Joline De Jaegher illustraties Mariska Gewald
EERSTE HULP BIJ
KATTEN KWAAD
de survivalgids voor cat parents
VOORWOORD
Dag lieve cat parent, Met deze survivalgids vol advies bij kattenkwaad, wil ik je helpen inzicht te krijgen in de streken van je fur kid. Katten krijgen in heel wat verhalen en films de rol van de misdadiger, de slechterik, het venijn. Ik heb dat nooit eerlijk gevonden. Maar bij het schrijven van dit boek, begrijp ik eindelijk waarom het zo is. Katten halen van alles uit wat we van mensen niet zouden tolereren. Maar katten zijn geen mensen, en ze beleven de wereld helemaal anders dan wij. Als kattengedragstherapeut begrijp ik waarom katten doen wat ze doen, en geloof me: hun drijfveren zijn vaak anders dan je denkt. Ik ben in dit boek vertrokken van veelvoorkomend ‘crimineel’ gedrag van katten. In elke specifieke situatie help ik je op weg om het gedrag van je huisdier te onderzoeken en een gepaste straf toe te kennen (of net niet). Samen met jou onderzoek ik het gedrag van je kat, maar ik ben tegelijkertijd ook de ‘katvocaat’ om haar te verdedigen en samen met jou een oplossing te zoeken. Want lang geleden was ik zelf een cat parent met de handen in het haar, die wanhopig op zoek was naar hulp en advies. Ik ben in de boeken gedoken en heb me tijdens mijn studies exclusief op de verzorging van katten en kattengedrag gericht.
4
5
5
INHOUD
Voorwoord
4
DEEL 0I: C R I M I N A L C AT M I N D S Strafblad van je kat Afkomst Bijzondere skills Zwakke punten Verdenkingen Handlangers Beschikbare wapens Verzachtende omstandigheden Verhoor van cat parent(s) Moeilijke jeugd en socialisatie Andere verzachtende omstandigheden De basisbehoeften van je kat Hoe kraak je de kattencode? Lichaamstaal in een notendop Geuren verspreiden Geluid De kattenkwaademmer De kattenkwaadmeter Je kat straffen Stappenplan bij kattenkwaad Schets van je huis
12
14 16 16 16 18 19 19 20 20 21 22 24 26 28 30 31 32 34 36 37 38
DEEL 02: C AT C R I M E S
40
Voedseldiefstal Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De meest gemaakte fouten over eten De bemiddeling Checklist voor de ideale eetplekken Belangrijke welzijnstips
42 43 43 44 45 45 45 45 8
Illegale krabpraktijken Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De bemiddeling Checklist voor een aantrekkelijke krabplek Hoe introduceer je een nieuwe krabplek In de gordijnen klimmen Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde 6 tips voor katvrije gordijnen Moord & doodslag Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde Tips om slachtoffers te vermijden De bemiddeling Do’s en Don’ts bij spelgedrag Watermisdaden Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De meest gemaakte fouten bij water Tips om slachtoffers te vermijden De bemiddeling Gezondheidstip Kabelvandalisme Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde Mogelijke oorzaken van knaaggedrag De bemiddeling Note to self Spoorloos verdwijnen Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde Veel voorkomende oorzaken van angst De bemiddeling Zoek hulp Wildplassen Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De meest gemaakte fouten bij wildplassen De bemiddeling Checklist voor de ideale kattenbakopstelling Extra tips 9
46 47 47 48 49 49 49 50 51 51 51 51 52 53 53 54 54 54 55 56 57 57 58 58 58 59 59 60 61 61 62 62 63 63 64 65 65 66 66 67 67 68 69 69 70 70 71 71 71
Sproeidelicten Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De bemiddeling Do’s en Don’ts The great escape Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De bemiddeling Checklist voor de eerste keer naar buiten Burenruzies Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De bemiddeling 9 tips om met buurkatten om te gaan Verborgen vijand Huiselijk geweld Crime scene Het onderzoek vechten - spelen In het kopje van de beschuldigde De meest gemaakte fouten bij een introductie De bemiddeling Wanneer het toch uitdraait op een gevecht
10
72 73 73 74 75 75 76 77 77 78 79 79 80 81 81 82 83 83 83 84 85 85 85 86 86 87 87
Aanval op het zorgpersoneel Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde Natuur van de kat - naar de dierenarts De bemiddeling 5 tips om stress te beperken voor het dierenartsbezoek 5 tips om stress te beperken bij de dierenarts Slagen en verwondingen Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde Safety first De bemiddeling Schuldgevoel Nachtlawaai Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De bemiddeling Hulpmiddelen om je kat ’s nachts te negeren Laptopsabotage Crime scene Het onderzoek Vriendschap van kat naar mens - affectie van mensen naar katten In het kopje van de beschuldigde De bemiddeling Checklist voor een nog betere relatie met je kat Capsones na je vakantie Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde De bemiddeling Checklist voor een stressloos verblijf in een kattenhotel Schuldgevoel Aanval op de kattenborstel Crime scene Het onderzoek In het kopje van de beschuldigde 6 tips om de vacht van moeilijke katten te verzorgen Bijkomende misdaden Duid aan wat je kat ook nog uitspookt
DEEL 03: N OT G U I LT Y !
88 89 89 90 90 91 91 91 92 93 93 94 94 95 95 96 97 97 98 99 99 100 101 101 102 102 103 103 104 105 105 106 107 107 107 108 109 109 110 111 112 113
114
Schuld en schuldgevoel Nota’s
116 118 11
DEEL
01
CRIMINAL CAT MINDS
STRAFBLAD VAN JE KAT NAAM (ZOALS OP HET PASPOORT):
....................................................................................................... ALIAS OF ROEPNAAM:
....................................................................................................... GESLACHT: KATER/KATTIN RAS:
....................................................................................................... OPVALLENDE UITERLIJKE KENMERKEN:
....................................................................................................... FOTO VAN DE BESCHULDIGDE
.......................................................................................................
CHIPNUMMER: .....................................................................
....................................................................................................... ....................................................................................................... ....................................................................................................... TAAL: GEHEIME KATTENTAAL GEBOORTEDATUM:
....................................................................................................... LEEFTIJD IN MENSENJAREN:
.......................................................................................................
PAWPRINT
14
LEVENSFASE
Nemo 3 maanden oud
LEEFTIJD KAT
MENSELIJK EQUIVALENT
Kitten
0-1 maand 2-3 maand 4 maand 6 maand
0-1 jaar 2-4 jaar 6-8 jaar 10 jaar
Junior
7 maand 12 maand 18 maand 2 jaar
12 jaar 15 jaar 21 jaar 24 jaar
Jongvolwassen
3 jaar 4 jaar 5 jaar 6 jaar
28 jaar 32 jaar 36 jaar 40 jaar
Volwassen
7 jaar 8 jaar 9 jaar 10 jaar
44 jaar 48 jaar 52 jaar 56 jaar
Senior
11 jaar 12 jaar 13 jaar 14 jaar
60 jaar 64 jaar 68 jaar 72 jaar
Geriatrisch
15 jaar 16 jaar 17 jaar 18 jaar 19 jaar 20 jaar 21 jaar 22 jaar 23 jaar 24 jaar 25 jaar
76 jaar 80 jaar 84 jaar 88 jaar 92 jaar 96 jaar 100 jaar 104 jaar 108 jaar 112 jaar 116 jaar
geboorte tot 6 maanden
7 maanden tot 2 jaar
boris 13 maanden oud
3 jaar tot 6 jaar
max 3 jaar oud 7 jaar tot 10 jaar
gizmo 8 jaar oud
11 jaar tot 14 jaar
zora 13 jaar ou d 15 jaar +
coco 16 jaar oud
(stadia gebaseerd op Lifestages icatcare.org)
15
C RI M E 0 4
MOORD &
katastrofe’ heel erg erg
DOODSLAG DATUM:
..................................................................... LOCATIE:
....................................................................
52
CRIME SCENE Een van de meest schrikwekkende suprises die je kat je kan bezorgen, is je in de ochtend verrassen met haar verse, dode buit. Muizen, mollen, konijnen, vogels, kikkers, ratten, insecten… Je bent waarschijnlijk wel een grote dierenvriend, dus je ziet die beestjes liever levend en wel in de tuin dan dood op je deurmat of voor het kattenluik. Of, nog erger, op je badkamermat! Misschien was je wel getuige van een wrede stoeipartij. Met je eigen ogen zag je je allerliefste pluizige viervoeter veranderen in een koele moordmachine. Sommige katten zijn wannabe’s: ze jagen en brengen prooien mee naar binnen, maar doden ze niet. En dan mag je zelf op muizenjacht, woehoew!
H E T O N D E R ZO E K
• Heeft je kat leren jagen van haar moeder? Neen - Geen idee - Ja
(Vul aan of kruis aan wat van toepassing is, soms zijn meerdere antwoorden mogelijk.)
• Welke prooivoorkeur heeft je kat?
Trots het slachtoffer gepresenteerd op de deurmat
Muizen - Vogels - Vliegende diertjes - Kikkers Ander: ........................................................................................................
Gedaan alsof er niets aan de hand was
• Duid aan welke spelletjes je al eens uit-
• Wanneer laat je je kat buiten?
• Wat is je speelroutine? Geen - Af en toe een keer - Dagelijks 1 keer Dagelijks meerdere keren Ander:
teste met je kat: Hengel - Trappelkussen - Brokjes weggooien - Voederpuzzels - Fladderende veren Kruipende prooien - Ritselende papiertjes Kattentunnels - Piepende muizen - Slangenvormen - Lintjes - Elastiekjes - Dopjes Kruiden: valeriaan, matatabi en kattenkruid Ander:
........................................................................................................
........................................................................................................
Overdag - Tijdens de schemering - In de nacht
• Waar speelt je kat het liefst mee? ........................................................................................................
53
C RI M E 0 8
WILDPLASSEN DATUM:
.................................................................................... LOCATIE:
....................................................................................
68
katastrofe’ heel erg erg
CRIME SCENE Een van de meest voorkomende en vaak onverwachte vormen van kattenkwaad is onzindelijkheid (samen met sproeigedrag). Misschien dacht je wel dat katten de properste dieren op aarde zijn? En dan, plots, op een dag, urineert je kat doodleuk naast de bak, op je sofa, je bed of het tapijt. Dit zorgt voor heel wat stress. Je huis stinkt, zelfs als je voortdurend aan het schoonmaken bent. Frustrerend!
H E T O N D E R ZO E K
• Staan je kattenbakken verspreid over verschillende verdiepingen en ruimtes? Ja - Neen
(Vul aan of kruis aan wat van toepassing is, soms zijn meerdere antwoorden mogelijk.)
• Hoe vaak schep je de ontlasting en urine uit
• Duid op je grondplan aan waar je kat
de bak? 1 x per dag - 2 x per dag - Om de dag - Eens per week
heeft geplast. Bekijk vervolgens hoe ver deze plaatsen verwijderd zijn van de kattenbakken.
• Als je met blote voeten op de kattenbak-
korrels gaat staan, hoe voelt dat dan? (dit mag uiteraard op ongebruikte vulling uitgetest worden) AW! - Oké, maar niet aangenaam - Zacht zoals zand
........................................................................................................
• Wanneer is dit gedrag gestart? ........................................................................................................
• Zijn er extra geuren toegevoegd aan je
• Is er toen iets veranderd aan je kattenbak
kattenbakvulling? Ja - Neen
of is er iets speciaals gebeurd?
• Gebruik je kattenbakzakjes of krantenpapier in de bak? Ja - Neen
........................................................................................................
• Duid je type kattenbak aan:
• Neemt je kat een zittende houding aan
• Is je kattenbak minstens anderhalve keer de lengte van je kat? Ja - Neen
• Vind je de plasjes op horizontale of
• Hoeveel kattenbakken staan er in totaal in huis?
• Weet je zeker welke kat de schuldige is? Ja,
tijdens het plassen? Ja - Neen - Geen idee
Open - Overdekt - Met luikje - Iets anders
verticale oppervlakken? Horizontaal - Verticaal - Beide
want ik heb het zien gebeuren - Neen, want er kunnen vreemde katten in huis - Neen, want ik heb meerdere katten en zie het niet gebeuren Ander:
........................................................................................................
• Is dat aantal bakken één extra t.o.v. van je aantal katten? Ja - Neen
........................................................................................................
69
C RI M E 16
LAPTOPSABOTAGE DATUM:
.................................................................................... LOCATIE:
....................................................................................
100
katastrofe’ heel erg erg
CRIME SCENE Deze crime gebeurt altijd terwijl jij ernaar zit te kijken. Je bent een belangrijk document aan het invullen en poeslief zet zich er bovenop. Of je moet een delicate mail zorgvuldig nalezen en je harige huisgenoot vindt er niets beters op dan je een pootje te helpen en op de send-knop te stappen. En voor de katten die er helemaal voor gaan: but naked op camera tijdens een teammeeting op Zoom. Dat moet toch met opzet zijn!
• Als jij je kat aanraakt, vraag je dan toe-
H E T O N D E R ZO E K
stemming? Ja - Geen idee hoe dat moet Neen, waarom is dat nodig? - Als ik weet hoe het moet, zal ik dat doen Ander:
(Vul aan of kruis aan wat van toepassing is, soms zijn meerdere antwoorden mogelijk.)
........................................................................................................
Persoonlijke documenten vernield door een kop koffie om te stoten
• Heb je dagelijks vaste aandachtmomentjes voor je kat? Ja, om te knuffelen en om te spelen - Ik geef haar elke dag knuffels en speel met haar, maar er zit geen routine in Wanneer mijn kat daar zin in heeft, ze zal het wel komen vragen - Wanneer ik daar zin in heb of tijd voor heb
Op je laptop gaan zitten en belangrijke mails verstuurd
Haar kont getoond aan je baas tijdens een Zoommeeting
• Op welke momenten zoekt jouw kat je zelf op? Wanneer ik tv kijk - Wanneer ik een boek lees - Wanneer ik aan het telefoneren ben Wanneer ik aan het werk ben op de laptop Wanneer ik haar aanstaar - Wanneer het tijd is om te eten Ander:
• Wriemelt je kat tegen bij het oppakken?
Ja, eventjes, maar dan laat ze het toe - Ze vindt het niet leuk, maar laat het wel toe Vroeger wel, maar nu niet meer - Neen, helemaal niet, ze vindt het geweldig, net een lappenpop - Ze vindt het VRESELIJK Ander:
........................................................................................................
........................................................................................................
• Gaat jouw kat soms op schoot zitten bij
mensen die helemaal niet van katten houden? Ja, inderdaad - Ze gaat bij iedereen op schoot zitten - Neen, ze zit nooit op schoot Ander: ........................................................................................................
101
Voor mama, wiens creativiteit en fantasie me inspireerde bij het schrijven van dit boek.
DISCLAIMER Dit boek vervangt geen advies van een dierenarts, kattentrimmer of kattengedragstherapeut. De gegeven adviezen zijn algemene tips. Maatwerk en individueel advies kunnen nodig zijn om een probleem op te lossen.
W W W . L A N N O O . CO M Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Illustraties: Mariska Gewald Auteursportret: Pavlina Blazkova Vormgeving en omslagontwerp: Katrien Van De Steene (Whitespray) Als u opmerkingen of vragen heeft, dan kunt u contact opnemen met onze redactie: redactielifestyle@lannoo.com © Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2022 D/2022/45/159 – NUR 431 ISBN: 978-94-014-8492-3
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.