Issuu

N.J. Long M.M. Wood F.A. Fecser S. Whitson

B ND

OEK

Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties Life Space Crisis Intervention

1e druk: december 2003 2e druk: oktober 2008 3e druk: mei 2009 4e druk: september 2010 5e druk: augustus 2011 6e druk: februari 2012 7e druk: april 2013 8e druk: augustus 2014 9e druk: januari 2015 10e druk: januari 2016 11e druk: augustus 2016 12e druk: december 2016 13e druk: december 2017 14e druk: september 2018 15e druk: juli 2020 16e druk: juli 2022 17e druk, integraal herziene editie: november 2022 D/2022/45/278 – ISBN 978 94 014 8652 1 – NUR 840 Vormgeving omslag: Studio Lannoo Vormgeving binnenwerk: Crius Group Oorspronkelijke titel Talking With Students in Conflict – Third Edition – Originally published by PRO-ED, Inc., Austin, TX, United States of America. © Copyright of the original English edition 2021 by PRO-ED, Inc., USA. © Copyright of the Dutch edition 2022 by LannooCampus Publishers and PRO-ED, Inc., USA. All rights reserved. Nederlandse vertaling onder begeleiding van Franky D’Oosterlinck. © De auteurs & Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2022. Uitgeverij LannooCampus maakt deel uit van Lannoo Uitgeverij, de boeken- en multimediadivisie van Uitgeverij Lannoo nv. Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgeverij LannooCampus Vaartkom 41 bus 01.02 3000 Leuven België www.lannoocampus.be

Postbus 23202 1100 DS Amsterdam Nederland www.lannoocampus.nl

Inhoud

Voorwoord bij de nederlandse editie

VOORWOORD

DANKBETUIGING Deel 1

De basisbeginselen van LSCI

Hoofdstuk 1 Wat is LSCI?

Hoofdstuk 2 Waarom LSCI werkt

Hoofdstuk 3 Het belang van positieve relaties

Hoofdstuk 4 De psychologische werelden van jongeren in stresssituaties

Hoofdstuk 5 De LSCI-conflictcyclus

101

Hoofdstuk 6 De rol van de volwassene bij het doorbreken van de conflictcyclus

113

Hoofdstuk 7 De structuur van LSCI

133

Hoofdstuk 8 De zorgen van elke jongere in crisis

181

Hoofdstuk 9 Het hulpverleningsproces en mogelijke valkuilen

211

Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties

Deel 2 LSCI toepassen op bepaalde patronen van zelfdestructief gedrag Hoofdstuk 10 The Red Flag Intervention

237

Hoofdstuk 11 The Reality Check Intervention

263

Hoofdstuk 12 The New Tools Intervention

285

Hoofdstuk 13 The Benign Confrontation Intervention

309

Hoofdstuk 14 The Regulate and Restore Intervention

337

Hoofdstuk 15 The Peer Manipulation Intervention

367

Deel 3 Extra toepassingen van LSCI-vaardigheden Hoofdstuk 16 Hoe maak je er een succes van?

401

Hoofdstuk 17 The Angry Smile

431

Hoofdstuk 18 Als ouder omgaan met moeilijk hanteerbaar gedrag van je kind

441

Hoofdstuk 19 LSCI bij kleine kinderen en kinderen met een ontwikkelingsachterstand

453

Hoofdstuk 20 LSCI als sociaal-emotioneel leerprogramma voor kinderen en adolescenten

475

Hoofdstuk 21 LSCI in België

487

APPENDIX A

505

Appendix B

509

Referentielijst

517

Index

521

Voorwoord bij de Nederlandse editie

Wie werkt met kinderen en jongeren die moeilijk hanteerbaar gedrag stellen, heeft niet veel tijd nodig om ‘aan den lijve’ te ervaren wat handelingsverlegenheid is. Geconfronteerd worden met onverwacht, heftig gedrag en niet weten of je reactie de meest aangewezen hanteringswijze is, creëert onveiligheid en haalt bij momenten teams die met kinderen en jongeren werken onderuit. In het OC Nieuwe Vaart in Gent wordt binnen zorg en onderwijs gewerkt met kinderen en jongeren met gedragsen emotionele stoornissen. Op zoek naar een kader waarin theoretische diepgang gecombineerd werd met een duidelijk uitgewerkte methodiek, kwam directeur Franky D’Oosterlinck in 2000 in contact met Life Space Crisis Intervention. Meteen was hij onder de indruk door de manier waarop de training verliep, en de kracht die uitging van de oefengesprekken, waardoor hij plannen maakte om de methodiek ook in Europa te introduceren. Wat volgde is een evolutie die binnen de sector van zorg en onderwijs in Vlaanderen voor een omwenteling zorgde. In een eerste fase groepeerden 6 Oost-Vlaamse voorzieningen die met kinderen en jongeren met gedragsen emotionele stoornissen werkten zich binnen een project, waardoor hun medewerkers in LSCI getraind werden en het in gebruik konden nemen in hun voorzieningen. Franky D’Oosterlinck onderzocht conflicthanteringsmethodieken in het algemeen, het implementatieproces van LSCI en het effect ervan binnen zijn doctoraatsonderzoek. In 2003 werd het boek Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties vertaald en in gebruik genomen binnen het Nederlandse taalgebied. Deze trainingen werden warm onthaald binnen het werkveld. Waar LSCI aanvankelijk vaak getraind werd binnen voorzieningen die werken met specifieke doelgroepen, zoals personen met gedragsdiagnoses, of voorzieningen binnen de toenmalige bijzondere jeugdzorg, zien we de laatste jaren een evolutie naar deelnemers over sectoren heen: opvoeders, leerkrachten binnen gewoon en buitengewoon onderwijs, jeugdwelzijnswerkers, psychologen, pedagogen, leerlingenbegeleiders, artsen, ouders, mensen werkzaam binnen de gesloten instellingen binnen het Agentschap Jongerenwelzijn, of binnen de psychiatrie enzovoort.

Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties

De trainersgroep breidde uit tot meer dan 20 personen, werkzaam binnen tal van sectoren en organisaties. Deelnemersfeedback toont aan hoe LSCI wordt ervaren als een methodiek die medewerkers deskundig maakt in het omgaan met moeilijk hanteerbaar gedrag, die inzet op relatievorming en die kinderen en jongeren helpt om zelfregulatie van gedrag en emotie te ontwikkelen. De ambitie groeide om in te zetten op een breder Europees netwerk. In 2008 werd EFeCT (European Federation of Conflict Management en Treatment in Education and Care) opgericht. Het werd een sterke verbinding tussen de organisaties binnen Europa die LSCI-geïnspireerd werken (België, Nederland, Schotland, Noorwegen, Portugal, Hongarije, Roemenië, Georgië, Duitsland, Frankrijk). De Europese evoluties binnen LSCI werden door de Amerikaanse collega’s van het LSCI Institute steeds met warmte onthaald. Doorheen de jaren evolueerde ook de wetenschappelijke kennis binnen bepaalde domeinen: de impact van trauma en de vereiste aanpassingen binnen traumasensitief onderwijs en zorg, het breinfunctioneren, de impact van een sociaal-emotionele ontwikkelingsvertraging, netwerkgericht werken met (pleeg-)ouders … De nood aan een nieuwe herwerkte versie van het LSCIhandboek drong zich op. De derde editie van het Amerikaanse boek Talking with Students in Conflict werd geschreven met oog voor inhoudelijke aanpassingen en uitbreidingen van het oorspronkelijke boek. OC Nieuwe Vaart, meer bepaald de trainers werkzaam binnen de deelafdeling Vormingscentrum Create, namen de taak op zich om het handboek en het trainingsmateriaal te vertalen en te verspreiden binnen het Nederlandstalige gebied. We zijn ervan overtuigd dat deze geüpdatete versie van het boek voldoet aan de evoluties en hangijzers die in deze tijd leven binnen onderwijs en zorg. Dit boek kan lezers en deelnemers aan trainingen inspireren om met voldoening en bekwaamheid om te gaan met kinderen en jongeren die professionals via hun gedrag dagelijks voor een uitdaging stellen. Vormingscentrum Create, OC Nieuwe Vaart, OLO-Rotonde VZW Franky D’Oosterlinck (Master trainer LSCI) Gerrit De Moor (Master trainer LSCI) Eline Spriet (Senior trainer LSCI) Katrien Sel (Senior trainer LSCI)

Voorwoord

Je hebt ervoor gekozen dit boek te lezen en daarom gaan we ervan uit dat je beroepsmatig met kinderen en jongeren werkt. We zijn je heel dankbaar voor je inspanningen en je expertise! In de complexe wereld van vandaag zijn jongeren een van de moeilijkste doelgroepen om mee te werken. Hoe kunnen we jongeren door stresserende situaties en traumatische ervaringen heen loodsen? Hoe kunnen we hen leren omgaan met onrecht en ongelijkheid? Hoe kunnen we hen leren omgaan met conflicten, sociale isolatie, mislukking en afwijzing? Hoe leren we hen hoe ze obstakels in verband met leren en geestelijke gezondheid kunnen overwinnen, hoe ze kunnen omgaan met pijn, verlies, woede en angst, en hoe ze het beste uit zichzelf kunnen halen? Dat zijn de vragen waar wij en jij een antwoord op willen vinden. Volwassenen die het antwoord op die vragen kennen, kunnen een belangrijke bijdrage leveren. In dit boek focussen we op Life Space Crisis Intervention (LSCI) omdat dat een methodiek is waarmee je die doelstellingen kunt realiseren. Op het werk gebruiken we elke dag LSCI-vaardigheden, we geloven immers dat het de taak is van volwassenen om door het gedrag van jongeren heen te kijken en te begrijpen wat er echt aan de hand is in hun hoofd, hun lichaam en hun leven. We weten dat jongeren geneigd zijn om hun best te doen en dat een van de meest fundamentele taken van volwassenen erin bestaat hen de vaardigheden aan te leren die ze nodig hebben om constructief met stress en crisissituaties om te gaan. Dit boek is onze dialoog met jou over hoe wij dat doen. LSCI is een verbale strategie die gebaseerd is op hersenonderzoek, traumasensitief begeleiden en het opbouwen van relatie. Ze helpt volwassenen om probleemsituaties om te vormen tot leermomenten wanneer jongeren onaangepast gedrag vertonen op school, in de samenleving of thuis. LSCI gaat uit van de overtuiging dat jongeren het gevoel nodig hebben dat ze gehoord en begrepen worden en van de wetenschap dat relaties een genezende kracht hebben. LSCI biedt een verbale structuur bestaande uit zes fasen die professionals en ouders helpt om op een consequente manier gezonde relaties op

Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties

te bouwen, crisissituaties te de-escaleren, zelfbewustzijn en zelfinzicht aan te moedigen, nieuwe sociaal-emotionele vaardigheden te ontwikkelen en zo het gedrag duurzaam te veranderen. Dat resulteert in een sterkere band tussen volwassene en kind, een betere regulering van de emoties, betere relaties met leeftijdgenoten, minder schorsingen op school, minder doorverwijzingen naar de jeugdrechtbank en bij volwassenen zien we een verhoogde bereidheid om LSCI toe te passen om crisissituaties te de-escaleren. LSCI wordt al zeventig jaar toegepast bij kinderen, jongeren en gezinnen, in scholen, gemeenschappen en thuissituaties. We hebben veel kennis en ervaring opgedaan en we zijn blij dat we die met jou kunnen delen.

AANTEKENINGEN VAN DE AUTEURS Nicholas J . Long LSCI is een revolutionair idee. Het is meer dan een lijst met psychologische concepten en vaardigheden. LSCI is een specifieke manier van observeren, denken, voelen en je tegenover anderen gedragen, en je tegelijkertijd bewust zijn van je gevoelens. Het is begonnen in 1951, toen Fritz Redl en David Wineman de resultaten publiceerden van hun residentiële behandelingsprogramma voor agressieve leerlingen, Children Who Hate. Ze hadden een andere aanpak gekozen dan de traditionele manier om agressieve leerlingen te behandelen. Ze vervingen het ‘therapie-uur’ van 50 minuten door milieutherapie en Life Space Intervention, in de leefomgeving. De professionele interesse voor die twee concepten was zo groot dat Redl zijn residentiële behandelingsprogramma nog eens overdeed en daarvoor de zes meest agressieve leerlingen ten oosten van de Mississippi bestudeerde. Ik behoorde tot de staf, want ik was de huisvader van die jongens. In de laatste twee jaar van de studie legden we de nadruk op de andere 23 uur die een dag telt. In 1959 publiceerde Redl een zestien bladzijden tellend artikel waarin hij voor het eerst de structuur van LSCI definieerde. Het belang van die publicatie was vergelijkbaar met de eerste succesvolle vlucht van de gebroeders Wright. Het

Voorwoord 11

artikel reikte de structuur aan om concepten uit te werken, met name (a) vaardigheden om te de-escaleren; (b) gedragsbijsturing; (c) de klinische analyse van een gebeurtenis in het leven van een leerling. Vele jaren later, in 1991, schreven Dr. Wood, Dr. Fecser en ik het eerste boek over LSCI. We namen Redls zestien bladzijden tellende theorie als uitgangspunt en toonden aan hoe die bij een crisis kan worden toegepast. We werkten ook een reeks video’s uit die liet zien hoe crisissen aangepakt kunnen worden. Tot onze grote verrassing was LSCI zo’n groot succes dat het programma ook internationaal werd toegepast. Intussen weten we dat LSCI een standaard is, het is een goede methodiek om ernstige crisissen aan te pakken. Ik persoonlijk vind het nog altijd boeiend en fascinerend om met een leerling in een crisissituatie te praten. Elke leerling heeft een verhaal te vertellen en LSCI reikt ons de vaardigheden aan om naar dat verhaal te luisteren. Ik hoop dat ik het nog mag meemaken dat LSCI uitgroeit tot de methodiek waar scholen het liefste voor kiezen om de geestelijke gezondheid van hun leerlingen te beschermen. LSCI verdient dat en ik ben blij dat ik daar deel van uitmaak.

Mary M. Wood In 1963 werkte ik via een postdoctorale beurs bij Dr. Nicholas Long in het Hillcrest Children’s Treatment Center in Washington D.C. Dr. Long diepte Dr. Fritz Redl zijn oorspronkelijke concepten over crisisinterventie (zie Hoofdstuk 1) verder uit. Ik maakte kennis met het interventiestappenplan naar verantwoordelijk gedrag en het was alsof er voor mij een nieuwe wereld openging. LSCI was mij op het lijf geschreven, een nieuwe aanpak voor kinderen met sociale, emotionele of gedragsproblemen waarbij ontwikkeling centraal stond. In de jaren erna, als directeur van het Rutland Center, het Developmental Therapy Institute en een graduaatsprogramma voor leerkrachten van de University of Georgia, werd het me almaar duidelijker dat LSCI een perfecte methodiek was om jongeren in een crisissituatie te begeleiden en hen te helpen een oplossing te vinden. LSCI brengt een jongere en de ondersteunende volwassene samen en begeleidt een interactief leerproces dat resulteert in een verbetering van sociale, emotionele en gedragsvaardigheden, en dat op elke leeftijd en in elke ontwikkelingsfase. Door het beste van de klinische psychologie en theorieën over sociaal leren te combineren en om te zetten naar een opvoedkundige praktijk die ‘inzet op ontwikkeling’ is LSCI uitgegroeid tot een methodiek die wereldwijd erkend wordt als de ‘ideale’ praktijk voor jongeren in stresserende situaties.

Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties

Frank A . Fecser Een van de hoogtepunten van mijn carrière is dat ik heb mogen samenwerken met getalenteerde jonge mensen die voor een zwaar beroep gekozen hebben, het helpen van kinderen en jongeren die onaangepast gedrag vertonen. Ze starten in de sector met tonnen energie, enthousiasme en empathie, vol goede moed om hun steentje bij te dragen en het leven van anderen beter te maken. Vaak beginnen ze eraan bijna enkel vertrouwend op hun instinct, maar ze leren vlug dat er veel meer nodig is dan de wil om te helpen. Ze begrijpen niet waarom hun inspanningen zo vaak afgewezen worden, soms met geweld, en ze zijn verrast door hun eigen agressieve reactie op die afwijzing. Niets wat ze tijdens hun opleiding of cursussen hebben geleerd heeft hen hierop voorbereid! En daarom zijn de LSCI-vaardigheden zo belangrijk. LSCI helpt mensen in de praktijk en zorgverleners de dynamiek van conflict te doorgronden en leert hen hoe ze kunnen voorkomen dat ze meegesleurd worden in de worsteling(en) van een jongere. LSCI reikt concrete strategieën die hulpverleners in staat stellen door het gedrag heen te kijken en de onderliggende drijfveren te ontdekken. LSCI biedt een routebeschrijving die inzicht verschaft in patronen waarop iemand zichzelf schade berokkent en tegelijk de relatie tussen zorgverlener en leerling versterkt, want die relatie is de basis voor vertrouwen en voor verandering. Volwassenen die vertrouwd zijn met LSCI helpen kinderen een meer bevredigend leven op te bouwen en door hun professionele competentie ervaren ook zijzelf voldoening.

Signe Whitson Ik behaalde mijn eerste LSCI-certificaat in 2000. Als kersvers afgestudeerde, met een masterdiploma van een opleiding die op een klinische aanpak focuste, volgde ik een LSCI-opleiding. Ik was een jonge professional met bakken idealisme, ik wou het leven van kinderen verbeteren. Ik had een diploma gebaseerd op boekenkennis en twee jaar ervaring in de echte wereld, waar ik werkte met kinderen en jongeren in scholen en residentiële behandelingscentra. Ik hoopte dat de LSCI-opleiding een interessante ervaring zou zijn om me professioneel te ontwikkelen en dat ze misschien zelfs een handige ‘tool voor mijn toolbox’ zou opleveren. De opleiding duurde nog geen week, maar in die tijd leerde ik een uitgebreide set klinische vaardigheden die alles wat ik

Voorwoord 13

tijdens mijn universiteitsopleiding had geleerd overtrof. Daarbovenop kreeg ik een model om inzicht te krijgen in de dynamiek van conflicten, een model dat nog altijd een enorme impact heeft op al mijn interacties met leerlingen en cliënten – en zelfs met mijn eigen kinderen! Ik overdrijf niet als ik zeg dat ik elke dag aspecten van LSCI gebruik in mijn professionele hoedanigheid als schooladviseur en kinderen- en jongerentherapeut. Ik hoop dat LSCI voor jou even essentieel in je carrière zal zijn als het dat in de mijne is.

Dankbetuiging

LSCI-GECERTIFICEERDE SENIOR EN MASTER TRAINERS Een van de mooiste aspecten van het LSCI Institute is dat het een netwerk van intelligente, empathische, creatieve, geëngageerde professionals bijeenbrengt. We zijn onze gecertificeerde Master en Senior Trainers wereldwijd enorm dankbaar, want niet alleen leren zij anderen de LSCI-vaardigheden aan, met hun onderzoek, praktijkervaring en het ontwikkelen van instrumenten vergroten ze onze basiskennis en helpen ze de toepassing van LSCI in scholen en organisaties te verbeteren. Hieronder uiten we onze dankbaarheid en waardering voor specifieke personen en groepen wier bijdragen van onschatbare waarde zijn geweest voor dit boek.

INTERVENTIEVOORBEELDEN Alle voorbeelden in dit boek zijn praktijkvoorbeelden, de neerslag van echte ontmoetingen met jongeren. De voorbeelden zijn stuk voor stuk uit het leven gegrepen. Ze werden ons overgemaakt door mensen die een LSCI-opleiding hebben gevolgd en LSCI in de praktijk gebruiken en de auteurs hebben ze in het boek opgenomen. We bedanken iedereen die toestemming heeft gegeven om zijn LSCI-ervaringen met jou te delen. Onze bijzondere dank gaat uit naar de LSCI Trainers die de stapsgewijze toepassing van LSCI met ons delen en naar de mensen die de geciteerde interventies hebben neergeschreven: • De Red Flag-interventie (Brandon) in Hoofdstuk 10 en de Double Struggleinterventie (Mw. Bauwens, ‘die dikke koe en betweter!’) in Hoofdstuk 16 werden uitgevoerd en gedeeld door LSCI Master Trainer Mark Freado. • De New Tools-interventie (Sophia) in Hoofdstuk 12 werd uitgevoerd en gedeeld door LSCI Master Trainer James Freeman.

Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties

• •

De Regulate and Restore-interventie (Assad) in Hoofdstuk 14 werd uitgevoerd en gedeeld door LSCI Emeritus Trainer Mary Beth Hewitt. De Peer Manipulation Set Up-interventie (Carlos en Khalil) in Hoofdstuk 15 werd uitgevoerd en gedeeld door LSCI Emeritus Trainer Dr. Mitchell Beck.

IDEEËN VOOR ACTIVITEITEN EN LSCI-TOOLS LSCI-training evolueert constant dankzij de creativiteit en het innovatieve denken van onze trainers en van professionals. We bedanken iedereen die ideeën aandraagt voor nieuwe manieren om onze concepten aan te leren, onze cursisten te enthousiasmeren en de documentatie en het verzamelen van data makkelijker toegankelijk te maken voor programma’s en scholen. Onze bijzondere dank gaat daarbij uit naar: • Dr. Carol Dawson (Emeritus LSCI Trainer) en haar team bij het New York City Department of Education voor hun aanzienlijke bijdragen aan LSCItrainingsactiviteiten en trainingsmateriaal. We danken je vooral voor het delen van de Consider This-activiteit / inleefoefening (Hoofdstuk 4, Zelfbeeld en overtuigingen), Personal Plan for Button Pushing / Laat niet op je knopjes drukken (Hoofdstuk 6), Pre/Post Survey / de Voor/na-enquête (Appendix) en de Life Space Crisis Intervention Interviewing Skills Checklist / Checklist voor LSCI-gespreksvaardigheden (Appendix). • Eric Mann (LSCI Master Trainer) voor het ontwikkelen van de LSCI Reentry Check list / Checklist LSCI-tips voor de terugkeer (Appendix) die scholen en organisaties helpt om LSCI-fasen 5 en 6 op een efficiënte manier te implementeren. • Eric Mann en Howard Muscott (LSCI Trainer op rust / gepensioneerd LSCI Trainer / voormalig LSCI Trainer) voor het ontwikkelen van en hun bijdragen voor de Life Space Crisis Intervention Interviewing Skills Check list / Checklist voor LSCI-gespreksvaardigheden (Appendix). • Alex Cameron en James Natural (LSCI Master Trainers) voor het ontwikkelen van het LSCI Tracking and Fidelity-formulier / Formulier voor een consequent LSCI-stappenplan (Appendix).

Dankbetuiging 17

VROEGE LEZERS We zijn dankbaar voor de opmerkzame geest en de kritische blik van onze vroege lezers. Zij waren essentieel, want zij droegen belangrijke ideeën aan, wezen ons erop welke concepten verduidelijkt moesten worden en zorgden ervoor dat alle details klopten. Onze bijzondere dank voor LSCI Master Trainers Dr. Bridget Walker, Alex Cameron en James Natural.

DEELNEMERS AAN LSCI-TRAININGEN Sinds de oprichting van het LSCI Institute in 1997 hebben we tienduizenden professionals opgeleid die met hun werk een positieve impact hebben gehad op miljoenen jongeren. We hebben enorm veel bewondering voor jullie allemaal en we zijn erg dankbaar dat jullie ons engagement delen en jullie inspannen om de meest kwetsbare jongeren te bereiken en te helpen. Bedankt dat jullie elke dag weer een band smeden met onze jongeren, hen kalmeren en tonen dat jullie in hun verhalen geïnteresseerd zijn. We all do better when we all do better. (Senator Paul Wellstone, 1998).

Deel 1

De basisbeginselen van LSCI

Praten met kinderen en jongeren in crisissituaties

In Deel 1 van dit boek stellen we alle basisvaardigheden voor die nodig zijn om een begrijpelijk en volledig LSCI-gesprek te voeren. De eerste negen hoofdstukken bevatten ook theorie en onderzoek waarop de evidencebased praktijk van LSCI is gebaseerd. Hoofdstuk 1 stelt LSCI aan de lezers voor en legt uit dat het een verbale strategie is die steunt op hersenonderzoek, traumasensitief begeleiden en het opbouwen van een relatie. Ze wordt sinds de jaren 1950 efficiënt gebruikt in tal van situaties, zowel op school, in therapeutische instellingen als bij gezinnen. In hoofdstuk 2 leggen we uit waarom onze unieke aanpak werkt en vertellen we tot in detail hoe de hersenen en het lichaam op stress reageren en hoe zowel de neurowetenschap als traumasensitieve zorg het zesstappenproces van LSCI steunen. In hoofdstuk 3 onderzoeken we de essentiële rol van positieve relaties en een authentieke band wanneer we jongeren helpen om met crisissituaties om te gaan, om trauma’s te verwerken en om probleemsituaties als leermomenten op te vatten. In de hoofdstukken 4 tot 6 gaan we dieper in op de psychologische wereld die jongeren in probleemsituaties ervaren. Eerst zoeken we uit welke impact stress heeft op de ontwikkeling van het zelfbeeld van een jongere, op zijn overtuigingen, zijn beleving, gedachten, gevoelens en uiteindelijk ook op zijn gedrag. Vervolgens bestuderen we hoe de reacties van volwassenen en leeftijdgenoten op het gedrag van een jongere de conflictdynamiek tot een crisis kunnen doen escaleren. Daarna gaan we in op de rol van de volwassene, wat hij kan doen om een conflictcyclus te doorbreken, en identificeren we zes belangrijke luistervaardigheden die essentieel zijn om het LSCI-proces uit te voeren. Hoofdstuk 7 analyseert de zes stappen van LSCI en identificeert de belangrijkste doelstellingen en de rollen, vaardigheden en taken van alle partijen. Dit hoofdstuk biedt ook inzicht in hoe je LSCI kunt gebruiken bij groepen kinderen en jongeren en op het einde bevat het een uitvoerige lijst met wat je tijdens het LSCI-proces wel en niet moet doen. In hoofdstuk 8 bestuderen we typische ontwikkelingsangsten van jongeren en gaan we in op drie universele vragen die altijd moeten worden gesteld voordat men aan LSCI begint. Tot slot belichten we 15 kernstrategieën voor het hulpverleningsproces en 12 potentiële valkuilen bij het toepassen van LSCI die elke hulpverlener zou moeten kennen.

Hoofdstuk 1 Wat is LSCI?

Hoe zit LSCI in elkaar?

Hoe kun je LSCI integreren in bestaande programma’s in scholen en instellingen?

Hoe verloopt LSCI? Luister mee naar een LSCI-interventie 34

‘Ik haat de school!’ ‘Ik haat lezen!’ ‘Ik haat de leerkrachten!’ ‘Ik haat jou!’

Over dit boek

Over LSCI-training