DENEMARKEN
De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter
Uitgeverij Lannoo
Kasteelstraat 97
B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo bv
Postbus 23202
NL-1100 DS Amsterdam Zuid-Oost
e - mail: trotter @ lannoo.be • info @ terralannoo.nl
www.trotterclub .com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan.
vertaling Erik Ros / Katrien Meuleman; 2023 Imago Mediabuilders
reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge
omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck
ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders
omslagfoto iStock/Viacheslav Chernobrovin
oorspronkelijke titel Le Routard – Danemark, Suède
oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris
directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen
stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval
adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel
redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2023
© Cartografie Hachette Tourisme
www.lannoo.com
D/2023/45/440 - ISBN 9789401495349 - NUR 512
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
4
HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? X
Op deze pagina’s zetten we de toeristische highlights voor je op een rijtje – stuk voor stuk zijn het met recht topervaringen die je niet mag missen!
In het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ gaan we dieper in op onder andere de geschiedenis, het cultureel erfgoed en de geografie van het land of gebied dat je bezoekt. Een ideale selectie om alvast thuis of tijdens de heenreis door te nemen.
In het hoofdstuk ‘Praktisch’ vind je alle nuttige informatie over de bestemming. Lees er alles wat je moet weten over bijvoorbeeld verkeer en vervoer, geldzaken, taal en gebruiken.
De gedeeltes die in twee kolommen zijn gezet, bevatten nuttige informatie, zoals adresgegevens van instanties en webadressen ter voorbereiding op de reis.
5
16 17 10 1 DOMPEL JE ONDER IN DE BRUISENDE SFEER VAN NYHAVN Dompel je onder in de bruisende sfeer in de bars en restaurants van Nyhavn, in het hart van de zuidelijkste van de Scandinavische hoofdsteden. Een verkeersvrije kade langs het mooiste kanaal van de stad loopt onder de masten van de trotse zeilboten door. Het lijkt wel een lange bar in de openlucht met een dertigtal kroegjes en restaurants, waar het in het weekend heel druk is. Jongens en meisjes zitten er netjes op een rijtje langs het kanaal, ze drinken, zingen, roepen en vieren feest. Sfeer verzekerd! En om 24.00 u ziet iedereen elkaar binnen weer! Blz. 113 2 BEZOEK DE PRACHTIGE NY CARLSBERG GLYPTOTEK IN KOPENHAGEN Ontdek een van de mooiste verzamelingen werken van Gauguin ter wereld. Hoe kwam die in Kopenhagen terecht? Gauguin trouwde met een Deense, Mette-Sophie Gad, en na hun scheiding betaalde hij haar met schilderijen, die toen niets waard waren. Het resultaat nu is een volledige zaal waar je van de landschappen van Pont-Aven naar de warme kleuren van Tahiti gaat. Gauguin was dan wel een groot reiziger, een goede echtgenoot was hij niet! Blz. 124 Goed om te weten: o glyptoteket.dk. TOPERVARINGEN 4 1 2 3 5 POLEN NOORWEGEN ZWEDEN DUITSLAND NOORDZEE Waddenzee MER BA LT I Q U E Odense Aalborg Malmö Roskilde Kopenhagen Bornholm Legoland Ribe Kronborg Eiland Møn Museum Louisiana 0 100 200 km DENEMARKEN 7 6 8 9 10 1 2
X 52 53 ABC van Denemarken 54 Alvorens te vertrekken 54 Budget 56 Feesten en feestdagen 57 Geldzaken 57 Gezondheid 59 Internetsites 59 Kinderen 60 Klimaat 60 Musea 62 Overnachten 62 Post 64 Reisliteratuur 65 Taal 67 Telefoneren 70 Vervoer 71 Winkelen 75 DENEMARKEN PRAKTISCH DENEMARKEN PRAKTISCH Alvorens te vertrekken DENEMARKEN PRAKTISCH ABC Denem rken ABC VAN DENEMARKEN 43.096 km². Meer dan vierhonderd eilanden, waarvan er slechts honderd bewoond zijn; 7313 km kust en ruim duizend meren. Kopenhagen (ongeveer 623.400 inwoners, agglomeratie 1.846.023 inwoners). Andere steden: Århus (ongeveer 277.000 inwoners), Odense (ongeveer 204.200 inwoners), Aalborg (ongeveer 139.000 inwoners). 5,822 miljoen inwoners, 87% woont in steden. 131 inwoners per km². 79 jaar voor mannen, 82 voor vrouwen. munteenheid Deense kroon (DKK). bnp 53.000 per inwoner. ongeveer 4%. Yding Skovøj, 173 m hoog. constitutionele, parlementaire monarchie. Margrethe II zit sinds 1972 op de troon. - Mette Frederiksen sinds juni 2019 (sociaaldemocratische partij). sociaaldemocraten en conservatieven. 83% lutheranen. 0,93. Elfde plaats op 189 landen. ALVORENS TE VERTREKKEN Nuttige adressen In België Aarlenstraat 73, 1040 Brussel T (02) 233 09 00. : bruamb@um.dk o belgien.um.dk. wegwijzer reisinfo Beenhouwersstraat 9, 8000 Brugge T (050) 33 75 88 : info@wegwijzer o wegwijzer Onafhankelijk reisinformatiecentrum met reisbib (reisgidsen, tijdschriften, kaarten, reisverslagen). Uitgever van het magazine Reiskrant Organisator van Reismarkt (reizigers informeren reizigers), Let’s Travel (online reizigersevent), Lang op Reis (langdurig reizen), workshops en andere activiteiten. Jeugddienst en ledenvereniging. In Nederland : denemarken@visitden o (voor Nederland en België).ginnegracht 30, 2514 AB Den Haag : haa amb@um.dk o nederlandene.um.dk. In Denemarken belgië Øster Allé 7, 2100 Copenhagen T 35 25 02 00 : copen hagen@diplobel.fed.be o denmark.diplo matie.belgium.be/nl.gade 33, 1253 Copenhagen T o nederlandwereldwijd.nl/landen/dene marken. Formaliteiten In België Een identiteitskaart of paspoort volstaat. Kinderen onder de twaalf jaar moeten in het bezit zijn van een eigen identiteitsbewijs met foto, verkrijgbaar bij de gemeentediensten van je woonplaats. Reist het kind met een van de ouders, dan is het wenselijk dat de ouder die het kind niet vergezelt een schriftelijke toestemming opmaakt (in het Engels) en die laat legaliseren door het gemeentebestuur. Een Europese identiteitskaart of paspoort volstaat. Dat geldt ook voor kinderen. Reist het kind met een van de ouders, dan is het wenselijk dat de ouder die het kind niet vergezelt een schriftelijke toestemming opmaakt (in het Engels) en die laat legaliseren door het gemeentebestuur. Ben je onder de 18 jaar en reis je alleen of met een persoon die niet een van de ouders is, dan is de schriftelijke toestemming van beide ouders vereist (in het Engels). Het bewijs moet worden gelegaliseerd. Heb je niet de Belgische of Nederlandse nationaliteit, neem dan contact op met de ambassade van Denemarken in België of Een Europees paspoort kan handig zijn! De Europese Unie heeft een systeem van wederzijdse consulaire bijstand ontwikkeld voor onderdanen van de EU die in moeilijkheden verkeren in het buitenland. Je kunt op deze bijstand een beroep doen als België of Nederland niet over een vertegenwoordiging beschikt in het land waar je je bevindt. Concreet houdt dit in dat je de hulp kunt inroepen van de ambassade of het consulaat (geen ereconsulaat) van om het even welke lidstaat van de EU. Deze diensten zullen je zelf rechtstreeks helpen of je zeggen wat je precies De dienstverlening geldt uiteraard zoals overlijden, ongevallen met verwondingen of letsels, ernstige ziekte, repatriëring om medische redenen, arrestatie of gevangenschap. In geval van verlies of diefstal van je paspoort kun je bij deze diensten terecht voor een voorlopig reisdocument. Bij deze consulaire bijstand tussen de Europese lidstaten zul je uiteraard niet altijd in je eigen landstaal worden geholpen. Meestal zal dat gebeuren in een van de courante Europese talen. Meer informatie vind je hier: o diplo matie.be rijksoverheid.nl/ Internationale studentenkaart Deze kaart is in de hele wereld het bewijs dat je student bent. Hiermee kun je profiteren van verschillende voordelen, diensten en studententarieven (op vervoer, overnachtingen, cultuur enzovoort). Met de kaart heb je ook diverse speciale voordelen tijdens het reizen (korting op vliegtickets, hotels en jeugdherbergen, verzekeringen, simkaarten, autoverhuur). De digitale kaart kost € 12. Download hem in de App Store of Google Play Store. Je kunt die ook verkrijgen op vertoon van je identiteitskaart, je studentenkaart en een foto bij: In België Connections Travel Shops in Aalst, Antwerpen, Brasschaat, Brugge, Brussel Centrum, Brussel Elsene VUB, Brussel Schuman, Brussel Toison d’Or, Brussels Airport, Ukkel, Gent, Gent Expo, Hasselt, Kortrijk, Kraainem, Leuven, Lommel, Mechelen, Mortsel, Oostende, Roeselare, Niklaas, Turnhout, Vilvoorde. T (070) o o isic.be. VOOR DE ZEKERHEID Het is een goed idee om van al je belangrijke documenten (identiteitskaart, rijbewijs, verzekeringspolis, e.a.) een fotokopie mee te nemen op reis. Bewaar de fotokopieën niet op dezelfde plaats als de originele documenten. en europees paspoort kan handig zijn!
X 24 25 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Barnsteen 26 Beroemde Denen 26 Bevolking 31 Design 31 Drank 32 Economie en maatschappij 33 Geluk 34 Geografie 35 Geschiedenis 36 Hygge 41 Keuken 41 Media 43 Milieu 43 Staatsvorm 45 Vreemd! Of toch niet? 45 Werelderfgoed van Unesco 46 nyhavn is een belangrijke toeristische trekpleister van kopenhagen
REISPLANNER
TWEE TOT DRIE DAGEN IN KOPENHAGEN
• Dag 1: Rådhuspladsen langs Strøget Kongens Nytorv. Amalienborg Plads en een bezoekje aan die andere belangrijke dame van het land, de Kleine Zeemeermin Breng een bezoekje aan die musea die je wat lijken: het Amalienborgmuseet het Rosenborgkasteel de David Collection of, iets verder, het Statens Museum for Kunst Terugkeren naar Nyhavn voor een gezellig aperitief. Ga ’s avonds eten in de Quartier
Door deze beknopte inhoudsopgave per deel van de gids te gebruiken hoef je niet telkens terug te bladeren naar de algehele inhoudsopgave voor in het boek.
zoekt en vanaf het Vikingmuseum een tochtje maakt met een drakar. Zuid-Seeland (2 dagen): Køge (8) het eiland Møn (9) en het eiland Falster (10) en ook het eiland Lolland (11) en het Middelaldercentret.
Op het kleine kaartje linksboven zie je in een oogopslag welk deel van het land of de regio het betreffende hoofdstuk beschrijft.
Op de eerste pagina van elk nieuw deel zijn de niet te missen bezienswaardigheden al in kaart gebracht met een paginaverwijzing voor wie ze direct wil raadplegen.
zijn er megalopolissen die zo groot zijn dat ze een duidelijk afgebakend centrum missen. Kopenhagen is daarop een uitzondering. De conglomeratie met bijna 2 miljoen inwoners heeft de dynamiek en het culturele gewicht van een hoofdstad, maar de toegankelijkheid van een kleine stad. Kopenhagen is een pionier op het vlak van design, hedendaagse architectuur, milieuvriendelijk transport en nieuwe technologieën, en verweeft op harmonieuze wijze traditie en moderniteit, originaliteit en ontspanning. De stad is gebouwd op twee eilanden en wordt doorkruist door charmante grachten die je kunt verkennen per rondvaartboot of te voet, vanaf Nyhavn, de oude haven met zijn oude houten zeilschepen en omzoomd met cafés, tot aan Christianshavn, bijgenaamd ‘Klein Amsterdam’. De naam Kopenhagen is afgeleid van Købmandshavn, ‘Koopmanshaven’, en herinnert aan het bloeiende maritieme verleden van de stad, dankzij haar strategische ligging aan de Øresund, de zeestraat aan de rand van de Oostzee, en tegenover Zweden dat ooit de aartsvijand was. Eindelijk een hoofdstad zonder files! Deze stad bezoek je te voet, rustig flanerend door Strøget, de belangrijkste voetgangersstraat met talrijke winkels in het centrum, tot aan de oevers waar de Kleine Zeemeermin zich loom ligt te koesteren. Daartussen liggen paleizen, musea en tuinen die de stad een meer koninklijke aanblik verlenen. Kopenhagen is een echte culturele hoofdstad.
6 146 Kopenhagenen omgeving O gråhundbus: o graahundbus.dk. • naar malmö: ma.-za. meerdere bussen per dag, vooral tijdens de spitsuren, geen bussen op zo. Bus 999 aan de Kongens Nytorv plattegrond II D2, voor het Koninklijk theater) via Nørreport, het station en de luchthaven. Rit van ongeveer 1 uur. Kaartje: circa 120 DKK. naaR ZWeDen Er zijn diverse mogelijkheden om de Øresund over te steken. met de auto • De tunnel-brug (Øresundsbron): o sunds bron.com Dit architecturele meesterwerk van meer dan 12 km vormt de verbinding tussen Kopenhagen en Malmö. De brugpijlers zijn tot 204 m hoog! Prijs: € 62 voor een voertuig tot 6 m lang (€ 32 voor een motorfiets). Je kunt met een betaalkaart betalen. Goedkoper als je online boekt. Sinds de opening van de brug vaart hier geen ferry meer. Voor wie absoluut met de boot naar Zweden wil, zie verder. met de veerboot (met auto) • van helsingør (noorden van Sjælland) naar helsingborg (Zweden): o scandlines. dk Ferryverbinding naar Zweden, precies aan de andere kant van de sond Voor meer informatie verwijzen we je naar ‘Aankomst en vertrek’ in het hoofdstuk Helsingør. naaR nooRWegen Incheck voor Oslo (Noorwegen) bij de Copenhagen DFDS terminal in het centrum (buiten plattegrond II, via E1) • n oslo: een boot per dag, om 16.30 u. Aankomst de volgende dag rond 9.15 u. Info bij DFDS Seaways: o dfds.com/en SEELAND (SJÆLLAND) TEN NOORDEN VAN KOPENHAGEN 150 HELSINGØR 152 FREDENSBORG 157 TISVILDELEJE 158 HILLERØD 159 ROSKILDE 162 ZUID-SEELAND EN DE ZUIDELIJKE EILANDEN 171 KØGE 171 HET EILAND MØN 174 HET EILAND FALSTER 183 HET EILAND BORNHOLM 185 XXX Nyhavn 121 Ny Carlsberg Glyptotek 124 Nationalmuseet (Nationaal Museum 125 Rosenborg Slot (kasteel van Rosenborg) 134 The David Collection (Davids Samling) 135 SMK, Statens Museum for Kunst (Museum voor Schone Kunsten) 136 KOPENHAGEN (KØBENHAVN) 602.500 INWONERS Overal
KOPENHAGEN EN OMGEVING Kattegat KOPENHAGEN Kopenhagen vanaf de koepel van de marmeren kerk heb
ter wereld
X
EEN WEEK Kopenhagen en omgeving: zie ‘twee tot drie dagen in Kopenhagen’. Noord-Seeland (2 dagen): Helsingør het kasteel van Hamlet (Kronborg) (1) en het Deens maritiem museum (2). Na de middag naar het koninklijk kasteel Frederiksborg (3) en ’s avonds voor de zonsondergang naar het strand van Tisvildeleje (4) Met de trein terug naar Kopenhagen. De volgende dag zet je koers naar het zuiden. ’s Ochtends een bezoek aan het aquarium van Den Blå Planet (5) lunch in Dragør (6) en na de middag de stad Roskilde (7) waar je de kathedraal be-
Latin een wijk met leuke restaurantjes en designwinkels. Dag 2: vertrek naar het Nationalmuseet een bewonderende blik op het kasteel van Christianborg en de kaden van Christianshavn, en dan een tochtje door de alternatieve wijk Christiania. Bezoek aan de schitterende Ny Carlsberg Glyptotek je je in Tivoli op de achtbaan uitleeft. Heb je honger ’s avonds, dan kun je in Tivoli een suikerspin eten of in de populaire wijk Vesterbro van de wereldkeuken genieten. Dag 3: op naar het noorden, naar de Deense Rivièra. Ordrupgaard met zijn verzameling impressionistische schilderkunst, het Museumhuis van schrijfster Karen Blixen en het schitterende Museum voor Moderne Kunst Lousiana Terug naar de hoofdstad op zoek naar een bar-restaurant in Kødbyen de vroegere buurt van de slachthuizen 1 1 2 3 4 5 6 7 10 11 13 15 18 16 4 7 9 5 2 2-3 dagen in Kopenhagen Kolding Køge Helsingør Falster Møn FUNEN SEELAND Bælt Ærø K ATTEG AT SKAGERRAK Skagen Sæby Århus Odense Egeskov e l Frederiksborg KOPENHAGEN Roskilde Dragør Den Blå Planet Deens maritiem HIMMERLAND Råbjerg Mile Horsens Tisvildeleje Billund (Legoland) Rebild Nationaal Park Læsø Nyborg Silkeborg ZWEDEN DUITSLAND BALTISCHE Kronborg Reisroute van twee weken Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst 50 km In Nyhavn rijgen de pubs zich aaneen. De alternatieve wijk Christiana Het kasteel van Hamlet in Kronborg
De Reisplanner stelt uitgewerkte reisprogramma’s voor om Denemarken op de beste manier te ontdekken.
HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS?
niet dat je je kaartje niet moet valideren (let op de automaten op de perrons). als je betrapt wordt op zwartrijden, wacht je een gepeperde rekening! – Het openbaarvervoernet bestaat uit negen zones, maar twee of drie volstaan om Kopenhagen te verkennen. Voor een tweezonekaartje (het minimum) betaal je 24 DKK, voor drie zones tot 40 DKK (bijvoorbeeld naar de luchthaven), voor acht zones (bijvoorbeeld naar Roskilde) loopt de prijs op tot 84 DKK. Kaartjes worden verkocht aan de loketten, bij de automaten en bij de buschauffeur (alleen muntgeld of kleine bankbiljetten).
WIST JE DIT?
Let op deze kaders voor interessante weetjes.
AANDUIDING TROTTERTIPS
echter maar een paar fietsstations, wat het systeem onpraktisch en uiteindelijk vrij duur maakt. Het is gemakkelijker om naar een particulier verhuurbedrijf te gaan. f Sögreni (plattegrond i b2, 11): Sankt-
Str 30A T 33 12 78 79 o sogreni.com. Geopend ma.-za. 12.00-18.00 Denen zijn gek
X trottertip XX interessant XXX niet te missen
VERKLARING VAN DE SYMBOLEN
A algemeen
s bank
O busstation
D café, bar
C camping
p consulaat
E dansen
c duiklocatie
W internetcafé
f fietsverhuur
F haven
h honden toegestaan
Y ijssalon
I informatie
d kindvriendelijk
i koffie- of theehuis
M livemuziek, concert
L luchthaven
e metrostation
N ontbijt
P parkeren
Q patisserie
B postkantoor
R restaurant
a roken verboden
H slapen
b skistation
g snackbar
Z strand
U taxi
J theater
T 70 23
Danhostel Copenhagen City
S treinstation
V voorzieningen voor rolstoelgebruikers
j wandelen
k winkelen
m Unesco-werelderfgoed
r zwemgelegenheid
T telefoonnummer
o website
: e-mailadres
7 Kopenhagenen omgeving Kopenhagen
(København) slapen
geren. • let op: steeds meer hotels en jeugdherbergen passen hun prijs aan aan de bezettingsgraad. Op hun website vind je dus basistarieven en aanbiedingen. De prijzen veranderen voortdurend, ze kunnen iedere week en zelfs elke dag anders zijn. De prijzen hier vermeld zijn dus slechts richtprijzen. In de City JeUgDheRbeRgen H Danhostel Copenhagen Downtown
i C3, 25): Vandkunsten 5
21 10 o
132
per
433
35
in een gezellige straat in het centrum. een van de beste opties wat betreft jeugd-
490-700 DKK. Beddengoed en handdoeken zijn bij de prijs begrepen. Ontbijtbuffet 120 DKK. een industriële jeugdherberg in een groot crèmekleurig gebouw dat achttien verdiepingen telt en geen greintje persoonlijkheid heeft. De ligging is wel centraal, bij het water. Het geheel is niet altijd tot in de puntjes onderhouden, vooral het gemeenschappelijke sanitair niet wanneer het erg druk is in het seizoen. Heel wat diensten: fietsverhuur, stadsbezoeken, wasdienst enzovoort. DooRSneepR JS ToT LUXUeUS 500-1300 DKK of € 67-175 H hotel bethel (plattegrond ii D-e2, 27): Nyhavn 22 T 33 13 03
Met een betalende volwassene mogen twee kinderen tot 12 jaar gratis meereizen. Opgelet, de geldigheid van de vervoersbewijzen hangt af van het aantal zones: tot drie zones zijn ze een uur geldig, tot zes zones anderhalf uur, daarboven twee uur. Fietsliefhebbers kunnen hun fiets meenemen in het openbaar vervoer. Voor de metro moet je wel een apart biljet kopen voor je fiets. De fiets gaat ook gratis mee met de s-tog. Van september tot mei mag je geen fietsen meenemen tijdens de spitsuren (7.00-9.00 u en 15.30-17.00 u). – City pass small: geldig op alle metro’s, bussen en treinen binnen de zones 1-4, waarin ook de luchthaven ligt. Reken op 80 DKK voor 24 uur, 150 DKK voor 48 uur, 200 DKK voor 72 uur, 250 DKK voor 96 uur en 300 DKK voor 120 uur. – City pass large: geldt voor de excentrisch gelegen zones, tot Roskilde of Helsingør. – algemene informatie op o visitcopenhagen. com (zie boven nuttige adressen en informatie’). Fietsverhuur In de stad zijn talrijke fietsverhuurbedrijven en ook heel wat hotels bieden huurfietsen aan. Wist je trouwens dat alle huurfietsen door hetzelfde bedrijf worden geleverd, wat betekent dat alle fietssloten met dezelfde sleutel opengaan! Het gebeurt meer dan eens dat een toerist zich van fiets vergist en er met de jouwe vandoor gaat … f baisikeli (plattegrond iii a4, 9): Ingerslevsgade 80 T 26 70 02 29 o baisikeli.dk. Geopend ma.-vr. 8.30-17.30 u, za. 10.00-14.00 u. Gesloten op zo. en nov.-maart. Vanaf 80 DKK per dag, per extra dag betaal je slechts 40 DKK. Dit agentschap onderscheidt zich van de rest omdat ze de tweedehandse fietsen naar sierra leone en Tanzania sturen. Je verricht dus ook een goede daad. f pedal atleten (plattegrond ii D1, 10): Østerport Station, Oslo plads 9 (perron 13) T 70 70 75 13 o pedalatleten.dk. Toegang via het perron. In de kleine piramide van glas en aluminium tegenover het station, boven de treinsporen. Geopend ma.-vr. 8.00-18.00 u, za. 10.00-15.00 u. Verhuur vanaf 125 DKK per dag. f bycyklen: T 27 10 77 77 o bycyklen.dk. een fietsuitleensysteem in verschillende stations in de stad. Je schrijft je vooraf in op de website en houdt je betaalkaart bij de hand. De fietsen zijn uitgerust met een tablet die je de route naar je gekozen bestemming toont. e zijn
Riksja! In Kopenhagen zijn verschillende bedrijven van deze door mensen aangedreven driewielers. Je vindt de riksja’s voornamelijk in het stadscentrum (vooral ’s avonds). Voor je instapt, is het belangrijk dat je duidelijke prijsafspraken maakt met de bestuurder (prijs, duur van de rit). Je kunt ze ook onderweg aanhouden of een rit reserveren. A Copenhagen Rickshaw: T 61 51 20 30 o rickshaw-copenhagen.com. Reken op 250 DKK voor een rit van 30 min A Flying Tigers Rickshaw: T 26 18 58 00 o flyingtigers-cykeltaxa.dk. Je betaalt gemiddeld 175 DKK voor een rit van een kwartiertje. een beetje aan de dure kant! SLAPEN Kopenhagen is zo’n aangename stad, vrij rustig overdag en levendig ‘s avonds, dat je zeker moet proberen in of dicht bij het centrum te loPeders
(plattegrond op fietsen en design. s sögreni houdt zich met beide bezig in zijn winkel, verhuurbedrijf en reparatiewerkplaats. Vintage fietsen en accessoires, origineel in elke betekenis van het woord. De Deense horizon is vlak en altijd groen. Kopenhagen spant zich in om een modelvoorbeeld van een ecologische stad te worden. Auto’s worden er uit het centrum geweerd, ten bate van fietsen. Zij hebben maar liefst 350 km fietspaden en heel wat bruggen, speciaal voor hen aangelegd! 55% van de inwoners van Kopenhagen verplaatst zich per fiets en de stad heeft de ambitie al heel binnenkort klimaatneutraal te zijn. miLieUbeWUST!
copenhagendowntown.com. Reserveren verplicht. Slaapzaal 4-12 bedden vanaf
DKK
persoon; tweepersoonskamer met of zonder badkamer vanaf
DKK (bij beide is het beddengoed inbegrepen). Lekker ontbijtbuffet
DKK. Verhuur van handdoeken 10 DKK. Ideaal gelegen
herbergen in het stadscentrum. De kleine kamers lijken wel een monnikencel, maar de gemeenschappelijke ruimten met lange tafels, felle kleuren en knusse hoekjes zijn oergezellig. Goede prijs-kwaliteitverhouding. Keukentje. een goed adres in het centrum, maar soms lawaaiig wanneer de gasten na een avondje uit terugkeren. H Danhostel Copenhagen City (plattegrond iii C4, 26): H.C. Andersens Boulevard 50 T 33 11 85 85 o danhostelcopenhagencity. dk. Het hele jaar door geopend, behalve tijdens de kerstvakantie. Slaapzaal 150-325 DKK; tweepersoonskamer
70 o hotel-bethel.dk. Tweepersoonskamer 995-1595 DKK. Ontbijtbuffet inbegrepen. Mooi bakstenen gebouw met een puntdak en een kleine klok op de hoek. Dit artistieke adres ligt tegenover nyhavn, het mooiste kanaal, waarop de rondvaartboten varen en waarlangs de leukste bars van de stad liggen. pleintje met faciliteiten aan de achterkant. De fantastische ligging rechtvaardigt de
Aan de rand van de pagina’s zorgen een duimgreep en een kopregel ervoor dat je direct ziet welke informatie er op de betreffende pagina wordt geboden.
Voor een herkenbare structuur en meer opzoekgemak is de volgorde van onderwerpen per stad of regio telkens hetzelfde: praktische info - informatie over verblijf: slapen, eten, iets drinken, uitgaan - informatie over de bezienswaardigheden.
q autoverhuur
8 INHOUD INLEIDING ���������������������������������12 VEELGESTELDE VRAGEN ����������14 10 TOPERVARINGEN �����������������16 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��������������25 Barnsteen 26 Beroemde Denen 26 Bevolking 31 Design 31 Drank 32 Economie en maatschappij 33 Geluk 34 Geografie 35 Geschiedenis 36 Hygge 41 Keuken 41 Media 43 Milieu 43 Staatsvorm 45 Vreemd! Of toch niet? 45 Werelderfgoed van Unesco 46 REIZEN NAAR DENEMARKEN ���48 DENEMARKEN PRAKTISCH ������53 ABC van Denemarken 54 Alvorens te vertrekken 54 Budget ���������������������������������������������������������������56 Feesten en feestdagen 57 Geldzaken ����������������������������������������������������������57 Gezondheid 59 Internetsites ������������������������������������������������������59 Kinderen 60 Klimaat 60 Musea 62 Overnachten 62 Post 64 Reisliteratuur 65 Taal ��������������������������������������������������������������������67 Telefoneren 70 Vervoer ��������������������������������������������������������������71 Winkelen 75 REISPLANNER������������������������� 76 KOPENHAGEN EN OMGEVING Kopenhagen (København) 81 SEELAND (SJÆLLAND) TEN NOORDEN VAN KOPENHAGEN 150 Helsingør 152
DE FUNENSE
X 9 Fredensborg 157 Tisvildeleje ������������������������������������������������������158 Hillerød 159 Roskilde �����������������������������������������������������������162 ZUID-SEELAND EN DE ZUIDELIJKE EILANDEN 171 Køge 171 Het eiland Møn 174 Het eiland Falster 183 Het eiland Bornholm 185
EILANDEN Het eiland Ærø 193 FYN (FUNEN) 199 Het Egeskov-kasteel 199 Odense 200 Nyborg 214 JUTLAND (JYLLAND) Kolding 221 Ribe 227 De eilanden in de Waddenzee 233 Billund en Legoland 236 Horsens 241 Silkeborg en het merengebied 244 Århus 249 DJURSLAND 262 De streek van Mols 262 Ebeltoft 265 Grenå 267 Randers 270 Fjord van Mariager 274 Rebild national park 277 Aalborg 278 De weg naar het zuiden ����������������������������������286 VENDSYSSEL 286 Langs de weg naar Frederikshavn 287 Sæby 288 Frederikshavn 289 Skagen 293 De westkust van Vendsyssel 297 REGISTER 301
KAARTEN EN PLATTEGRONDEN
10 BALTISCHE ZEE NOORDZEE NOORDELIJKE IJSZEE Noordpoolcirkel Kopenhagen Århus NOORWEGEN ZWEDEN DENEMARKEN FINLAND RUSLAND ESTLAND LETLAND LITOUWEN RUS. POLEN DUITSLAND VERENIGD KONINKRIJK
Aalborg �������������������������������������������������� 280-281 Ærøskøbing 195 Afstanden tussen de steden 73 Århus 250-251 Denemarken, overzichtskaart 50-51 Helsingør 153 Køge 173 Kopenhagen, metro 93 Kopenhagen, plattegrond I 82-83 Kopenhagen, plattegrond II 84-85 Kopenhagen, plattegrond III 86-87 Kopenhagen, plattegrond IV �������������������������� 88 Nyborg 215 Mon (het eiland) met de stad Stege ���� 176-177 Odense 202-203 Reisplanner 77 Roskilde 163 Topervaringen 17
het rosenborg slot in kopenhagen is omringd door slotgrachten en een groot park .
INLEIDING
Met Jutland (of Jylland in het Deens), dat als een belerend vingertje uitsteekt tussen de Noordzee en de Baltische Zee, en zijn honderden grote en kleine eilanden als trouwe supporters, is Denemarken een land van water, zee en aquarelkleuren, een land met veel gezichten. Hier zijn de kleuren zacht, van het alomtegenwoordige groen van het platteland tot het prachtige gouden licht dat op sommige zomeravonden het land kleurt. Het kleinste van de Scandinavische landen is ontegenzeggelijk het zuidelijkste, niet alleen wat ligging betreft, maar ook qua inborst. De Denen zijn zonniger dan de
hemel, levendig en hartelijk, steeds bereid om met je te proosten, te praten, rond te slenteren en samen van de zon te genieten. Doe niet zoals veel andere toeristen die op weg zijn naar het Hoge Noorden en neem voldoende tijd om dit landje te ontdekken. Het beschikt misschien niet over de grote wonderen der natuur, maar het biedt er wel enorm veel andere, minder opzichtige bezienswaardigheden, achter elke bocht in de weg. Huur een fiets, zigzag over de landweggetjes en de duizenden kilometers aangelegde fietspaden op het ritme van de Deense natuur – zo zoet, zo opwekkend en zo gezond.
12
De duinen van Rubjerg Knude bij Lønstrup Amalienborg in Kopenhagen
13
X
Kasteel Frederiksborg in Hillerød
VEELGESTELDE VRAGEN
WAT ZIJN DE FORMALITEITEN OM DENEMARKEN BINNEN TE KOMEN?
Inwoners van de EU hebben alleen een geldige identiteitskaart of geldig paspoort nodig.
WANNEER KUN JE HET BESTE NAAR DENEMARKEN REIZEN?
De zee heeft een gunstige invloed op het klimaat van dit Zuid-Scandinavische land. De winter duurt er misschien lang, maar is zelden streng. De kans bestaat wel dat je op een fikse regenbui getrakteerd wordt. De aangenaamste periode om Denemarken te bezoeken is tussen mei en half september. In de zomer wordt de 25 °C vaak overschreden en iedereen haast zich dan naar het strand.
IS DENEMARKEN EEN DUUR LAND?
Ja. De levensstandaard in Denemarken is hoog en dat merk je meteen aan een aantal
prijzen, zeker in de hoofdstad. In het deel ‘Denemarken praktisch’ vind je enkele prijsindicaties die helpen bij het bepalen van je reisbudget. Op het vlak van logies kun je online heel wat aanbiedingen vinden. Buiten de grote steden is het iets minder duur, zeker wat het eten betreft. Als je op tijd een slaapplek zoekt en alles goed organiseert, kun je best betaalbaar reizen.
WAAR KUN JE HET BESTE OVERNACHTEN?
Overnachten in jeugdherbergen, in een kamer bij particulieren of op een camping is de goedkoopste oplossing. In Denemarken zijn jeugdherbergen echte lowcosthotels, sommige zijn zelfs ronduit charmant en bieden alle comfort. Maar denk er wel aan op tijd te reserveren, want in de zomer zijn ze vaak volgeboekt. Je kunt ook een appartement huren of gebruikmaken van een bungalow of chalet op een camping. Je hebt ze in alle soorten, van een eenvoudige hut tot een designhuisje.
HOE VERPLAATS JE JE?
Zoals vaak is de auto het makkelijkste transportmiddel, zeker als je met meerdere personen reist. De trein is ook handig, zeker in combinatie met de fiets, die op de stations kan worden gehuurd. Het fietspadennet is bijzonder goed ontwikkeld, fietstoerisme is hier zeker een goede keuze. De bussen zijn traag en daarom weinig praktisch, maar ze brengen je op plekken waar geen station is.
ZIJN ER VEILIGHEIDSPROBLEMEN?
Wees niet bang, hoe eng een Scandinavische thriller ook mag zijn, Denemarken is een erg veilig land.
14
Fietsen zijn bij de meeste stations te huur.
IS ER EEN TIJDSVERSCHIL?
Denemarken ligt in dezelfde tijdzone als België en Nederland. Er is dus geen tijdsverschil.
MOET JE GEZONDHEIDSVOORZORGEN NEMEN?
Je hoeft geen voorzorgen te nemen. Er zijn geen inentingen vereist.
KUN JE DENEMARKEN MET KINDEREN BEZOEKEN?
Denemarken is een paradijs voor kinderen. Alles is er op kinderen gericht. Je kinderen zullen bovendien verrast worden door pretparken en aparte kinderafdelingen in talrijke musea en niet te vergeten, het sprookjesuniversum van Hans Christian Andersen.
WAT IS DE WISSELKOERS?
Denemarken behoort niet tot de eurozone. De munteenheid is de Deense kroon (krone).
In deze gids gebruiken we de afkorting DKK.
1 DKK = 100 øre. Midden 2023 was 1 DKK ongeveer € 0,13 waard. Voor € 1 krijg je circa 7,45 DKK.
HOE KUN JE TER PLAATSE BETALEN?
Je kunt met betaalkaarten zoals MasterCard, Visa en Maestro geld pinnen bij de betaalautomaten. Je moet hiervoor echter kosten betalen (afhankelijk van je bank), je kunt dus beter in een keer een groot bedrag pinnen. In Denemarken is betalen met een kaart niet zo eenvoudig als je zou verwachten: sommige handelaren weigeren buitenlandse betaalkaarten of laten je een provisie van 3% tot zelfs 7% betalen! Dat is vooral het geval in restaurants. Zorg dus dat je daar contant geld bij hebt. Op andere plaatsen wordt dan weer geen contant geld meer geaccepteerd en kun
je niet anders dan betalen via het zogenaamde contactloos betaalsysteem, wat kan zorgen voor extra bankkosten. Probeer in dat geval je aankopen te groeperen!
MOET JE EEN FOOI GEVEN?
Het geven van fooien is niet gebruikelijk, maar het is niet verboden een goede service te belonen.
HEB JE EEN ADAPTER NODIG?
Nee, het elektriciteitsnet werkt op 220 V en de stopcontacten voldoen aan de Europese normen.
WELKE TALEN SPREEK JE IN
DENEMARKEN?
Tenzij je natuurlijk Deens spreekt, kun je met Engels bijna overal terecht. Ook Duits wordt er vrij goed gesproken.
HOE GA JE OM MET DE DENEN?
De Denen zijn een ontspannen volk, dat veel belang hecht aan beleefdheid, respect en bescheidenheid. Ze zijn het zuidelijkste volk van Scandinavië en altijd in voor een feestje.
X 15
De Deense kroon (krone)
10 TOPERVARINGEN
16
1 2
1 DOMPEL JE ONDER IN DE BRUISENDE SFEER
VAN NYHAVN
Dompel je onder in de bruisende sfeer in de bars en restaurants van Nyhavn, in het hart van de zuidelijkste van de Scandinavische hoofdsteden. Een verkeersvrije kade langs het mooiste kanaal van de stad loopt onder de masten van de trotse zeilboten door. Het lijkt wel een lange bar in de openlucht met een dertigtal kroegjes en restaurants, waar het in het weekend heel druk is. Jongens en meisjes zitten er netjes op een rijtje langs het kanaal, ze drinken, zingen, roepen en vieren feest. Sfeer verzekerd! En om 24.00 u ziet iedereen elkaar binnen weer! Blz. 113
2
BEZOEK DE PRACHTIGE NY CARLSBERG
GLYPTOTEK IN KOPENHAGEN
Ontdek een van de mooiste verzamelingen werken van Gauguin ter wereld. Hoe kwam die in Kopenhagen terecht? Gauguin trouwde met een Deense, Mette-Sophie Gad, en na hun scheiding betaalde hij haar met schilderijen, die toen niets waard waren. Het resultaat nu is een volledige zaal waar je van de landschappen van Pont-Aven naar de warme kleuren van Tahiti gaat. Gauguin was dan wel een groot reiziger, een goede echtgenoot was hij niet! Blz. 124
Goed om te weten: o glyptoteket.dk.
X 17
4 1 2 3 5 POLEN NOORWEGEN ZWEDEN DUITSLAND NOORDZEE Waddenzee MER B Odense Aalborg Malmö Roskilde Kopenhagen Bornholm Legoland Ribe Kronborg Eiland M ø n Museum Louisiana 0 100 200 km DENEMARKEN 7 6 8 9 10
3 WAAN JE EVEN OPNIEUW KIND
Waan je in Kopenhagen even opnieuw kind op de oude draaimolens in het pretpark Tivoli en tussen de talrijke standjes van de kerstmarkt. We zijn gek op dit pretpark, dat al meer dan 170 jaar oud is. In Kopenhagen luidt de heropening van het park ieder jaar de lente in. Je vindt er reuzenraden, schiettenten, achtbanen, parades, poppenkasten. Van het paleis naar de Japanse vijvers loop je langs kermisattracties, tot groot plezier van iedereen die wel van een kick houdt. Blz. 122
Goed om te weten: ga er ’s avonds heen voor de verlichting, tijdens een concert of vuurwerk, dan haal je meer uit je kaartje! o tivoli.dk.
4 BEWONDER DE KUNSTWERKEN IN HET MUSEUM VOOR MODERNE KUNST LOUISIANA
Dit is een van de mooiste musea van het land, prachtig gelegen met op de achtergrond het machtige blauw van de Øresund. Je kunt niet ongevoelig blijven voor de uitzonderlijke omgeving: een reeks lange, glazen galerijen die zich uitstrekken over grote grasperken tegenover de zee, waar hier en daar kunstwer-
ken opduiken, zoals de uil van Joan Miró, een groep sculpturen van Calder, beelden van Max Ernst. Op elk moment van de dag kun je ontspannen op het gras, genieten van de ligstoelen of van de cafetaria met de panoramische ramen. Blz. 151
Goed om te weten: dit is ook een concertzaal; hier treden uitstekende groepen op. o louisiana.dk.
KLIM NAAR HET DAK VAN KASTEEL
KRONBORG IN HELSINGØR
In het kasteel van Helsingør, dat Werelderfgoed is, zweeft nog steeds de geest van Shakespeares Hamlet rond. Kronborg is een imposante militaire vesting die in 1574-1585 door Frederik II werd gebouwd en de toegang van de zee-engte van Øresund bewaakt, en tegelijk ook een elegant renaissancekasteel. Kronborg was het symbool van de maritieme macht van Denemarken. Hier situeert Shakespeare het verhaal van Hamlet. Dat bewijst, voor zover dat nodig is, de overzeese faam die het kasteel toen had. Blz. 155
Goed om te weten: ieder jaar in augustus vindt in het kasteel het Shakespeariaans Theaterfestival plaats. o kronborg.dk.
18
5
3
19 10 TOPERVARINGEN 4 5
FOTOVERANTWOORDING
blz. 8 b. Rolf_52 / iStock
blz. 8 o., 182 ttwu / Shutterstock
blz. 9 l., 209 Paolo Bona / Shutterstock
blz. 9 r., 260 Arne Bramsen / Shutterstock
blz. 11 Rita Kapitulski / Shutterstock
blz. 12 l., 49 Evikka / Shutterstock
blz. 12-13 Christian.dk / Shutterstock
blz. 13 b. Arndale / Shutterstock
blz. 14 Jiri Vondrous / Shutterstock
blz. 15 Lisa-S / Shutterstock
blz. 16 b. coldsnowstorm / iStock
blz. 16 o. sfe-co2 / iStock
blz. 18 diegograndi / iStock
blz. 19 b. stigalenas / iStock
blz. 19 o. Denja1 / iStock
blz. 20 b. Gim42 / iStock
blz. 20 o. ClarkandCompany / iStock
blz. 21 venemama / iStock
blz. 22-23 Stitchie / iStock
blz. 23 o. Allard1 / iStock
blz. 24 Mag. Alban Egger / Shutterstock
blz. 29 Deanpictures | Dreamstime.com
blz. 35 makasana photo / Shutterstock
blz. 42 Klaushertzladiges|Dreamstime.com
blz. 47 Andreas Steidlinger / iStock
blz. 52 Andreas Gradin / Shutterstock
blz. 66 ppl / Shutterstock
blz. 74 goodcat / Shutterstock
blz. 76 b. cmfotoworks / iStock
blz. 76 lo. katatonia82 / Shutterstock
blz. 76 ro. RPBaiao / Shutterstock
blz. 78 Travel Faery / Shutterstock
blz. 80 Sergii Figurnyi / Shutterstock
blz. 91 Stig Alenas / Shutterstock
blz. 95 Danhostel Copenhagen City
blz. 97 Admiral hotel
blz. 98 b. Hotel Kong Arthur (Ibsens)
blz. 98 o. Ibsens Hotel
blz. 101 Cph Living
blz. 107 b., 107 o. Nørrebro Bryghus
blz. 108 Paté Paté
blz. 111 b., 111 o. La Glace
blz. 117 Mantas Hesthaven (Culture Box)
blz. 121 laraslk / Shutterstock
blz. 123 trabantos / Shutterstock
blz. 132-133 Konstantin Tronin / Shutterstock
blz. 142 Team Bade
blz. 148 Gertjan Hooijer / Shutterstock
blz. 155 Jolanta Wojcicka / Shutterstock
blz. 161 Alan Kraft / Shutterstock
blz. 168, 201 Gimas / Shutterstock
blz. 172 Køge & Vallø Camping
blz. 179 David’s
blz. 180 Tereza Koudelkova / Shutterstock
blz. 189 Bildagentur Zoonar GmbH / Shutterstock
blz. 192 Fabio Lotti / Shutterstock
blz. 213 Andrzej Gorzkowski / Alamy Stock Photo
blz. 216-217 Dudlajzov|Dreamstime.com
blz. 220 Lasse Johansson / Shutterstock
blz. 223 Knuds Garage
blz. 224 Jesper Frehr|Dreamstime.com
blz. 231 Elenarts / Shutterstock
blz. 239 WiktorB / Shutterstock
blz. 248-249 Polarpx / Shutterstock
blz. 263 Danhostel Rønde
blz. 264 Casper Faltz / Shutterstock
blz. 271 tlorna / Shutterstock
blz. 285 pfrank1978 / iStock
blz. 287 IURII BURIAK / Shutterstock
blz. 296 imakarov / Shutterstock
300