9789401485524_2b816cc4f1d303 by Uitgeverij Lannoo

Christian Nowak

LANNOO’S AUTOBOEK

ZWEDEN

ON THE

ROAD

TOP 10

¼ STOCKHOLM

Blz. 139 De Zweedse hoofdstad pakt uit met prachtige bezienswaardigheden zoals de 'Vasa', het nationaal museum en het groene museumeiland Djurgården. En daarnaast zijn er natuurlijk de oude stad, Gamla Stan, en het koninklijk paleis. De restaurants en het nachtleven van Stockholm zijn uniek in Zweden.

Ä Ã Â¼

½ MALMÖ

À ¿ ½ ¾

Blz. 191 De hoofdstad van de provincie Skåne heeft een interessant historisch centrum, rond Stortorget en Lilla torget. In restaurants en cafés proef je de bruisende stad.

¾ SKANÖR EN FALSTERBO

Blz. 199 Op de meest zuidwestelijke punt van Zweden liggen de twee Deens ogende dorpen Skanör en Falsterbo. Op zonnige zomerdagen lokken de dorpen met hun lange zandstranden veel bezoekers.

¿ GÖTEBORG

Â MARIEFRED

Blz. 254 Natuurlijk is het sprookjesachtige slot Gripsholm de grote trekpleister. Het plaatsje zelf is een idyllisch oord met heel veel houten huizen.

Ã FALUN

Blz. 209 De grootste stad van West-Zweden pakt uit met overblijfselen van historische slotgrachten, stadsmuren, vestingen en bastions. Maar het is ook een levendige en moderne winkelstad met interessante musea en een bruisend nachtleven.

Blz. 289 Ooit was dit een belangrijk mijnbouwcentrum en nog overal zie je sporen van de koperwinning. In het mijnbouwmuseum en onder de grond word je teruggekatapulteerd naar de tijd waarin Zweden een grootmacht was.

À HÄLLRISTNINGAR

Ä SILJANMEER

Blz. 224 Deze petrogliefen, in steen gehakte en gekerfde tekeningen, vind je aan de westkust. Ze dateren uit de bronstijd en nergens vind je er meer dan in Vitlycke.

Á GOTLAND

Blz. 235 Het zonne-eiland betovert met zijn kalksteenkliffen en stranden, weiden, bossen en velden. De hoofdstad Visby is omringd door een middeleeuwse stadsmuur die nog bijna volledig intact is. In het uiterste noorden van het eiland verrijzen bij het strand bizarre kalksteenzuilen, de raukar.

Blz. 297 Zweden is nergens zo herkenbaar als rond het Siljanmeer. Het wordt omgeven door een golvend boslandschap en de dorpen staan vol rode houten huizen. Het midzomerfeest is hier bijzonder sfeervol.

Å LAPLAND

Blz. 303 Het Hoge Noorden is rijk aan cultureel en natuurlijk wereld erfgoed. Het bestaat uit de vier nationale parken Sarek, Stora Sjöfallet, Padjelanta en Muddus en is de grootste wildernis van Europa.

INHOUD INLEIDING �� 7 Zweden – Veel plaats om te leven �� 7 Zweden – Doorheen de tijd �� 20 PRAKTISCHE INFORMATIE

��

Verklaring van de symbolen �� 63

OVERNACHTEN

��

DE MOOISTE ROUTES DOOR ZWEDEN

��

65 79

Route 1 Rondrit door Zuid-Zweden (2269 km) �� 82 Route 2 Rondrit door Noord-Zweden (2797 km) �� 114

DE MOOISTE REGIO’S VAN ZWEDEN REGIO 1 REGIO 2 REGIO 3 REGIO 4 REGIO 5 REGIO 6 REGIO 7 REGIO 8

Stockholm en omgeving �� 139 Een hoofdstad tussen bossen en water Het zuiden �� 171 Goudgele akkers, kleine bossen, mooie stranden en een rijke geschiedenis Göteborg en de westkust �� 207 De favoriete kuststrook De eilanden �� 233 Mediterrane flair en middeleeuwse muren midden in de Oostzee De grote meren �� 247 Het hart van Zweden, tussen Vänern, Vättern en Mälaren Småland �� 269 Van glasrijk tot land van Astrid Lindgren Het centrum �� 287 Langs de kust of door eindeloze naaldbossen naar het noorden Het noorden �� 303 Lapland – de grootste wildernis van Europa in het licht van de middernachtzon

GESCHIEDENIS

��

321

Plaatsnamen- en trefwoordenregister �� 328 Namenregister �� 331 Fotoverantwoording �� 333

De dauwbes is het symbool van Lapland en nog lekker ook.

ZWEDEN — Veel plaats om te leven —

Als je vraagt wat typisch Zweeds is, dan komt iedereen waarschijnlijk met iets anders aanzetten. Voor de een zijn het de rode houten huizen, iemand anders denkt meteen aan het meubelwarenhuis van Ingvar Kamprad of aan het lekkere knäckebröd. Ook andere, erg uiteenlopende dingen worden meteen aan Zweden gelinkt, bijvoorbeeld elanden, Pippi Langkous, ABBA en de Nobelprijs. En is er iemand die wist te ontsnappen aan de media-aandacht voor het droomhuwelijk van kroonprinses Victoria en haar Daniel? Op Zweden kun je makkelijk verliefd worden, het uitgestrekte land is immers verrassend gevarieerd, dus iedereen vindt er wel een favoriet plekje. In het zuiden word je verwelkomd door goudgele akkers die zachtjes op de milde zeebries meedeinen. In het westen wenkt de kust met lange zandstranden en badplaatsen met een rijke traditie. Of kies je toch liever voor een klein vakantiehuis op een van de talloze eilanden aan de scherenkust? Wie daar zin in heeft, kan hier zelfs Robinson spelen en zich een tijdje terugtrekken op een piepklein eiland dat slechts een paar huisjes telt.

Aan de kust met lange zandstroken wachten mooie strandcabines op jou.

Een meer in de zomer, in het zuidwesten van Zweden

Uitzicht over de kerken en daken van Göteborg

PRA KT I SCH E I N F ORM AT IE

Aankomst, het land binnenkomen . . . . . . . 29 Allemansrecht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31 Autoverhuur, autorijden . . . . . . . . . . . . . . . 32 Diplomatieke vertegenwoordigingen . . . . . . 33 Douane . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 Elektriciteit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Eten en drinken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34 Feestdagen, feesten, evenementen . . . . . . . 36 Fooien . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Geld, kredietkaarten . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Huisdieren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39 Informatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Internet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Kampvuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40 Klimaat, kledij, reistijd . . . . . . . . . . . . . . . 40 Literatuurtips . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Medische zorgen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 Met kinderen naar Zweden . . . . . . . . . . . . 43 Middernachtzon . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43

AANKOMST, HET LAND BINNENKOMEN (CHECK VISITSWEDEN.COM) Dankzij het Schengenakkoord kunnen EU-burgers vrij en zonder identiteitscontrole naar de andere lidstaten reizen, maar het is toch aanbevolen om je identiteitskaart mee te nemen.

Muggen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 Nationale parken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43 Naturisme . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Noodgevallen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Noorderlicht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 Openbaar vervoer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Openingstijden . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 Overnachten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 Pers, tv . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Post, postzegels . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Roken . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Sport en ontspanning . . . . . . . . . . . . . . . . 51 Telefoneren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Tijdzone . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 Tips voor mensen met een beperking . . . . . . 57 Veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 Winkelen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 Woordenschat voor onderweg . . . . . . . . . . 58

Met de auto Je moet sowieso het water oversteken, en welke weg je ook neemt, op bijna alle oversteekplaatsen varen er dagelijks meerdere veerboten. In het hoogseizoen moet je wel ruim van tevoren reserveren, anders riskeer je dat je lang moet aanschuiven. Wie een tussenstop wil inlassen in Kopenhagen 29

OVER N AC H T E N Hotels, bed & breakfasts, kampeerterreinen, jeugdherbergen en pensions

Algemene informatie over overnachtingsmogelijkheden vind je in het hoofdstuk 'Praktische informatie'. Veel hotels hanteren in de zomer lagere prijzen, bieden lastminuteaanbiedingen aan of verhuren kamers via allerlei boekingsites. Het loont dus altijd de moeite prijzen te vergelijken. De prijscategorieën die we hier vermelden, gelden voor een tweepersoonskamer en gelden enkel als leidraad. € – tot SEK 1000 €€ – SEK 1000 tot 1500 €€€ – meer dan SEK 1500

ABISKO 7

ABISKO TURISTSTATION

T (09 80) 402 00, 98107 Abisko www.swedishtouristassociation.com Het hele jaar door geopend

Een goed en goedkoop alternatief. Dit kantoor van de Zweedse dienst voor toerisme (STF) biedt een-, twee- en vierpersoonskamers aan, maar ook hutten in verschillende comfortcategorieën. In restaurant Kungsleden kun je terecht voor ontbijt (met dagelijks vers gebakken brood), lunch en avondmaaltijd. €–€€

ÄNGELHOLM 7 f

KLITTERHUS RESTAURANG & PENSIONAT Havsbaden, 26263 Ängelholm T (04 31) 135 30 www.klitterhus.com

Een prachtig adres in blauw, grijs en wit, net zoals het meer waar veel kamers en het strandpaviljoen op uitkijken. Het heeft een rijke traditie en ligt pal aan het 6 km lange strand van Ängelholm Havsbad. Kamers met uitzicht op het meer, in 1999 volledig gerenoveerd, eten op het zonnige ter-

ras en een heel bedreven keukenteam maken het positieve plaatje helemaal compleet. €€

ÅRE 7 1

HOTEL ÅREGÅRDEN

Årevägen 81, 83752 Åre T (06 47) 178 00 www.aregarden.com

Het oudste hotel in Åre dateert van 1895 en heeft wintersporters veel te bieden: après-ski, drie restaurants, een bar en een nachtclub. €€–€€€

1 R ON D RI T D O O R Z U I D-Z WE D E N Totale afstand: 2269 km (zonder extra ommetjes) Trelleborg – Kristianstad – Kalmar – Vimmerby – Vadstena – Stockholm – Örebro – Trollhättan – Göteborg – Halmstad – Helsingborg – Trelleborg

Reisduur: 11 dagen plus eventueel enkele dagen voor een ommetje naar Gotland en het bezoek aan Stockholm en Göteborg

A VAN TRELLEBORG NAAR KRISTIANSTAD 184 km KM 0 49 67

104 130 184

ROUTE Trelleborg – Ystad – Ales Stenar – burcht Glimmingehus – Simrishamn – Stenshuvuds Nationalpark – koningsgraf – Kivik – Kristianstad ROUTE

Van Trelleborg Weg 9 in oostelijke richting volgen, via Ystad en verder naar Kåseberga. De Östra Küstvägen nemen tot in Spraggehusen en daar links afslaan naar Glimminge. Via Weg 9 en 11 naar Simrishamn. Weg 9 in noordelijke richting volgen en rechts afslaan naar het Stenshuvuds Nationalpark. Opnieuw Weg 9 nemen en doorrijden naar Kivik. Via Weg 9, 19 en 118 langs het meer Hammarsjön en verder naar Kristianstad. Trelleborg (zie blz. 201) is de meest zuidelijke stad van Zweden. Ooit was het de belangrijkste vissershaven van het land en nu is het een van de belangrijkste veerhavens van Zweden – met verbindingen naar Kiel, Lübeck-Travemünde, Rostock-Warnemünde en Sassnitz op het eiland Rügen. De meeste bezoekers die met de auto of camper naar Zweden reizen, komen hier aan. De gedeeltelijk heropgebouwde Vikingburcht in het centrum van de stad verdient een bezoek, ook de ruïnes van het klooster lonen de moeite. Tijdens de rit in oostelijke richting strekken zich links eindeloze akkers en weiden uit met hier en daar een bos, rechts ligt de Oostzee. Ystad (zie blz. 203),

Het stadspark van Trelleborg is een groene oase midden in het stadscentrum.

een stad met ongeveer 30.000 inwoners, is bij liefhebbers van thrillers een begrip: hier situeren zich de romans die Henning Mankell schreef over de melancholisch-depressieve commissaris Wallander. Veel van zijn romans zijn ook verfilmd. Bij de dienst voor toerisme kun je een tocht in het spoor van Wallander reserveren en ook aan de filmstudio’s kun je een bezoek brengen. Ystad heeft een opmerkelijke collectie oude vakwerkhuizen. Ze staan zij aan zij in de smalle kasseistraatjes in het centrum. Aan Stortorget prijkt de Mariakerk, met haar kenmerkende koperen spits en een fraaie collectie zilverwerk. Het gerestaureerde franciscanenklooster biedt voortaan onderdak aan het Stadsmuseum en verdient ook een bezoek. Aan de kust, een paar honderd meter ten zuidwesten van het vissersdorp Kåseberga, kom je bij een van de belangrijkste bezienswaardigheden van Zuid-Zweden, Ales Stenar (zie blz. 205), een geheel van 59 enorme rotsblokken dat vermoedelijk uit de tijd van de Vikingen dateert. De steenformatie is 83

VOvreVOvre

Skotterud Skotterud Lillestrøm Lillestrøm

Sandvika Sandvika Vikersund Vikersund

Kopp

FrykenFryken

usta usta

Hokksund Hokksund

Kongsberg Kongsberg HeddalHeddal Skollenborg stavkirke stavkirkeSkollenborg

Åmotfors Åmotfors

Ski Ski

Arvika Arvika Molkom Molkom V. Ämtervik V. Ämtervik

Jössefors Hemnés Hemnés Jössefors SætreSætre Askim Drøbak DrøbakAskim

E45

Nykrop Ny Deje Deje Storfors Storfors

Kil Kil Töcksfors Töcksfors Glafs- GlafsVärmeln Värmeln Forshaga Forshaga E18 fjordenfjorden

Oslofjorde

Da ls Da lan ls la d nd

❚

E18 Notodden Notodden Tofte Tofte eljordeljord Edsvalla Edsvalla Mysen Mysen Hvittingfoss Hvittingfoss Horten Horten Ørje Ørje Kar Årjäng Årjäng BøGvarv BøGvarv Foxen Foxen MossMoss Grums Grums Rakkestad Rakkestad Kristinehamn Kristinehamn Karlstad Karlstad Nysäter Nysäter undeunde SiljanSiljan V. SilenV. SilenE18 E18 Larkollen Larkollen Bäckhammar Bäckhammar Deg Sarpsborg Sarpsborg Gustavsfors Gustavsfors Ulefoss UlefossSkien S Skien dal dal LelangLelang Säffle Säffle Halden Halden Fredrikstad Fredrikstad Porsgrunn Porsgrunn Laxå L Tjøme Tjøme n n VärmlandsVärmlandsBengtsfors Bengtsfors gevalgeval HerreHerre Svinesund Svinesund Ytre Ytre ÅmålÅmål näs näs Gullspång Gullspång BlomsholmsBlomsholmsHvalerHvaler Steneby Steneby r r Hvaler- HvalerLarvik Larvik N skeppet skeppet HovaHova øyene øyene Stora Stora und und LangeLange Sjötorp Sjötorp Nati Ed Ed Dalbo-DalboStavern Stavern e Bromnö Le Le sund sund sjön sjön Ekenäs Ekenäse Bromnö Kornsjø Kornsjø Strömstad Strömstad UndenU n Torsö n Torsö rstadrstad E45 E45 Kragerø Kragerø ä ä Mariestad Sunde Sunde Bäckefors Bäckefors 7 Mariestad V V Läckö Läckö 7 Tanumshede Tanumshede Radbyn Radbyn Töreboda Töreb Kållandsö Kållandsö Vitlycke Vitlycke Museum Museum Tanum Tanum E20 E20 Karlsborg Karlsbo Mellerug Mellerug Hällristningar Hällristningar Kinnekulle Kinnekulle Färgelanda Färgelanda Tvedestrand Tvedestrand Mölltorp Mölltor Fjällbacka Fjällbacka Lidköping Lidköping 306 306 Munkedal Munkedal Götene Götene Brålanda Brålanda Vad KällbyKällby Eydehavn Eydehavn Hunnebostrand Hunnebostrand Skövde Skövde Ark Ark Vänersborg Nordens Nordens rendal rendal Skara VänersborgSkara Smögen Smögen AlvastrA Uddevalla Uddevalla Skultorp Skultorp ik ik Grästorp Grästorp Brastad Brastad Hjo Hjo Kungshamn Kungshamn Hornborgasjön Hornborgasjön stad stad Lysekil Lysekil 8 8 Falköping Falköping Trollhättan TrollhättanVara Vara Ellös Ellös Tidaholm Tidaholm Sollebrunn Sollebrunn Orust Orust StenungStenungVisingö r r FlobyFloby Lilla Lilla Edet Edet sund sund Mollösund Mollösund k k Gränna Grä e e a a err agerr Vårgårda Vårgårda t t g a Skärhamn Skärhamn Lödöse Sk Sk Mullsjö MullsjöE Lödöse s s ❚

❚

Skagen Skagen

Hjørring Hjørring Brønderslev Brønderslev ÅbybroÅbybro BrovstBrovst Fjerritslev Fjerritslev Nørresundby Nørresundby

Frederikshavn Frederikshavn

Læsø

Tvååker Tvååker Ätran Ätran

Varberg Varberg

Rydaholm Ryda Bolmsö Torup Torup Hyltebruk HyltebrukBolmsö Al E20 Getinge E20 Getinge Falkenberg Falkenberg Bolmen Bolmen Ljungby Ljung Oskarström Oskarström 9

Sperlingsholm Sperlingsholm

sø B ælt

Sam

sø B ælt

Vrå VråE4 E4 Li TrarydTrarydÅsn KnäredKnäred Älmh BåstadBåstadLaholmLaholm Markaryd A E20 Våxtorp E20 Våxtorp Markaryd Torekov Torekov VästraVästra KarupKarup Osby O Bjärehalvön Bjärehalvön Hjärnarp Hjärnarp MölleÅngelholm MölleÅngelholm Hästveda HästvedaOlofs Örkelljunga Örkelljunga Kullahalvön Kullahalvön Arild Arild 10 10 TyringeTyringeHässleholm Hässleh Klippan Höganäs Höganäs SofieroSofieroKlippan B Ebeltoft Ebeltoft Hovdala ÅstorpÅstorp Hovdala Kristianstad Kristian FrederiksFrederiksHelsingør HelsingørHelsingborg Helsingborg Sösdala Sösdala Havnebyen Havnebyen værk værk Hillerød Hundested Hundested Hillerød Landskrona Landskrona Höör Höör Nöbbelöv Nöbbelö Samsø Samsø Hørsholm Hørsholm

Halmstad Halmstad

LaholmsLaholmsbuktenbukten

Vig

SkibbySkibby KØBENHAVN KØBENHAVN

Roskilde Roskilde Holbæk Holbæk Kalundborg Kalundborg DragørDragørE20

Lund Lund S

Tranebjerg Tranebjerg

Bosjökloster Bosjökloster Frederikssund Frederikssund 1 Ven Ven E20 Eslöv E20 Eslöv E22 Hörby E22 Hörby 195 195Vi Vig Birkerød Værløse VærløseBirkerød FlädieFlädie Kävlinge Kävlinge Brö

sun

Hedensted Hedensted JellingJelling

Hillerstorp Hillerst Gislaved Gislaved Anderstorp Anderstorp SmålandsSmålandsTofta Tofta UllaredUllaredstenarstenar Värnamo Värnamo

E20 Horred Horred

sun

GiveLegoland Give Legoland

G Gö öt

Vrigs Tranemo Tranemo Skillingaryd Skillingaryd

Askhult Askhult

Læsø

Aså Aså

Taberg Taberg 343 343

Øre

Bræd-Brædstrup strup

Horsens l ll Tørring Tørring l Horsens OmmeOmme a a

g ö g tl ö a tl n d a V n ä t d

Kungsbacka Kungsbacka Svenljunga Svenljunga

Øre

BrandeBrande

FritslaFritsla Torpa Torpa

E20 Onsala Onsala

SæbySæby Vesterø Vesterø E45 HavnHavn VoersåVoerså

Borås Borås Ulricehamn Ulricehamn Jönköping Jönköpin

Hindås Hindås

Tjolöholms Tjolöholms slott slott

Nibe org org Hals Hals Åalb Åalb Løgstør LøgstørNibe t t Kattega Kattega Støvring Støvring Hornum Hornum Nykøbing Nykøbing Års Års Anholt Anholt Als Als Hvalpsund Hvalpsund Ålestrup m m Ålestrup Mariager Mariager Hobro Hobro ØrstedØrsted SkiveSkive Fjellerup Fjellerup Hammershøj Hammershøj derup derup ViborgViborg Auning Auning denå udenå Gu Hadsten G Hadsten Hornslet Hornslet GrenåGrenå Hammel Hammel RøndeRønde um Karup um Karup Kjellerup Kjellerup

Silkeborg Silkeborg ng Ry 147Hørning Ry 147Hørning Ikast Ikast Himmelbjerget Himmelbjerget Skanderborg Skanderborg

äV ä

E20

G.-Mölndal G.-Mölndal Mölnlycke MölnlyckeKinna Kinna

Lim- Limfjordenfjorden

Lerum Lerum

Göteborg Göteborg

Ålbæk Ålbæk

E45

E20

E45

Rotstekeningen Rotstekeningen

Uggerby Uggerby

Løkken Løkken

Niss an

Hirtshals Hirtshals

E45

V Kungälv KungälvAlingsås Alingsås

Niss an

Tjörn

Götta älv.

❚

Tjörn

Marstrand Marstrand

11 E20

kS åk nå en

Övedskloster Övedskloste

Tomelilla Tom Dalby 11 DalbySjöbo Sjöbo Svaneholm Svaneholm

Skårby SolrødSolrød StrandStrand Malmö MalmöE65 E65 Skårby DENEMARKEN DENEMARKEN Ales s SkurupSkurup Ales stenar Vellinge Vellinge Höllviken Höllviken E20 E20

Slagelse Slagelse

Køge Køge SkanörSkanör Ringsted Ringsted Falsterbo Falsterbo E47 E47

Trelleborg Trelleborg Ystad Ystad Kåseber Kå

Kopparberg

ykroppa

Sunnersta

Västerås

Lindesberg

Vedevåg Strömsholm

Köping Kungsör Arboga

Karlskoga

Tysslingen

Drottningholm E20 Gripsholm Björkö Eskilstuna Mariefred

Södertälje

Hjälmaren

Kumla

Vingåker

Flen

Hallsberg Katrineholm e k r ä N Nationalpark Askersund Hjortkvarn Tiveden

boda org rp ❚

Borensberg ❚

❚

Norsholm Berg E4

❚

Kolmården Zoo

❚

Söderköping Arkösund

Vadstena Fornåsa xen Ro SkänningeLinköping t

Mjölby

Åtvidaberg

Boxholm

Rimforsa

Tranås

Ödeshög Sommen

Öst erg t-

Rökstenen

Alvastra

Visingö

änna

Äsunden

Kisa

Sommen

Astrid Lindgrens

Ringarum

Valdemarsvik

Överum

Moheda

aholm Alvesta

Älghult Lenhovda

Växjö

Teleborg Hovmantorp

gby

Liatorp

Älmeboda

Åsnen

Älmhult Tingsryd Almundsryd Osby

Grönskåra

Alsterbro Målerås Kosta Boda

Dalhem

Vissefjärda Bergkvara Eringsboda Brömsebro Karlskrona Jämjö

Stensjö by

Påskallavik

Högby

Lilla Karlsö Stora Karlsö

Hemse Burgsvik

Ålem

Mönsterås

Sundre

Strömsrum

E22

Katthammarsvik Hejde 68 Ljugarn

Borgholm Solliden

Öland

Ismantorp

Färjestaden

Kalmar

Vassmolösa Gårdby Varnanäs

S. Möckleby Eketorp

Grönhögen

Nogersund

Åhus

Hanöbukten

Vittskövle Brösarp Kivik

melilla

Byxelkrok

Roma

Oskarshamn Böda

Ronneby Olofström Torhamn 2 holm Pukavik Karlshamn Grafveld van Hjortahammar Bromölla SölvesborgPukaviksbukten nstad

öv

Västergarn Klintehamn

Figeholm

Vena

Nybro

Eriksmåla Emmaboda

Fårösund Lärbro Slite Gotland

Visby

Lammhult

Virserum Bockara Högsby Åseda

Bro

Västervik

n Emå

Sävsjö Korsberga

torp

Kappelshamn

Loftahammar Gamleby

Hultsfred Målilla

Fårö

Östra Ed

arsu

Vetlanda

Holmudden

Fåkelvik E22

Kalm

d Vrigstad

Gotska Sandön (Sverige)

Stegeborg

Österbymo Värld Mariannelund Vimmerby ng Eksjö E40 Ingatorp Nässjö Björköby Sevedstorp Huskvarna

Nynäshamn

Krokek

Norrköping

❚

Boren

❚

Motala

Trosa

Kila

Finspång

Hällestad

Gustavsberg Saltsjöbaden Dalarö

Tumba

Nyköping Kolmården Oxelösund

l a nd

Sänna

Björnlunda

Bettna

E20

Järna Västerhaninge Soruda Ösmo

Malmköping

E20

Unden

Millesgården

Strängnäs

Äsköping Odensbacken

Svartå

Laxå

STOCKHOLM Kungliga Slottet

Mälaren

Örebro

E18

Degerfors

Sigtuna Uppl. E4 E18 Enköping Väsby Täby Åkersberga Scherenkust

E18

Hallstahammar

Storå

Nationalpark Stenshuvud

Simrishamn t Glimminge tte stenar Spragge- l m g a husen n h o r åseberga B o Sandvig Bornholm

l S

t e

a 85

138

Watergras, waterlelies en rietkragen: een typisch, idyllisch Zweeds meer

REGIO 1

S TO C K H O L M EN O M GE V ING — Een hoofdstad tussen bossen en water — De Zweedse hoofdstad ¼ Stockholm ligt aan de oostelijke oever van het Mälarmeer. Een kleine sluis in het centrum van de stad scheidt het zoete water van het meer dan 100 kilometer lange Mälarmeer van het zoute water van de Oostzee. Stockholm noemt zich graag 'het Venetië van het Noorden' of 'de stad op het water' en is een moderne metropool die gebouwd is op 14 eilanden en ongeveer 1 miljoen inwoners telt. In de agglomeratie Stockholm leven ruim 2,5 miljoen mensen. De ligging van Stockholm is uniek, en dat zie je pas echt vanuit de hoogte. Vanaf de toren van het stadhuis, of nog beter, vanaf de tv-toren, zie je dat de stad harmonisch in het landschap geïntegreerd is en de eilanden en schiereilanden lijken wel puzzelstukjes die perfect in het blauw van het water passen. Ongeveer een derde van het grondgebied van de stad bestaat uit bossen, een ander derde uit water: duidelijke aanwijzingen dat het leven in de Zweedse hoofdstad aangenaam is. Stockholm werd gesticht door Birger Jarl die vanaf 1247 over het Mälardal heerste. De stad ontstond precies op deze plaats, omdat dit de enige plek was waar een arm van de Oostzee tot zo diep in het binnenland reikte. Dus bouwde Birger Jarl hier een vesting die binnen de kortste keren de volledige handel controleerde. De Hanzesteden vreesden dat ze hun handelsroutes zouden verliezen, sloten een akkoord en zo begon de bloeitijd van Stockholm. Maar

Uitzicht op Stockholm vanaf Stadshuset

139

Bontgekleurde gevels sieren de Gamla Stan.

140

door haar strategische ligging raakte de stad steeds weer in oorlogen verwikkeld. Als dank omdat Stockholm bij de opstand tegen de Deense koning de zijde van de rebellen had gekozen, werd de stad in 1436 aangeduid als hoofdstad van Zweden. De recente geschiedenis was de stad goedgezind. Stockholm werd tijdens de twee wereldoorlogen nauwelijks beschadigd en dus zijn veel imposante gebouwen bewaard gebleven Het kleine eiland Gamla Stan is het centrum en de historische kern van de stad. Maar reeds in de 13de eeuw had Stockholm meer ruimte nodig en dijde het uit naar Norrmalm en Södermalm. Nu lokt de Gamla Stan veel toeristen, met zijn monumentale architectuur, zijn schilderachtige straatjes en zijn vele restaurants. De wijk Norrmalm is de moderne stad. De meeste gebouwen tussen Sergels torg, Hötorget, Stureplan en Norrmalmstorg zijn in de voorbije vijftig, zestig jaar gebouwd, historische panden zijn er bijna niet meer te vinden. Dit is het terrein van zakenlui en politici, en dankzij de opera en het theater wordt hier ook aan cultuur gedaan. Voor winkels en entertainment moet je vooral in de buurt van Stureplan en Kungsträdgården zijn, waar je restaurants en clubs vindt. Södermalm, of kortweg 'Söder', ligt op een grote granieten klip ten zuiden van Gamla Stan. Vroeger was dit een arbeiderswijk, maar steeds meer kunstenaars, studenten en intellectuelen nemen er hun intrek. Kroegen, restaurants, galeries en alternatieve kunstprojecten, dat zijn de troeven van Södermalm. In Östermalm graasden vroeger de koninklijke schaapskudden, pas in het begin van de 19de eeuw werd het een wijk van Stockholm. Nu bevindt het centrum van de wijk zich rond Östermalmstorget met zijn deftige huizen, winkels, restaurants en galeries. Een beetje verder naar het noorden en het oosten tref je nog altijd veel groen aan.

Authentieke Scandinavische houtarchitectuur: molen in het openluchtmuseum Skansen

Op het eiland Djurgården kun je luieren en plezier maken, maar ook genieten van cultuur en uitstekende musea bezoeken. Djurgården ligt slechts een paar minuten van Gamla Stan, het is de groene long van de stad en tegelijk het grootste recreatiegebied van Stockholm. Het is nauwelijks bebouwd en er rijden bijna geen auto's. Ooit was dit een koninklijk jachtdomein en later trok het rijke Zweden aan. De prachtige, oude houten huizen van die laatsten verlenen het eiland zijn kenmerkende uitstraling. Ook Kungsholmen is aanzienlijk geëvolueerd. Vroeger was dit een armoedige arbeiderswijk met veel industrie, maar nu is het een van de populairste woongebieden van de stad: centraal, maar toch rustig. Het gevolg is wel dat de huizenprijzen als een raket omhoog zijn geschoten. Ten noorden van Norrmalm ligt Vasastan, een uitgestrekte, rustige woonwijk waar toeristen graag komen om antiek te kopen.

EERSTE STADSWANDELING: VAN RIDDARHOLMEN VIA GAMLA STAN EN KUNGSHOLMEN NAAR NORRMALM Het kleine eiland Riddarholmen, ten westen van de Gamla Stan of oude stad, is een goed vertrekpunt voor een stadswandeling. Op de noordelijke punt verrijst A Birger Jarls torn, de toren uit de 15de eeuw biedt vrij uitzicht tot aan het Stadshuset. Volgens de legende liet Birger Jarl, de stichter van de stad, de toren bouwen. Historici zijn er echter vrij zeker van dat het een verdedigingstoren uit de Wasa-tijd is. Iets meer naar het zuiden staat het B Wrangelska palatset, een schitterend 17de-eeuws gebouw dat nu onderdak biedt aan de rechtbank. Vlakbij ligt de C Mälardrottningen voor anker. Het witte jacht werd in de jaren 1920 gebouwd en behoorde toe aan Barbara Hutton, in die tijd een van de rijkste 141

Oorspronkelijke titel: Schweden Oorspronkelijke uitgever: VISTA POINT Verlag GmbH, Rolandsecker Weg 30, 53619 Rheinbreitbach Uit het Duits vertaald door Erik Ros Vormgeving: Studio Lannoo Zetwerk: Peter De Bock Cartografie: Huber Kartographie GmbH, Unterschleißheim © VISTA POINT Verlag, Rheinbreitbach © 2022 Nederlandse tekst Uitgeverij Lannoo nv, Tielt D/2022/45/225 - ISBN 978-94-014-8552-4 - NUR 512 Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden. e-mail: redactie.toerisme@lannoo.be Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. www.lannoo.com Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

336