Met de camper door Europa
DE LANDEN IN DEZE GIDS ZUID-EUROPA Griekenland Italië Kroatië Portugal ★ ★★
Slovenië Spanje
Reisroutes in
Europa
NOORD-EUROPA België Denemarken
GROOT-BRITTANNIË
Duitsland Estland Finland
Dublin
IERLAND
Groot-Brittannië Ierland Letland Litouwen Nederland Noorwegen Polen Zweden OOST-EUROPA Duitsland Hongarije Oostenrijk Roemenië Tsjechië Zwitserland
PORTUGAL Lissabon
Madrid
SPANJE
FINLAND
ZWEDEN
Helsinki
NOORWEGEN Oslo
Tallinn
Stockholm
ESTLAND Riga
DENEMARKEN
LITOUWEN
Kopenhagen
NEDERLAND Amsterdam Londen
BELGIË Voor Frankrijk zie de gids Met de camper door Frankrijk Bern
ZWITSERLAND
Vilnius
Warschau
Berlijn
POLEN
DUITSLAND
Brussel
LETLAND
Praag
TSJECHIË Wenen
Boedapest
OOSTENRIJK Ljubljana
SLOVENIË
HONGARIJE
ROEMENIË Boekarest
Zagreb
KROATIË ITALIË Rome
GRIEKENLAND Athene
INHOUD Handleiding Verklaring van de symbolen Voor het vertrek Tijdens de reis
10 16 17 21
Routes in Zuid-Europa
Frankrijk > Spanje 1 - Van Frankrijk naar Spanje 26 31 Op weg in Spanje 2 - Van de Baskische kust naar Navarra 32 Spanje 3 - De Aragonese en Catalaanse Pyreneeën 36 Spanje 4 - De Spaanse Middellandse Zeekust 40 Spanje 5 - Valencia en de Costa Blanca 44 Spanje 6 - Andalusië 48 Spanje 7 - Castilla-La Mancha en Extremadura 52 Spanje 8 - Madrid, Castilië en Léon 56 Spanje 9 - Asturië en Galicië, via Compostela 60 Spanje 65 Op weg in Portugal 10 - Porto en Noord-Portugal 66 Portugal 11 - Beiras en Extremadura 70 Portugal 12 - Van Lissabon naar Alentejo 74 Portugal 13 - De Algarve en de vallei van de Guadiana 78 Portugal 14 - Van Frankrijk naar Italië 82 Frankrijk > Italië 87 Op weg in Italië 15 - Piemonte, Valle d’Aosta en Lombardije 88 Italië 16 - Venetië en Emilia-Romagna 92 Italië 17 - Toscane en Umbrië 96 Italië 18 - Van Rome naar de Abruzzen 100 Italië 19 - Rondreis door Sardinië 104 Italië 20 - De Napolitaanse kust en Apulië 108 Italië 21 - Van Calabrië naar Sicilië 112 Italië 117 Op weg in Slovenië 22 - Slovenië, klein Zwitserland van de Balkan 118 Slovenië 6
Op weg in Kroatië 123 23 - Zagreb en Slavonië 124 Kroatië 24 - Istrië en de Golf van Kvarner 128 Kroatië 25 - De Dalmatische Rivièra, van Zadar naar Dubrovnik 132 Kroatië Kroatië > Montenegro > Albanië > 26 - Dwars door de Balkan 136 Noord-Macedonië > Griekenland 141 Op weg in Griekenland 27 - Het Griekse vasteland 142 Griekenland 28 - Athene en de Peloponnesos 146 Griekenland 29 - Kreta, eiland van stranden en kreken 150 Griekenland
Routes in Noord-Europa en de Baltische staten
Op weg in Groot-Brittannië 157 30 - Londen, Kent en Sussex 158 Groot-Brittannië 31 - Het zuidwesten van Engeland 162 Groot-Brittannië 32 - Het schiereiland Cornwall 166 Groot-Brittannië 33 - Wales 170 Groot-Brittannië 34 - Het zuiden van Schotland 174 Groot-Brittannië 35 - Oostelijk Midden-Schotland 178 Groot-Brittannië 36 - Glasgow en de Schotse lochs 182 Groot-Brittannië 187 Op weg in Ierland 37 - Rondreis door Ierland 188 Ierland 38 - Rondreis door Ulster 192 Noord-Ierland 39 - Van Parijs naar Dinant 196 Frankrijk > België 201 Op weg in België 40 - Zuid-België en Brussel 202 België 41 - Noord-België en de kust 206 België 211 Op weg in Nederland 42 - De grote rivieren en het deltagebied 212 Nederland 43 - Amsterdam en het noorden 216 Nederland 44 - Van Apeldoorn naar Ribe 220 Nederland > Duitsland > Denemarken 225 Op weg in Denemarken 45 - Denemarken van eiland tot eiland 226 Denemarken 231 Op weg in Zweden 7
Zweden 46 - Zweden ontdekken 232 237 Op weg in Noorwegen 47 - Noorwegen: tussen fjorden en gletsjers 238 Noorwegen 48 - Het uitgestrekte noorden van Noorwegen 242 Noorwegen 247 Op weg in Finland 49 - Van Noorwegen naar Finland 248 Noorwegen > Finland 253 Op weg in Estland 50 - Rondreis door Estland 254 Estland 259 Op weg in Letland 51 - Dwars door Letland 260 Letland 265 Op weg in Litouwen 52 - Rondreis door Litouwen 266 Litouwen 271 Op weg in Polen 53 - Het noorden van Polen 272 Polen 54 - In het hart van Groot-Polen 276 Polen 55 - Van Polen naar Duitsland 280 Polen > Duitsland 285 Op weg in Duitsland 56 - Tussen Oostzee en Noordzee 286 Duitsland
Routes van west naar oost en vice versa
Duitsland 57 - Het Rijndal 292 58 - Dwars door Saksen 296 Duitsland 59 - Zuid-Polen 300 Polen 60 - Van Polen naar Hongarije 304 Polen > Slowakije > Hongarije 309 Op weg in Hongarije 61 - Boedapest en de Grote Laagvlakte 310 Hongarije 315 Op weg in Roemenië 62 - Het westen van Roemenië 316 Roemenië 63 - In het hart van de Karpaten 320 Roemenië 64 - Langs de Roemeense kust 324 Roemenië 65 - Van Roemenië naar Hongarije 328 Roemenië > Hongarije 66 - West-Hongarije en het Balatonmeer 332 Hongarije 337 Op weg in Oostenrijk 67 - Langs de Donau 338 Oostenrijk 343 Op weg in Tsjechië 8
Tsjechië 68 - Praag en Zuid-Bohemen 344 69 - Bayreuth en Frankenland 348 Duitsland 70 - Het Zwarte Woud 352 Duitsland 71 - Door de Duitse Alpen 356 Duitsland 72 - Tirol en Vorarlberg 360 Oostenrijk 365 Op weg in Zwitserland 73 - Van Wallis naar Ticino 366 Zwitserland 74 - Franstalig Zwitserland 370 Zwitserland 75 - Centraal-Zwitserland en de meren 374 Zwitserland Register
381
Kamperen op de Lofoten, Noorwegen Andrejs Marcenko/Shutterstock.com
9
HANDLEIDING VOOR ELK LAND... : España Lokale naam adrid M : 2 Hoofdstad 505.962 km Oppervlakte: oen ilj m ,4 47 ers: Aantal inwon ro Eu : id he Munteen
sorincolac/G etty
Images
t op de in Granada, me Het Alhambra Plus
achtergrond de
Sie rra Ne vada
PROFIEL VAN HET LAND
30
10
panje Op weg in S VE RPLICHTE Q
Q
Q
DOCU M ENTE
N
van de EU Roze rijbewijs aanbevolen) rijbewijs (alleen Internationaal ertuig of wijs van het vo Inschrijvingsbe omst huurovereenk ekenbewijs nt Nationaal ke ene kaart) cumenten (gro do gs in Verzeker ) en aanbevolen uikt Paspoort (alle n derden gebr va to au n ee u Volmacht als
Q
Q
Q
Q
egestaan op het hele jaar to Spijkerbanden egen besneeuwde w voertuig riehoeken per nd re Twee geva tuigen is een itenlandse voer bu r oo (v ht lic verp nde) enkele voldoe aanbevolen t ki lp Eerstehu aanbevolen Brandblusser je verplicht veiligheidshes Fluorescerend
Q
Q
Q
TOEG ESTANE
Q
Q
WETGE VING Q
Q
in het alcoholgehalte
estaan Maximaal toeg ille om pr 5 0, d: bloe kinderzitjes goedgekeurde Aangepaste en jaar en 1,50 m verplicht tot 12 18 jaar d bestuurder: Minimumleef tij wel voor- als zo , del verplicht Veiligheidsgor achterin overdag en t hele jaar door Dimlichten he licht ’s avonds verp
Q
Q
Q
MAXIM UMSN
ELHE ID
/30/50 km/u uwde kom: 20 Binnen de bebo en: 80 km/u rs Op andere weg /u voor campe egen: 100 km w el sn to er au lag p O snelheden n de maximum Bij regen ligge TE LE FONE RE Q
Q
Q
Q
N
9-cijferige es 0034 + het Naar Spanje: ki er. abonneenumm t 9-cijferige es 00376 + he ki a: Naar Andorr er. abonneenumm
Q
WETGEVING EN ADVIEZEN
LIJS WOORDEN VE EL GE BRUI
T
KT
Buenos días / / Goedendag Ja Sí / Nee No of noches / Buenas tardes Goedenavond ego / t ziens Hasta lu Hallo Hola / To r favor / Alstublieft Po Gracias / nkt (muchas) da be g) (Heel er one / et kwalijk Perd Neemt u me ni heid ¡Salud! / nd zo uerdo / Ge Akkoord De ac r/ Drinken Bebe Eten Comer / / s io ic rv Toiletten Los se ld Dinero staurante / Ge Restaurant Re RICHTINGAA
NWIJZING EN
EN VE RVOE R
de está…? / Waar is…? ¿Dón derecha / Rechtsaf A la quierda / iz / Linksaf A la t bij Cerca de do recto / Dich To r oo Rechtd / a lid a / Uitgang Sa Ingang Entrad
/ a / Straat Calle / Weg Carreter / Stad Ciudad a st pi to Au Autosnelweg linera / so Ga n tio ta Bezines Dorp Pueblo / a lin so Ga Bezine EE RSTE KE NN
ISMAKING
uiero… / Ik wil graag… Q és? / ls? ¿Habla Ingl ge Spreekt u En / o nd tie niet No en Ik begrijp het udar? / ay e ed pu e ¿M en? Kunt u mij help ?/ ta es cu t? ¿Cuánto Hoeveel kost da favor / r po , ta en aag La cu De rekening, gr o… Ik zoek… Busc NOODGE VALL
EN
!/ Help! ¡Socorro emergencia / dgeval Es una Het is een spoe Médico / spital / Dokter Ziekenhuis Ho licía acia / Politie Po Apotheek Farm
31
VEELGEBRUIKTE WOORDEN 11
HANDLEIDING
NUMMER VAN DE ROUTE
DE ROUTES MET DE CAMPER
HET LAND
VERTREKPUNT, DUUR, AANTAL KM
De Alg
e dorp e probeer et grotten, witt nde kliffen m t massatoerism ke he ek n va gw n lin se ize as kust va du tw , de ui j en bi de nd t ra en ne Goudgele st eine stadjes, garve, als u ev kl Al k de oo is er t jn di zi n… geeft, en. dutten in de zo n de voorkeur amandelbom r als u daaraa el-, vijgen- en pp sa vergeten. Maa aa sin ar geuren na waar de tuinen gen – 650 km ECEIXE - 7 da VERTREK: OD
DAG 1
e de kust dorp Odeceix t mooie witte de doodn va n Volg vanaf he ee g u af en toe op aa W s. f leiden. rt kli aa of w zuid n strand tjes die naar ee happen sc nd la n lopende wegge te rla door ruwe, ve ns ee rriguega nu of dt n U rij eilande or bijna Ierse w tten voor le op t en dan weer do oe m , gaat zwemmen (waargronden. Wie zur, Arrifana ingen. Na Alje m ro st Vila do en t) lig f de sterke kli n ee n de voet van Sagres, een van de haven aa es en Ponta de gr Sa j bi u t m de landtong Op Bispo, ko l. ga rtu e plekken in Po ist tijdens oo m de n va schadigd werd ht die zwaar be rd onlangs we rk staat een burc we uw van 1755. Het bo g voor de aardbeving or een wandelin Neem de tijd vo d. er cente, Vi o Sã de gerestaure bo de klif en van Ca ar tpunt na t ich ze tz s ui er ie u ko ten. Op dit moo es w t he ar na wat meer nde zon. op de ondergaa is het wachten
naar DAG 3 au en rijd dan st en voorz haven van Burg e in en. Rijd terug naar de ku ek kle kr de or ek d do Bezo om zo es met ste lv om Si ad je stige kustst t cen- authentieke stad he in n te Lagos, een ru tra het kast erss kathedraal en van voetgang s. Verken ook Bezoek de nt In de doolhof n de w ra ve au st bo re n winkels en e klif- van rode zandstee trum wachten Albufeira de, verscheurd ro ar na de et iro m oe e rv edad imão, Rijd via Ca de Ponta de Pi Vlakbij ligt Port ef t verloren. rotten schuilen. ukke zijn ziel nog niet he dr De e. rv fen waarin zeeg ga Al n n de massa va ee s all at la et ni dp u ba in een natuur- vermijdt de populairste er ht ac t in het centr s lig ndelshaven , met naar de restaurant ad st rie st vissers- en ha du in , intacte n de charmante imão is ook ee n waar tonijn dekt ook ke lijke baai. Port rie rp. ab do nf rs ve se n en conser he suc- van het oude vis scheepswer ve Haar toeristisc . ikt bl ge in n orde strand, en sardines w jzonder mooie stad aan het bi lik vernb aa de t ces dankt deze da DAG 4 ook toe geleid er t ef andehe w t r Lourenç da ve r lie Ga maa . en uw kust tot in São bo oderne ge Serra Volg de de ro, op h na Fa t ar lig da minkt is door m k op er da Rocha en tre - Even verd a ra ai no Pr pa ordt va de w ie n ad oo aa len e en m rtugal. De st in, die wat koelt Foia). van Po da co Pi de de Monchique ar na petto heef t (klim ma’s voor u in
DAG 2 BESCHRIJVING PER DAG
78
12
– ROUTE 13
uadian G e d n a v i e all die ligg en en havens arve en de v
P O RT U G A L
KAART MET HET TRAJECT, DE PARKEERTERREINEN EN DE CAMPINGS
na
Fot CSP_oiasson/
ht op de vira, met uitzic ge fotostock Ee n ter ras in Ta osearch LBR F/a
Romeinse bru
g
gen te rt te andaan,
het zie een stop in jes. eile keienstraat en ur m et m t teel, da rent. tto ui ad st e itt w dat a, een oud dorp , zo Neem zijwegen h zic e di en ist a’s toer u ontrum begeven, atjes en verlaten stra
ie kerk. ço met zijn moo puntje e st het zuidelijk scheige an ea oc an de
0
79
30 km
BEZIENSWAARDIGHEDEN ONDERWEG: erfgoed, musea, ambachten, gastronomie, natuur 13
HANDLEIDING
EET- EN DRINK GELEGENHEDEN
DE ADRESSEN PER ROUTE
O U TE 2 SPANJ E – R
ing Verderop richt te bezoeken. n. ad st de he de ig n rd va kerken zienswaa n nog meer be raatdorp st t or so n Pamplona ligge ee ente la Reina, ige, de is de pracht De eerste is Pu brug. De twee de aie en fra el te he na n met ee aria-de-Eu l van Santa-M . romaanse kape ón rd lvedère van Pe laatste is de be
DAG 6
Restaurants, café
vorige Pamplona (zie chtstreeks naar telde re or t w er ge vo 2 ep A1 di De u kennis met de kt woaa in m de ar n Da . va route) estdrang aangeboren fe inspireeray gw in tradities en de m He stad, die Ernest ners van deze o rises. man The sun als ro de or den vo
DAG 7
DONOSTIA SA
s, markten
N SE BA STIÁN
he keuken van de Baskisc án is het beste onomisch str ga n ee In San Sebasti en rm s en pintxos vo n de va t tei ali te vinden. Tapa is de kw de restaurants dag, feestmaal. In vangst van de u: ea niv og rse k van ho s en kaiku (ve producten oo aa nk pe ha sc , ipúzcoa te vinden in n zij groenten uit Gu en ss re De meeste ad tot leven schapenkaas). mt elke avond wijk. De stad ko , Muñoz, rtu Po n ate de historische str in de jd, met name fti de la za itie er Pla ap de nd nd ro tón, ro en Fermín Calbe 31 de Agosto n. ve ha langs de Constitución en
BE RM EO 25 t 946 88 09 rrio Almike 8 ond en ma; -av zo sl. Almiketxu – Ba ge t.: ep - õ j - juni-s tiek en th Au 6. almiketxu.com /6 € 37 aag inl. - menu een warme, rest v.h. jaar: vr eetzalen met ie dr t me nt seme lis uten balken. ab ho et al en n na re regio n mu van kale stene ng ali str uit e rustiek
n het verkenning va is gewijd aan de g dore da nd te re ts tte laa Deze met schi d van Navarra Pamplona f na va jd dorre binnenlan Ri n. us de BILBAO en monumente www.berton.e en vervolgens pen en afgeleg 94 4 16 70 35 naar Tafa lla Een waar Jardines 11 - t 1) – d. en n 12 sta as rto (N w de s Be t ou rt rk de aa zuidw ger verste amen 11,70/26,80. In ’ Olite, die vroe ’s in de hoofdgerecht € Hemingway en Orson Welles kw ‘gotische stad et hun bodega ook sjovis. m ar an s n je wa va at t, ra sis uu st tit ba n ins de op els ka zijn gerechten waarvan de ou t kasteel dat de n. Vermaard om n van een groo falla en volg ete Ta ar schaduw ligge na g ru htigd. Rijd te STEIZ eg langs 73 VITORIA- GA worden bezic . Plan een omw - t 945 25 85 ro ing Sangüesa n ht zij ric et Diputación, 9 2 m lle 13 Ca ué – NA Uj a .00, zo 9.00je de ag rp -20 so do So 00 17. se 0, w .0 iddeleeu n de Rio www.sosoaga.com - 9.30-14 ist in Baskisch het schattige m linkeroever va 1868 , is special ngüesa, op de aal van 14.30 u. Sosaoga, geopend in rt o, dat u kunt po ba t Bil n he va or t maanse kerk. Sa desser een bezoek vo ns nt a, een typisch ge ie xu ol rd go rv ve en , ve k ón jd ba ge Arag Real. Ri Santa Maria La steel van proeven in de winkel. de Iglesia de 5 28 86 76 el afgelegen ka he , de . en ado 18 - t 94 kk en we rra erecht € 15,50 Sagartoki – Pr naar het indruk kten van Nava sl. do - hoofdg vla ge de m n co ve ki. bo nt beste tortilla er garto re st de sa tto or w. oo ui vo kl t ww t ht da , ec he j ter Javier ze dag bi de bar kunt u k de Baskische ute eindigt de maanse In deze beroem En hier werd oo Aragón. De ro majestueuze ro st n heel Spanje! ee va nén in de m as Se de k tat n ko pa va de die chefADRESSEN VAN va DE n Leyre, een delijke en! De prijzen shi uitgevond van deze vrien je. su n an re Sp mu in de rs n en aa ng TOERISTENBUREAUS klooste ha te, ep t sle wach met dj. ekend: muziek plek. In het we
IN DE STREEK
BUR EAUS TOER ISTEN 4 79 57 60 ular, 1 - t 94 rc Ci . Pl Bilbao: . et o.n turism w w w.bilbao 2n Saturnino Pamplona: Sa 00 t 948 42 07 a.es. odepamplon w w w.turism
K A ARTEN EN
GIDSEN
t 573; Michelinka ar Spanje isg ids NoordDe Groene Re
34
14
A
RR 94 93 58 - t 948 53 – Magdalena, g. beh. ma-di; da g.: au ; Casa Faustina vr, za, zo stina.es - juli: fau n leuk adres sa Ee . ca 23 w. ww nu € en feestd. - me zo , za r: gerechten. e jaa . lijk rest v.h kkere, huise el interieur. Le met een origine ESTE LL A/LIZA
73 PAM PLONA 7 - t 948 22 50 Espoz y Mina, s-bar txo pin e Bar Gaucho – jnd verfi er € 4. In deze a de foiepintxos ongeve kende tostadic ste uit n ee er r me de brood). d on ter ze os n ro pe ge verko as op een stukje gr ie fo n ke ak gras (geb
KAARTEN EN REISGIDSEN
Campings
arkeerterreinen p & s n io at st e ic Serv DONOSTIA SA
N SE BA STIÁN
e. Zie vorige rout
ZU MAIA Parkeerterrein
van Zumaia
a6alekua Hiribide Trenbide Pase t 25 - Permanen 50 86 3 94 v - gratis 30 f - 72 uur õ æ n: ite ite Facil rivier, erterrein bij de R Groot parke . rp do t he vlak bij 35 TYPE SANIZUIL, 2 N 43.29 GPS: W 2.250
ng Kobeta Autocaravani
keitio
41 00 ta - v 946 03 Av. Íñigo Artie t en an rm Pe PARKEREN: TS rorelais ä € 3 Sanizuil Euaantal plaatsen, r uu 48 15 f bureau) duur, prijs eristen jes (to Betaling: munt õ æ n: ite Facilite ven, het ten van de ha R Op vijf minu rsdorp. se vis t he en strand 22 N 43.35833 GPS: W 2.507
BE RM EO Área de la Pe
rgolaANDERE
ra, ldurakoen Lame Itsasoan GaFACILITEITEN alstadion etb vo t he ing richt - Permanent v 946 17 91 54 s ï T S: grati ä ion tat Sanis GPS-COÖRDINATEN s ati gr r uu 48 7fFaciliteiten: V and en ten van het str R Op vijf minu m. ru nt ce het stads N 43.42306 GPS: W 2.72556
alexsalcedo/Ge
as Spaanse taptty Images Plus
mendi
57 89 31 - v 94 4 65 Monte Kobeta t Permanen s ï T S: grati Sanistation ä g da 15/ € r uu 80 f - 48 u ADRES EN Faciliteiten: V centrum. s naar het stads R BuOPENINGSPERIODE .25956 43 N 89 GPS: W 2.963
FACILITEITEN, LE KE ITIO TARIEVEN
Le Area Camper
ZARAUTZ
BILBAO
VITORIA- GA Área de Vi
STEIZ
toria-Gasteiz
16 16 nda - v 945 16 Portal de Foro op iten gesloten ite cil (fa t en Perman d) wo-ochten T S: gratis Sanistation ä gratis r uu 40 f - 72 õö Faciliteiten: æ t vervoer naar he R Openbaar m. stadscentru 28 N 42.86583 GPS: W 2.685
PAM PLONA
vanas Trinitario Área Autocara naast de
1417, Calle Biurdana zerne. brandweerka Permanent s ï T S: grati Sanistation ä /dag 10 € r uu 48 33 f - o æõ Faciliteiten: V N 42.8209 GPS: W 1.656
SOS DE L RE Y Área de Sos de
CATÓLICO
l Rey Católico
24 - v 948 88 85 Av. Zaragoza t en Perman T S: gratis Sanistation ä € 5/dag r uu 10 f - 48 Faciliteiten: æ m op 500 m. R Stadscentru N 42.4911 GPS: W 1.2136
Gran Camping
Zarautz
endi s/n Monte Talai-M 38 12 83 3 94 v ingzarautz.com www.grancamp staanpl. 0 44 t en an Perm 15,10 € ion tat nis ¡ Sa (10A) II = ' ï Prijs: € 34,70 0 7,2 € extra pers. õæö recreatie: u Faciliteiten en ê N 43.1723 GPS: W 2.14602
M UTRIKU Santa Elena
nika, km 5 Ctra Deba-Ger 82 v 943 60 39 om -santaelena.c www.camping pl. an sta Permanent - 50 ¡ Sanistation € 4,25 €5s€5-ï Prijs: I € 5 = æ õ u e: ati recre Faciliteiten en e camping ijs aangelegd ew sg rra Te R met zeezicht. N 43.1847 GPS: W 2.2337
ESTE LL A/LIZA Camping Lizar
ADRES VAN DE CAMPING, OPENINGSPERIODE, AANTAL PLAATSEN
RR A
ra
55 17 33 iz s/n - v 948 Paraje de Ordo m .co ra lizar TYPE SANIZUIL www.camping 0 staanpl. Permanent - 10 I I ,50 33 € : - Prijs ¡ Sanistation 6,50 - extra pers. € = ' ï (6A) e: u õ æ ö ati cre re en n Faciliteite O N 42.39424 GPS: W 2.01046
TARIEVEN
EUSA
e. Zie vorige rout
LU M BIER Camping Iturb
ero
rbero Camino de Itu FACILITEITEN 05 v 948 88 04 EN RECREATIE iturbero.com www.camping dec. Eind maart-half = I - Prijs: € 28 I ¡ Sanistation € 5,80 ö ' - extra pers. õ æGPS-COÖRDINATEN recreatie: u Faciliteiten en ê 3 N 42.65667 GPS: W 1.3133 35
15
VERKLARING VAN DE SYMBOLEN CAMPINGS Voorzieningen voor campers ¡
Sanizuil voor campers
D
Honden verboden
ä
Drinkwater
!
Rustige camping
ï
Elektriciteit
T
Lozen van grijs water
S
Legen chemisch toilet (draagbare tank)
Tarieven (in de valuta van het land) Dagprijzen I €5
Per persoon
= € 2 Per voertuig
s€6
Per staanplaats
ï € 6,50 Voor elektriciteit (per aantal ampères)
All-inprijs € 16 I I = s ï
Tarief voor 2 personen, inclusief voertuig en elektriciteit
Recreatie en faciliteiten op de camping O
Zwembad
ê
Zwemmen mogelijk
B
Vissen mogelijk
>
Fietsverhuur
ö
Wasserette (wassen en drogen)
æ
Supermarkt, levensmiddelenwinkel
õ
Restaurant, snackbar
SERVICESTATIONS EN PARKEERTERREINEN Voorzieningen voor campers !
Rustig terrein
ä
Drinkwater
T
Lozen van grijs water
ï
Elektriciteit
S
Legen chemisch toilet (draagbare tank)
30f - 24 uur - € 18/dag
Aantal plaatsen - maximale parkeertijd - prijs per dag
o
Beveiligd parkeerterrein
/
Met bankpas betalen mogelijk
Faciliteiten in de nabije omgeving (minder dan 500 m) V
Openbaar toilet
u
Wifi
ö
Wasserette
æ
Supermarkt, levensmiddelenwinkel
õ
Restaurant
16
rudigobbo/ Getty Images Plus
VOOR HET VERTREK EVEN CONTROLEREN Voor vertrek is het verstandig om de staat van uw camper te controleren, vanwege de veiligheid en het comfort. Hieronder staat een checklist met enkele adviezen. HET VOERTUIG
De bandenspanning De aanbevolen spanning is 5,5 bar op de aandrijfas; deze spanning moet worden gemeten op koude banden, ongeacht de belading, met inachtneming van de door de fabrikant vastgestelde MTM (maximaal toegelaten massa). Voor de bandenspanning op de vooras houdt u zich aan de aanbevelingen van de fabrikant, gewoonlijk aangegeven op het bestuurdersportier. Voor een druk boven 4,5 bar zijn metalen ventielen noodzakelijk. Controleer eveneens het oliepeil de remvloeistof de handrem de vloeistof voor de ruitensproeiers de ruitenwissers
de sloten de accu de lichten de richtingaanwijzers ßHet is veiliger om een deel van de controles (zoals
die van de remvoering en remschijven) in een garage te laten doen. ßVergeet niet om een set reservelampen mee te nemen. ßBij autopech zijn in veel landen een reflecterend vest en een gevarendriehoek verplicht!
powerbeephoto/Getty Images Plus
De banden De banden zijn essentieel voor de veiligheid van uw voertuig. Het is daarom raadzaam om ze geregeld te controleren, vooral voor uw vertrek. De banden moeten aangepast zijn aan het voertuig. Er bestaan speciale banden voor campers, met een eigen merkteken. Controleer voor het vertrek de bandenspanning (zie hieronder) en eventuele slijtage. Laat de banden bij langdurige stilstand niet met een te lage spanning staan. Zorg altijd dat ze op spanning zijn voordat u de camper weer gebruikt. Zorg ook dat de banden beschermd zijn tegen uv-licht. Het verdient aanbeveling de staat van het loopvlak en de zijkanten (stootsporen, barsten, scheuren, enz.), alsmede de staat van de wielen en ventielen, regelmatig door een vakman te laten controleren.
17
ITALIË – ROUTE 20
De Napolitaanse kust en Apulië Eerst Napels zien en dan sterven, zo luidt het gezegde. En inderdaad, deze 2000 jaar oude stad, omringd door vulkanen en archeologische vindplaatsen en gelegen aan een baai met prachtige eilanden, is een van de authentiekste en verbazingwekkendste steden van Italië. Toch moeten we Napels de rug toekeren als we de schoonheid van Apulië en de Adriatische kust willen ontdekken. VERTREK: CASERTA - 10 dagen – 980 km
DAG 1
DHuss/Getty Images Plus
Pompeï en de Vesuvius
Plan voordat u doorreist naar Napels (Napoli) een halte in Caserta, waar het Palazzo Reale staat, een van de grootste barokke paleizen van Italië. Het telt niet minder dan duizend kamers en omvat luxueus ingerichte appartementen. Bezoek ook het middeleeuwse stadje Caserta Vecchia en bewonder daarna de basiliek Sant’Angelo In Formis, een meesterwerk van middeleeuwse bouwkunst. De middag kunt u doorbrengen op het strand of met een bezoek aan het goed bewaard gebleven amfitheater Flavio in Pozzuoli. Er konden tot 40.000 toeschouwers plaatsnemen en de kelderverdiepingen zijn intact gebleven. Aan het einde van de dag maakt u kwartier in Napels, op een camping of op een bewaakt parkeerterrein, want deze stad bezoekt u helemaal te voet.
DAG 2 EN 3 Het lawaaierige, vervallen en relatief arme historische cenrum van Napels is zowel verwarrend als fascinerend. Maak de eerste dag tijd voor een lange wandeling door de wijk Spaccanapoli, die nog het grondplan van de antieke stad heeft (tussen de Piazza Monteoliveto en de Piazza Dante). In deze buurt met zijn vele typische steegjes, kerken en paleizen proeft u de echte Napolitaanse sfeer. Na de lunch loopt u naar het Museo Archeologico Nazionale, een van de rijkste ter wereld: een absolute must als voorbereiding op het bezoek aan Herculanum en Pompeï verderop langs deze rondrit. De tweede dag verkent u op een discrete manier de wijk Spagnoli (vermijd deze buurt ’s avonds). Neem daarna de funiculaire naar het klooster van San Martino. Na de middag wacht Lungomar, vroeger een rustig vissersdorp, nu een van drukste buurten van Napels, met een aangename zeepromenade. Wandel tot in de pittoreske haven van Santa Lucia met het Castel dell’Ovo. Met een dagje extra kunt u ook een excursie maken naar het 108
prachtige eiland Ischia, dat de bijnaam Isola Verde (‘het groene eiland’) kreeg vanwege de weelderige plantengroei (neem de bus of huur een scooter bij de aanlegsteiger), of naar het bescheiden, maar heel authentieke eiland Procida.
DAG 4 EN 5 Sla voor de volgende twee dagen uw kamp op aan de voet van de Vesuvius, er wacht u een druk programma. Begin dag één met de beklimming van deze beroemde, nog steeds actieve vulkaan en bewonder het panorama op de baai van Napels (onder begeleiding van een gids kunt u ook dichter bij de krater komen). Spendeer daarna 2 tot 3 uur aan de ontdekking van Herculaneum. Gezien de rijkdom en de omvang van de archeologische vindplaats van Pompeï verdient deze bezienswaardigheid een volle dag (kom meteen bij openingstijd, om 8.30 uur). Bewonder de fresco’s in het huis van de Vettii, de Villa dei Misteri en
109
0
60 km
ITALIË – ROUTE 20 de thermen van deze ooit zo weelderige stad, die in het jaar 79 n.C. werd bedolven door een uitbarsting van de Vesuvius. Opgelet: door restauratiewerkzaamheden kunnen sommige huizen tijdelijk gesloten zijn.
DAG 6 Voorbij Castellammare di Stabia (kabelbaantje voor het panorama op de Monte Faito) rijdt u naar Sorrente en zijn schiereiland. Over een afstand van bijna 30 km biedt de bochtige weg prachtige uitzichten op de Amalfikust en de heuvels met olijf-, sinaasappel- en citroenbomen. Voorbij Salerno rijdt u langs een kuststrook met lange zandstranden tot in Paestum, met zijn antieke vindplaats (tempels voor Neptunus, Pallas Athena en Hera) omgeven door cipressen en oleanders.
DAG 7 EN 8 Rijd via Potenza naar de Adria tische Zee en naar Apulië. Stop onderweg in Matera, dat op de Werelderfgoedlijst van Unesco staat, voor de grotkerken en de sassi, de best bewaard gebleven grotwoningen in het Middellandse Zeegebied. In Bari verdient de Basilica di San Nicola een bezoek, voor u gaat
TOERISTENBUREAUS Lecce - P.za del Duomo, 2 -
t 083 25 21 877 ou 392 69 06 999 www.infolecce.it. Napels - P.za del Gesù Nuovo, 7 t 081 551 27 01 - www.inaples.it. Pompeï - Via Nolana, 495 t 328 23 51 271 ou 081 86 38 006 www.prolocopompei.it. 110
genieten van de kleine strandjes langs de zuidkust tussen Cozze en Monopoli. Rijd weer even terug landinwaarts naar Castellana, om de schitterende grotten met hun bijzonder spectaculaire afzettingen te bezoeken, en naar Alberobello, waar de fameuze trulli staan. Dit zijn kleine huisjes met conische daken van losse stenen, die typisch zijn voor Apulië. In dit stadje alleen al staan er ongeveer 1400 en u zult er nog heel wat meer zien in de vallei van de Itria.
DAG 9 EN 10 Laat Brindisi links liggen en rijd rechtstreeks naar Lecce, dat ook wel het ‘Florence van de barok’ wordt genoemd. Op de monumenten van zachte, honingkleurige natuursteen konden beeldhouwers hun fantasie de vrije loop laten. Zeer illustratief zijn de overdadig versierde Basilica di Santa Croce, het Palazzo Vescovile en de Piazza del Duomo. Neem vervolgens de hooggelegen kustroute tussen Otranto en Santa Maria di Leuca, een etappe met ruwe landschappen en typisch mediterraan maquis. De westkust van Leuca tot Gallipoli (50 km) oogt een stuk vriendelijker, met mooie stranden tot Taranto.
KAARTEN EN GIDSEN
Michelinkaart 564 De Groene Reisgidsen PugliaBasilicata en Zuid-Italië De Groene Reisgids Weekend Napels-Pompeï
Campings MATERA Agriturismo Masseria del Pantaleone Contrada Chiancalata 27 v 0835 33 52 39 www.agriturismopantaleonematera.it Permanent - 32 staanpl. ¡ Sanistation ä ï S Prijs: € 20 I I = ' - extra pers. € 1 Faciliteiten en recreatie: u õ GPS: E 16.60751 N 40.65268
ALBEROBELLO Camping Bosco Selva
Via Bosco Selva 27 - v 080 43 23 726 www.campingboscoselva.it Permanent - 40 staanpl. ¡ Sanistation Prijs: € 25 I I = ' Faciliteiten en recreatie: u õ ö GPS: E 17.23591 N 40.77889
UGENTO Riva di Ugento Litoranea Gallipoli - S.M. di Leuca v 0833 93 36 00 - www.rivadiugento.it Begin mei-begin okt. - 1 000 staanpl. ¡ Sanistation Prijs: € 58 I I = ' ï (6A) - extra pers. € 15 Faciliteiten en recreatie: u õ æ ö O> R Aan zee. GPS: E 18.14008 N 39.87555
MARINA DI LEPORANO Santomaj Viale delle Margherite v 099 5 33 22 75 www.santomaj.com Permanent - 150 staanpl. ¡ Sanistation Prijs: € 45 I I = ' - extra pers. € 10 Faciliteiten en recreatie: u õ æ ö O GPS: E 17.29007 N 40.38136
Servicestations & parkeerterreinen POZZUOLI Castagnaro Parking Via Vicinale del Castagnaro 1 v 081 526 75 45 www.castagnaroparking.it Permanent Sanistation ä ï T S 80 f - 72 uur - € 15/dag - incl. sani station - Faciliteiten: V ö u GPS: E 14.12159 N 40.86982
POMPEÏ Area di Pompei
Via Plinio 98 - v 081 8598806 Permanent Sanistation ä ï T S: € 3 20 f - € 26/dag Betaling: / Faciliteiten: V æ õ u R Bus naar de stad. GPS: E 14.4874 N 40.74645
PAESTUM Area della Fattoria del Casaro
Via Licinella 5 - v 0828722704 Permanent Sanistation ä ï T S 30 f - onbeperkt - € 12/dag - incl. sanizuil Faciliteiten: V æ õ u R Tegenover de ingang van het archeologische gebied, tussen de olijfbomen. GPS: E 15.00501 N 40.41529
MONOPOLI Area Lido Millennium Lido Millennium - Loc. Capitolo v 3476400934 www.lidomillennium.it Begin juni-half sept. Sanistation ä ï T S: gratis 98 f - o - onbeperkt - € 30/dag Faciliteiten: V æ õ u GPS: E 17.35132 N 40.90276
CASTELLANA Area de Castellana Grotte
Via Matarrese - v 080 4998221 Permanent - ! Sanistation ä T S: gratis 20 f - o - onbeperkt - gratis Faciliteiten: õ R Rustig en schaduwrijk terrein. Sanistation naast de ingang van de grotten. GPS: E 17.15145 N 40.87557
LECCE Parcheggio Citta di Lecce Ex Gil Viale dell'Università Permanent 20 f - 24 uur - € 15/dag Faciliteiten: õ R Dicht bij het stadscentrum. Nogal lawaaiig. GPS: E 18.16715 N 40.35519
OTRANTO Oasi Park
Via Renis - v 0836 80 22 26 www.oasypark.com Permanent Sanistation ä ï T S: gratis 50 f - onbeperkt - € 22/dag Faciliteiten: V ö R Op 300 m van het centrum en de zee. GPS: E 18.48926 N 40.13783
GALLIPOLI Area de Gallipoli c/o Agricamper Torre Sabea SP 108 (Litoranea per Santa Maria al Bagno) - v 0833 298273 www.torresabea.it Permanent Sanistation ä ï T S: gratis 50 f - o - onbeperkt - € 18/dag Faciliteiten: V õ ö GPS: E 18.00661 N 40.07488
Restaurants, cafés, markten NAPELS/NAPOLI Antica Pizzeria Da Michele – Via Cesare Sersale 1-3 - t 081 553 9204 www.damichele.net - ; - gesl. 3 weken in aug. - minder dan € 10. In deze pizzeria, die al sinds 1870 bestaat, zult u vermoedelijk eerst op straat moeten wachten voor u naar binnen kunt. Het is dan ook een van de beste pizzeria’s in Napels, en u kunt er alleen terecht voor een pizza marinara of een pizza margherita. Gran Caffè Gambrinus – Via Chiaia, 1-2 - t 081 417582 grancaffegambrinus.com - ; 7.00-1.00, vr-za 7.00-2.00 u. Het beroemdste café van Napels. Al meer dan 150 jaar is dit rijkversierde interieur getuige van de belangrijkste gebeurtenissen uit de geschiedenis van de stad. Koffie in verschillende variaties, altijd bereid volgens de regelen der kunst.
MATERA Ristorante Il Terrazzino – Vico S. Giuseppe 7 - t 0835 332503 www.ilterrazzino.org - gesl. di-avond à la carte € 22,50/30. Dit r estaurant heeft een terras met prachtig uitzicht op de sassi. Proef de heerlijke orecchiette al tegamino (verse pasta, tomaten, mozzarella en vleesballetjes), foglie d’ulivo (handgemaakte verse pasta in de vorm van een olijfblad) en gegrild vlees. Het interieur bestaat uit drie gewelfde zalen uitgehakt in het tufsteen.
LECCE Trattoria Le Zie - Cucina Casareccia – Viale Colonnello Archimede Costadura 19 - t 0832 245178 - gesl. zo-avond en ma - à la carte € 22/31. Het is hier net of u bij g rootmoeder in de eetkamer zit! Stevige, traditionele keuken (lekkere mix van zelfgemaakte antipasti). U gaat met een glimlach en een goed gevulde maag de deur weer uit.
111
Vertaling:
Alexander van Kestern, Karin Snoep, Marian van der Ster
Opmaak binnenwerk:
Asterisk*, Amsterdam
Opmaak omslag:
Keppie & Keppie, Varsenare
Omslagontwerp:
Keppie & Keppie, Varsenare
Omslagfoto:
Cookelma/Getty Images Plus
Ontwerp Lay-out:
Laurent Muller
Oorspronkelijke titel:
L’Europe en camping-car
Uitgevers:
Philippe Orain Lieven Defour
Eindredactie:
Hélène Payelle
Redactie:
Michel Chaput, Fabienne Darmostoupe, Serge Guillot, Sylvie Kempler, Tony de Souza, Nicolas Thibaut
Cartografie:
Costina-Ionela Lungu, Teodora Coroiu
Met dank aan:
Marion Capéra, Hervé Dubois, Pascal Grougon, Andra Ostafi, Marie Simonet
© Michelin, 2022 © Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo, nv, Tielt, 2022
Contactadres De Groene Reisgids
De Groene Reisgids
Uitgeverij Lannoo
Uitgeverij Terra Lannoo bv
Kasteelstraat 97
Postbus 23202
B-8700 Tielt
1100 DS Amsterdam Zuidoost
degroenereisgids@lannoo.be
info@terralannoo.nl
www.lannoo.com D/2022/45/381 - NUR 512 ISBN 978 94 014 8287 5 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.