Kastelen van de Loire 1 De Loiret 105 2 De streek rond Blois 167 3 De Sologne 221 4 Het oosten van de Touraine 267 5 Het westen van de Touraine 317 6 Het oosten van de Anjou 405 7 Het westen van de Anjou 469 8 De Vallée du Loir 522
DE REGIO’S VAN DEZE GIDS: ZIE DE KAART HIERNAAST
Inhoud Niet te missen...........................8 Hoogtepunten van Michelin............................... 12 Reisplanner...............................20 Met het gezin..........................30
DE REIS VOORBEREIDEN Kastelen en tuinen...............34 Voor het vertrek..................... 42 Naar het Loiredal..................44 Het Loiredal van A tot Z....................................45 Fietstoerisme.............................50 Wijntoerisme..............................52 Memo...................................................56
PJPhoto69/Getty Images Plus
MEER WETEN OVER HET LOIREDAL Het Loiredal, beschermd door Unesco................................62 De Loire............................................68 Een gouden tijd voor de streek...........................73 Het dal van de koningen.................................78 Kunst en architectuur.......86 Tuinkunst.........................................98 RolfSt/Getty Images Plus
STEDEN EN BEZIENSWAARDIGHEDEN 1 De Loiret
Orléans......................................................108 Château de Chamerolles..................... 124 Châteauneuf-sur-Loire.........................127 Basilique de Saint-Benoît................... 133 Château de Sully-sur-Loire................. 139 Gien............................................................ 145 Briare-le-Canal.......................................149 Château de La Bussière....................... 153 Château de Meung-sur-Loire............ 155 Basilique de Cléry-Saint-André........ 159 Beaugency............................................... 162
2 De streek rond Blois
Château Royal de Blois........................168 Château de Chambord........................188 Château de Talcy....................................198 Château de Beauregard.................... 200 Château de Cheverny.......................... 202 Château de Troussay...........................208 Château de Fougères-sur-Bièvre....209 Château de Villesavin............................ 211 Domaine de Chaumont-sur-Loire.... 213
3 De Sologne
De Sologne............................................. 224 Château de La Ferté-Saint-Aubin... 238 Romorantin-Lanthenay...................... 241 Château de Valençay........................... 247 Château de Bouges.............................. 252 ZooParc de Beauval.............................254 Montrichard............................................260
4 Het oosten van de Touraine
De kastelen van Amboise.................. 268 Château de Chenonceau.................... 283 Château de Montrésor........................ 292 Cité Royale van Loches.......................298 Château du Grand-Pressigny............310
Raadpleeg voor iedere plaats ons adresboekje
5 Het westen van de Touraine
Tours......................................................... 320 Tuinen en kasteel van Villandry.......344 Château de Langeais...........................349 Château de Champchevrier.............. 355 Château de Gizeux............................... 358 Bourgueil.................................................. 361 Château d’Ussé.....................................366 Château d’Azay-le-Rideau................ 370 Château de l’Islette.............................. 376 Château de Saché................................. 378 Forteresse Royale de Chinon............ 381 La Devinière............................................394 Tuinen en kasteel van Le Rivau........ 397 Richelieu.................................................. 399
6 Het oosten van de Anjou
Saumur.................................................... 406 Abbaye Royale de Fontevraud........ 424 Château de Montsoreau..................... 432 Château de Brézé................................. 437 Château de Montreuil-Bellay........... 440 Château d’Oiron....................................446 Doué-la-Fontaine.................................449 Château de Brissac..............................454 Château de Montgeoffroy.................458 Baugé-en-Anjou.................................. 460
7 Het westen van de Anjou
Angers...................................................... 472 De Loire Angevine............................... 500 Château de Serrant............................... 512 Château du Plessis-Macé.................... 515 Château du Plessis-Bourré................. 519
8 De Vallée du Loir
Bonneval.................................................. 524 Château de Châteaudun.................... 529 Vendôme en de Vallée du Loir.......... 538 Lavardin................................................... 554 Montoire-sur-le-Loir............................ 557 Trôo...........................................................560 Château du Lude................................... 562 Woordenlijst..........................................566 Register................................................... 578 Kaarten en plattegronden............... 587
Niet te missen
aaa
Domaine de Chaumont-sur-Loire Een tuinenfestival, een centrum voor kunst en natuur en een kasteel op het snijvlak van feodaliteit en renaissance: in Chaumont draait alles om esthetiek en ecologie, geschiedenis en kunst. Zie blz. 213.
P. Escudero/hemis.fr
aaa
Château de Valençay De diplomaat Talleyrand gebruikte dit kasteel 200 jaar geleden al om indruk op zijn onderhandelingspartners te maken en het is nog net zo imposant én elegant als toen... Zie blz. 247.
A. Chicurel/hemis.fr
aaa De reis waard aa Een omweg waard a Een bezoek waard
9
aaa
Château de Chenonceau Van de wondermooie tuinen tot de unieke galerij boven de rivier de Cher: alles in en om het ‘Kasteel van de Dames’ ademt schoonheid en raffinement. Zie blz. 283.
aaa
Château de Chambord Dit reusachtige schip van witte natuursteen, dat tussen de Loire en de Sologne lijkt gestrand, is een van de grootste meesterwerken van de Franse renaissance. Zie blz. 188. A. Chicurel/hemis.fr
P. Escudero/hemis.fr
aaa
Angers Een kolossaal kasteel, een wandtapijt dat zijn weerga niet kent, een romantische rivier, uitgestrekte parken, het goede leven... In Angers vindt u het allemaal! Zie blz. 472.
T. et B. Morandi/hemis.fr
Hoogtepunten van Michelin
Uitzicht op Vendôme H. Lenain/hemis.fr
Þ Ontdek de wereld van de alchemisten in Château du Plessis-Bourré. De
intrigerendste zaal van dit kasteel heeft een uniek plafond, dat u vast niet snel zult vergeten...Zie blz. 519.
Þ Speel ‘Wie is Wie?’ in
de Galerie des Illustres (Galerij van de Beroemdheden), in Château de Beauregard, waar niet minder dan 327 portretten hangen. Een tip: haal van tevoren uw Franse geschiedenis op... Zie blz. 200.
Cassetteplafond in de wachterzaal van het Château du Plessis-Bourré L. Lourdel/Photononstop
DE MOOISTE REISHERINNERINGEN
TOP 5
Hedendaagse kunst 1. Domaine de Chaumont-surLoire (blz. 213) 2. CCCOD, in Tours (blz. 326) 3. Château d’Oiron (blz. 446) 4. Musée Jean-Lurçat et de la Tapisserie Contemporaine (blz. 486)
Het Château d’Oiron Ph. Body/hemis.fr
5. Fondation du Doute (blz. 180)
Þ Kijk uw ogen uit in Château de Serrant, in een
van de mooiste bibliotheken van Frankrijk, en probeer een paar van de duizenden titels te ontcijferen. Na al dit voedsel voor de geest is het de beurt aan voedsel voor het lichaam. Breng een bezoek aan de bijzondere keukens, waar u een heel ander soort schatten kunt bewonderen. Zie blz. 512.
Þ Doorkruis de Sologne,
om de meren en bossen te ontdekken en de flora en fauna te observeren, liefst in gezelschap van een natuurgids die op al uw vragen het antwoord weet. Ga daarna naar een auberge om de streekgerechten te proeven. Zie blz. 224.
Þ Leef mee met de ruim honderd diersoorten waarvan de habitat wordt bedreigd en die onderdak hebben gekregen in en om de grotten van een vroegere schelpmergelgroeve in de Loire Angevine. Nergens in Frankrijk vindt u zo’n omgeving als in het Bioparc de Doué-la-Fontaine.Zie blz. 450.
Þ Slenter door Vendôme,
een mooie groene stad aan de Loir, en volg het spoor van de jonge Honoré de Balzac, die aan het Collège des Oratoriens heeft gestudeerd. Zie blz. 538.
Een Livingstones toerako in het Bioparc de Doué-La-Fontaine M. Denis-Huot/hemis.fr
17
Reisplanner 3 etappes
De koninklijke Loire P. Escudero/hemis.fr
Route: 121 km van Orléans naar Amboise
Van Orléans naar Saint-Dyé50 km sur-Loire Op deze fietsroute door mooie natuur en pittoreske dorpjes is de Loire nooit ver weg. Verlaat Orléans (blz. 108) via de kades en rijd langs de linkeroever richting Meung-
sur-Loire (blz. 155). Volg voorbij Beaugency (blz. 162) de rechteroever tot aan Muides-sur-Loire, om daarna weer over te steken naar St-Dyésur-Loire, de vroegere haven van Chambord (blz. 182). In feite volgt u de fietsroure ‘La Loire à Vélo’ (bewegwijzerd). Tip: de route loopt deels over fietspaden, deels over de gewone weg: let dus goed op het verkeer.
Van Saint-Dyé-sur-Loire 28 km naar Blois Deze etappe is kort, maar daarom niet minder indrukwekkend. Rijd vanuit St-Dyé via de D112A in zuidelijke richting. Na ongeveer 3 km komt u bij het Domaine de Chambord (blz. 188), waar u door het prachtige park naar het kasteel kunt fietsen. De route loopt verder over het domein tot aan het dorp La Chaussée-leComte. Rijd daarna richting Huisseausur-Cosson en Vineuil om weer bij de hoofdroute te komen, La Loire à Vélo. Volg deze tot aan Blois (blz. 168). Orléans HildaWeges/Getty Images Plus
EEN KEUZE UIT DE MOOISTE ROUTES
27
Scan de QR-code om het GPX-routebestand te downloaden. Lo i re t
Orléans
Meung-sur-Loire Vendôme
Beaugency Lo i r - e t - Ch e r
La FertéSt-Aubin
Blois
Lo i
re
Saint-Dyé-sur-Loire Chambord
ChâteauRenault Cheverny
Chaumont-sur-Loire
La FertéBeauharnais
I n dre - etLoire
Amboise
Pontlevoy
Van Blois naar Amboise 43 km Deze laatste dag staat in het teken van wijngaarden, kunst en wetenschap. Verlaat Blois via de Pont Jacques-Gabriel en rijd via een mooie landelijke omgeving (met een paar klimmetjes!) naar Candé-sur-Beuvron en verder langs de Loire naar het Domaine de Chaumont-sur-Loire (blz. 213). Via aangename fietspaden langs het water, met uitzicht op de
wijnhellingen van de Touraine, komt u uit in Amboise. Hier eindigt deze driedaagse route, aan de voet van het koninklijk kasteel (blz. 268). Tip: als u nog een dag extra hebt, volg dan ‘La Voie Royale’, een rondrit van 45 km vanuit Amboise, die onder meer langs het Château de Chenonceau loopt (te downloaden via www.amboise-valdeloire.com).
Praktisch Deze route volgt het traject van La Loire à Vélo (zie blz. 50). Voor meer informatie (fietsenmakers, horeca, enz.) zie www.loireavelo.fr. FIETSVERHUUR Détours de Loire – 58 r. de la Charpenterie - Orléans - t 02 47 61 22 23 - www.detoursdeloire. com - online reserv. Deze keten verhuurt diverse soorten fietsen plus uitrusting, verzorgt bagageen fietsvervoer, reparaties, enz.
Onderweg komt u ook langs het filiaal in Blois. TRANSPORT Vanuit Amboise kunt u met de trein terug naar Orléans. OVERNACHTEN U hebt een ruime keus uit hotels en chambres d’hôtes. Overnachtingsadressen met het label Accueil Vélo zijn speciaal op fietsers ingesteld.
Het Château du Clos-Lucé
f Naar een mega-dierentuin. ZooParc de Beauval. Een dag is te kort om alle dieren in dit immense park te kunnen zien. Het bijzonderst zijn de harpijen, de Tasmaanse duivels en de reuzenpanda’s (en hun baby’s). Nieuw zijn het weelderige oerwoud in de tropische koepel en de kabelbaan waarmee u over het park zweeft. De kinderen zullen het fantastisch vinden! Wie dat wil, kan zelfs een workshop dierenverzorging volgen. Zie blz. 254. w De workshops zijn bedoeld voor kinderen van 6-10 jaar. f Speuren met Cassander de salamander. Château de Chambord. Een speurtocht met vragen en raadsels onthult zaal na zaal de geheimen van het kasteel. Wie aan het eind van de tocht het
Let op dit symbool: het staat in deze gids bij bezienswaardigheden en activiteiten waar u de kinderen een plezier mee doet. mysterieuze woord heeft gevonden, kan in de winkel een cadeautje ophalen. Het hele gezin mag meedoen! Zie blz. 188. w De speurtocht is geschikt voor kinderen van 8-12 jaar (ook in het Nederlands). f De coolste musea. Blois. Het Maison de la Magie, dat is weer eens wat anders dan een kasteel! Dit goochelmuseum neemt u mee naar het mysterieuze universum van het optische bedrog waar de grote illusionist Robert Houdin zo van hield. Ook de Fondation du Doute werkt op de lachspieren. Hier wordt met veel humor een collectie anti-kunst gepresenteerd: grappige en nutteloze dingen, die de bezoeker toch aan het denken zetten... Zie blz. 177 en blz. 180. f Een dagje in de natuur. Sologne. Dit is de perfecte regio om vogels te observeren, naar sporen van dierenpoten te zoeken en te ontdekken hoe meren onzichtbaar met elkaar in verbinding staan. Kinderen worden vooral enthousiast van het Domaine du Ciran en het Maison du Cerf. Zie blz. 228 en 226.
Boogschieten bij het kasteel van Meung P. Hirsch/Château de Meung-sur-Loire
w Na zo’n dagje in de natuur gaat de beroemde tarte tatin van LamotteBeuvron er vast wel in!
H. Lenain/hemis.fr
Met het gezin
DE LEUKSTE ACTIVITEITEN VOOR KINDEREN VAN 6 TOT 14 JAAR
f Terug in de tijd. Château de Meung. In de zomermaanden worden er in het park van het kasteel grote re-enactments georganiseerd. De voorstellingen, activiteiten en kostuums brengen u terug naar de tijd van Jeanne d’Arc, de drie musketiers of Napoleon. Zie blz. 155. w Kijk voor de programmering op de website van het kasteel. f Dieren en grotten. Bioparc de Doué-la-Fontaine. In een oude schelpmergelgroeve, waarvan de oude kalkovens nog te zien zijn, leven honderden dieren in relatieve vrijheid. De spectaculaire volière is een hoogtepunt voor jong en oud. Zie blz. 450. w Ga ook naar Le Mystère des Faluns (blz. 451), schelpmergelgrotten in Les Perrières.
f Op ontdekkingsreis in Terra Botanica. Angers. Dit is het eerste botanische themapark van Europa (12 ha), waar u met gemak een hele dag kunt zoetbrengen. Er zijn natuurlijk tuinen, maar daarnaast is er van alles te doen: een vaartochtje maken, fietsen in een notendop, schipbreuk lijden met de 18de-eeuwse ontdekkingsreiziger La Pérouse, nét niet opgegeten worden door een dinosaurus, van boomtop naar boomtop klimmen... Dat wordt een topdag! Zie blz. 489.
f Op pad met een HistoPad. Cité Royale van Loches. Met deze tablet (gratis, 6 talen) komt het kasteel van Loches tot leven. U ziet de zalen zoals ze 1000 jaar geleden werkelijk waren, inclusief meubilair en bewoners, zelfs de zalen die nu niet meer bestaan. De kinderen kunnen hun HistoPad gebruiken voor de speurtocht en er verborgen objecten mee vinden. Zie blz. 302. f De slimme uitvindingen van Le Clos-Lucé. Amboise.
In en om het kasteel waar Leonardo da Vinci heeft gewoond, zijn maquettes en 3D-presentaties van zijn uitvindingen te zien, maar ook levensgrote machines. Alles prikkelt hier de nieuwgierigheid, alles illustreert de genialiteit van Leonardo. Zie blz. 272. f Een nachtje in een kasteel. Gizeux. Een bijzondere ervaring voor het hele gezin: slapen en ontbijten in een echt château. Daarna hebt u nog gelegenheid om (voor openingstijd!) door de zalen te dwalen. Wie heeft er ooit zo leuk verstoppertje gespeeld? Zie blz. 358.
Een kleine rode panda in het Bioparc de Doué-La-Fontaine William Verguet
31
44
DE REIS VOORBEREIDEN
Naar het Loiredal Met de auto Autosnelwegen De A10 (‘L‘Aquitaine’) loopt van Parijs via Orléans en Blois naar Tours (2.20 uur rijden). Vanuit Parijs is Angers over de A10 en de A11 (‘L‘Océane’) in iets meer dan 3 uur te bereiken.
Michelinkaarten Kaart van Frankrijk 721 Regiokaart 517 en 518 Departementskaart 311, 317 en 318 Carte Zoom 116 (Val de Loire et ses Châteaux) Michelinkaart 616 Châteaux de la Loire (wegenkaart en toeristische kaart, met de de belangrijkste plaatsen langs de Loire)
Informatie op internet Routeplanner op: www.viamichelin.fr.
Met de trein Hogesnelheidslijnen Vanaf Parijs-Montparnasse vertrekken TGV’s naar Angers (1.46 uur), Tours (1 uur), Vendôme (42 min.) en Saumur (eerst TGV daarna TER naar St-Pierre-des-Corps, 1.47 uur).
Vanaf Parijs-Austerlitz vertrekt de TER naar Orléans (1.05 uur) en Blois (1.35 uur). Informatie en reserveren - Inlichtingen in Frankrijk t 36 35 (€ 0,34 per min.) of www.voyages-sncf.com - Inlichtingen in Nederland NS Internationaal - t 0900 92 96 (€ 0,35 per min.); de kantoren van NS Internationaal in de grotere NS‑stations; www.ns.nl of ga naar een reisbureau. - Inlichtingen in België - NMBS Internationaal - t 02 528 28 28; de loketten van NMBS Internationaal in de grotere stations; www.b-rail.be of ga naar een reisbureau.
Streekvervoer TER (Trains Express Régionaux) en SNCF-bussen. De RER van ParijsAusterlitz naar Tours stopt ook in Orléans, Blois en Amboise. Vanuit Tours rijdt de TER naar Angers (via Langeais en Saumur), Chinon (via Azay-le-Rideau), Loches (TER-bus) en Vendôme (TGV of TER). Tussen Angers en Saumur rijdt een TER, en vanuit deze stad vertrekken SNCFbussen. Informatie en reserveren – www.ter.sncf.com/centre-val-de -loire.
Afstanden in km
Amsterdam
Antwerpen
Groningen
Angers
794
634
934
661
Blois
683
523
831
549
Orléans
631
470
779
497
Saumur
819
659
968
686
Tours
738
577
886
604
Luik
HET LOIREDAL VAN A TOT Z
45
Varen met een gabare bij het kasteel van Chenonceau Daniel Jolivet
Het Loiredal van A tot Z Boottochten Wend u ter plaatse tot de verhuurders voor meer informatie.
Riviertoerisme
Varen in een kajuitjacht is mogelijk op de Loire (84 km, van Angers naar Nantes), de Maine (8 km), de gekanaliseerde delen van de Cher en het Canal de Berry. In de tabel hieronder vindt u een aantal bootverhuurbedrijven waar
Afvaart
Rivieren, kanalen
Châtillon-sur-Loire
Zijkanaal van de Loire
Sablé-sur-Sarthe
Sarthe, Maine, Mayenne
u kajuitboten kunt huren – ook als u niet in bezit van een vaarbewijs bent – om in uw eigen tempo gedurende één of meer dagen vanaf het water de Anjou te verkennen. Op de Maine, de Oudon en de Vienne worden minicruises georganiseerd op oude Loire-schepen als een fûtreau (zeilbootje), chaland, gabare (platbodem), caravelle (karveel) of een toue, een trekschuit. De Loire is het hele jaar door be-
Rederijen Le Boat – Le Grand Bassin - BP 1201 11492 Castelnaudary Cedex - t 04 68 94 42 80 - www.leboat.fr - verhuur van motorboten zonder vaarbewijs. Anjou Navigation – Quai National - 72300 Sablé-sur-Sarthe - t 02 43 95 14 42 www.anjou-navigation.fr.
HET OOSTEN VAN DE ANJOU
404
LE MANS 1 A1
HET OOSTEN VAN DE ANJOU
ABBAYE DE FONTEVRAUD
10 km
0
De reis waard
Brézé
Een omweg waard
Trèves
Een bezoek waard Interessant
Bagneux Tuinen van Château de Gastines
De Baugeois
Fougeré
SARTHE
Abbaye de Saint-Maur
BRISSAC
Le Thoureil
D
Le Prieuré
D7
51
D
D
7
Naturel Les Rosierssur-Loire Régional
1
76
Gennes Cunault
D6
Douéla-Fontaine
Dénezésour-Doué Forges
1 75
9
D
Cadre Noir
Gizeux
D 206
Vernantes Blou
Vernoille-Fourrier
Loire-Anjou-Touraine D 10
Saint-HilaireSaint-Florent
Bagneux
Saumur
D9
D9
52
47
60
D9
TOURS
Trèves Centre de Découverte du Milieu Aquatique et de la Pêche Chênehutte-Trèves-Cunault
Rochemenier
MA I NE - E T LO I R E
85
34
Lathan LinièresBouton Parçayles-Pins
7
7
D 62
9
51
A
D 62
D 74
D7
Beaufort La en-Vallée Grafinière
D
74
LOIRE Saint-Rémy- Parc la-Varenne
Pontigné La Boissière Manoir de D 766 Clairefontaine Forêt de Cuon D Chandelais 58 Breil Mouliherne
7
60
ANGERS
D
D
Montgeoffroy
Broc
La Pierre Couverte
76
9
85
Fontaine-Guérin 47
D3
D 938
D5
A
Baugé-enAnjou
8 D 86
Baugé
Jarzé
A 11
Chigné
D 76
D
Nôtre-Dame-deMontplacé D 766
Genneteil
8
82
Cheviréle-Rouge
D 93
Sa
rth
e
ir Lo
7
ANGERS
Plaats van vertrek De Loire Saumuroise
D 35
Village Troglodytique de Turquant
5
A 85
8
La MotheChandeniers
D 93
D3
47
9
D3
et
D 147
D 37
D9 3
MontreuilBellay
Le Puy-Notre-Dame
FONTEVRAUD
Tho u
CHOLET
D3
47
E LOIR Saut-aux-Loups Mystère des Faluns Montsoreau Candes-Saint-Martin Roseraie D 76 Saint-Cyr-en-Bourg Les Chemins 1 Vien 60 9 Bioparc de Doué D de la Rose ne Abbaye ABBAYE DE D 75 Brézé d’Asnières
LOUDUN
D E UX-S È V RES
9
D 75
7
V I E NNE
D 34
Oiron
POITIERS
1
405
6 Het oosten van de Anjou
MICHELINKAART 317 – DEUX-SÈVRES (79),
INDRE-ET-LOIRE (37), MAINE-ET-LOIRE (49)
Saumuraa 406 Ten zuiden van Saumur (linkeroever van de Loire):
Abbaye Royale de Fontevraudaaa 424 Château de Montsoreaua 432 Château de Brézéaa 437 Château de Montreuil-Bellayaa 440 Château d’Oironaa 446 Doué-la-Fontainea 449 Ten westen van Saumur:
Château de Brissacaaa 454 Ten noorden van Saumur (rechteroever van de Loire):
Château de Montgeoffroyaa 458 Baugé-en-Anjou 460
406
HET OOSTEN VAN DE ANJOU
Saumur aa De ‘Parel van de Anjou’, het laatste voorbeeld van de vorstelijke paleizen die door de hertogen van Anjou werden gebouwd, wordt langzamer hand weer in zijn oude glorie hersteld. De ene restauratie volgt op de andere, geheel in stijl met de chaotische geschiedenis van het kasteel, dat meer dan eens werd verwoest. Dit erfgoedjuweel bestaat overigens niet alleen uit stenen, maar ook uit de hele sprookjesachtige verbeel ding die de gebroeders Van Limburg zo mooi hebben weten over te brengen in hun schitterende miniaturen uit Les Très Riches Heures du duc de Berry Berry (15de eeuw). In dit manuscript, een meesterwerk van de gotische kunst, tekenen de talloze pinakels, torentjes en dak ornamenten van het kasteel zich af tegen een intens blauwe hemel. Saumur is ook de bakermat van de prestigieuze rijschool van het Cadre Noir, met zijn ruiters in zwart-gouden kledij. Ñ Ligging
> Planning
26.599 inwoners – Maine-et-Loire (49)
Reken op een dag voor de stad en op een dag voor de omgeving.
REGIOKAART B2 (BLZ. 404); PLATTEGROND (BLZ. 409)
70 km ten zuidwesten van Tours, 65 km van Angers en 32 km van Chinon. Met de trein: 1.40 uur van Parijs (TGV). w Aanraders Een van de vele paardenevenementen, een wandeling door de oude stad, de koepel van de N.-D.-des-Ardilliers en een boottocht om de fauna en flora te verkennen.
Bezichtigen aa Kasteel B2
< Met het gezin De monumenten van het Loiredal in miniatuuruitvoering in het Parc Miniature Pierre et Lumière; de voertuigen in het Musée des Blindés (sommige modellen mogen beklommen worden); het Cadre Noir. i Praktisch blz. 419 h Adresboekje blz. 419 PLATTEGROND (BLZ. 409)
Espl. Hubert-Landais - t 02 41 40 24 40 - www.chateau-saumur.fr - juli-aug.: 10.00-19.00 u; april-juni en sept.: dag. beh. ma 10.00-18.00 u; 9 feb.-31 maart en okt.-dec.: dag. beh. ma 14.00-17.30 u - € 8 (7-16 jaar € 6) - € 24 gezinskaartje (2 volw. + 2 kinderen). < In juli en augustus activiteiten voor het hele gezin; gedramatiseerde rondleidingen van mei tot september. Het kasteel diende in de 11de eeuw als vesting voor Fulco Nerra, graaf van Anjou, in de 12de eeuw als residentie voor Geoffroy Plantagenet, en kwam in de 13de eeuw in handen van Lodewijk de Heilige. In de 14de eeuw kreeg het onder de hertogen van Anjou de vorm waarin we het nu kennen. Na de dood van de laatste hertog, koning René, gaat het ‘Château d’Amour’ terug naar de Franse kroon (1480). De met Hendrik van Navarra bevriende gouverneur Philippe Duplessis-Mornay bracht in de 16de eeuw versterkingen aan. Onder Lodewijk XIV en Lodewijk XV
SAUMUR 407
Saumur, met het kasteel, de kerk Saint-Pierre en het stadhuis F. Guiziou/hemis.fr
bleef het kasteel de residentie van de gouverneur van Saumur en in 1797 kwam het op de lijst van kastelen die moesten worden verwoest. Uiteindelijk werd het onder Napoleon I een gevangenis (76 cellen) en tijdens de Restauratie een wapendepot, waarna het in 1862 tot historisch monument werd uitgeroepen. In 1906 werd het door de stad gekocht en werd het stadsmuseum erin gevestigd, dat nu de status heeft van ‘Musée de France’. Het gebouw werd in 1940 zwaar beschadigd door een honderdtal granaten en heeft sinds 1997 verschillende restauraties ondergaan: de zuidelijke vleugel en de westelijke toren werden tussen 1997 en 2001 onder handen genomen; het noordwestelijke deel van de omwalling, dat in 2001 instortte, werd tussen 2004 en 2007 herbouwd (waarvoor 2000 ton staal, 8000 m2 steigers, 1300 m3 tufsteen en bijna 125.000 werkuren nodig waren); de hangbrug was in 2010 en 2011 aan bod en de hoofdtrap in 2011 en 2012. Sinds het najaar van 2013 worden er werkzaamheden uitgevoerd aan de gevels en daken van het gebouw. Parallel daaraan is men in
Saumur in Les Très Riches Heures du duc de Berry In 1411 bestelde hertog Jan I van Berry een getijdenboek bij de gebroeders Paul, Johan en Herman van Limburg. Nadat de vier direct betrokkenen bij het project in 1416 aan de pest waren overleden, werd het manuscript tussen 1485 en 1489 voltooid door Jean Colombe voor Karel I van Savoye. Het is een getijdenboek, ingericht rond de liturgische uren van de dag. Het beslaat 206 bladzijden, waarop de twaalf maanden van het jaar staan afgebeeld, in het ritme van de seizoenen en van het religieuze leven. Het is daarmee een indrukwekkende getuigenis van de menselijke activiteit die wordt beheerst door de onverbiddelijke cyclus van de natuur. De maand september, de periode van de druivenoogst, is bijzonder populair bij de inwoners van Saumur, omdat daar het kasteel van Saumur op de achtergrond is afgebeeld. Het manuscript wordt bewaard in het Musée Condé in Chantilly.
6
408
HET OOSTEN VAN DE ANJOU
2015: de piron van de zuidoostelijke toren Om het Château de Saumur het fascinerende silhouet terug te geven dat het in Les Très riches Heures du duc de Berry (zie kader blz. 407) bezat, werd besloten één van de vier pirons terug te plaatsen die vroeger de torens sierden: een kolossaal karwei. Niet minder dan 20 m2 koper, meer dan anderhalve ton lood en 15.000 gouden blaadjes werden gebruikt om dit 12,5 m hoge dakornament te maken, waarop een vergulde windvaan met een lelie staat. Zeven verschillende ambachten en duizenden manuren waren ermee gemoeid, om nog maar te zwijgen van de twee kranen die werden gebruikt om het 2,5 ton zware gevaarte naar de top van de zuidelijke toren te hijsen. In totaal kostte de klus 125.000 euro, maar voor dat geld werd ook veel knowhow behouden, opnieuw ontwikkeld en in de schijnwerpers gezet.
2016 begonnen met de restauratie en de veiligheid van de wallen, en met enkele decoratieve werkzaamheden (zie kader hierboven). Terras – De binnenplaats van het kasteel vormt een terras en biedt een mooi panoramaa over de stad en de dalen van de Loire en de Thouet. Het kasteel ziet er nog steeds uit als een burcht, maar heeft een zekere elegantie dankzij de vele rijzige torens met kegeldaken. Op de binnenplaats bevindt zich de woning, met weelderig bewerkte balustrades voor de ramen. Kasteelmuseum – De eerste verdieping herbergt een rijke collectie decoratieve kunstaa, met een donatie van graaf Charles Lair (1841-1919), een aristo craat uit Saumur die een curiositeitenkabinet samenstelde in zijn kasteel in Blou. De verzameling bestaat uit fraaie kunstwerken uit de middeleeuwen en de renaissance: beeldhouwwerk op hout en albast, wandtapijtenaa uit de 15de tot de 18de eeuw, meubels, schilderijen en liturgische ornamenten. Ook een collectie Franse faiencea en porselein uit de 17de en de 18de eeuw, die bekendstaat als een van de mooiste van Frankrijk: borden met familiewapens, schotels, potjes, mandjes, vazen en terrines uit de bekendste aardewerkcentra van Frankrijk (Nevers, Rouen, Moustiers, Marseille, Straatsburg). Omdat het museum nog gerestaureerd wordt, doet de indeling helaas niet echt recht aan de kwaliteit van de tentoongestelde voorwerpen. In de abdijkerk wordt de geschiedenis van het rijpaard en de rijkunst door de eeuwen en over de grenzen heen in beeld gebracht. Interessante verzameling zadels, bitten, stijgbeugels en sporen. Ook kostbaar paardentuig uit de hele wereld.
Een protestantse stad Aan het einde van de 16de en in de 17de eeuw beleefde de stad haar grootste bloei. Saumur was een protestants centrum en werd door Hendrik III als ‘veilige plaats’ aan de koning van Navarra geschonken. De toekomstige Hendrik IV vertrouwde het bestuur toe aan veldheer Philippe DuplessisMornay, een belezen protestant, volgens de katholieken ‘de paus van de hugenoten’. Hij stichtte een protestantse academie. Na de dood van Hendrik IV en het vertrek van Sully kwam hier in 1611 een synode van de protestantse kerken bijeen. Uit vrees voor het protestantse gevaar liet Lodewijk XIII in 1623 de stadsmuren slopen. De herroeping van het Edict van Nantes (1685) was fataal voor Saumur: veel inwoners vluchtten en de kerk werd afgebroken.
SAUMUR 409
Wandelen
PLATTEGROND (HIERONDER)
a Oude centrum Het kronkelige middeleeuwse stratenpatroon is tussen het kasteel en de brug intact gebleven. De winkelstraat Rue Saint-Jean leidt naar de Place Saint-Pierre, met vakwerkhuizen en 18de-eeuwse huizen met smeedijzeren balkons. De markt hal van 1982 vormt een harmonieus geheel met de gebouwen eromheen.
Église Saint-Pierre B2
Pl. St-Pierre. Van deze gotische kerk in Plantagenetstijl werd de gevel in de 17de eeuw herbouwd. Romaanse deur met fraaie booglijst in de rechterkruisarm. Binnen zijn de rijk versierde renaissancekapel en de 15de-eeuwse koorbanken te bezichtigen. ANGERS, LE MANS, LES ROSIERS, TOURS
B
A He
0
150 m
i nr
RE
e
d es
LO I
nt
sa Ce s Po nt
de R la . Fi
ple Tem du
R.
Grande y R. Dur u
ay au
d
6 4
Château Kasteel
Av. du Dr -Pe to n
R
ul -Pa an . Je
got Hu s de s R. oulin M
e
tin
Nôtre-Damede-Nantilly
ar
OVERNACHTEN Best Western Hôtel Adagio . . . . . . . . . . . . . . ¡ Hôtel du château de Verrières . . . . . . . . . . . . . . . ¢ Hôtel Anne d’Anjou . . . . . . . . ¤
JARDIN DES PLANTES
d d u ar R. Cout s Clo
MUSÉE DES BLINDÉS
m
R. e Nantilly de
R l'Erm. de itage
ha l aré c M
M
La
du
R. des Remparts
urr ier
R.
R.
R. F o
9
ARDILLIERS
19
R. Pascal
UIT ETEN L’Escargot . . . . . . . . . . . . . . . . . . £ Le Gambetta . . . . . . . . . . . . . . . ¤ L’Essentiel . . . . . . . . . . . . . . . . . ¦ L’Alchimiste . . . . . . . . . . . . . . . . ¨ Le Bistrot de la Place . . . . . . . ¬
rs oitie de P
A
d in
Q Saint-Pierre .
R.
r
u ea rd Fa R. du Petite Bd R. Re Lou Fardeau n a is ult B Hoche R. d M de ar la ne POITIERS, NIORT, CHOLET
Bo
ard ouch
ir a
Pl. de Verdun
12
Place Saint-Pierre
Pl. DupettitThouaars
Dr B
.G
ssert
Dele
R. G
d
R. du
in jam
3
Le cle rc
Ben
Pl. Mau upassant R.
18
arr on ni
Saint-Jean
aire R. Portaildu Louis
Bd
2
is -Lou C R aint ou . sc he r
Pl. de l'Eurrope
Pl. de la République
s
ure p
la C hou ett er Seigneur ie
R. G am
4
M
Nic ola
R.
be tt
a
Lo r .d e
R. Bo Etien ug n e ou in
R. SaintLouis R. S
Bea
1
CHINON, CHÂTELLERAULT
d'A lsa 2 ce
R
DE LOIRE
ra in
e
8
R.
t
é lit dé
R. S t-
R. des Saulaies Q
no
er
Pl. Ch.-de-réch Foucauld d al Foc h R.
R. de
Ma
. du
Av. du
Q. Ca r
Musée de la Cavalerrie
Place du Chardonnet
Ch R. anz y
1
ÎLE D’OFFARD
rt
R.
na
ÎLE Q Le MILLOCHEAU 1 . du ter Ro me iR e es l u J R. rry R. Fe Pa ul Be rt
né
Du
Joly
e ll at vi ég ré Fr e-T Q. uch to La
SAUMUR
Bd
Ec u ries
Bd
B Hôtel Saint Pierre . . . . . . . . . . © Le Londres Hôtel et Appartements. . . . . . . . . . . . . ² Hôtel Le Volney . . . . . . . . . . . . ³
2
416
HET OOSTEN VAN DE ANJOU
Chapelle de Trèves, kathedraal van Tours). In deze onderaardse steengroeve wordt deze lokale steensoort in het zonnetje gezet. Onder andere door beeldhouwer Philippe Cormant, die tientallen monumenten op verkleinde schaal in tufsteen nabouwde. Het bezoek eindigt met een prachtige panoramische compositie van 12 m lang en 2 m hoog die Saumur voorstelt. Een leerzaam en fascinerend bezoek. Na het bezoek kunnen kinderen een steen bewerken.
a Le Cadre Noir de Saumur A2
Av. de l’École-Nationale-d’Équitation - t 02 41 53 50 60 - www.ifce.fr - j - rondleiding (1 uur) feb.-vak.-allerheiligenvak.: 10.00-12.30, 14.00-16.00, ma 14.0016.00, za 10.00-12.30 u - vraag inl. want de openingstijden kunnen veranderen gesl. zo - € 8 (tot 16 jaar € 6) - € 19 voor de Matinale du Cadre Noir - programma beschikbaar op internet. Let op: er is geen garantie dat u de ruiters tijdens uw bezoek aan het werk zult zien. < Deze moderne rijschool werd in 1972 geopend op de plateaus van Terrefort en Verrie en telt meerdere units, met elk een eigen hooizolder en voeropslag, een manege met zitplaatsen voor 1200 toeschouwers, zeven olympische maneges, stallen voor 500 paarden, tuigkamers, een dierenkliniek en 50 km aan ruiterpaden. De school ressorteert onder het Franse ministerie voor Sport en Jeugdzaken en moet de Franse rijkunst in stand houden en verbreiden. In april, mei, juni en september kunnen bezoekers tijdens de ‘Arts et Métiers de l’Équitation’ kennismaken met een stalknecht-verzorger, een hoefsmid en een ruiter van het Cadre Noir. Het elitekorps Cadre Noir, dat in 1815 werd opgericht in Saumur, vond in 1984 onderdak bij de École Nationale d’Équitation en vormt sindsdien een essentieel onderdeel van de nationale rijschool. Het korps geeft overal ter wereld spectaculaire galavoorstellingen met demonstraties van klassieke rijkunst. Neem de D751 naar het noordwesten.
Chênehutte-Trèves-Cunault A2
Aan de noordkant van het dorp Chênehutte staat een mooie romaanse kerk langs de weg. Fraai romaans portaal met bewerkte booglijsten. a Kerk van Trèves – Dit kerkje staat aan de voet van een 15de-eeuwse donjon, een overblijfsel van een vroegere burcht. Het heeft een zeer fraai interieur, met een breed romaans schip en muren met grote arcaden. De triomfboog bij het koor heeft een triomfbalk met een Christus aan het kruis. Verder zijn er een purperstenen bekken met primitief beeldhouwwerk, rechts een liggend beeld en links een tabernakel, een opengewerkt torentje van steen in flamboyante stijl. aa Église Notre-Dame de Cunault – Het klooster van Cunault werd gesticht in de 4de eeuw. In 847 bood het onderdak aan de monniken van Noirmoutier, die op de vlucht waren voor de Noormannen en zich vanaf 862 moesten verschuilen in Tournus. Cunault groeide uit tot een rijke benedictijnenpriorij, behorend bij de abdij van Tournus. Alleen de abdijkerk (11de-13de eeuw) bleef bewaard, met zijn massieve 11de-eeuwse klokkentoren en stenen spits (15de eeuw). Binnen vallen de omvang en de hoogte van de pilaren in de typische gotische Anjoustijl (T blz. 90)
De cadetten van Saumur Van 18 tot 20 juni 1940 boden 800 leerling-officieren van de École d’Application de Cavalerie in Saumur onder het bevel van generaal Pichon tussen Gennes en Montsoreau dapper weerstand aan de opmars van de Duitse troepen. Hun moed en hardnekkige verzet met erg beperkte middelen dwong bewondering af bij de vijand, die de jonge helden de ‘cadetten van Saumur’ noemde, een term die door de school niet werd gebruikt.
SAUMUR
417
meteen op. In de trant van de grote benedictijnenabdijen werd ook deze kerk gebouwd om plaats te bieden aan massa’s bedevaartgangers, die op 8 september Maria kwamen eren. De kooromgang en de straalkapellen boden ruimte voor processies, net als de brede zijbeuken rond het schip. Dankzij het verhoogde koor konden alle gelovigen de priester ook echt zien. Indrukwekkend zijn de soberheid van het lijnenspel en de rijkdom van de 223 fijn gebeeldhouwde kapitelen (11de-12de eeuw). Alleen de twee kapitelen bij de ingang van het koor kunnen zonder verrekijker worden bewonderd: het rechterkapiteel toont negen staande monniken, links ontvangt de H. Philibert een zondaar. De andere kapitelen zijn te hoog om alle details met het blote oog te kunnen zien. Bekijk in de kapellen van de kooromgang (links beginnen) een 16de-eeuwse piëta, een 16de-eeuwse kast van essenhout (om de koorkappen in op te bergen) en wat verderop de unieke schrijn van de H. Maxenceul, die Cunault in de 4de eeuw kerstende (polychroom notenhout uit de 13de eeuw). Van de 15de-eeuwse fresco’s die de kerk ooit sierden, zijn een mooie H. Christoffel en enkele fragmenten bewaard gebleven. In de klokkentoren hangen vier klokken uit de kathedraal van Constantine in Algerije. Tegenover de kerk staat het mooie huis van de prior (16de eeuw). In La Cave aux Moines is een paddenstoelenkwekerij (zie ‘Adresboekje’ blz. 421).
Gennes A2 Dit plaatsje aan de Loire ligt tegen de beboste heuvels. In de dalen liggen heel wat megalieten, waaronder de Dolmen de la Madeleine in het zuiden, aan de weg naar Doué. Een pronkfontein, een aquaduct, thermen en een amfitheater duiden op het bestaan van een Gallo-Romeins heiligdom, gewijd aan het water. Amfitheater – t 02 41 51 81 30 - juni-sept.: 9.00-19.00 u - gratis. In de Romeinse tijd vonden hier vermoedelijk voorstellingen plaats. Archeologen graven nog steeds. De tribunes liggen tegen een helling en de ellipsvormige arena is 44 m lang. In het noordelijke stuk staat een muur van zandsteen en tufkrijt met baksteen, met een betegelde goot voor de afwatering. Église Saint-Eusèbe – Alleen het buitenplein is toegankelijk. Van deze kerk op een heuvel boven de Loire zijn alleen het transept, de 12de-eeuwse toren en een 11de-eeuws poortje aan de noordkant bewaard gebleven. Het platform van de klokkentoren biedt een weids uitzicht op Gennes en het Loiredal, van de kerncentrale in Avoine tot Longué en Beaufort. Binnen de omheining (toegankelijk via de binnenplaats) is een monument opgericht ter nagedachtenis van de cadetten van Saumur die in juni 1940 sneuvelden tijdens de verdediging van de Loire.
Le Prieuré A2 Sla op de D751 na het gehucht ‘Le Sale-Village’ linksaf. De huizen van dit gehucht staan rond een aardige priorij. De kerk (12de-13de eeuw) heeft een fraaie vierkante romaanse toren en binnen is een mooi 17de-eeuws retabel van polychroom hout te bewonderen. Rijd verder over de D751 (4 km) via St-Georges-des-Sept-Voies. In meerdere gehuchtjes zijn gerestaureerde wasplaatsen te zien: La Couture, Cumeray, La Genaudière, Fontaine en Vendor. Keer terug naar Gennes en steek de Loire over.
Les Rosiers-sur-Loire A2
In dit dorpje, dat via een hangbrug met Gennes is verbonden, staat een kerk met een klokkentoren in renaissancestijl van de hand van Jean de l’Espine, een architect uit de Anjou. In de traptoren zitten mooie vensters met pilasters. Op het plein staat een beeld van Johanna van Laval, de tweede vrouw van René van Anjou. Steek vanuit Rosiers-sur-Loire de Loire over naar de linkeroever, en sla dan onmiddellijk rechtsaf de D132 op die langs de rivier loopt.
6
418
HET OOSTEN VAN DE ANJOU
Le Thoureil A2
Dit rustige, fleurige dorpje was vroeger een bijzonder drukke uitvoerhaven voor appels uit het achterland. (Tochten met houten bootjes mogelijk, zie het Adresboekje.) Bekijk in de kerk de fraaie houten reliekschrijnen (eind 16de eeuw) aan weerszijden van het koor, rondom versierd met beeldjes van heiligen van de benedictijnenorde (Maurus, Romanus) en in de streek populaire heiligen (Christoffel, Johannes, Martinus, Jacobus, Eligius).
Abbaye de Saint-Maur-de-Glanfeuil A2
Deze voormalige benedictijnenabdij aan de Loire zou zijn vernoemd naar de H. Maurus, een kluizenaar uit de Anjou die in de 6de eeuw een abdij stichtte op de plaats van een Romeinse villa bij Glanfeuil (‘dichtbebladerde oevers’).
a Prieuré de Saint-Rémy-La-Varenne A2
Pl. Édouard-Meslier - t 02 41 57 32 32 - www.prieure-saint-remy.fr - mei-sept.: wo-zo 10.00-12.30, 14.00-18.00 u - € 4 (tot 15 jaar € 3). < Deze benedictijner priorij – op een landgoed dat aan de abdij van Saint-Aubin d’Angers is nagelaten – was een van de rijkste van Anjou. Dankzij een vereniging die zich al zo’n dertig jaar inzet om de priorij te redden en te restaureren, heeft deze in de loop der jaren zijn oude glorie teruggekregen. De kapittelzaal werd in de 10de eeuw gesticht, in de 12de eeuw uitgebreid en verrijkt, en in de 16de en 17de eeuw herbouwd. In de kapittelzaal bevindt zich een fresco uit de 12de eeuw, een van de oudste van Anjou, dat bij toeval in 1954 tijdens werkzaamheden werd herontdekt. In het timpaan is de kruisiging afgebeeld, tussen de ramen de Maagd met kind en in de schietgaten afbeeldingen van heiligen. Het spectaculairste element is een monumentale polychrome schouw uit de 15de eeuw, die recent gerestaureerd is, in de grote hal van het hoofdgebouw. Hij is versierd met wapenschilden, arabesken, loofwerk, grotesken en symbolische figuren. In het bosrijke park vindt u een eenvoudige tuin naast een educatieve tuin voor kinderen. Steek de Loire over via de D55. Sla bij St-Mathurin rechtsaf de D952 op en vervolgens linksaf de D7.
Beaufort-en-Vallée A2 Boven Beaufort verrijst de ruïne van een kasteel dat in de 14de eeuw werd gebouwd door Guillaume Roger, graaf van Beaufort en vader van paus Gregorius XI. De Tour Jeanne de Laval werd in de 15de eeuw herbouwd door koning René. De heuveltop biedt een weids uitzicht op het omringende platteland. Dankzij de ideale ligging tussen Saumur en Angers, vlak bij de Loire, had Beaufort in de 18de en 19de eeuw een van de grootste zeildoekfabrieken van Frankrijk. Kerk – De mooie klokkentoren boven het transept (15de eeuw) is gebouwd door Jean de L’Espine en werd in 1542 voltooid. Bekijk binnen het altaar van bewerkt hout (1617), een Aanbidding van de herders (17de eeuw) en, onder het grote glasin-loodraam van het transept, het vroegere marmeren hoofdaltaar. Musée Joseph-Denais – 5 pl. Notre-Dame - t 02 41 80 26 87 - 3museesinsolites enanjou.com - j - juli-aug.: 10.30-12.30, 14.30-18.30 u; half april-eind juni en sept.-begin nov.: dag. beh. di 14.30-18.00 u - gesl. ma - € 6 (tot 18 jaar gratis). Dit rijke, eclectische en ongewone museum in een soort Italiaans palazzo uit de 19de eeuw, werd opgericht door de journalist en verzamelaar Joseph Denais (18511916). Er zijn 7000 voorwerpen te zien, thematisch verspreid over zeven zalen, die betrekking hebben op archeologie, egyptologie, etnografie, kunst en natuurhistorie. Ook zijn er exposities van hedendaagse kunst. Volg de D347 en neem dan de D74 naar rechts.
aa Château de Montgeoffroy A2 (T blz. 458).
SAUMUR
i Praktisch Inlichtingen Toeristenbureau – 8 bis quai Carnot - Saumur - t 02 41 40 20 60 - www.ot-saumur.fr.
Evenementen Concours de Voltige International – Pasen. Concours Équestre Complet – April. Marathon de la Loire – Half april. Journées Nationales du Livre et du Vin – www.livreetvin.com april of mei. Schrijvers, Loirewijnen, gastronomie, journalisten en allerlei persoonlijkheden ontmoeten elkaar tijdens een weekend in Saumur. Festival International de Musiques Militaires – Juni. Concours International d’Attelage – Juni.
h Adresboekje ZIE PLATTEGROND BLZ. 409
Uit eten Doorsneeprijzen Ĉ L’Alchimiste – A1 - 6 r. de Lorraine - t 02 41 67 65 18 - www. lalchimiste-saumur.fr - gesl. tijdens schoolvak. en zo-ma - menu € 22,50/37,50. Creatieve en verzorgde keuken op basis van verse gerechten. Op de kaart onder meer snoekbaars met artisjokken en geroosterd lamsribstuk met hibiscusbloemen. Ē Le Bistrot de la Place – B2 16 pl. St-Pierre - t 02 41 51 13 27 www.bistrotdelaplace-saumur. com - j - lunchmenu € 19 - menu € 24. Deze wijnbar en bistro in het oude centrum van Saumur heeft een mooie kaart met Loirewijnen. Traditionele keuken, gespeciali-
419
Anjou Vélo Vintage – t 02 41 38 60 00 - www.anjou-velo-vintage. com/fr. Retro-weekend in Saumur. Gratis concerten, stoet van oude auto’s en fietsen; fietstochten vanaf Saumur (routes van 35 tot 130 km). Eén voorwaarde: een fiets van vóór 1987 (verhuur ter plaatse). Retrobeurs met meer dan 70 exposanten. Les Grandes Tablées du SaumurChampigny – Aug. Twee feestavonden met wijn als centraal thema. Grande Semaine de Saumur – Sept. Mennen, dressuur, fokpaarden. Festivini – www.festivini.com 1 week in sept. Festival rond wijn (de oogst van het kasteel, wandeltochten, diners en een biologische markt op de laatste zondag). Artcheval – Nov. Internationale beurs in Saumur.
seerd in vlees, geserveerd met zelfgemaakte frieten. ă L’Escargot – A2 - 30 r. du Mar.Leclerc - t 02 41 51 20 88 - gesl. zo-ma - lunchmenu € 16/21 - menu € 32/40. Leuk restaurantje om in alle rust wat te eten. Gezellige inrichting en smakelijke traditionele keuken op basis van uitstekende producten. Fijn terras. Ć L’Essentiel – B2 - 11 r. Raspail t 02 41 67 71 10 - www.restaurant -lessentiel-saumur.fr - gesl. zo-ma lunchmenu € 17/23 - menu € 28/50. Een prachtig tufstenen huis aan de voet van het kasteel, waar u kunt genieten van de gastronomische keuken van de chef-kok, die smakelijke gerechten bereidt op basis van lokale producten, verrijkt met sappen en sauzen met kleine uitjes. Wat meer luxe Ą Le Gambetta – A1 - 12 r. Gambetta - t 02 41 67 66 66 www.restaurantlegambetta.fr -
6
Vertaling Jan Bos, Henriëtte Gorthuis, Eric Strijbos Eindredactie Karin Evers Opmaak Asterisk*, Amsterdam Omslagfoto Franzisca Guedel Oorspronkelijke titel Guide Vert Châteaux de la Loire Oorspronkelijke uitgever Michelin, Parijs Uitgevers Philippe Orain (Michelin, Parijs) Lieven Defour (Lannoo, Tielt) Eindredactie Camille Bouvet Redactie Cécile Bouché-Gall, Geneviève Clastres, Lionel Crooson, Anne Duquénoy, Isabelle Gaudino, Christine Gelot-Bray, Thierry Guidet, Sybille d’Oiron, Philippe Pataud Célérier, Christian Rault, Delphine Storelli, Amaury de Valroger Grafisch ontwerp Christelle Le Déan, Sandro Borel Omslagontwerp Keppie & Keppie, Varsenare Cartografie Severin Vlad, Mihăiță-Cristian Constantin, Costina-Ionela Lungu De toeristische diensten van Anjou, Loiret, Loir-etMet dank aan Cher en Touraine, Marion Capéra, Cristian Catona, Hervé Dubois, Bogdan Gheorghiu, Marieke Gourdin, Pascal Grougon, Andreea-Karina Gruia, Anne-Marie Leforestier, Douceline Ménard, Andra-Florentina Ostafi, Émilie Réaux, Marie Simonet © Michelin © Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo, nv, Tielt, 2022 Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden.
Contactadres De Groene Reisgids Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt degroenereisgids@lannoo.be
De Groene Reisgids Uitgeverij Terra Lannoo bv Postbus 23202 1100 DS Amsterdam Zuidoost info@terralannoo.nl
www.lannoo.com D/2022/45/401 - NUR 512 ISBN 978 94 014 8282 0 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.