JOUW UNIEKE CODE
www.knooppunter.com Registreer je op onze website en we sturen je regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen.
TEKSTEN Patrick Cornillie (routes 2, 17-30) en Ward Van Loock (1, 3-16) ONTWERP EN VORMGEVING Keppie & Keppie FOTOGRAFIE Patrick Cornillie, met aanvullingen van o.a.: Koen De Langhe, Johan De Meester, Ivo Hendrikx, Erf-goed.be COVERBEELDEN FRONT Veerpont Kobus op de Damse Vaart (Westtoer) BACK boven: Abdij van Postel (Ruth Weytinck) midden: Fietsen door het water, Bokrijk (Luc Daelemans) onder: Moervaart in Wachtebeke (David Stockmans) CARTOGRAFIE Peter De Bock
Deze uitgave is met de grootste zorg samengesteld. Alle gegevens zijn zorgvuldig ter plekke gecontroleerd. Maar ze liggen niet voor eeuwig vast, daar kunnen de auteurs noch de uitgever iets aan doen. De redactie zal je evenwel dankbaar zijn wanneer je wijzigingen aan de beschreven route meedeelt. ONS ADRES: Knooppunter – Fietsen langs het water in Vlaanderen Kasteelstraat 97, 8700 Tielt of info@knooppunter.com © Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2022 © 2022 Westtoer – www.westtoer.be © 2022 Toerisme Oost-Vlaanderen – www.routen.be © 2022 Toerisme Provincie Antwerpen – www.toerismeprovincieantwerpen.be of www.tpa.be © 2022 Toerisme Vlaams-Brabant – www.toerismevlaamsbrabant.be © 2022 Toerisme Limburg – www.toerismelimburg.be Deze uitgave bevat knooppuntendata die eigendom zijn van Westtoer (www.westtoer.be), Toerisme Oost-Vlaanderen (www.routen.be), Toerisme Provincie Antwerpen (www.tpa.be), Vlaams-Brabant (www.toerismevlaamsbrabant.be) en Toerisme Limburg (www.toerismelimburg.be), verkregen onder een licentie met Toerisme Vlaanderen (http://trip.toerismevlaanderen.be/gdi). De provinciale en regionale toeristische diensten zijn niet verantwoordelijk voor deze gids waarin de knooppuntendata hergebruikt worden, noch voor de wijze waarop ze worden hergebruikt.
www.lannoo.com D/2022/45/284 - NUR 501 ISBN 978-94-014-8296-7 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Fietsen
LANGS HET WATER IN
VLAANDEREN 30 UNIEKE FIETSROUTES AAN DE KUST, LANGS HAVENS EN WATERLOPEN Patrick Cornillie en Ward Van Loock
4 UNIEKE CODE
KNOOPPUNTER TOONT JE DE MOOISTE FIETSROUTES IN VLAANDEREN Fietsen is genieten. Dat weten we bij Knooppunter als geen ander. Onderweg, met het gezin of met je vrienden, wil je als fietser best wel wat zien. En daar hebben PATRICK CORNILLIE en WARD VAN LOOCK voor gezorgd. Deze keer zochten ze de waterkant op. Ze gidsen je langs de kustlijn en door het hinterland; langs de grote Vlaamse stromen, maar evengoed langs kleine riviertjes, groene beken en economisch belangrijke kanalen. En in Bokrijk fiets je zowaar ook door het water! Goed voor 30 kant-en-klare routes langs fietsknooppunten, telkens met een lang en een kort parcours. Met deze fietsgids als bron van inspiratie én de gebruiksklare Knooppunter-roadbooks op het stuur wordt elke fietstocht gewoonweg dubbel genieten. De meest actuele Knooppunter-roadbooks en de routekaartjes kun je in een paar muisklikken downloaden van www.knooppunter.com. Gebruik hierbij je persoonlijke, unieke code (zie blz. 1).
Patrick Cornillie kent als fervente fietser zowat alle uithoeken van Vlaanderen. Hij is een bekroond dichter, journalist en auteur van talrijke fiets- en wielerboeken. Voor Knooppunter treedt Patrick graag op als ambassadeur. Hij heeft dan ook het perfecte profiel om mee te schrijven aan dit waterfietsboek van Knooppunter.
Ward Van Loock heeft als fietsauteur een expertise van bijna 30 jaar opgebouwd. Sinds 1995 verschijnt er jaarlijks een fietsgids van zijn hand. Zijn focus richt zich vooral op het verkeersvrij fietsen, vandaar zijn voorkeur voor tochten over jaagpaden en oude spoorwegen zowel in Vlaanderen, Wallonië als in het Groothertogdom Luxemburg. Je kunt de fietsexploten van Ward volgen via recreatiefietser.be
INHOUD 5
INHOUD Overzichtskaart
8
Fietsen langs het water in Vlaanderen van Knooppunter
10
Wat heb je nodig om op pad te gaan?
10
Fietsknooppunten: een woordje uitleg
13
De nieuwe Knooppunter-app
14
DE FIETSTOCHTEN Provincie Antwerpen 1
Mechelen
2
Sint-Amands
3
Klein-Willebroek
4
Rumst
5
Emblem
6
Oelegem
7
Postel
8
Geel
9
Balen
Genieten tussen Dijle en Nete Langs de ‘… wilde en schone Schelde’ Van Rupel naar Zenne
Verkenning van de Rupelregio Een rondje Kleine en Grote Nete Driehoeksmeetkunde langs het water
Langs de levensader van de Kempen Een waterdriehoek rond Geel Kanalenroute langs heide en witzand
16 26 36 46 56 66 76 86 96
Provincie Limburg 10
Lommel
11
Ophoven
Grindplassen langs de Grensmaas
116
12
Stokkem
Grillige Maas, trouwe Zuid-Willemsvaart
126
13
Oud-Rekem
14
Kanne
Kanalentocht in de Lage Kempen
Waterweelde bij het mooiste dorp van Vlaanderen
Toeren rond Maastricht
106
136 146
6 INHOUD
15
Hasselt
Fietsen door het water!
156
Provincie Vlaams-Brabant 16
Werchter
17
Affligem
De Leuvense Vaart en de Dijle in de hoofdrol Langs de Faluintjeskant van de Dender
166 176
Provincie Oost-Vlaanderen 18
Machelen-aan-de-Leie
19
Sint-Laureins
20
Wachtebeke
21
Overmere-Donk
22
Dendermonde
23
Temse
De Leie als grote verleidster
Door het land van kreken en kanalen Luie watertjes in het Waasland Langs de ‘oude’ en de ‘nieuwe’ Schelde Rondrit langs Dender en Schelde
Flaneren langs Schelde en Durme
186 196 206 216 226 236
Provincie West-Vlaanderen 24
Nieuwpoort
25
Diksmuide
26
Lo
27
Wervik
28
Kortrijk
29
Plassendale
30
Oostkerke
In het zilte westen
246
Langs de stille IJzer
256
Pure verwondering in de Westhoek Naar een kanaal zonder boten De Golder River, een levensader Zee, strand en hinterland Gezwind op Zwintocht
266 276 286 296 306
Legenda van de gebruikte pictogrammen
316
Fotoverantwoording
318
NEDERLAND ANTWERPEN
OOSTENDE BRUGGE
PROEF, ERVAAR, ONTDEK EN FEEST IN BIERKASTEEL VANHONSEBROUCK !
GENT VEURNE DUNKERQUE
IZEGEM
KORTRIJK
LILLE
DOORNIK
BRUSSEL
BELGIË
FRANCE
BEZOEKERSCENTRUM: Rondleiding met gids dagelijks om 10u30, 14u30 & 16u30 MICHELLES PUB & BRASSERIE: Onze bruine kroeg is telkens open van 11u30 tot ... BIERBOETIEK: Koop al onze speciaalbieren en gadgets dagelijks van 10u00-18u30 EVENTLOCATIE: Zalen voor 16 tot 300 personen voor trouw- of bedrijfsfeesten by
Ingelmunstersestraat 46 - 8870 Izegem - info@bierkasteel.be - www.bierkasteel.be Visits & Events: +32 (0)51/62 27 30 - Michelles Pub & Brasserie: +32 (0)51/62 25 43 - Bierboetiek: +32 (0)51 62 27 33
8 OVERZICHTSKAART
30 OOSTKERKE
19 SINT-LAUREINS
Oostende Brugge
24 NIEUWPOORT
29 PLASSENDALE
20 WACHTEBEKE
TEMSE 23
25 DIKSMUIDE
Gent Tielt
LO 26
Aalst
17 AFFLIG
O O S T - V L A A N D E R E N
Ieper
WERVIK 27
plaats
OVERMERE- 21 DONK 22 DENDERMONDE
18 MACHELENAAN-DE-LEIE
W E S T - V L A A N D E R E N
nr.
Sint-Niklaas
28 KORTRIJK
km
nr.
plaats
km
1
Mechelen
36,9 / 29,4
11
Ophoven
43,4 / 25,1
2
Sint-Amands
41,3 / 29,8
12
Stokkem
43,4 / 26,3
35,4 / 29,7
13
Oud-Rekem
39,1 / 28,5
14
Kanne
38,3 / 26,4
15
Hasselt
36,9 / 22,6 50,5 / 39,5
3
Klein-Willebroek
4
Rumst
5
Emblem
6
Oelegem
41 / 30,2
16
Werchter
7
Postel
45 / 32,2
17
Affligem
44,7 / 27,6
8
Geel
42 / 28,8
18
Machelen-aan-de-Leie
50,8 / 25,8
9
Balen
53 / 31,6
19
Sint-Laureins
10
Lommel
43,8 / 31,8
20
Wachtebeke
37,7 / 17,5 & 20,2 39 / 33,1
49,9 / 30 49,2 / 33,4
OVERZICHTSKAART 9
A N T W E R P E N
POSTEL 7 ANTWERPEN
10 LOMMEL
6 OELEGEM 5 EMBLEM RUMST Lier 4 3 KLEIN-WILLEBROEK
3
8 GEEL
9 BALEN
Bree
OPHOVEN 11
Maaseik
2 SINT-AMANDS
L I M B U R G
STOKKEM 12
1 MECHELEN 16 WERCHTER
Vilvoorde
GEM
HASSELT 15
OUD-REKEM 13
LEUVEN V L A A M S - B R A B A N T Tienen
Halle
nr.
plaats
km
21
Overmere-Donk
46,4 / 28,8
22
Dendermonde
45,6 / 26,5
23
Temse
46,2 / 27,9
24
Nieuwpoort
45,6 / 24,8
25
Diksmuide
26
Lo
42,6 / 20,5 48,3 / 28,6
50 / 21,6
27
Wervik
28
Kortrijk
39,3 / 24,4
29
Plassendale
46,3 / 25,9
30
Oostkerke
36,2 / 20
KANNE 14 Tongeren
10 INLEIDING
FIETSEN LANGS HET WATER IN VLAANDEREN VAN KNOOPPUNTER Deze fietsgids verzamelt 30 unieke knooppuntenroutes langs het water in Vlaanderen. Elke routebeschrijving geeft aan wat er te zien en te beleven valt langs het traject: fotogenieke landschappen, bekende – maar ook minder bekende – kastelen, authentieke dorpen… die het verdienen om even bij halt te houden. Daarnaast vind je in dit fietsboek tal van tips om even op adem te komen op een leuk terras, waar je geniet van een breed uitzicht, in een brasserie of gezellig eethuis. Bovendien verneem je waar er op de eindlocatie, of in de buurt ervan, een leuk terras te vinden is waar je volop kunt nagenieten van de tocht die je maakte. Aan jou om dit alles te ontdekken!
WAT HEB JE NODIG OM OP PAD TE GAAN? » OP DE FIETS: HET HANDIGE ROADBOOK
Naast de knooppuntennummers lees je hierop volgende informatie af: de afstanden tussen de opeenvolgende knooppunten, de afstand die je op elk punt van je tocht hebt afgelegd, de plaatsen waar iets te zien is én de locaties waar je een deugddoende tussenstop kunt inlassen.
Voor elk van de routes uit deze fietsgids bestaat er een gebruiksklaar roadbook. Je vindt het vanaf blz. 178 of je haalt het – na registratie en het invullen van jouw unieke code (blz. 1) – met een paar muisklikken van de website www.knooppunter.com.
referentiepunt B
36
knooppunt
7,6 km
1,5
afstand tussen twee knooppunten
Je vindt de meest actuele versie van elk roadbook op www.knooppunter.com.
reeds afgelegde afstand
9,1 km
34
horecatip
0,8
21
9,9 km
2,7
71
12,6 km
1,4
bezienswaardigheid
zie beschrijving in de gids
even afwijken van de route
INLEIDING 11
HOE EEN ROADBOOK DOWNLOADEN? 1 2 3 4 5
Ga naar www.knooppunter.com, klik op ‘Registreer hier’ of ‘Registreer je gids’ en zoek deze editie van Knooppunter Fietsen langs het water in Vlaanderen. Deze herken je aan de cover. Klik op ‘Registreer’ (heb je nog geen gebruikersaccount, registreer je dan eerst op de site). Je belandt op de pagina ‘Activatie Knooppunterproducten’. Vul je unieke code in (die ontdek je op blz. 1 vooraan in deze gids) en klik op ‘Versturen’. Opgelet: jouw unieke code is hoofdlettergevoelig. Je code wordt gecontroleerd. Goedgekeurd? Je kunt meteen aan de slag: je hebt nu toegang tot alle gedetailleerde info over elke route in jouw fietsboek. Klik op ‘Ga verder’: je komt op de productpagina van je boek. Je vindt er onder de knop ‘Roadbooks + Fietskaartjes’ de meest actuele versie van de roadbooks (een voor de lange en een voor de korte route) voor alle routes. Met telkens ook het bijbehorende fietskaartje mét alle fietsknooppunten.
Vanaf de activering krijg je gedurende 2 jaar onbeperkte toegang tot de (updates van de) roadbooks, routekaartjes en gps-coördinaten (GPX) van de fietsroutes uit deze Knooppunterpublicatie.
Zodra de gedownloade roadbooks zijn uitgeprint, kun je ze op de aangegeven stippellijnen meteen op het correcte formaat voor het Knooppuntertoestel knippen. Wie er nog graag gps-coördinaten bovenop heeft, kan die van de website binnenhalen via de knop ‘Download voor je gps’ op de pagina van je route.
» KNOOPPUNTERTOESTEL Knip het geprinte roadbook uit, vouw het netjes langs de stippellijn en stop het in jouw Knooppuntertoestel. De roadbooks passen als gegoten in het houdertje dat je in een paar tellen op om het even welk fietsstuur plaatst. Zo heb je alle info over de route waar je ze nodig hebt: op je fiets.
of
» IN DE RUGZAK OF FIETSTAS: ROUTEBESCHRIJVING ROUTEKAARTJE
» EVENEENS IN DE FIETSTAS: DE FIETSNETWERKKAART ALS BACK-UP
Neem een kopie van de route van je keuze mee tijdens het fietsen of bewaar een foto van het hoofdstuk op je smartphone. Zo kun je bij aanvang of op een stop snel nalezen wat er te zien en te beleven is.
Van alle provinciale fietsknooppuntennetwerken bestaan er kaarten, uitgegeven door de provincie in kwestie. Ben je van plan om geregeld in de provincie eropuit te trekken, dan is het interessant om een dergelijke fietskaart aan te schaffen.
Per route worden de interessante horecazaken opgesomd. Je vindt van elke zaak de adres- en contactgegevens; check daarom voor je vertrekt even de openingstijden van de etablissementen waar je van plan bent halt te houden. Dit voorkomt onaangename verrassingen.
De fietsnetwerkkaart is te koop in de betere boekhandel en in de verschillende toerismekantoren van de provincie.
E17
Bovendien is iedere fietstocht overzichtelijk uitgetekend op een routekaartje. Als houvast tijdens het fietsen vind je op die kaartjes referentiepunten, aangeduid met een hoofdletter, waarbij A altijd de startplaats aangeeft. Met behulp van deze referentiepunten kun je inschatten waar de beschreven bezienswaardigheden en horecazaken te ontdekken zijn. Op www.knooppunter.com kun je – na registratie – van elk routekaartje een actuele versie downloaden, mét aanduiding van alle fietsknooppunten.
DESTELBERGEN
AFSTAND 46,4 km (korte route 28,8 km)
START Je vertrekt op de hoek van de Donklaan en de Jachtstraat. PARCOURS Een vlak parcours. AARD VAN DE WEG Over een afstand van circa 20 km fiets je langs de waterkant (het Donkmeer, de Schelde). Op de terugweg naar het Donkmeer fiets je 1,2 km over een onverharde weg.
21
MEER INFO » Fietsnetwerkkaart: Fietsnetwerk Scheldeland » » »
»
»
HAPJE EN TAPJE De Kapelle Kapellestraat 40 in Kalken 0493 17 55 25. Sint-Hubert Dorpsstraat 8 in Laarne 09 369 63 22. ’t Oud Brughuys Brugstraat 55 in Berlare 052 42 69 32 oudbrughuys.be. Ma Tu Vu Dorp 31 in Berlare 052 42 55 43 bistrotmatuvu.be. Elvira Donklaan 255 in Overmere-Donk 09 367 06 82 restaurant-elvira.be.
KALKEN
25
21
PARKEREN Je kunt gratis parkeren aan het Natuureducatief Bezoekerscentrum Donkmeer in Overmere.
OV
B De Kapelle in Laarne
24
A » B
E17
Het Natuureducatief Bezoekerscentrum Donkmeer
SCHELLEBELLE
C
WETTEREN
A
START
DONKMEER
4
APPELS
N416
WICHELEN
BERLARE
D SCHOONAARDE
E SCHELD
website
N9 E4
0
34
N
22
39
C » D
= verkorting
fietsgids
31
29
Je fietst 20 km langs de Schelde.
ZELE
OVERMEREDONK
LAARNE
MELLE
A
Kalkense Meersen
LAARNE
R4
A
KALKEN
Kasteel van Laarne
B
Restaurant Elvira aan het Donkmeer
OVERMERE-DONK 219
SC HEL DE
PRAKTISCHE INFO
4
12 INLEIDING
37
41
42
SCHELLEBELLE
4
INLEIDING 13
KNOOPPUNTEN: EEN WOORDJE UITLEG » FIETSKNOOPPUNTEN De routes in dit Fietsboek zijn gebaseerd op het systeem van de fietsknooppunten. Gewoon door de aangegeven knooppunten – de genummerde bordjes – te volgen, kun je de uitgestippelde tochten uit deze gids probleemloos rijden.
» HET FIETSKNOOPPUNTENNETWERK Het fietsnetwerk in Vlaanderen omvat duizenden kilometers rustige en veilige fietswegen. Waar één of meer trajecten elkaar kruisen, ligt een fietsknooppunt. Elk van die knooppunten draagt een eigen nummer. Langs de weg worden fietsknooppunten aangeduid op groene rechthoekige informatieborden.
Tussen twee knooppunten staan geregeld informatieborden met richtingspijlen, zodat je steeds op het juiste pad blijft. De aanduidingen worden steevast in beide richtingen aangegeven: dit laat je toe om ieder traject in beide richtingen te rijden.
» ZELF EEN ROUTE SAMENSTELLEN Wie graag zelf een route wil samenstellen, maakt gebruik van de fietsrouteplanner op www.knooppunter.com. Met enkele muisklikken bepaal je het start- en eindpunt. Zodra je route uitgetekend is, kun je deze ook printen in de vorm van een roadbook (op maat van een Knooppuntertoestel).
Veel fietsplezier!
14 INLEIDING
DE NIEUWE KNOOPPUNTER-APP » VOLG JE ROUTE OP JE SMARTPHONE Ondertussen is alle Knooppunter-informatie ook gratis digitaal beschikbaar. Overal en wanneer je maar wilt, via de Knooppunternavigatieapp op je smartphone.
» HOE GA JE TE WERK? Geen gedoe! Alles wat je nodig hebt, is een opgeladen smartphone met toegang tot mobiel internet. » Surf naar www.knooppunter.com en log in met je gebruikersaccount (waarmee je eerder de unieke code hebt geactiveerd).
» Zoek onder ‘mijn Knooppunter-routes’ of via de functie ‘Zoek routes’ de fietstocht die je wilt rijden. Je zoekt het gemakkelijkst op startplaats.
» Tik de gewenste route aan en ze verschijnt op je scherm.
INLEIDING 15
» Selecteer onderaan de knop ‘Start navigatie’ en de navigatieapplicatie wordt geactiveerd. Je krijgt meteen de fietskaart te zien.
» Druk op ‘Sta toe’ zodat je smartphone weet waar jij je bevindt.
En dat maakt het mogelijk dat jij ook onderweg het parcours gemakkelijk kunt volgen.
» Klaar om te vertrekken? Selecteer dan de navigatieknop (pijl) rechtsboven om de navigeerfunctie in te schakelen. Als de pijl groen oplicht, staat de navigeerfunctie aan. » De app detecteert automatisch
wanneer je een bepaald fietsknooppunt hebt bereikt en wijst meteen de weg naar het volgende knooppunt. Bovendien lees je feilloos de afstand naar dat volgende punt af.
» Wil je wat achtergrondinformatie of een tip voor een pauze?
Via de knop ‘Route-informatie’ raadpleeg je alle info die beschikbaar is.
B » C
01
MECHELEN
Genieten tussen Dijle en Nete MECHELEN • BONHEIDEN • WALEM • SINT-KATELIJNE-WAVER • MUIZEN
De Vrouwvliet is de eerste waterloop op je route. Het is een zijbeek van de Dijle, en via het jaagpad steek je door naar de Dijle zelf, die door de binnenstad van Mechelen kronkelt. Meteen een mooie gelegenheid om wat cultuur op te snuiven. In Rumst vloeien Dijle en Nete samen om er de Rupel te vormen. In deze waterrijke oksel is er altijd druk fietsverkeer. Er werden dan ook twee fraaie fietsbruggen gebouwd. Vanaf de hoge dijken krijg je een uniek uitzicht op de waterzieke beemden en weilanden. Dat ruige landschap verandert zodra je van het water wegdraait en Sint-Katelijne-Waver opzoekt. Het wordt al snel duidelijk: hier fiets je door dé groentestreek van Vlaanderen.
« In Mechelen fiets je voorbij de iconische Sint-Romboutskathedraal.
01
PRAKTISCHE INFO A12
AFSTAND 36,9 km (korte versie 29,4 km)
START Vanaf de parking leidt een brug over de Vrouwvliet je links het jaagpad op. PARCOURS Je fietst 21 km autovrij langs het water. AARD VAN DE WEG Een volledig vlak parcours met verzorgde asfaltwegen. MEER INFO » Toerisme Mechelen Vleeshouwersstraat 6, 2800 Mechelen 015 29 76 54 visit.mechelen.be. » Fietsnetwerkkaart: Fietsnetwerk Mechelen/Kempen/Scheldeland/ Antwerpen
E19
PARKEREN Je kunt gratis parkeren op het domein Tivoli, Antwerpsesteenweg 92 in Mechelen. BOOM
RU
RUMST
PE
L
C HEINDONK
WA
WILLEBROEK
HAPJE EN TAPJE » Brasserie Tivoli Antwerpsesteenweg 92, Mechelen 015 70 91 60 www.kasteeltivoli.be. » Ruime keuze in Mechelen-centrum. » Café Roosendael Rozendaal 5, Sint-Katelijne-Waver 015 29 41 37 cafe-roosendael.be. » Bistro Midzeelhoeve Midzelen 27, Sint-Katelijne-Waver 015 64 54 71 tgrom.be/bistromidzeelhoeve. » Brughuis Muizenhoek 1, Muizen 0472 66 65 47 brughuismuizen.be.
MECHELEN E19
Café Roosendael in Sint-Katelijne-Waver
C » D
MECHELEN 19
D
NE
TE
DUFFEL
SINT-KATELIJNE-WAVER Brasserie Tivoli in Mechelen
Roosendael Fort van Walem
A
ALEM
START
A
Stadspaleis Hof van Busleyden, Mechelen
DI
N LEUVKEANNAA
JL
E
NEKKER
-D
6 N2
L IJ LE
MUIZEN
B » C
BONHEIDEN
B DI
JL
E
1 km
N
= verkorting
20 MECHELEN
DE FIETSTOCHT A » B 10,4 km Van de Vrouwvliet in domein Tivoli naar Dijle-oever bij Mechels Broek
Je volgt de Vrouwvliet A ca. 3 km om dan via de kerk van Pasbrug, een Mechelse buitengemeente, bij de Nekkerhal uit te komen. Deze evenementenhal uit 1981 beslaat een oppervlakte van 18.500 m2. De hal (300 m lang, 60 m breed en 13 m hoog) is gebouwd met één overspanning die zowel het dak als de twee brede muren omvat. Opmerkelijk is dat er helemaal geen steunpilaren staan in de zaal zelf. Hierdoor was de Nekkerhal lange tijd Europa’s grootste overdekte ruimte zonder pilaren. Oorspronkelijk was de hal gebouwd als groenteveiling, bedoeld voor de opslag en verhandeling van groenten. Aan de overkant zie je de ingang van het recreatiedomein De Nekker met terreinen en faciliteiten voor een hele resem buitensporten. Op de grote vijver kunnen tal van watersporten worden beoefend en wie het rustiger aan wil doen, kan terecht op het strand bij de vijver of in de cafetaria. Volgens een plaatselijke legende was een ‘nekker’ een soort waterduivel Langs de Nekkerplas ligt een heerlijk fietspad.
A » B
A » B Langs de Vrouwvliet zet je koers naar de Mechelse Nekkerhal.
die zich schuilhield in de drassige gronden naast de Dijle en er plezier in vond wandelaars te ‘nekken’. Je beschrijft een wijde boog rond Mechelen en komt via het kasteeldomein van Zellaer terecht in het Mechels Broek aan de achterkant van het Nekkerdomein. Hier beheert Natuurpunt ruim 100 ha natte graslanden met sloten, knotwilgen en houtkanten. Om de bomengroei in te tomen, worden paarden en runderen ingezet. Verder komen de ooievaars van het nabijgelegen Planckendael hier graag foerageren. Op huisnummer 7 van de Muizenhoekstraat bevindt zich het bezoekerscentrum van dit natuurgebied. Meteen ben je ook aan de Dijle aanbeland.
MECHELEN 21
BEZINNEN IN STIJL Het kasteel van Zellaer werd tussen 1888 en 1892 gebouwd voor baron Gustavius de Vrière. Het neogotische waterslot, opgetrokken met witte zandsteen afkomstig van afgebroken forten bij Vilvoorde, was geïnspireerd op de kastelen aan de Loire. Om zijn nieuwe kasteel te bouwen, liet de Vrière het bestaande buitengoed, dat wellicht ooit toebehoorde aan kanunnik Arnold van Zellaer, afbreken. Het kasteel van Zellaer is met een ringgracht omgeven. Vandaag doet het slot dienst als bezinningscentrum.
A » B » C 12,6 km Van de Dijle bij het Mechels Broek naar de fietsbrug over de Nete B
Je neemt het jaagpad van de Dijle B vlak naast het brughuis. Aan je rechterkant krijg je een onbelemmerd uitzicht op het Mechels Broek met daarachter de recreatieplas van de Nekker. Aan een stuw splitst de Dijle in tweeën, de Buiten-Dijle en de
Binnen-Dijle. Dat vraagt om wat uitleg. De Dijle ontspringt in het Waalse Genappe. In Werchter krijgt de Dijle er het water van de Demer bij. Ten zuiden van de Mechelse agglomeratie splitst de waterloop zich in tweeën: links stroomt de Binnen-Dijle de stad Mechelen in en rechts vloeit het water naar het Dijlekanaal, ook wel de BuitenDijle genoemd, omdat die een wijde bocht rond de stad maakt. Het Dijlekanaal kwam
22 MECHELEN
GEREDUCEERD TOT BEEK Als zijrivier van de Dijle ontspringt de Vrouwvliet in Begijnendijk, ca. 28 km ten oosten van Mechelen. Tot in de 18de eeuw was de Vrouwvliet een behoorlijk brede rivier waarop vrachtschepen voeren, voortgetrokken door scheepstrekkers. Maar door schade aangericht door oorlogsgeweld, door het fel verminderen van het waterpeil als gevolg van de kanalisering en indijking van de rivieren in de buurt én door de aanleg van een grote visvijver slonk de Vrouwvliet tot de beek die ze nu is.
er om de Mechelse binnenstad bij hevige neerslag te behoeden voor overstromingen. De stuwinstallatie houdt de waterstand in het oog. Maar eerst volg je de Binnen-Dijle over vlonderbruggen naar het centrum van Mechelen. Langs talrijke historische panden en verkeersluwe straten bereik je het stadshart met het paleis van Margaretha van Oostenrijk. Aan de andere kant
van het centrale plein kun je gewoonweg niet naast de 97 m hoge toren van de Sint-Romboutskathedraal kijken. Telgen uit de bekende bouwmeestersfamilie Keldermans ontwierpen de imposante toren die, volgens de oorspronkelijke plannen, nog 70 m hoger had moeten reiken. Maar een gebrek aan fondsen legde de bouw stil. Buiten de stadsagglomeratie bereik je de monding van de Vrouwvliet in de Dijle.
Neem de tijd om in Mechelen de vele historische gebouwen te bewonderen.
B » C
MECHELEN 23
Verderop, in Walem, kijk je uit op de Grote Vijver, een 75 ha grote waterplas ontstaan door zandwinning voor de aanleg van de autosnelweg E19 tussen Antwerpen en Brussel. De grote plas is volledig voorbehouden aan de watersport. Het is heerlijk fietsen op de verhoogde en versterkte oevers. » D 6,6 km Van de fietsbrug over de Nete naar de spoorwegbrug bij Duffel C
Je bereikt de fietsbrug over de Nete C . Die steek je niet over, maar je volgt het dijkpad naar rechts. Het verhaal van de Nete is behoorlijk complex. Wanneer de Grote en Kleine Nete elkaar omarmen in Lier, hebben ze al een lange weg afgelegd. Vanaf Lier wordt de waterloop gewoon ‘Nete’ of ‘Beneden-Nete’ genoemd. Deze Nete is amper 15 km lang, want ter hoogte van Rumst komt de Dijle in haar vaarwater en vormen beide rivieren samen de Rupel. Benedendijks ontdek je een lieflijk gebouwtje. Het hoort bij het kasteeldomein van Roosendael. De kasteelbewoners gebruikten het gebouw destijds als orangerie voor niet-winterharde planten. De naam ‘pesthuis’ ontstond dan ook in de volksmond, omdat men – geheel onterecht – veronderstelde dat er in dit afgelegen pand pestlijders werden ondergebracht die, wegens het besmettingsgevaar, ver van de andere kasteelbewoners gehouden werden. Ter hoogte van een betonnen brugrestant kun je naar beneden om een bezoekje te brengen aan dit bijzondere domein. Roosendael is bijna 800 jaar oud en dankt zijn naam aan de cisterciënzerinnenabdij die omstreeks 1221 aan de Nete werd opgericht. Van die middeleeuwse vestiging blijven enkel nog wat muurresten over. In de 16de eeuw werd de abdij meermaals geplunderd en onder het calvinistische bewind uiteindelijk volledig
B Paarden en runderen zorgen er in het Mechels Broek voor dat de bomengroei in toom wordt gehouden.
B » C Ten zuiden van de Mechelse agglomeratie splitst de Dijle zich in tweeën: de Binnen-Dijle stroomt naar het stadscentrum, het Dijlekanaal, ook wel 'Buiten-Dijle' genoemd, maakt een wijde bocht rond de stad.
C Heindonk, op weg naar de fietsbruggen van het Zennegat