Issuu

LANNOO’S AUTOBOEK

NOORWEGEN ON THE

ROAD

TOP 10

¼ OSLO

Blz. 99-117 De ligging vlak bij de fjord en de uitgestrekte bossen net buiten de stadsgrenzen maken van Oslo een van de mooiste hoofdsteden van Europa. Erg bezienswaardig zijn ook de winkelboulevards Karl Johan en Aker Brygge en het museumeiland Bygdøy. Bovendien zijn de nieuwe opera, het Munchmuseum en het nieuwe Astrup Fearnley Museum architectonische pareltjes.

½ BERGEN

Blz. 163-172 Tussen de veelkleurige houten huizen rondom het havenbekken komt de middeleeuwse Hanze weer tot leven. De stad is weliswaar bekend om zijn langdurige regenval, maar dat brengt niemand uit zijn humeur. De vismarkt, het Hanzemuseum, het Kunstmuseum en natuurlijk het uitzicht van boven over de stad zijn een must. In Bergen is het bijna het hele jaar door hoogseizoen.

¾ STAAFKERK BORGUND

Blz. 189, 190 Staafkerken vindt u bijna overal in Noorwegen, maar de meest oorspronkelijke is de staafkerk van Borgund aan het begin van het Lærdal. Ook de staafkerken van Heddal, Urnes, Eidsborg en Hopperstad zijn een bezoek waard.

¿ JOTUNHEIMEN

Blz. 204-205 ‘Het land van de reuzen’, zo luidt de vertaling van de Noorse naam, is het meest alpiene landschap van Noorwegen, bekend om zijn uitstekende wandelmogelijkheden en voortdurend nieuwe uitzichten op hoogvlakten, bergtoppen en gletsjers.

À RØROS

Â HURTIGRUTEN

Blz. 235, 246 Er bestaat wellicht geen mooiere en comfortabelere manier om de Noorse kust te ontdekken dan met de schepen van de Hurtigruten. 2500 zeemijlen met adembenemende uitzichten op fjorden, scheren, bergen, gletsjers en steden. Een van de bestemmingen van deze buitengewone zeereis is de Noordkaap.

Ã WALVISSAFARI IN ANDENES

Blz. 229-230 De eilandengroep van de Vesterålen is niet zo ruw als de Lofoten, maar weet toch bezoekers te lokken dankzij de walvissafari’s. Voor de kust van Andenes is de kans groot dat u deze zeereuzen te zien krijgt.

Ä LOFOTEN

Blz. 209 De bijna compleet bewaard gebleven mijnstad uit de 18de eeuw behoort tot het UNESCO-Werelderfgoed. Donkere slakkenbergen midden in de stad herinneren aan de koperwinning, de kleine houten huisjes aan het harde dagelijkse leven van de arbeiders.

Blz. 227-249 De wild gekloofde rotseilanden boven de poolcirkel zijn een paradijs voor watersporters, hengelaars en berg beklimmers. De sappig groene weiden, witte zandstranden en rode rorbu’s zijn een streling voor het oog.

Á N IDAROS DOMKIRKE IN TRONDHEIM

Å R OTSTEKENINGEN VAN HJEMMELUFT

Blz. 217-218, 221 Boven op het graf van Olav de Heilige werd de schitterendste kathedraal van Scandinavië opgetrokken. In de dom, die na een bijna eindeloze restauratie weer in een perfecte toestand is, worden de Noorse koningen gezegend.

Blz. 253 De mensen uit de steentijd hebben ons ongeveer 3000 rotstekeningen achtergelaten, allemaal moeizaam in het harde graniet gekrast. De betekenis van de tot 6000 jaar oude kunstwerken bij Alta is tot op vandaag onbekend, maar fascinerend zijn ze in ieder geval.

INHOUD INLEIDING - UITGESTREKT LAND IN HET HOGE NOORDEN

��

Van de warme stranden aan de zuidkust naar de gure Noordkaap

PRAKTISCHE INFORMATIE OVERNACHTEN

��

DE MOOISTE ROUTES DOOR NOORWEGEN Inleiding

Route 1

Route 2

Rondreis door Noorwegen �� 58 Rondreis door het zuiden �� 60 Van Oslo naar het Hoge Noorden �� 80

Jotunheimen National Park

DE MOOISTE REGIO’S VAN NOORWEGEN REGIO 1

Oslo en omgeving �� 99 Unieke ligging tussen fjord en bossen

R E G I O 2 Zuidkust en Telemark �� 125 REGIO 3

Een droom van zon, zee en strand

West-Noorwegen – zuidelijk deel �� 145 Contrasten tussen de Hardangerfjord, Hardangervidda en Kaap Lindesnes

R E G I O 4 Bergen en omgeving ��

163

R E G I O 5 West-noorwegen – noordelijk deel ��

179

R E G I O 6 Fjelden en dalen in het oosten ��

197

Jonge universiteitsstad met oude wortels

Prachtige landschappen tussen de Sognefjord en de Jostedalsbre Tussen kaal hooggebergte en bosrijke dalen

R E G I O 7 Trondheim en omgeving �� 215 De bakermat van het Noord-Europese christendom

R E G I O 8 Nordland ��

227

Land van de middernachtzon en het poollicht

R E G I O 9 Finnmark en Troms �� 251 Eenzame uitgestrektheid van het noorden

R E G I O 10 Spitsbergen �� 269 Schrale rotseilanden in de noordelijke IJszee

GESCHIEDENIS

��

283

Markante data en gebeurtenissen

Plaatsnamen- en trefwoordenregister �� 292 Personenregister �� 295 Fotoverantwoording �� 296

1 Rustad

ROUTE 1 1466

Medalen

Uvdal

Stabkirche Circa 2196 Nore

Skålbø

Kravik

Nedre Eggedal

Eidal Båsheim Soneren

364

Nerstad

Bjørkeset

Blestua

1342

Svene

Ormemyr

1/2

Rendla

Kongsberg

Ørvella

E134

Meheia Skollenborg

Notodden

Heddal

1413

Strond

Lifjell 359

Kilen

Nautesund

360

Gvarv

Steinsholt

Ulefoss

Siljan

Drangedal

Mælum

306

35 312

Eidetbru

SKIEN

Åsgårdstrand

Barkåker 311

Sem

Tønsberg

Horten 19

Gravdal

Hvarnes 353

Holmsbu

E18

Hølen

Våler

Son 120

Moss

115

Van

116

Rygge Råde

Larkollen

110

Slottsfjellet

Ga (A

Vikene

Stokke Kvelde

E18

Garder

Filtvet

310

Bakstvål

312

Ås Vestby

Holmestrand

Hillestad

Norsjø Skotfoss

Tørdal

Svarstad

Grorud

Berger

Vivestad

Bø

Romnes

Nakksjø

319

Stuabrua

154

Ski

Drøbak

Sætre

281

Besstul

Telemarkskanal Lunde

Sande

Eidsfoss

Hvittingfoss

Myklevatn

Holtsås

Svelvik

871

Heddalsvatnet 36

Eikeren

Styggmann Efteløt

Reskjem

E18

319

Hostvet

Fagerstrand

Røyken

n d e O s l o f j o r

Mælefjell

DRAMMEN

Krekling 286

Stavkirke

f j o r d n s

Follsjå Grønvolfoss 361

Sauland

Klemets

Slemmestad

Lierbyen

Mjøndalen

E18

Asker

E18

E134

Sandvika

285

Breivatn

Sylling

Åmot

Hokksund Vestfossen

Lågen

Tuddal

Gransherad

Vikingskipene

Skotsely

Blefjell

Tinnoset

Ræ

Geithus

Flesberg

Blåberg

Rudsgrend

OSLO 163

Vikersund

Lyngdal

Evju

Svineroi

Vigelandsanlegget

284

280

Simostranda

Håkånes Grasdalen Tinnsjø

Sørkedalen

Sollihøgda

364

Miland

Movatn

Bønsnes

Tyrifjorden

Halvorset

Stavkirke

E16

Snarum

Rollag

Veggli Bakko

Gardermo

Stryken

Katnosa

Nittedal

Tyristrand

280

Helleren

Åsa

Ask

Krøderen

Hurda sjø

Hadeland

Hønefoss

Hamremoen

Grimeli

733 Andersnatten

Hægard

Roa

241

Noresund Krødsherad

120

Skjerva

Jevnaker

Hen

287

kilometer

240 35

Ringnes Rondreis door hetSokna zuiden

Eggedal

Bøle

Lågen

Stabkirche

245

Hallingby

Ørgenvika

Låg en

Rødberg

Krøderen

Gran

Onsaker

Strømsoddbygda

117 303 0

10 km

Øyenkilen

Solum

PORSGRUNN

356 Høydalen Eidanger cyan magenta yellow black Herre - Route / Tage 1-2 VISTA POINTKileb Reiseführer Norwegen ygd Format: 100 x 110 mm Brevik Kartographie Huber 353 Gisholt Nenset 23.05.2018

308

Sandefjord

Sundet 40

Larvik

Tjøme

Bommestad 303

Verdens Ende

Vesterøy

AB VAN OSLO NAAR DE PROVINCIE TELEMARK 210 km KM

0 42 80 112 117 210

ROUTE Route: Oslo – Drammen – Kongsberg – Notodden – Heddal – Skien

ROUTE

Vanaf Oslo op de autosnelweg in zuidwestelijke richting naar Drammen. Vandaar verder via de E 134 naar de mijnstad Kongsberg en naar het hartje van de provincie Telemark in Notodden. U brengt een bezoek aan de staafkerk van Heddal. Van Heddal terug naar Notodden en langs langgerekte meren naar Skien.

Vanaf het centrum van Oslo wijzen de borden langs de autosnelweg de weg richting Drammen, een stad die u na ongeveer een halfuur bereikt en gerust links kunt laten liggen. De weg verlaat nu de Drammensfjord en leidt u naar het binnenland van de provincie Telemark en naar de oude mijnstad Kongs berg (zie blz. 130-132). Verscheidene musea, zoals het Mijnbouwmuseum, het openluchtmuseum met zijn historische gebouwen en de oude zilvermijnen in Saggrenda bezorgen Kongsberg zijn charme. In Saggrenda bent u meteen op de juiste weg naar Notodden, een moderne industriestad zonder bezienswaardigheden. Slechts enkele kilometers buiten de stad ligt echter de staafkerk van Heddal (zie blz. 130) in een bosrijk middelgebergtelandschap. Het is de grootste staafkerk van het land en een van de belangrijkste bezienswaardigheden van Noorwegen. Als u na de bezichtiging van de staafkerk nog tijd over hebt, kunt u ook een bezoek brengen aan het kleine openluchtmuseum van Heddal.

(1 DAG IN SKIEN)

Een plattegrond van en informatie over Oslo vindt u op blz.100-101.

Alles van hout, alles met de hand gemaakt: de staafkerk van Heddal is bedekt met ontelbare kleine houten dakspanen.

Nadat u Notodden achter u hebt gelaten, rijdt u verder langs kleine wegen door het bos- en waterrijke Telemark tot in Skien (zie blz. 140). Van oudsher drukt de industrie zijn stempel op de hoofdstad van de provincie Telemark. Ibsenliefhebbers moeten dan weer zeker een bezoek brengen aan de boerderij Venstøp, waar de beroemde dichter een deel van zijn jeugd doorbracht. Een van de grootste attracties van Telemark is het 105 kilometer lange Tele markkanaal (zie blz. 141), dat meer dan 100 jaar geleden werd gegraven. Op het kanaal varen vandaag nog de twee historische schepen Victoria en Henrik Ibsen, die voor de tocht van Skien naar Dalen ongeveer 12 uur nodig hebben.

CD LANGS DE ZONNIGE ZUIDKUST 225 km KM 0

62 112 179 225

ROUTE

ROUTE Skien – Kragerø – Risør – Grimstad – Kristiansand (1 DAG IN HET SETESDAL)

Vanaf Skien in de richting van de zuidkust, daarna verder via de E 18 en ten slotte via kleine kustwegen tot in Kragerø. Terug naar de E 18, verder in zuidelijke richting en weer via secundaire wegen naar Risør, Grimstad en Kristiansand.

Na het korte uitstapje in de provincie Telemark, gaat de tocht vandaag van Skien naar de zuidkust. De eerste halte langs een hele reeks steden aan de zuidkust is Kragerø (zie blz. 132), dat verspreid ligt over verscheidene eilanden. Dit stadje weet te bekoren door zijn pittoreske stadsbeeld. Smalle steegjes en typische witte houten huizen maken de stad tot de parel van de zuidkust. De schilder Edvard Munch en de sprookjestekenaar Theodor Kittelsen voelden zich hier thuis. In de zomer heerst er onder de overwegend Noorse bezoekers een uitgelaten vakantiesfeer. De kroegen en restaurants zitten vaak overvol. Als u voldoende tijd hebt, kunt u nu via erg smalle kustwegen naar Risør rijden. Anders kunt u de goed uitgebouwde E 18 nemen, al lopen de laatste kilometers ook hier langs een smalle en bochtige weg. Risør (zie blz. 137) noemt zich graag de ‘parel van de Rivièra’. Dit is niet geheel ten onrechte. Om de hoefijzervormige haven heen ligt een architectonisch harmonisch geconstrueerd geheel van stralend witte houten huizen. Wie begin augustus naar het Houtenbotenfestival komt, ziet de kleine stad uit zijn voegen barsten. U kunt dan echter ook een blik werpen op tientallen prachtige boten. Daarnaast loont een bezoek de moeite voor de talrijke galerieën en de goede maar dure restaurants. Hier kunt u een uitstapje maken naar het ten zuiden van Risør gelegen eiland Lyngør (zie blz. 135). Dit autovrije, idyllische eiland ontvangt zijn bezoekers alsof de tijd is blijven stilstaan. Als u niet voldoende tijd hebt, rijdt u meteen verder op de E 18, die een heel stuk in het binnenland loopt, via Arendal naar Grimstad (zie blz. 129).

Vrådal

Fyresdal Momrak

Porsgrunn

3/4

Svenes E18 Tvedestrand 42

Hægeland 9

Sand

Langesund Stavern

Kragerø

Risør Stangholmen fyr Lyngør

Arendal

Grovane

Larvik

Evje

Drangeval

Åmli

Byglandsfjord

Tønsb SKIEN

358

Treungen Bygland

Åsgårdstra

Gv arv

Vråliosen

S k a g e r r a k

Birkeland

Grimstad

Vennesla

Lillesand

Mosby

KRISTIANSAND

20 km

Grimstad bezit niet alleen stralend witte houten huizen, maar heeft statiscyan gezien magenta black aantal uren zon van het hele Noorse koninkrijk te tisch ookyellow het meeste VISTA POINT Reiseführer Norwegen - Route / Tage 3-4 U kunt het beste genieten op een van de dichtbijgelegen stranden. Het bieden. Format: 72 x 67 mm Kartographie Huber Ibsenmuseum in de Oude Apotheek, waar de grote dichter lang geleden in de 09.06.2008 leer ging, is een voorbeeld van het literaire erfgoed van de stad. Grimstad kan zelfs nog met een andere beroemdheid pronken. Even buiten de stad bracht Knut Hamsun zijn laatste jaren door op het landgoed Nørholm. Kristiansand (zie blz. 133-134), de metropool van het Sørland, kennen de meesten alleen als veerboothaven die over goede verbindingen beschikt met Denemarken. U moet echter ten minste even een blik werpen op de levendige drukte rond de neogotische dom. Misschien kunt u ook nog het openluchtmuseum aan de rand van de stad en het dieren- en avonturenpark bezoeken.

Een plattegrond van en informatie over Stavanger vindt u op blz. 158.

EFG VIA DE NORDSJØVEGEN NAAR STAVANGER 320 km KM

0 51 92 158 235 320

ROUTE

ROUTE Kristiansand – Mandal – Lindesnes – Flekkefjord – Egersund – Stavanger (1 DAG IN STAVANGER, 1 DAG NAAR DE LYSEFJORD)

Vanaf Kristiansand via de goed uitgebouwde E 39 in westelijke richting naar Mandal. Verder naar de zuidelijkste punt van Noorwegen bij Kaap Lindesnes. Terug naar de hoofdweg en naar Flekkefjord. Hier op de Nordsjøvegen afslaan en naar de kust tot Egersund rijden. Verder langs de zee en kort voor Stavanger weer afslaan op de E 39.

eid

k rvi Ma

es bn He

a str

p Ro

d Ne

nd tra ds jord f

esnn Re øy

F in

nd lsa su Je Bog

bo Om

ke n yl se a y f ndso Vadl R la Hå

nd ssu Eid

d kor lan S rga Be

y nø

rbø Sø

in ste r Ut loste k Gamle Stavanger

517

v ik

s Ne

svi nd tla

n ge

Tø

vå

Gro

nn Fu

vik Dø

STAVANGER

s nd

Hundvåg Buøy

a vd Ho

E39

ela elm Hj

Hoewel de Nordsjøvegen al begint in Kristiansand, zijn de kleine kustwegen waar509 Tau langs hij voert in het begin nog niet zo spec13 d taculair. Daarom is het beter Kristiansand Jærensrev Sola Bore n via de E 39 te verlaten en direct naar Man Kleppe Ganddal Sandnes a Orre Bryne Jørpeland dal (zie blz. 156) te rijden. De zuidelijkste l 13Hommersåk 44 stad van Noorwegen verrast met een mooie a 13 Figgjo Prekestolen g oude binnenstad en oude houten huizen. Lysefjo Ålgård Nærbø o rd Varhaug Lauvrik Oanes Het stadsstrand Sjøsanden – met fijn zand, 45 Eigeland Eiane R Knudaheio Oltedal maar helaas behoorlijk druk – vormt zijn Vigrestad J æ r e n grootste troef. Er zijn echter ook andere Kartavoll Brusand 359 dichtbijgelegen stranden. Nedrabø Bue Mandal is in het hele land bekend om E39 Ogna Sirevåg Vikeså zijn Schaaldierenfestival, dat plaatsvindt Øvstabø Øvrebygd 44 Byrkjedal Bjerkreim Malmeim 45 in augustus. In de oude binnenstad worden dan in het bijzijn van talrijke toeschouwers Krossmoen Eigerøy 42 Ørsdalsvatn Terland schaal- en schelpdieren in enorme pannen Egersund Helleland gegaard en ter plaatse opgegeten. 44 Gya 42 Bjørnestad Van Mandal, de zuidelijkste stad van Mong Ualand Guddalbru elv e Rusdal Noorwegen, trekt bijna iedereen verder eg Sir en naar Kaap Lindesnes (zie blz. 156), de zuideHeskestad Tonstad Virak lijkste punt van Noorwegen. Nadat u in de Hauge Rekeland Jøssingf Råsebru jord van Vigeland de hoofdweg hebt verbuurt Haughom Kvina Moi Risnes 44 laten en weg 460 bent ingeslagen, voert de atn42 5-7 v s l Lundeda doodlopende weg door een steeds kaler en Sir vatn Sandvatn Åna-Sira Sira imposanter kustlandschap. Op het uiterKvinlog FlekkeKirkehamn ste uiteinde van het schiereiland geeft Urdal fjord Loga Li st een kleine vuurtoren de zuidelijkste punt Eiesland Gyland af j o Lauvnes 469 rd van Noorwegen aan. Vanaf dat punt is het en Amland exact 2518 kilometer naar de Noordkaap. Penne Bryggesåk Øyestranda Borhaug Vanaf455het uitkijkplatform van de vuurSandvatn r e Listeid Kvinesdal d Skeie toren kunt u uw blik laten dwalen over de E39 Kvåle 43 g Førland 42 Vanse heuvelNoordzee en de bijna onbegroeide 43 9 A Håland Snartemo rug – vooral bij zonsondergang een onver461 Farsund 42 Byremo Kvås getelijke ervaring. Lygna 43 460 Moi Weer op de E 39 rijdt u door een weinig Audnedal Konsmo Lyngdal 455 Optedal spectaculair middelgebergte naar Flekke Lundegård a lv lse fjord (zie blz. 156), waar u de zeelucht weer Kap da Spangereid Lindesnes an 460 Laudal kunt opsnuiven. Ook Flekkefjord bezit M tra O 403 Lindesnes Brandsvoll pittoreske steegjes in de oude binnenstad Erseid Marnardal 405 Vigeland en stralend witte huizen. In de HollenderStubstad byen, de stad van de Hollanders, herinnert 455 Øyslebø 405 nog de houtexport Mandal 454 veel aan de tijd dat 406 9 E39 naar Nederland de belangrijkste bron van Mosby Dølebru Harkmark inkomsten was. alselva Brennåsen Søgne Tovd Skjernøy 453 Van Flekkefjord loont het de moeite een 41 452 Høllen 456 omweg te maken langs de 0 20 km 404 Nordsjøvegen 402 KRISTIANSAND (zie blz. 156-157) in plaats van via de E 39, de Tananger

Randaberg

sla ing

lse

en nd lle fje Blå

bo se Ly

se ne Ly ie he

i yrl Flo

d an

t ne at

v gs

s n Ne Ly

es ng So

atn

ram ne

en ein

rst

rev pSto ep n kr de ss jor Ro f

Bø

Åd

tta

lho

ihe uk tta Ga hy

ine Kv

v sjø

rhy lle he Hå

atn ev art Sv m rho Tjø l da Sir re Øv

Nord

n tte n Py ere dd He

sto en kk

ela Br

Eik

jil

l era

Ås

Fisk å

nd lla Ky

g By

fjo

ds lan

s ne rn Ho

is Mo

je Ev

d un

bo kle My

l da

d lan

s ge En

es ten

d lan

if Sk

is Be

d lan

rke

sta im

sa ille

L k r pa lt erd sv ho Dyre o) lle (Zo Va

re os Sø eref H

tad ms nu

n Se

jø

ran yen la D R

s ne

E18

d Nø lm

rho

tø

s ke ek Br

VISTA POINT Reiseführer Norwegen - Route / Tage 5-7 Format: 70 x 180 mm Kartographie Huber

s gu Ve d sta

tad

ks Fri

m trø es tn d Va lan Ive

n Ve

l da Åm

sse

Kro

401

64 cyan magenta yellow black

Idylle aan de Porsangerfjord in de Finnmark

REGIO 1

O SLO E N O M GE V ING — Unieke ligging tussen fjord en bossen —

Wie met de boot naar ¼ Oslo komt, ziet de Noorse hoofdstad meteen van zijn mooiste kant. Al zo’n 100 kilometer ten zuiden van het stadscentrum vernauwt de open zee bij het begin van de Oslofjord. Geleidelijk aan komen de groene oevers dichterbij en vervolgens duiken de eerste huizen van Oslo op. Ingebed in de groene bossen van het gebied rond Oslo klimmen de huizen tegen de hellingen op als treden van een amfitheater. De Holmenkollenschans en het stadhuis, twee symbolen van de stad, zijn reeds te zien vanaf het water. Wellicht verwent geen enkele andere hoofdstad zijn bewoners met zoveel groen en een dergelijke variatie aan dicht bij de stad gelegen recreatie gebieden. Het stadsgebied omvat ruim 450 km², waarvan echter meer dan 80 % onbebouwd is. Er is dus meer dan voldoende plaats voor de ongeveer 700.000 inwoners. Meer dan de helft van de Noorse hoofdstad bestaat uit bossen, waarin zich meer dan 300 meren verbergen. Zo bereiken de inwoners van Oslo in de zomer in enkele minuten een rustig meer, waarin ze kunnen baden, of een van de eilanden in de fjord. In de winter zijn ze even vlug bij de langlauf pistes, die reeds aan de rand van de stad beginnen. Geen enkele Europese hoofdstad heeft 1200 kilometer wandelpaden en 2500 kilometer langlauf pistes in zijn onmiddellijke omgeving.

Een overzichtskaart met de reisregio’s vindt u op de voorflap.

Het stadhuis van Oslo waar jaarlijks in december de Nobelprijs van de Vrede wordt uitgereikt.

Langviksv e i e n

Huk

ob Aa lls ga Neu te ber gga ta

Industrigata

u ses G a t e

Balders g.

gate

ate sg

Nasjonalbiblioteket

en vei ns me m ra

e Ter.

ls J

uel

Gabe

Nie

ate

Hafrs fjo rdgata Nobels gate

ri ato erv

SKILLE-

els g

Gab

Frogn e r s tr a n d a ei e

Color Line Terminalen Oslo

F il

a st

FILIPSTAD

s v ei

eie gv

ve i

ve L øv i sta ds

en Konsul Schjelderups vei

d evei

ls gate

Stangs

Frederik

art es

g. es

No rd ra ak Tid s e ma Ec ke nd ga rs s te be rg ga s te ga te

g Kristin elund veien a Hafrs fjordg ata Nobe ls gate Erling Skjal gsso ns g ate Thom as He ftyes g.

Gu sta Th v un es vei

s vei

Ki rke ve ien Ja c

Madserud a l l é

lan ds

Vig e

eve i Ask

B y g d øyveien

Ch r. F

v e i en

Str ø m sborg

Tostrup s g.

ergs v ei øye nve ien

r e Skøyen v.

i ve

rs en s

i gu rd I

eie n

Guldb

Konven tveien

Hoffsveien

ien

El m ho ltv e

Hoffsv ei

e St. G org

Abb ed iko

Fagert nveie u

Henie Onstad Kunstsenter

allé

n eie 19 nv he Kon-Tiki

c Lø

sv en

y ne

Museet

i en sve

s rre Bø Sjømannskirke

20 Frammuseet Norsk Maritimt Museum

Sognsvann

Bogstadvannet

Lille Herbern

d lun

Herbern

168

Ammerud

Røa

Ring3 Ring2

Øvrevall

OSLO

160 E18 166 Paradisbukta

163

Økern E6 Bryn

Huk E18

E6 Langøyene 156

Nordstrand 155

Nøklevann

r se Ob

øy gd By

Theodo r

vei øtts chi

g nerve i

n eie gv or sb

i P. T. Ma l l

ø gd By

øy

Ring1

kilen nDro gen nin

le da

he ny ec ve k A . Benn C hr

Vikingskips-

e Av

eie

llby

Norsk Folkemuseum

n eie sv

els s Ni uel te J a G

s M Ob lder - ga BEKK u n kedamsveien ta Tinkern Égal teater

vnv

gha

nin

n Dro

URANIENBORG

SKARPSNO

e gat

Israel Dr am me ns vei en

v Lø Golsa

ske n Bryi veie b

FROGNER Hjerte for

E18

m eu us

100

n eie sv

Oslo

400 m

Frogner-

Muséjordet

Bygdøy Ter.

200

men

s vei del

ien

r am

Oscarshallve i e n

Fr e d r i

Hukodden 0

l gB

huset Bygdøy K ap 17 el lv ei

Bygdøylund barnehage

Cala de Huk

Kyststi

Stiftelsen Bygdøhus

Senter for studier av Holocaust og livssynsminoriteter

a as g Frøy

Oscarshall

sbo r S trøm

Kongeskogen

ins

gnber Elise By veien gd øy allé Det Gylne Snitt Frogner Kirke

Svo

BYGDØY Gol stave kirke Bygdøy kirke

r Ky av

n e Frøyas Have rs t r a nd a

i s ve erik red

Paradisbukta stranden

Ferd Stadion

yve gdø By

o l s ts ve

Kaffeskjær

Bygdøy allé

Fr o

ien ve

vei

nn Dro

Bygdøy sjøbad

lds

kio

s en

H en

a lvd Ha

Ring2

All

t ga

h l s g.

Gy lde nlø v

Sjølyst Marina

sly

øly Sj

il mk stu

ren

jø tunn lyselen

gat a

r To

ien ve n ns eie meystv m l Dra Sjø

Vigelandmuseet

n eie erv gn Fro imleveien G

SJØLYST S

tuv

s Tin g

Sankt Dominikus Kloster

Fu g M g leha s or un at ug th a es ga te

Frogner Hovedgård

So l h

Dra m m ens-

Gustav Vigeland Statue

Sinnataggen

Oslo Bymuseum

Oslo Tennis T. Er ichs Club en sv ei allé ud er s d ve a ien M

Ring2

BESTUM

Skøyen Stasjon

dveie n

Skøytemuseet

Vigelandsparken

s fe

s ve ien

Majorstuen skole

MAJORSTUEN

o Pr

t z a lléen

rbi

ve nt ve ien

Skøyenparken

SKØYEN

Jo n

parken Sirkusteltet Frognerparken Monolitten

Colosseum Kino (Nordisk Film)

v ei

t fare Hov

St.

m Ed

MAJORSTUEN

eien Frognerolitv 22

rets Engeb i ve

Hoff e s Terras

ABBEDIENGEN vei

Skøyen skole

rst u

Kikutkollen

Skoyen kirke

M aj o

a ergli db

ata

HOFF

Gu l

eg yri

Edvard Munchs Atelier på Ekely

llen

Bogstad Gård Dronningfossen

lk Va

Holmenkollen Skimuseum

on M

Holmenkollenschans, Trafikantentoren

Køb en ha vn ga ta St o Gø ck teb h o org ga lmg ta at

J Lø ørge vla n nd sg .

ata a t ga ng La

dga

ate Sofienberg Kirke

Sofien

berg-

Finnmarkgata

lsta

sen

Tro Tro Bo msøg d n ate dheim øgataata sv eie n

Sofienbergparken

Toftes Gate

e ups rdr ate v Se g

gat

Natur- gata historisk- Klimahuset museum SOFIENBERG en vei Zoologiske ms utstillinger hei thk

Monrads gate

Hauchs gate

Toftes Gate

Kulturkirken Jakob ua rbr ke An g.

llg

Fje

Kar

gata

n Tro

Tøyena hovedgård Lids hus Oslo Østre Frikirke Den Botanisk Evangelisk Hage Lutherske Frikirke a at ng ye H Tø age ga ta

Lakk eg at

Kors

els

len

Sa rs' g

Thorvald Meyers gate

Gate St. Olav domkirke

Markveien

Grünerhagen Nodre gate Krøsset

Black Box Teater

lge

Sto rga ta g a te

Ring1

St. Olavs

Grüners gate Olaf Ryes plass Sofienberggata

Ringen Kino (Nordisk Film)

uns gate Nordahl Br

Seilduksgata

GRÜNERLØKKA

GAMLE AKER Egebergslottet

Hellige Olga menighet

Kuba parken

Markveien

Vår Frelsers Gravlund

DÆLENENGA

ien Maridalsve

Geit

Frim

k ba

Paulus kirke

Fredens bo Deic rg hma ve M ns g Ma øllerga ate ien ta rib oe s

gat e

rs Ake

ns an

Kingos Vøgate yen sving Ma en ri d alsve ie n

ett

m yr He sveien rm Fo an u Fo ss 'g ate ga te

Co ll

Gamle Aker kirke

Akersveien

øn ne ag Pa gat ate rk ve ien

ich

Dæ

. sg eb rsl He

Ink og -

r. M

Hesselbergs gate Birkelunden

Dar r gatees

e at sg g. nn s' ma au rh us te Ha t Os ern

eses

Ther

Sofies gate Co llet Fry ts g de ate Sc nlun hw dg ga ense ata te ns

Ros enb org g

ta ga

a W

en vei våls Ulle

gate

s gate ven ha

t ede str

Slottsparken

n veie

ate

m lde

e at

Ringen Kino (Nordisk Film)

Sannergata

W.Thranes gate

is ar sp e Ca gat

es Sofi

edet

s St e n

rg be

R iddervo lds g

ds ta gs

ST. HANSHAUGEN ålsvei e n lev

E Su iler nd t Ho ts lte ga ga Ur ta te a Ternien ras bor se g

St. Hanshaugen park

Pilestr

en HOMANSWe bo Heg l- i deh rg BYEN Pil W au g ve e ien s er ge Kunstnernes lan Hus d

S Ca kovveien mi l la Co Os lle ca tts rs v. ga te nit Pa og rkv a eie ta n

Valleg ata

Snorr gate es g Sofies ate gate

Lyder S gateagens Pilestre det

be a Vi at

ate sg

gate Uelands

en vei åls lev Ul

rs Historisk Keyse g. 7 museum gate Hamm s er Det juridiske er ey s m fakultet (UIO) b l 22. Juli-Senteret ien ta o a ga No S or Gr NATIONAL- NationalSt en rb Grand theatret s 6 VATERTHEATRET en Ka Hotel ta rl J Prin ga ta LAND o Lø han 5 STORTINGET sen en ørliga a t t a t kk a a sg sg øy S rsg 4 T rg e a e The Viking a n o t Interkulturelt e Oslo v e t t St Hallvards Ad e St eie S G 3 r Planet 4 ø e le nlan Domkirke n Nobels Kirke Museum vat d GRØNLAND rs ori Biskop Fredssenter Rådhuset Stortinget Kar 2 Gunn eg ga ENERHAUGEN l Jo erus gate ata 11 te han 9 KVADRATUREN Basarene GRØNLAND s 12 Toll gat Åkeb bug 1 Rådhuse Prin Nasjonalerg ata JERNBANETORGET sen ve plassen Rådhu Sentralstasjon museet s ien sga S Mu n k e d a ch Øst ta gat w Kontrasr e Ta eig e AKER nge aa Grønlandspark Toll kjæret r n d b t uga BRYGGE sg - Botsparken ta ate Råd hus My Pipervika Deichman 15 Dronn Re ntg vie ing Tr ela Statue av ata gat Bjørvika rst s E t gata ufe r a Franklin D. Sch mia Nasjonal- edet weig sg Roosevelt ia museet -Grev ate aar ka Akershus Ope ds g Arkitektur P Wed Arup ng r TJUVHOLMEN Operahuset a ate a la e festning gat s ga L Bjørvika Prinsessens ss ls a te 13 Op Plass 14 10 e ratunnelen Astrup Fearnley Bisp Cruise Pirs Museet egat Oslo Port a Ope ratu 16 Bispevika nne Munchmuseet Fanehallen Middelalderlen Dyv parken eke sv Forsvarsmuseet ei Gamlebyen gravlund Mariakirkens ia ka ruiner ng Konows g ate re n Sø veie sse Mo eien Ekebergskrenten v s ng Ko ien ve Kavringen

Fre de rik s

Chr . Kr ohg s

te ad ga lst Ko gata lkes e Bj ns

Nyla nd sv e

øll

tee n Hu s ga itfe te ldt s Ar g. bin sg . V Te icto rra ria ss e

ata

lsg

ta ga

elk

te-

rkv

ata

ate

Plato

eien

ndsv

nga Br

Nyla

kga t

Kon

Vip pet kaiaang-

g Hå kon

5s g

ate

Ros toc

Mu E. pla nchs ss

La ng ka

Nord e

Skip

per

Kon

us g

Tøy e ekk nben

Gat

Dro n gat ninge a ns

sga gen t s ga te Kirk ega ta

Ake gat rse

lott

re S

GALGEBERG

Oslo gate

BJØRVIKA

t eire ndsl

Ned

nla Grø

ms ve ien

rgg

ta ga rg

eie

. sg ker An

Colbjørns ens g a teDet kongelige slott Dronning Sonja DronningKunstStall parken IBSEN Museum & Teater ommerrogata

SØRENGA

GAMLEBYEN

GRØNLIA

Ko n

gs ha vn

shavnveien

E18

Lindøya

Østre Kanonbatteri

Hovedøya

n eie råtv frub ien Jom Kongsve

Hovedøya

n eie

Østre Hovedøya

sev

Hovedøya Kloster

Ekebergutsikten

n nnele ratu V alh all

Ope

Kongshavn vgs

Mo s

Portstuene

Ekebergparken

ien ve

Lavetthuset

Kong

on te Antths ga jø Sch

r Co

a sg

Fagerborg Menighetsbarnehage Lou HEGDEHAUGEN n eis es v e i r Bislett o o b ve Sp Stadion lm te gs au te Ho ga erh ga i sl nd nes ett U gat fi Prof. Dahls gate a se o J BISLETT bergDals s stien ar c Os ns Uranienborganse M. Hgate 168 parken

rse Ob

Stensparken

J Br oha un nn s g es ate Fagerborg Bolteløkka Kirke skole e Euge at g n Wilh ies e e gatelms t ga ta ga ises

n dsveie lan ge er W

s du

t iga

a Ur

N-

Døvekirken i Oslo

g. org e rb ag te F ga ms n Su eie . av g Ås gs nin gate hø s Sc ad en t te ers vei ga mm ng igs Ha dva eV Ol Tru

Teknisk museum

EKEBERGSLETTA

Ekeberg hundepark

Ekebergskråningen

101

Ondertussen kan de stad terugblikken op een meer dan 1000-jarige geschiedenis, waarin hij verscheidene keren van naam veranderde. De eerste nederzetting aan de fjord heette ‘Aslo’, vlakte van de goden. De volgende nederzetting was al een echte stad, die ook al ‘Oslo’ heette, tot de Deense koning Christian IV de stad na de hevige brand van 1624 omdoopte tot ‘Christiania’. In 1877 werd de schrijfwijze vervolgens veranderd in ‘Kristiania’. Pas in 1925 kreeg de stad aan de fjord zijn oorspronkelijke naam ‘Oslo’ terug. De stad ontwikkelde zich slechts moeizaam tot een bloeiende hoofdstad en kreeg af te rekenen met heel wat tegenslagen. De pest hield lelijk huis in het jaar 1350, toen ongeveer de helft van de bevolking stierf. Ook de hevige brand op 17 augustus 1624 had catastrofale gevolgen. Zo telde de stad aan de fjord amper 200 jaar geleden minder dan 10.000 inwoners. Aanvankelijk maakten ook Trondheim, Bergen en Tønsberg aanspraak op de hoofdstedelijke status van Oslo. Inmiddels is deze kwestie helemaal van tafel. Oslo is het politieke, economische en culturele centrum van het land en heeft in de laatste decennia de ingetogen sfeer van een kleine stad ingeruild voor een modern, stedelijk karakter. Daarmee gaat een onstuimige bouw activiteit gepaard waarvan het einde nog lang niet in zicht is. Nu de hele stad ondertussen ondertunneld is, wordt vooral gebouwd aan het havenfront, waar in 2008 het nieuwe operagebouw werd geopend, en bij een nieuw stadsdeel aan de overkant van Aker Brygge. De tijd dat iedereen thuisbleef, is voorbij. Vandaag gaan de inwoners van Oslo graag uit, ze eten met plezier in een van de ontelbare restaurants en spreken af om samen een biertje te drinken in Aker Brygge of in het trendy Grünerløkka. Dankzij de Golfstroom vergeet u zelfs vaak de noordelijke ligging en op zomerse dagen waant u zich bijna in zuidelijke contreien.

IN HET CENTRUM VAN DE HOOFDSTAD Ook wanneer het centrum van Oslo op het eerste gezicht nogal klein lijkt, hebt u toch minstens twee dagen nodig om de belangrijkste bezienswaardigheden en musea te bezichtigen. Als u ook nog iets buiten het centrum wilt zien of een uitstapje plant in de buurt van Oslo of naar een van de eilanden in de fjord, kunt u het beste minstens vier dagen uittrekken voor de Noorse hoofdstad. Het A centraal station (Sentralstasjon), waaromheen Oslo zich als een moderne Europese metropool presenteert, vormt een prima vertrekpunt voor een eerste wandeling door de stad. De nieuwe stationshal is een voorbeeld van geslaagde architectuur, net als het Jernbanetorget, het stationsplein. Op het centrale verkeersknooppunt van Oslo komen de tram- en buslijnen samen. Ook de veelkleurige sightseeingbussen hebben hier een halte. Naast de buitentrap met de kleine waterval staat de glazen Trafikantentoren. Rond het station ziet u moderne architectuur, zover het oog reikt. De ranke toren van het Oslo Plaza Hotel met een reflecterende glazen façade steekt boven alles uit. Niet ver daarvandaan bevindt zich het winkelcentrum Oslo City, met bijna 100 winkels. Behoorlijk onopvallend begint aan de Jernbanetorget de Karl Johans gate, een van de belangrijkste winkelpromenades van de stad, die rechtdoor 102

loopt naar het 2 kilometer verderop gelegen koninklijk paleis. Karl Johan, de Zweeds-Noorse koning, liet meteen ook een bijpassende boulevard naar zijn paleis aanleggen. Aan de Karl Johan en in de aangrenzende zijstraten zijn traditioneel de chicste en duurste panden van de stad gevestigd. In de etalages is vooral mode voor mensen met een goedgevulde portemonnee te zien, terwijl zich in de buurt van de Jernbanetorget ondertussen enkele goedkopere winkels hebben gevestigd. De terrasjes, waar het bier rijkelijk vloeit, zorgen voor een zuidelijke sfeer, net als de ambulante verkopers, muzikanten en kleinkunstenaars die reeds lang de Noorse hoofdstad hebben ontdekt. Aan de rechterkant duiken nu weldra de B Basarhallene op. Onder de bakstenen arcade verbergen zich veel kleine winkeltjes. U vindt er een charmante mengeling van fruit- en groenteverkopers tot sierkunstenaars. In een van de restaurants kunt u even op adem komen. Vlak naast de Basarhallene rijst de C dom (domkirke) uit 1697 op. U moet beslist de reusachtige plafondschildering, het altaar, de kansel en de koningsstoel bezichtigen in de barokke binnenruimte. Het orgel is het grootste van het land, de torenklok uit het jaar 1718 de oudste. In de dom gaven kroonprins Håkon en kroonprinses Mette-Marit elkaar in 2001 het jawoord. Op de Stor torget, de grote markt voor de domkerk, staat een standbeeld ter ere van koning Christian IV. Weer op de Karl Johans gate loopt u verder voorbij winkels en restaurants tot u aan uw linkerkant bij een smal park komt, het Eidsvollpark, dat zijn naam dankt aan de grondwetgevende vergadering van 1814 in Eidsvoll. Hier springt het neogotische parlementsgebouw uit 1866, het D Storting, in het oog. Het gebouw heeft een rond middenstuk, twee zijvleugels en door leeu-

Aker Brygge in Oslo: een populaire ontmoetingsplaats, zowel voor toeristen als voor de lokale bevolking

103

Een rechthoekig gebouw met weinig franjes: het koninklijk paleis in Oslo

104

wen bewaakte oprijlanen. Meestal geeft het een verlaten indruk. Parlementsleden in staatsiekoetsen krijgt u hier eigenlijk nooit te zien. De bankjes en het gazon voor het Storting zijn voor iedereen toegankelijk. Verboden zones kennen de Noren niet. Vanaf het park ziet u meteen de prachtig versierde voorgevel van het E Grand Hotel, een instituut in Oslo. Ontelbare beroemdheden zijn hier binnen- en buitengestapt. Het Grand Café op de benedenverdieping viel vooral bij kunstenaars als Edvard Munch of Henrik Ibsen in de smaak als ontmoetingsplaats. Het is tegenwoordig een sfeervol maar duur restaurant met open keuken, waar voortreffelijke gerechten geserveerd worden. Bovendien beschikt het Grand Café over een uitgelezen wijnkelder, waar u meer dan 1500 verschillende wijnen kunt proeven. Via het park met restaurants, fonteinen, sculpturen en bankjes bereikt u vervolgens het classicistische F Nationaal Theater. Daar stuit u alweer op Henrik Ibsen (1828–1906), die vanaf zijn zuil voor de hoofdingang naar de bezoekers kijkt. Naast hem staat met Bjørstjerne Bjørnsen nog een koning der dichtkunst, die niet minder respect inboezemt. Eveneens aan de vermaarde promenade bevindt zich de universiteit met haar imposante zuilenfront. De aula met een groot schilderij van Edvard Munch is een bezienswaardigheid. Wat verder noordwaarts bevindt zich het G Historisch Museum in een mooi art-nouveaugebouw. Het in 1904 geopende museum toont stukken uit 9000 jaar Noorse geschiedenis. Opmerkelijk zijn de goudschat uit de Vikingtijd en het munt- en penningkabinet. Verder kunt u ook etnografische tentoonstellingen bezoeken over het noordpoolgebied, Oost-Azië, Amerika en Egypte.

Via de Frederiks gate komt u terug in de Karl Johan en ziet u meteen het H koninklijk paleis (Det Kongelige Slott), dat op een kleine heuvel ligt en omgeven is door een uitgestrekt park. Het sobere, langgerekte gebouw in empirestijl met drie vleugels werd gebouwd tussen 1825 en 1849 voor de Zweeds-Noorse koning Karl Johan. Het paleis is nog steeds de officiële woonplaats van de Noorse koninklijke familie. Wie altijd al eens wilde weten hoe de volkse en uiterst populaire Noorse royals leven, verneemt dit tijdens de rondleidingen in de zomermaanden. Het hele jaar door kunt u dagelijks om 13.30 uur op het plein voor het paleis de aflossing van de prachtig geüniformeerde paleiswacht bijwonen of door de tuin van het paleis slenteren. Op 17 mei, de Noorse nationale feestdag, vormen het park van het paleis en de Karl Johan het decor van een kleurrijke parade. Op het ritme van blaasmuziek en met de Noorse vlag in de hand marcheren vooral kinderen en jongeren trots voorbij het balkon van het paleis, vanwaarop de koninklijke familie iedereen toezwaait. Van het park van het paleis is het slechts enkele minuten lopen tot aan het I stadhuis. Het laatste woord over dit roodbruine bakstenen gebouw is nog niet geschreven. Van bij het begin waren zelfs de Osloërs erg verdeeld over dit monumentale bouwwerk. U kunt echter niet om het symbool van de stad heen. Het gebouw dat voor de 900ste verjaardag van Oslo in 1950 werd ingewijd, is vierkant en log aan de buitenzijde, maar verrast vanbinnen met veel kunst. Destijds werkten de beste kunstenaars mee aan de vormgeving van de muurschilderingen en sculpturen. Het monumentale schilderij van Henrik Sørensen in de entreehal laat al meteen een verpletterende indruk achter. In het stadhuis reikt de Noorse koning elk jaar op 10 december tijdens een feestelijke plechtigheid de Nobelprijs voor de Vrede uit.

Zetel van de Noorse regering: het Storting in de Noorse hoofdstad Oslo

105

Op 17 mei, de Noorse nationale feestdag, vertrekt bij het vestingplein in Oslo een enorme optocht die wordt aangevoerd door kinderen en via het koninklijk paleis naar het plein voor het stadhuis trekt.

106

Het voorplein tot aan het water, de Rådhusbrygge, is inmiddels volledig geplaveid en autovrij, maar ziet er ondanks de monumentale figuren, de fontein en de bankjes nogal steriel uit. Alleen de vissersboot, waar u verse garnalen kunt kopen, zorgt voor wat havenromantiek. Hier zijn de volgende twee bezienswaardigheden al te zien: aan de linkerkant de vesting Akershus en aan de rechterkant Aker Brygge. Over de fjord waakt de J vesting Akershus, die in de stadsgeschiedenis voor het eerst werd vermeld rond 1300. Uit deze tijd zijn maar enkele muren bewaard gebleven. In de 17de eeuw liet koning Christian IV de middeleeuwse burcht ombouwen tot een renaissancekasteel. Reeds in de 18de eeuw was echter niemand meer geïnteresseerd in de verdedigingswallen en zo werden grote delen bouwvallig. De bewogen geschiedenis zette zich voort tijdens de Tweede Wereldoorlog, toen de Duitsers hun hoofdkwartier in Akershus vestigden. Vandaag worden de luisterrijke zalen door de Noorse regering gebruikt voor ceremonies. Verder zijn binnen verscheidene musea ondergebracht: het Noors Verdedigingsmuseum, het Weerstandsmuseum en een informatiecentrum over de geschiedenis van de vesting. De plantsoenen tussen de vestingwallen vormen een bij de inwoners van Oslo geliefd park. Ze bieden een mooi uitzicht over de haven en het stadhuis. Tussen de vesting Akershus en de Karl Johans gate ligt het oudste stadsdeel van Oslo, de Kvadraturen. Om de vesting te beschermen ontstond na de brand van 1624 een volledig nieuwe stad volgens de principes van de renaissance, met schaakbordachtig aangelegde, brede straten en stenen huizen. Bij deze gelegenheid doopte Christian IV de stad ook meteen om tot Christiania. Op het centrale marktplein herinnert de gehandschoende hand aan de koning, die de wederopbouw begon met de woorden ‘Hier moet de stad komen’.

Vanaf de vesting Akershus valt ons oog meteen op Aker Brygge aan de andere zijde van de fjord, een van de moderne centra van de stad en een serieuze concurrent voor de eerbiedwaardige Karl Johan. Daarvoor kunt u nog een bezoek brengen aan het K Nobelvredescentrum (Nobels Fredssenter). Het werd op 11 juni 2005 geopend ter gelegenheid van de 100ste verjaardag van de onafhankelijkheid van Noorwegen en bevindt zich in het voormalige treinstation Oslo-Vestbanen, tussen het stadhuis en Aker Brygge. De permanente interactieve tentoonstelling verschaft informatie over alle winnaars van de Nobelprijs voor de Vrede. Bovendien vinden steeds wisselende exposities plaats over actuele conflicten en het streven naar vrede. Naast het Nobelvredescentrum staat het nieuwste grote bouwproject van Oslo: het midden 2022 geopende nieuwe L Nationaal Museum, het grootste kunstmuseum van Noord-Europa. U kunt er meer dan 5000 kunst-, architectuur- en designobjecten bewonderen. Het museum vervangt een aantal kleinere kunstmusea. De “Light Hall” op het met leisteen beklede gebouw van de Duitse architecten Kleihues en Schuwerk zorgt voor een extra hoogtepunt in het Oslose architectuurlandschap, dat sowieso al rijk bezaaid is met spectaculaire bouwwerken. Tot in de jaren 1980 werkten op Aker Brygge nog werfarbeiders. Daarna hebben enkele bekende architecten een van de grootste Noorse scheepswerven herschapen in een nieuwe wijk met winkels, restaurants, kantoren, bioscoop- en theaterzalen. Het resultaat is een bezienswaardige mengeling van oude en nieuwe elementen. De rode bakstenen voorgevel van enkele oude pakhuizen is bewaard gebleven. Voor de rest werd veel staal, aluminium en glas gebruikt. Vooral duurdere handelszaken hebben zich in Aker Brygge gevestigd. In de zomer speelt het leven zich hoofdzakelijk in de openlucht af.

Voor de stadsverkenning buiten het centrum gebruikt u het beste het openbaar vervoer of een fiets.

Pakhuis in het Norsk Folkemuseum op het museumeiland Bygdøy

107

Fotoverantwoording Bergen Tourist Board/Oddleiv Apneseth: blz. 171 ; Per Eide: blz. 170 Christian Nowak, Berlin: blz. 26, 36, 44, 50, 52, 55, 65, 77, 83 b., 105, 107, 112, 116, 117, 122, 124, 127, 128, 135, 139, 140, 147, 148, 149, 150, 151, 154 b., 158, 167, 177, 182, 184 o., 204, 208, 214, 219, 225, 235, 237, 239, 242, 262, 263, 266 Fjord Norge/Frithjof Fure: blz. 192 ; Per Eide: blz. 184 b.: blz. Terje Rakke: blz. 144, 172 b. Fotolia/AlTeich: blz. 106; Andrea Seemann: blz. 166; Bartez: blz. 272; Cybercrisi: blz. 275; Doug Olson: blz. 121; Einar Bog: blz. 104, 113; Erectus: blz. 271; Farida: blz. 172 o., 291; Gail Johnson: blz. 193, 271; Harmonie57: blz. 15; Isabelle CONTARD: blz. 33; Jakob Seib: blz. 21; Jean Cliclac: blz. 92; Kay-Rafael Stemmer: blz. 155; Kozlowska Ewa: blz. 238; Luca.viola: blz. 277; Marcus Thoericht: blz. 276; Maslov Dmitry: blz. 79; Mo: blz. 183, 218; Muehle: blz. 61, 74, 154 o., 195; Naturablichter: blz. 199; Oleg Kozolov: blz. 11, 186; Paologo: blz. 59, 91, 231, 245, 259; Photale: blz. 12; Pmac: blz. 2, 22, 37, 70, 90, 181, 188, 229; Rageziv: blz. 10, 256; Sander Man: blz. 119; Tomasz Nowick: blz. 38 Hurtigruten: blz. 83 o. iStockphoto/Avatar: blz. 275; Dawnn: blz. 275; Erectus: blz. 277; Mikeu: blz. 273; Pengranger: blz. 282; Pum Eva: blz. 280; Sepp Friedhuber: blz. 279; Tpopova: blz. 186; Thor Oliversen: blz. 18; TT: blz. 268 Jarle Wæhler; www.nasjonaleturistveger.no: blz. 250 Klaus Betz, Oberstenfeld: blz. 217, 232 Lillehammer Turist: blz. 32, 95, 203, 207 b.; Frank Klische: blz. 39; Hunderfossen Familepark: blz. 207 o.; Maihaugen: blz. 80 Petra & Gerhard Zwerger-Schoner, Innsbruck: blz. 13, 97, 159, 165, 200, 211, 213, 219, 220, 243, Shutterstock/aaabbbccc: blz. 262; 399778584: blz. 42, Andrey Armyagov: blz. 56, Anibal Trejo: blz.260, Anna Jedynak: blz. 103, Anna Jedynak: blz. 98, Byelikova Oksana: blz. 162, Claudiovidri: blz. 136, Fango: blz. 24, Felix Lipov: blz. 17, GagliardiImages: blz. 109, Galyna Andrushko: blz. 226, HildaWeges Photography: blz. 94, Igor Plotnikov: blz. 5, Jan-Dirk Hansen: blz. 178, Larui Lohi: blz. 8, Mariusz.ks: blz. 26, Michael Schroeder: blz. 247, Mikkel Bigandt: blz. 212, Nanisimova: blz. 196, Natalia Kabliuk: blz. 71, Pippa Sanderson; blz. 45, RPBaiao: blz. 20, Samot: blz. 68, V. Belov: blz. 241, Voyagerix: blz. 73 Tapisserie de Bayeux: blz. 284 VISTA POINT Verlag (Archiv), Rheinbreitbach: blz. 23, 35, 131, 283, 288, 287 b., 287 o., 290 www.pixelio.de: blz. 143, 174, 175 Voorplat cover: bovenaan: iStock/Elena-studio, midden: iStock/Andrew_Mayovskyy, onderaan: Shutterstock/TTStudio Titelpagina: blz. 2-3 Traditionele visserhuizen in Sakrisøy op de Lofoten: Fotolia/Pmac Top 10: blz. 4-5 Berglandschap in Jotunheimen National Park: Shutterstock/Igor Plotnikov

Auteur: Christian Nowak Oorspronkelijke titel: Norwegen Oorspronkelijke uitgever: VISTA POINT Verlag, Rheinbreitbach, Duitsland Uit het Duits vertaald door Stijn Deblauwe Vormgeving: Studio Lannoo Zetwerk: Peter De Bock Cartografie: Kartographie Huber, Unterschleißheim ©2018 VISTA POINT Verlag, Rheinbreitbach ©2022 Nederlandse tekst Uitgeverij Lannoo nv, Tielt e-mail: redactie.toerisme@lannoo.be D/2022/45/223 - ISBN 978 94 014 8548 7 - NUR 512 Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. www.lannoo.com Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden. e-mail: redactie.toerisme@lannoo.be Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

296