden, kunnen zich tot de uitgever wenden.