Buitengewoon Belgisch Bouwen 8 RECENTE EN INNOVERENDE EENGEZINSWONINGEN VAN TOPARCHITECTEN
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 1
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 2
20/02/2023 16:36
Storytelling Een boek in digitale tijden? Een dik boek dan nog wel, 450 pagina’s over wonen en architectuur, onderwerpen waarvan het wereldwijde web en de daarmee gepaard gaande socialemediakanalen uitpuilen? Het lijkt misschien een anachronisme of een levende contradictie, maar dat is het allesbehalve. Dat leren ons het grote aantal inzendingen van architecten voor en de talrijke reacties na de verschijning van elke uitgave van Buitengewoon Belgisch Bouwen. De sleutel van het succes van deze titel ligt in de eerste plaats bij de kwaliteit van de projecten die we als samenstellers elk jaar mogen ontvangen. De basis van dit werk wordt dan ook geleverd door de architecten, die de strenge selectie, hoogstaande fotografie en zorgvuldige samenstelling toelaten die je als lezer mag verwachten. Elk project komt in een volledig verhaal ten volle tot zijn recht. Net aan dat laatste mangelt het vaak in de digitale wereld, waar het moeilijk is om lijnen te vinden, laat staan je eigen rode draad. Niet dat we als samensteller zelf het digitale werk schuwen, want met Entrr.be en de verwante socials doen we meer dan een stevige duit in het digitale zakje. Toch is de jaarlijkse verschijning van Buitengewoon Belgisch Bouwen een moment waar architecten en liefhebbers reikhalzend naar uitkijken. Voor de geselecteerde architecten blijft een publicatie in ons boek een waardevolle visitekaart en voor aanstormende talenten was ze al meermaals een scharnierpunt in hun nog prille carrière. Samen vormen de projecten in dit boek een representatief staal van hedendaagse Belgisch architectuur en een onmisbare inspiratiebron voor ontwerpers en kandidaat-bouwheren.
De samenstellers Grégory Mees Frank Berckmans
‘Architecture should speak of its time and place, but yearn for timelessness.’ (FRANK GEHRY)
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 3
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 4
20/02/2023 16:36
8
Zuiderse woning met praktijk Wim Heylen Architect
122
L-woning in groene omgeving HULPIA architecten
16
Partnerbijdrage Renson Ventilation & Sunprotection
130
Partnerbijdrage Nobel Flooring
Energiezuinig energie opdoen met zicht op zee architecten en ontwerpers
132
18
Interbellumvilla van de 21ste eeuw CAAN architecten
Partnerbijdrage Vandersanden
141
Partnerbijdrage Mortier
29
Compact en toch ruim BURO 2018 architecten
142
30
Kijkdoos op de Meersen tom mahieu architect
Partnerbijdrage Concrete House
150
41
Woonkader voor schilderkunst MVDB architectuur
44
19de-eeuwse grandeur klaar voor de toekomst Poot Architectuur
158
Levenslang en compact wonen Studio Segers Architecten
Partnerbijdrage Miele België
166
53
Zwartgeblakerd in groene omgeving Coopers Design
54
Villa met groen patina ddm architectuur
175
Partnerbijdrage Franke België
176
65
Partnerbijdrage Engels Surfaces
Duurzamer is goedkoper BLAF architecten
66
Ingepakt in koper en aluminium bruno vanbesien architects
182
Nieuwe toekomt voor oud-koloniale woning Studio Okami Architecten
74
Tuin als spilfiguur VAN GELDER TILLEMAN Architecten
191
Partnerbijdrage Reynaers Aluminium Contour architecten
82
Partnerbijdrage ’t Interieurke
192
84
Renovatie met natuurlijke look SFAR i&a BVBA
Zonovergoten canvas aan het park Contour architecten
200
Poëtisch wonen in volle natuur a2o architecten
In bed met Archimedes B-bis architecten
208
Horizontaal beton in het groen hansi ombregt architectuur
219
Partnerbijdrage Betonal
220
Lichte monoliet op talud Atelier d’architecture Meunier-Westrade SRL
228
Doordachte soberheid MARKLAND Architecten
236
Rood in het groen Collectiv4 Architects
92
101
Partnerbijdrage Master Meubel
102
Spiegelend volume op bakstenen sokkel Schellen Architecten bv
110
Partnerbijdrage V-ZUG
112
De hangende tuinen van de Gentse binnenstad atelier vens vanbelle
121
Partnerbijdrage RDL Engineering nv
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 5
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 6
20/02/2023 16:36
244
Eigenzinnig hedendaags OH Architecten
362
Zusterliefde in het groen icoon.be
252
Renovatie met allure van nieuwbouw Martens Van Caimere Architecten
373
Partnerbijdrage Wienerberger
374
263
Partnerbijdrage Dumobil
Meester-werk De Meester Vliegen
264
Sober bouwvolume gericht op de tuin TOOP architectuur
384
Veelhoek op amorf terrein Govaert & Vanhoutte Architects
272
Zicht op de Scheldevlakte en de kathedraal Architecte Jean-François Westrade
392
Partnerbijdrage Renson Outdoor
394
Zien en gezien worden Stein Van Rossem Architectenbureau
405
Partnerbijdrage Niko
406
Licht en zicht achter robuuste gevel Basic Architects
417
Partnerbijdrage Decoform – De Coeyer Gebr. NV
418
Doorgeschoten fantasie tom mahieu architect
427
Partnerbijdrage Dekton by Cosentino
428
In de voetsporen van Vermeer Delmulle Delmulle Architecten bv
437
Partnerbijdrage Strobbe Mobility Solutions bv
438
Monumentale hoekwoning OR architecten bvba
446
Een plek in de duinen Voorspoels Daem architecten
456
Partnerbijdrage ANYWAY doors
458
Open plan in betonnen structuur Architectslab
280
Een gezonde geest en lichaam in een gezonde woning Luum architects
289
Partnerbijdrage Petersen
290
Verrassende ontkoppeling Egide Meertens Plus Architecten
299
Partnerbijdrage Duravit Belux HQ
300
Renovatie voor keramiste Objekt Architecten
309
Partnerbijdrage Royal Botania nv
310
Houtskelet met koperen mantel HASA architecten
319
Partnerbijdrage ARKANA nv
320
Tweeledig project in stadskern cuypers & Q architecten
328
Partnerbijdrage ARLU
330
Sobere bron van rust in het groen Arnouvo
338
Tuinpaviljoen in binnengebied Architectuuratelier De Jaeghere
466
Partnerbijdrage Brachot
346
Art-deco in de 21ste eeuw Raamwerk i.s.m. Dorien Van Doorsselaer
468
Achter een buffer van beuken elementarchitecten
354
Huiselijkheid tussen de bomen Bultynck Kindt architecten
479
Partnerbijdrage bulthaup
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 7
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 8
20/02/2023 16:36
Zuiderse woning met praktijk architect
De eigenaars van deze nieuwbouwwoning vroegen architect Wim Heylen een ontwerp te tekenen dat
Wim Heylen
wonen en werken combineert. De woning moest ook een zuiders gevoel uitstralen, zonder daarin evenwel te overdrijven. Ten slotte wensten de klanten dat de woning de nodige flexibiliteit in de tijd bezat,
bureau
gericht op gezinsuitbreiding en levenslang wonen. De praktijkruimte is duidelijk gescheiden van de
Wim Heylen Architect
privévertrekken, ook al zijn ze in dezelfde vormentaal geschreven.
adres
Halfopen vrijheid
Galnootlaan 19 9032 Gent
Hoewel het een halfopen woning betreft, voelt ze toch als vrijstaand aan, doordat ze aan de achtergevel wegdraait van de garage waartegen ze aangebouwd werd. Centraal in de achtertuin prijkt een solitaire boom, die de connectie vormt tussen de tuin en de achterliggende velden. De woning vangt veel licht en zon,
contact
maar raakt nooit oververhit (getest tijdens een hittegolf!). Een buffer zorgt ervoor dat de rechterbuur geen
0474 42 87 37 info@wimheylen.com wimheylen.com
last heeft van het clientèle van de praktijk. Vormelijk contrast
sociale media
De asverschuiving van het gelijkvloerse plan zorgt voor een lijnenspel waardoor aan de zijgevel een overdekte
facebook.com/wimheylenarchitect
inkom ontstaat. Dit benadrukt de toegang tot de praktijk- en de privéruimte, maar scheidt ze visueel ook van elkaar. De schuine zijde aan de straatkant vergroot de afstand tot de rechterbuur. Aan de achtergevel draait
fotografie Evenbeeld
de woning weg van de garage waar ze tegenaan gebouwd is. De achtergevel krijgt zo ook beschutting tegen de middagzon in de vorm van een pergola van houten balken. Vormelijk levert dit een contrast op tussen het massieve hoofdvolume en de langgerekte zijgevel. Menselijke schaal Bij het concept dat Wim Heylen tekende, stonden eenvoud en menselijke schaal centraal, wat zich vertaalt in het gebruik van een beperkt aantal materialen. Voor het exterieur ging de voorkeur naar baksteen en hout. Sculpturale volumes kregen een menselijke verhouding en tactiliteit door hun kleinschaligere textuur. In combinatie met de houten elementen gaf dit de woning de nodige warmte. De gechipperde baksteen, waarvan het uitzicht verandert volgens de speling van het zonlicht, zorgt voor visuele eenheid met de nadruk op textuur. Naast deze chippermortel zijn ook de terracotta vloertegels van 15 x 15 centimeter een eyecatcher.
9
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 9
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 10
20/02/2023 16:36
Boom als aandachtstrekker Vanaf de parkeerzone is de inkom naar de praktijkruimte prominent zichtbaar, zonder gebruik te maken van signalisatie. Klanten worden er automatisch naartoe geleid. De private inkom laat zich ontdekken naarmate je de woning nadert. Hij ligt onder de luifel die ook de toegangszone van de praktijk markeert. De bezoeker betreedt de woning via een ruime inkomhal op de zichtas die vanaf de trap leidt naar de boom. Zo kunnen de bewoners op elk moment genieten van het uitzicht op de velden. Wonen tussen binnen en buiten De leefruimte, keuken en eetruimte worden visueel gescheiden door de zichtbare structuur in het plafond. Aan de keuken is een praktische berging gekoppeld met een secundaire inkom. Een pergola maakt de overgang van binnen naar buiten en bakent de terraszone af. Een dubbele schuifdeur zorgt voor een vloeiende transitie tussen terras en leefruimtes. De trap leidt naar de ouderslaapkamer, eveneens met zicht op de boom en de velden. In de badkamer vormt het raam een canvas op de wei aan de overkant van de straat. Weerspiegeling van identiteit Wim Heylen ontwerpt steeds woningen op maat van de klant in een zoektocht naar een ogenschijnlijk eenvoudige oplossing voor een complexe vraagstelling. Enkel dankzij een grondige wisselwerking met de bouwheer kan een resultaat ontstaan dat uniek is en diens identiteit volledig weerspiegelt. Het uiteindelijke project moet rust uitstralen, wat ook bij deze realisatie het geval is. Precies dit maakt voor Wim het leven van een architect zo boeiend, want hij weet nooit exact waar hij zal uitkomen. Wim Heylen is daarnaast ook erg tevreden over deze woning, omdat de persoonlijke interieuraankleding door de klant helemaal in lijn ligt van zijn ontwerp. Deze complementariteit zorgt voor een dubbel goed gevoel!
11
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 11
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 12
20/02/2023 16:36
13
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 13
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 14
20/02/2023 16:36
13
11
16
8
12
15 14
6 10a 9 7
8
10b
2 1
3
4 5 6 0
niveau 0
niveau 1
00. terras
05. berging - wasplaats
10a. kinderkamer
01. leefruimte
06. technieken
10b. hobbyruimte - latere kinderkamer
02. open kast
07. kinderbadkamer
11. wachtruimte
14. slaapkamer
03. eetruimte
08. toilet
12. praktijkruimte
15. babykamer - latere dressing
04. keuken
09. inkom
13. carport
16 badkamer
1m
2m
3m
4m
5m
1m
2m
3m
4m
5m
TECHNISCHE FICHE: Halfopen woning met praktijk, klassieke opbouw met snelbouwsteen (Wienerberger) en gevelsteen (Vande Moortel), carport en tuinberging in dezelfde materialen als de woning / Buitenschrijnwerk: afzelia, driedubbel glas (Ug 0.6), Renson-screens en -pergola als zonwering / Technische installatie en afwerking deels in zelfbouw door de bouwheer / Niko-schakelaars en Home Control / Condensatieketel, vloerverwarming, fotovoltaïsche zonnepanelen, voorzieningen voor haard, ventilatiesysteem D / Vloeren: terracotta tegels (ook terras), plafonds in pleisterwerk en houten roostering / Binnenschrijnwerk: blokdeuren en trap bekleed met terracotta tegels
15
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 15
20/02/2023 16:36
Creating Healthy spaces: gezonde binnenlucht en een aangename temperatuur Hoe goed je je voelt in je eigen woning of werkomgeving is voor een groot deel afhankelijk van hoe gezond en aangenaam het binnenklimaat is. Een goede verwarming is al langer vanzelfsprekend, maar de afgelopen jaren werden we met onze neus op andere feiten gedrukt wat betreft de binnenluchtkwaliteit en oververhitting binnenshuis op warme dagen. Dat laatste ervaren we al snel aan den lijve, maar wat weet je over de binnenlucht die je ademt? Meten is weten: de Sense doet het voor jou
Hoe weet je wanneer het hoog tijd is om een raam te openen en de binnenlucht te verversen, als een
ventilatiesysteem dat niet automatisch in je plaats doet? Helaas hebben we zelf geen specifiek zintuig
dat ons waarschuwt bij een te hoog CO2-gehalte in de binnenlucht, de indicator bij uitstek voor gezonde binnenlucht. Gelukkig houdt de slimme sensor van de Sense (onder meer) dat constant voor jou in het (digitale) oog en geeft die aan wanneer het CO2-gehalte te sterk stijgt. Is de lucht gezond, dan licht de
sensor blauw op. Bij een CO2-gehalte tussen 800 en 1200 ppm (parts per million) krijg je een oranje kleur
als waarschuwing en rood betekent dat de hoeveelheid CO2 in de lucht de grenswaarde van 1200 ppm
voor gezonde binnenlucht overschreden heeft. In dat geval moet je de ruimte zo snel mogelijk intensief verluchten door ramen en deuren open te zetten.
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 16
20/02/2023 16:36
RENSON
Renson Ventilation & Sunprotection
adres Maalbeekstraat 10 8790 Waregem contact 056 30 30 00 info@renson.be renson.eu
De oplossing op lange termijn? Continu en gecontroleerd ventileren Wil je echt comfortabel kunnen wonen, les volgen of werken, dan moet je op zoek naar een oplossing
die je ontzorgt: een energiezuinig en slim ventilatiesysteem op jouw maat om ook in de winter gezonde
binnenlucht te kunnen ademen zonder je stookkosten de hoogte in te jagen. De vraaggestuurde ventilatiesystemen van Renson monitoren – net als de Sense – CO2, vocht en schadelijke stoffen in de binnen-
lucht. Zo’n ventilatiesysteem meet niet alleen, het stemt zich op basis van die metingen van de binnen-
luchtkwaliteit bovendien ook volautomatisch af op jouw noden en behoeften, zodat je nooit nog wakker
hoeft te liggen van gezonde lucht binnenshuis. Voor elk type woning en elke toepassing is er een geschikt
ventilatiesysteem: van nieuwbouw, vernieuwbouw tot renovatie. Zelfs als je enkel je badkamer renoveert, is er al een vraaggestuurde, decentrale ventilator die daar automatisch (en alleen dan) meer gaat ventileren wanneer de binnenluchtkwaliteit slechter wordt.
Fixscreen Minimal-doekzonwering: minimale impact, maximale mogelijkheden Gezonde binnenlucht is superbelangrijk om comfortabel te kunnen wonen, maar ook de binnentempe-
ratuur speelt daarin een grote rol. Grote raampartijen zijn in veel projecten een must, bij voorkeur met minimale profielen. Maar wat met oververhitting? Want de warme dagen per jaar worden nu eenmaal steeds talrijker en met de zon vol op het raam komen daar problemen van. Renson gaat met de Fixscreen
Minimal voor het hoogst haalbare op het vlak van designdoekzonwering, die de zon tegenhoudt waar dat het efficiëntst is: nog voor die het raam kan bereiken. Zonder zichtbare schroeven en met alle onder-
delen in dezelfde kleur gaat de Fixscreen Minimal zelfs in combinatie met de slankste raamprofielen helemaal in het geheel op. Met zijn unieke vrijstaande koppelzijgeleider kan Fixscreen Minimal bovendien breedtes tot 12 meter aan.
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 17
17
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 18
20/02/2023 16:36
Energiezuinig energie opdoen architect
De bouwheer van dit project nam contact op met architectenbureau met zicht op zee om een woning op
met zicht op zee
te trekken die zich respectvol zou verhouden tot de omliggende natuur en omgeving. Omdat de opdrachtgever een vakantiegevoel wilde beleven in zijn eigen tuin, diende een zwemvijver deel uit te
bureau
maken van het project. Het bureau ging aan het werk met de bouwkundige voorschriften in het achter-
met zicht op zee architecten en ontwerpers
hoofd en rekening houdend met de oriëntatie van de prachtige bomen op het perceel. Het resultaat is een energiezuinige, duurzame woning die helemaal beantwoordt aan de gestelde wensen.
adres Congresstraat 42 b111 2018 Antwerpen
Klassieke schoonheid De woning is gebouwd met een binnen- en buitenblad in traditionele baksteen. De keuze van de architecten voor baksteen ligt helemaal in lijn met hun streven naar ingetogen duurzame architectuur, zonder tierlan-
contact
tijntjes. De projecten bieden een meerwaarde aan zowel de bouwheer als de omgeving waarin het gebouw
03 248 02 05 info@metzichtopzee.com metzichtopzee.com
zijn plek opeist. Een belangrijk element daarin is eenvoud in materiaalkeuze, zoals bijvoorbeeld baksteen, die toch garant staat voor een kwalitatieve, lange levensduur en maximale beleving.
sociale media Instagram: metzichtopzee.architecten Facebook: MetZichtOpZee
fotograaf Nick Claeskens
19
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 19
20/02/2023 16:36
boek BBB 2023 V5 PASCAL.indd 20
20/02/2023 16:36