GIDS VOOR DE BIKEPACKER
Inleiding
05
Wat is bikepacken? Bikepacking voor beginners
06 08
Afrika, Azië, Oceanië Atlas Mountain Race (Marokko) Bikamino (Zuid-Afrika) Congo Nile Trail (Rwanda) Lesotho Traverse (Lesotho) Bartang Valley (Tadzjikistan) Border Roads (Tibetaans Sichuan, China) Kazakh Corner (Kazachstan) Shiretoko Loop (Japan) Goldfields Track (Australië) Alps 2 Ocean (Nieuw-Zeeland) Mawson Trail (Australië) Attack of the Buns (Australië) Kahurangi 500 (Nieuw-Zeeland) Hunt 1000 (Australië) Tour Aotearoa (Nieuw-Zeeland) Munda Biddi (Australië) Murray to the Mountains (Australië) St James Trail (Nieuw-Zeeland) Tasmanian Trail (Australië) Tour D’Top End (Australië) Meer tochten
12 18 22 26 30 36 42 46 52 58 62 68 72 78 84 90 96 100 104 110 116
Europa
Noord- en Zuid-Amerika
Adriatic Crest (Kroatië) 120 124 Burrally (Spanje) Caucasus Crossing (Georgië) 128 Donaufietsroute (Duitsland, Oostenrijk, Slowakije en Hongarije) 132 Hebridean Way (Schotland) 138 142 Hope 1000 (Zwitserland) Isarfietsroute (Duitsland) 148 152 Jura Traverse (Frankrijk) Bikepacking Kjölur (IJsland) 156 Maasfietsroute (Frankrijk, België en Nederland) 160 166 Mjølkevegen (Noorwegen) Trans-Cambrian Way (Wales) 170 Trans-Dolomiti (Italië) 174 178 West Kernow Way (Engeland) Wild Atlantic Way (Ierland) 184 188 Wolf’s Lair (Italië) King Alfred’s Way (Engeland) 194 200 Montañas Vacias (Spanje) Tuscany Trail (Italië) 204 210 La Vélodyssée (Frankrijk) John Muir Way (Schotland) 216 220 Vuelta de Vasco (Spanje) Meer tochten 224
Ruta Maya de los Cuchumatanes (Guatemala) Baja Divide (Mexico) BC Trail (Canada) Camino del Puma (Peru en Bolivia) Colorado Trail (VS) Green Mountain Gravel Growler (VS) Oregon Timber Trail (VS) Ruta Chingaza (Colombia) Tahoe Twirl (VS) Tree to Sea Loop (Canada) Great Allegheny Passage (VS) Katy Trail (VS) Kenai 250 (VS) Cowichan Valley 8 (Canada) Finger Lakes Overnighter (VS) Trans Ecuador Mountain Bike Route (Ecuador) Meer tochten
2
228 232 236 240 244 248 252 256 260 264 270 274 278 282 286 290 294
Register
298
Dankbetuiging
303
© Gary Latham / Lonely Planet; canadastock / Shutterstock; Lindsay Lauckner Gundlock / Lonely Planet; Miles Arbour
Inhoud
Gids voor de Bikepacker
Inleiding
© Mark Watson / Highlux Photography
Z
oals de naam al aangeeft, is bikepacken in wezen backpacken, maar dan met je bagage op je fiets in plaats van op je rug – waardoor je bijna net zo onafhankelijk bent als tijdens het backpacken, maar verder en sneller kunt gaan (en misschien wel meer plezier hebt). Er is niets nieuws aan bikepacken: het staat ook wel bekend als cycletouring en heeft een zeer lange geschiedenis. De Britse Bicycle Touring Club werd opgericht in 1878 en zag fietsers met eiken dijen van de ene gastvrije herberg naar de andere trappen. De eerste persoon die helemaal rond de wereld fietste was Thomas Stevens, die in 1884 uit San Francisco vertrok en in 1886 naar de VS terugkeerde. Annie Londonderry, de eerste vrouw die rond de planeet fietste, verliet Boston zo’n 20 jaar later. De fiets is voor reizigers altijd een grote bevrijder geweest, maar nooit meer dan vandaag, of je jezelf nu als een traditionele fietstoerist of een newschool bikepacker beschouwt. Door de moderne technologie – inclusief lichtgewicht maar duurzame tassen die aan elke fiets kunnen worden vastgemaakt, hightech navigatiehulpmiddelen en fietsen die elk jaar beter (of ingewikkelder) worden – is bikepacken over de wereld (of een deel ervan) nog nooit zo eenvoudig geweest. Toch kan een reis met de fiets nog steeds een intimiderend vooruitzicht zijn, en dat is waar dit boek van pas komt: hopelijk geeft het een idee van wat er mogelijk is. Voor alles is een eerste keer, en zelfs de de meest doorgewinterde bikepacker is ergens begonnen. Waarschijnlijk voel je een bekende combinatie van opwinding en schroom. Opwinding, want wat is er spannender
dan een avontuur aan te gaan waarbij je op eigen kracht reist, zowel volledig in controle over je lot als overgeleverd aan de gebeurtenissen? En schroom omdat je je een beetje kwetsbaar voelt op de fiets, met alles wat je nodig hebt voor de komende dagen of weken. Een van de geweldige eigenschappen van bikepacken is dat het je meer over jezelf leert dan je zou verwachten – vaak zul je jezelf verrassen met de situaties die je aankunt. Er zijn maar weinig betere manieren om veerkracht, zelfvertrouwen en zelfredzaamheid te kweken.
Waarom bikepacken?
Toeren op de fiets is hartstikke leuk. Mensen die fietsen (in plaats van autorijden) voelen zich meer verbonden met de plaatsen die ze bezoeken. Ze staan dichter bij de bevolking en zijn afhankelijker van lokale diensten, wat betekent dat het geld dat ze uitgeven in de gemeenschap blijft. Naast de menselijke interactie kan fietsen je ook helpen om geweldige plekken te bereiken: van wilde landschappen zoals de Heaphy Track in NieuwZeeland (links) tot weinig bezochte dorpen. Het is ook een uiterst flexibele manier van reizen – blijf wat langer in een plaats of sla hem helemaal over. Jij bent de baas. Je kunt als ‘creditcardreiziger’ in hotels of hostels overnachten en overal in pubs en cafés eten. Of een slaapzak en een lichtgewicht tent aan je fiets vastmaken, een brander en een koffiezetter meenemen en bijna volledig zelfvoor zienend zijn. Aan jou de keuze. En het milieuaspect kan vandaag de dag niet meer worden genegeerd. Fietsen is een zeer duurzame manier van reizen, 5
vooral in combinatie met openbaar vervoer dat fietsen in bussen en treinen toestaat. Beleef mythische avonturen in je achtertuin zonder te hoeven vliegen.
Over bikepacken
Een van de obstakels voor de beginnende bike packer is om te weten waar je heen moet, hoe er te komen (en terug te keren) en wat de ervaring kan inhouden. Dit boek biedt veel informatie over meer dan 75 bikepackingroutes en een groot aantal online bronnen om je te helpen bij het plannen van een reis, of het nu je eerste of vijftigste is (zie blz. 9). Bikepacken is zeker geen perfect tijdverdrijf. Er zijn hoge instapkosten met nieuwe fietsen en uitrustingen die maar liefst 5000 euro of meer kosten. Het kan dan ook worden gezien als iets voor de happy few (hoewel veel fietsen geschikt zijn, zolang de wielen maar draaien). En hoewel mannen en vrouwen met evenveel enthousiasme deelnemen, zij het niet in gelijke aantallen – de meeste bikepackers van dit moment zijn vrouw – valt er op raciaal vlak nog veel te winnen. Maar elektrische fietsen bieden mogelijkheden voor oudere en minder fitte mensen, en de bikepackerswereld is een open en gastvrije gemeenschap die nieuwe enthousiastelingen omarmt en informatie, advies en ondersteuning deelt – zolang je verantwoord rijdt, zelf je afval opruimt en de activiteit geen slechte reputatie bezorgt. Als dat klinkt als iets waar je deel van zou willen uitmaken, vind je op deze pagina’s inspiratie. Pomp je banden maar op en trek eropuit.
Inleiding
Wat is bikepacken? Soorten tochten
Voor bikepackers bestaat er zoiets als type 2-plezier. Een ervaring die op het moment zelf niet per se leuk is, maar bij thuiskomst een goed verhaal oplevert dat je je nog vele jaren herinnert. Type 2-plezier is bij zelfvoorzienend bikepacking niet ongewoon: je probeert vijf uur lang een onberijdbare heuvel te bedwingen of komt vast te zitten in een storm. Aan de andere kant van het spectrum zijn er de creditcardfietsers, mensen die licht reizen, in herbergen of B&B’s overnachten en in pubs en cafés eten. Voor deze stijl van bikepacking heb je alleen toiletartikelen, extra kleding en wat reserveonderdelen en gereedschap nodig. Beide groepen vermaken zich prima. Naarmate je aan de
gemakkelijkere kant van het spectrum meer ervaring en vertrouwen opdoet, zul je waarschijnlijk meer interesse krijgen om buiten je comfortzone te treden en een van de langere en uitdagendere routes in dit boek willen aanpakken.
Logistiek
Om met de fiets bij het begin van de route te komen, is enige planning vereist. Kun je met je fiets vliegen? Kun je op je bestemming met je fiets een bus of trein nemen? Wil je je fiets in een doos of tas verpakken? Zo ja, wat doe je met de verpakking als je op pad gaat? En hoe beveilig je je kostbare fiets onderweg?
Een fiets bepakken
Meestal zijn er twee opties: de recyclebare doos, vaak geschonken door een plaatselijke fietsenwinkel, en de op maat gemaakte fietshoes. Maar wat doe je ermee tijdens het rijden? Er zijn een paar mogelijk heden: soms kan een vriend of kennis hem een paar dagen of weken bewaren. Of je kunt een plaatselijk hotel vragen om hem voor je op te slaan (meestal tegen een vergoeding) of een speciale bagageopslagapp gebruiken. Deze optie werkt echter alleen als je naar dezelfde plek kunt terugkeren om hem weer op te halen. Wat als je tocht eenrichtingsverkeer is en een heel land doorkruist? Een andere mogelijkheid is om je fiets veilig in een kartonnen doos te verpakken. Zodra je de fiets hebt gemonteerd, kun je de doos 6
recyclen en op weg gaan. Dit veronderstelt dat je alles wat je in de doos hebt ingepakt meeneemt, en ook dat je aan het einde van de reis een andere doos kunt kopen. De derde optie is om je fiets onbeschermd te laten: dit werkt voor sommigen, maar waarschijnlijk niet als je het erg vindt dat je fiets beschadigd raakt.
Navigatie
Voordat je op pad gaat, moet je uitzoeken hoe je je weg vindt. Er zijn tegenwoordig veel geweldige opties. Het gemakkelijkst zijn bewegwijzerde officiële ritten, zoals veel van de EuroVelo-routes. Toch is het raadzaam om een of twee back-ups te hebben. Het onfeilbaarst zijn papieren kaarten: ze kennen geen lege batterijen en vereisen geen software-updates, maar kunnen veel ruimte innemen of niet voldoende gedetailleerd zijn.
Global Positioning System (gps)
Moderne mobiele telefoons bieden gps en verschillende goede apps, zoals Gaia of RidewithGPS, stellen gebruikers in staat routes te plotten of te uploaden en te volgen. Het nadeel van het gebruik van een telefoon is dat de batterij snel leeg raakt. Je kunt een batterijoplader meenemen of opladers op zonne-energie of zelfs een dynamohub gebruiken om dit tegen te gaan. Met een speciale gps-eenheid, zoals die van Garmin of Wahoo, houdt de batterij het langer vol.
Slapen
Als je niet van plan bent om elke nacht een accommodatie langs de route te boeken, moet je misschien een kampeeruitrusting meenemen.
© wk1003mike / Shutterstock; gorillaimages / Shutterstock
Het spectrum van bikepackingstijlen varieert van ervaren en avontuurlijke types die comfortabel in de middle of nowhere kamperen tot casual weekendfietsers die ’s avonds de voorkeur geven aan een bed en ’s ochtends aan versgemalen koffie. Je bepaalt zelf welke uitrusting je meeneemt.
Gids voor de Bikepacker
met spaarzaam gebruik van biologisch afbreekbaar toiletpapier. Met de toename van het aantal mensen dat de afgelopen jaren de natuur ingaat, is dat op sommige populaire plaatsen echter niet langer een duurzame optie. Poep blijkt minder snel af te breken dan je zou denken. Doe je poep liever in een WAG-zak, wat staat voor ‘waste alleviation and gelling’ (afvalverzachting en gelering). Chemische kristallen geven je afval een vaste vorm, zodat het bij de volgende gelegenheid op verantwoorde wijze kan worden weggegooid.
Kies minimaal voor een lichtgewicht slaapzak en misschien een slaapmat voor isolatie en comfort. Als de omstandigheden (weer, warmte, veiligheid) het toelaten om onder de sterren te slapen, kan het opspannen van een eenvoudig zeil voldoende zijn; een bivakzak beschermt je wat meer tegen de elementen. De volgende stap is een kleine tent die zo weinig weegt als je budget toelaat (als je met een maatje rijdt, kun je de last ervan delen). Merken zoals Big Agnes maken tenten speciaal voor bikepacking.
Eten en drinken
Ook de kookset die je meeneemt wordt bepaald door het soort reis dat je maakt. Voor sommige tochten heb je – als je budget het toelaat – genoeg aan eten in cafés en op andere locaties, en dus geen brander nodig (hoewel een compacte koffiezetter vaak wordt gewaardeerd). Maar ver van de stad kan een lichtgewicht kookset nodig zijn, bestaande uit een brander (er zijn verschillende soorten), een koekenpan en misschien een steelpan, een drinkbeker en keukengerei om mee te roeren en te eten. Koop de meest compacte en lichtgewicht set die je je kunt veroorloven: het gewicht loopt op.
Water
Water is essentieel, waar je ook bent, en je moet voor je dagelijkse hoeveelheid goed plannen. In droge gebieden kan dat betekenen dat je het draagvermogen van je fiets moet vergroten door houders voor extra bidons toe te voegen of een speciale waterzak te gebruiken. Bereken je dagelijkse behoefte, die enkele liters zal zijn. Als je in een gebied met veel zoetwater bent, kun je je drinkwater zuiveren. Er zijn verschillende methoden om dit te doen, zoals het gebruik van een filter, een zuiveraar, chemische behandeling of zelfs een batterijgevoed ultraviolet apparaat zoals de Steripen. Elke methode kent zijn voor- en nadelen.
Reserveonderdelen en reparaties Hygiëne
Als je lange afstanden fietst, is lichaamshygiëne essentieel om infecties en ziektes te voorkomen. Ten eerste is er de basishygiëne rond voedselbereiding. Als je je handen voordat je voedsel gaat bereiden niet met zeep kunt wassen, gebruik dan op zijn minst een ontsmettingsgel. Koken van gerei steriliseert over het algemeen. Je kont wordt het zwaarst belast als je uren achter elkaar op een zadel zit. Er zijn een aantal dingen die je kunt doen om zadelpijn te voorkomen. Een comfortabele fietsbroek is essentieel; hij moet goed passen om wrijving of schuren te voorkomen. Kies een zadel dat bij je past. Hang niet te lang rond in een zweterige korte broek – verkleed je zo snel mogelijk en was je huid grondig. Als je toch wat schaafwonden hebt, gebruik je bijvoorbeeld Sudocrem om de huid te helpen herstellen. Een antischimmelcrème is ook nuttig.
Afval
Omgaan met menselijk afval is een onvermijdelijk en belangrijk onderdeel van de knowhow op het gebied van bikepacking. Traditioneel is het advies om een schepje mee te nemen en een gat te graven op ten minste 60 m van een waterbron, 7
Bikepackers zouden de meeste mechanische problemen zelf moeten kunnen oplossen, omdat er misschien geen hulp in de buurt is. Zorg voor een basisgereedschapsset met enkele veelgebruikte reserveonderdelen en weet hoe je ze moet gebruiken. De meest essentiële vaardigheid is het kunnen repareren van een lekke band. Er zijn twee soorten banden: tubeless, waarbij een vloeibaar afdichtmiddel in een band kleine lekken dicht, en banden met een binnenband. Veel fietsen hebben tegenwoordig tubelesstechnologie. Als die van jou dat ook heeft, moet je rubberen pluggen bij je hebben om in grotere gaten te duwen, een reparatieset voor het geval een band wordt doorgesneden en wat extra afdichtmiddel om de band bij te vullen. Leer de nuttige technieken voor het repareren van lekke tubelessbanden. Voor binnenbandbanden is het proces eenvoudiger: vervang de binnenband of repareer hem met een plakker. Voor beide reparaties heb je een pomp van hoge kwaliteit nodig, zoals die van Silca. Andere veelvoorkomende problemen zijn gebroken kettingen (neem een kettingbreker en reserveschakels mee) en gebroken spaken (zorg voor enkele reservespaken en een spaaksleutel). Afhankelijk van de lengte van de reis zijn reserveremblokken vaak ook handig.
Inleiding
Bikepacking voor beginners
Bevestig zwaardere voorwerpen lager op de fiets voor een betere stabiliteit.
Probeer lichtere spullen, zoals slaapzakken en kleding, hoger te plaatsen.
Voor beginnende bikepackers valt er een hoop te leren. Maar een paar tips over welk type fiets je moet gebruiken en hoe je hem moet inpakken voor een reis, helpen je op weg.
D
Zorg ervoor dat de tassen stevig vastzitten en volg alle instructies.
e eerste taak bij het plannen is beslissen wat voor soort bikepacker je bent. Als je een brander, potten en pannen, een tent en een slaapzak meeneemt, moet je goed georganiseerd en enigszins veerkrachtig zijn, en ook in een lichtgewicht uitrusting kunnen investeren. Je fiets heeft ook invloed op waar je rijdt. Je kunt zelfs tassen op maat laten maken die precies op je fiets zijn afgestemd. Meestal staat de bikepackersgemeenschap klaar om te helpen met advies en tweedehands spullen. Verminder lekkages door brede banden met stevige zijwanden te gebruiken.
Kies een fiets met zo veel mogelijk versnellingen voor heuvels.
Neem onder delen mee, zoals kettingschakels en spaken.
Speciale houders zorgen voor extra capaciteit om water flessen te dragen. 8
Gebruik stuurtassen voor gemakkelijke toegang tot snacks en navigatiemiddelen.
Gids voor de Bikepacker
Soorten bikepackingfietsen
De beste fiets voor fietstochten is de fiets die je hebt – aan de meeste fietsen kan een nieuwe generatie bikepackingtassen met klittenband worden bevestigd. Maar als je een fiets hebt die speciaal gebouwd is om comfortabel te zijn en langere avonturen aan te kunnen, hoef je minder compromissen te sluiten, en de investering zal zich snel terugbetalen. De belangrijkste overwegingen zijn een robuuste wielset en een versnelling met een breed bereik (een kleine ringoptie aan de voorkant en grote tandwielen op de cassette aan de achterkant). Sommige bikepackers geven de voorkeur aan een naafversnelling voor minder onderhoud en aan een stalen frame (in plaats van carbon) zodat er onderweg kan worden gerepareerd.
Gravelbike
© Robin Barton;Michal Szymanski / Shutterstock; illustration © UyokSuryo
De naam is een beetje misleidend, maar dit zijn geweldig veelzijdige fietsen (hieronder). Ze hebben een dropstuur, waardoor meerdere handposities mogelijk zijn, maar een iets meer rechtopstaande houding voor comfort. De meeste kunnen een breed scala aan bandbreedtes aan, zodat je on- of offroad
Over dit boek
kunt variëren. Vering is een zeldzame optie, maar over het algemeen hebben ze een breed scala aan versnellingen, krachtige schijfremmen en veel draagvermogen. Ze zijn een goede allround keuze, maar zullen op zeer ruige tracks tekortschieten.
Mountainbike
Mountainbikes, zoals op de linkerpagina, zijn het summum van all-terrain transport. Een breed, plat stuur biedt stabiliteit en ruimte voor het monteren van tassen. Profielbanden, tot 3” breed, geven grip en demping op de weg. En ultralage versnellingen helpen je de heuvels op te trappen. Veel modellen hebben vering aan de voorkant (hardtails) of voor en achter (full suspension), wat voor bikepackers niet per se hoeft. Ze zijn ook erg robuust, vooral als ze van metaal zijn gemaakt in plaats van carbon. De afweging is het extra gewicht en het feit dat ze langzamer zullen zijn op gladdere oppervlakken.
Toerfiets
De traditionele keuze is de toerfiets (hierboven), met een verlaagd of plat stuur, gladdere banden en bevestigingen voor fietstassen. Grotendeels achterhaald door gravelbikes zijn ze een elegante en comfortabele keuze voor een snelle voortgang als je voornamelijk op verharde wegen rijdt. 9
Aan dit boek hebben veel mensen bijgedragen. Je kunt over hen lezen in de dankbetuiging op blz. 303. Hun inspanningen hebben geresulteerd in meer dan 75 fietsroutes (waarvan sommige met vele kilometers van beproeving zijn ge maakt). We hebben elke route geclassificeerd, waarbij één relatief eenvoudig is en vijf voor experts. Bepalende factoren waren een afgelegen ligging; de faciliteiten en benodigdheden die je al dan niet op de route tegenkomt; het type terrein en rijoppervlak; risico’s zoals hoogte, klimaat en wilde dieren; en de voor de reis vereiste ervaring. Ver scheidene routes met een classificatie van één of twee volgen rivieren of spoorlijnen met weinig hoogteverschil, of gravelpaden, en gaan langs dorpen en steden om uit te rusten en bij te komen. Op routes twee en drie vind je mogelijk meer ruig terrein, minder nederzettingen voor voorraden en fysiek zwaardere etappes. Routes
in de categorie vier of vijf bieden een uiterst uitdagende ervaring en vereisen een zorgvuldige voorbereiding. Raadpleeg de tabel op blz. 301. Begin met gemakkelijke tochten om ervaring en vaardigheden op te doen voordat je doorgaat met moeilijke. Maar het mooie van onafhankelijk bikepacken is dat je snel leert. Je zult jezelf verrassen met wat je vrij snel kunt bereiken. We helpen beginners niet alleen met beoordelingen, maar ook met suggesties om naar het begin en einde van elke route te gaan (vaak de grootste zorg) en het noemen van de risico’s. Bijna elke route in dit boek is online beschikbaar, vaak met downloadbare kaarten om te navigeren. De meest uitgebreide bron voor het onderzoeken van een route is bikepacking. com, waar een actieve gemeenschap advies en updates geeft over de huidige trailomstandigheden.
Inhoud Europa Adriatic Crest (Kroatië) Burrally (Spanje) Caucasus Crossing (Georgië) Donaufietsroute (Duitsland, Oostenrijk, Slowakije en Hongarije) Hebridean Way (Schotland) Hope 1000 (Zwitserland) Isarfietsroute (Duitsland) Jura Traverse (Frankrijk) Bikepacking Kjölur (IJsland) Maasfietsroute (Frankrijk, België en Nederland) Mjølkevegen (Noorwegen) Trans-Cambrian Way (Wales) Trans-Dolomiti (Italië) West Kernow Way (Engeland) Wild Atlantic Way (Ierland) Wolf’s Lair (Italië) King Alfred’s Way (Engeland) Montañas Vacias (Spanje) Tuscany Trail (Italië) La Vélodyssée (Frankrijk) John Muir Way (Schotland) Vuelta de Vasco (Spanje) Meer tochten
120 124 128 132 138 142 148 152 156 160 166 170 174 178 184 188 194 200 204 210 216 220 224
Europa
Klimwerk: 10.890 m
Moeilijkheid: 4
Adriatic Crest Kroatië
Ontdek de Kroatische cultuur buiten de toeristische route tijdens deze uitdagende gravelrit. Je fietst over eilanden en door bergketens, en eindigt in de stad Split. De route biedt geschiedenis, van de oude Grieken tot de recente Balkanoorlogen, en ook veel warme gastvrijheid.
D
e Adriatische kust van Kroatië heeft een onweerstaanbare aantrekkingskracht op miljoenen bezoekers, wat goed nieuws is voor bikepackers, want het betekent dat er een enorm achterland van rustige hooglanden is om te verkennen, onderbroken door aangenaam ontoeristische steden en dorpen. Deze route loopt in zuidoostelijke richting over bijna de gehele lengte van dit smalle stuk naar Split. En daalt van tijd tot tijd af naar de rotsige kust, zodat je een verfrissende duik in de warme turquoise zee kunt nemen. De route begint zelfs met een beetje eilandhoppen via een paar veerboottochten.
Van heuvels naar eilanden
Plannen en voorbereiden Logistiek
Risico’s
Uitrusting
Info
Het startpunt van de rit, het Sloveense dorp Ilirska Bistrica, kan met een rechtstreekse trein vanuit de Kroatische kuststad Rijeka of Ljubljana in Slovenië (op dezelfde lijn) in minder dan 2 uur worden bereikt. Met de trein vanuit Triëst in Italië in minder dan 3 uur (met één overstap) en vanuit Zagreb in minder dan 5 uur (met een paar overstappen). De route eindigt in Split, dat goede verbindingen heeft met binnenlandse en internationale treinen en vluchten.
Naast doornen die banden doorboren, vormen landmijnen het grootste gevaar. Ze liggen verspreid over het landschap langs sommige delen van de rit als een dodelijke herinnering aan de Balkanconflicten. Risicovolle gebieden zijn echter zorgvuldig gemarkeerd en je bent veilig zolang je op de weg blijft. Watertekorten zijn waarschijnlijk een groter probleem.
Een mountainbike is essentieel: er zijn enkele ruige, rotsachtige en afgelegen stukken, naast stukken over verharde wegen. Een hardtail is ideaal. Aangezien er op een groot deel van de route veel doornen voorkomen, kunnen tubeless banden handig zijn. De tocht omvat een aantal ruige paden waar hike-a-bike nodig kan zijn. Zorg ervoor dat je voldoende watercapaciteit hebt. Voor het afgelegen middelste stuk heb je een kampeeruitrusting of op zijn minst slaapspullen nodig.
De zomers zijn hier serieus heet, vooral in juli en augustus. In de lente en de herfst komen in de bergen ook vaak stormen voor, dus wees voorbereid om naar lager gelegen delen te rijden. Mei tot juni en september zijn ideaal. Er zijn pensions onderweg, handig als je even af wilt van je kampeermatje. Raadpleeg voor meer informatie bikepacking. com
120
Het startpunt is de Sloveense stad Ilirska Bistrica. Oude en nieuwe oorlogen weerklinken nog steeds in dit gebied. Hier, bovenop Freedom Hill, vind je de eerste spomeniks, bombastische oorlogsmonumenten, verspreid over het landschap. Als je vanuit Ilirska Bistrica naar het zuiden gaat, bereik je na ongeveer 16 km Kroatië, hoewel je ook kunt beginnen vanuit de Kroatische stad Šapjane, die net over de grens aan dezelfde spoorlijn als Rijeka ligt. De paden klimmen over een reeks vrij ruige heuvels tot ongeveer 1220 m en slingeren dan zuidelijk richting de kust. Deze regio in het noorden van Kroatië is dunbevolkt, dus plan voorzieningen, water en overnachtingen. Wildkamperen is officieel niet toegestaan, maar in deze rustigere delen is er geen reden om geen toestemming te vragen voor het opzetten van een tent. Al snel passeer je de rotsen en toppen van het natuurpark Učka, waarna je na ongeveer 80 km de veerhaven van Brestova bereikt. Neem hier een 20 minuten durende veerboot naar het eiland Cres, een van de grootste van de 718 eilanden van Kroatië, maar een dat onder de radar blijft. Kijk uit naar vale gieren die boven stille baaien en olijf-, appel- en kastanjebomen zweven.
© Leslie Kehmeier
Afstand: 612 km
Europa
Nadat je langs de ruggengraat van Cres bent gereden, neem je een andere veerboot van Merag naar het eiland Krk, dat net zo groot is maar veel meer ontwikkeld. Je steekt dit drukke vakantieeiland over via Vrbnik, een van de meest charmante dorpjes en een goede plek om proviand aan te vullen. Neem dan een andere veerboot naar het vasteland, waar je aankomt in Šmrika. Vanaf hier duurt het niet lang voordat je de beschaving verlaat, richting het zuidoosten over bospaden en singletracks, inclusief enkele steile beklimmingen. Halverwege de route bereik je de bergen van het Nationaal Park Noordelijke Velebit, de wildste plek van het land en het leefgebied van beren, wolven en lynxen. Het beboste park kent veel beekjes, wandelpaden en enkele berghutten, zoals die bij Zavizan-Senj. Lees voor meer achtergrondinformatie het Velebitreisverslag van schrijver Edo Popović, Priručnik za hodače. ‘In de bergen,’ schrijft hij, ‘herinnert niets je aan het verstrijken van de tijd, geen trams en bussen met dienstregelingen, geen kerkklokken, geen radioen televisieprogramma’s, niets dan het oerritme van de zon en de maan.’
Spomeniks In de jaren 60 en 70 be gonnen naties van het voormalige Joegoslavië met het bouwen van monu menten voor WO II-ge vechten en andere militaire mijlpalen. Deze betonnen herinneringen, vaak op onwaarschijnlijke locaties – op de toppen van heuvels, aan de randen van dorpen, diep in bossen – waren meestal futuristisch van aard: vreemde vormen en structuren, vaak hoekig of bochtig. Veel van deze spomeniks (monumenten) werden ooit vereerd, maar worden nu alleen nog door spomenik-jagers bezocht. Nummer één staat in Ilirska Bistrica aan het begin van de rit. Hierna volgen onder meer het Monument voor de revolutie in Podgarić en het Monument voor slachtoffers van fascisme in Platak.
Een paar steden ten oosten van de bergketen, zoals Gospić en Sveti Rok, bieden accommodatie, eten en een vriendelijke ontvangst – bikepackers zijn hier een zeldzaam gezicht. Bedenk dat er nog steeds een aantal mijnenvelden tussen die twee steden liggen, hoewel ze goed zijn aangegeven. Nadat je hebt genoten van het uitzicht op de Adriatische Zee, glinsterend in de verte, daal je af van de Velebit naar Obrovac, waar de rivier de Zrmanja enkele zwemplekken biedt. Met nog ongeveer 160 km te gaan, is de aanloop naar Split relatief laaggelegen. Neem een pauze in de prachtige kustplaats (en Unesco-werelderfgoed) Trogir, voordat je je uitleeft in het dynamische Split. 122
© Dragoncello / Shutterstock; Leslie Kehmeier
Het laatste deel naar Split
Gids voor de Bikepacker
Adriatic Crest IlirskaBistrica 1
SLOVENIË
2
Šapjane
Učka Nature Park
Northern Velebit National Park
Rijeka
5
Šmrika 4
Pazin
3
Plitvice Lakes Bihać National Park
Brestova
Krk
KROATIË Gospić
Gračac
6
Paklenica National Park
Cres
Rovinj
BOSNIË EN HERZEGOVINA
Otočac
Vrbnik
Pula
Knin Obrovac
Šibenik
1500 m
km
7
8
Split
Trogir
Obrovac
Gospić 6
Šmrika 5
Vrbnik 100
9
4
0
Brestova
250
3
500
Ilirska Bistrica 2 Šapjane
750
1
1250 1000
200
300
Sinj
Krka National Park
Adriatische Zee
50 km
Livno
7
Zadar
N
Jajce
Bosanski Petrovac
400
500
123
600
9
Trogir
8
Split
Europa
Klimwerk: 14.395 m
Moeilijkheid: 3
Burrally Spanje
Voor een winterse ontsnapping biedt deze toegankelijke verkenningsboog door het achterland van Valencia onverharde wegen, eenzaamheid, warmte en een indruk van het landelijke Spaanse leven weg van de costa’s. De route is gebaseerd op een bikepacking-race, maar aangenamer in een meer ontspannen tempo.
Plannen en voorbereiden Logistiek
Risico’s
Uitrusting
Info
De route begint vanuit Vinaròs, een kustplaats 150 km ten noorden van Valencia. Treinen tussen de twee steden doen er ongeveer 2 uur over. Over het algemeen is het gemakkelijk om fietsen mee te nemen in de Spaanse treinen, maar houd er rekening mee dat sommige diensten het aantal fietsen per trein beperken. De route eindigt in Xàtiva, ten zuidwesten van Valencia en op iets minder dan 1 uur van de stad met de trein.
De zomerse hitte kan meedogenloos zijn en de meeste fietsers gaan dan ook in de lente, herfst of winter. Zorg er op de Burrally voor dat je voldoende water meeneemt. Technisch gezien is het illegaal om wild te kamperen in Spanje, maar vaak is het mogelijk om toestemming te vragen. Bosbranden vormen een eeuwigdurend gevaar in de drogere maanden en kampvuren zijn niet aan te raden.
Met een vrij hoog aandeel geasfalteerde wegen is een gravelbike met redelijk dikke banden prima voor de Burrally. Er zijn enkele grindpaden en ruigere rotsachtige delen waar je op moet letten. Een mountainbike zal op het grootste deel van de route langzamer zijn. Veel water mee kunnen nemen is een belangrijke overweging, aangezien het een droog landschap is. Neem als je in de winter rijdt een isolerende jas en een goede slaapzak mee voor koude nachten.
De Burrally-race begint in maart of april. Je kunt de route op elk moment rijden, maar de zomer, van juni tot september, is hier erg heet. De beste maanden zijn meestal maart tot juni en september tot november. Mensen rijden de tocht ook in de winter wanneer de dagen relatief warm kunnen zijn. Wildkamperen is niet toegestaan in Spanje, maar discrete kampeerders die geen sporen achterlaten hebben zelden problemen. Meer info vind je op burrally.wordpress.com.
124
E
en van de beste dingen van het huidige bikepacken is de gemeenschap die eromheen is ontstaan. Soms komen deze gelijkgestemde mensen samen voor een groepsrit die meer een rally dan een race is. Zo’n evenement was de Torino-Nice Rally, opgericht door James Olsen. Die slingerende rit door de zuidelijke Alpen inspireerde Luis Cordon in de Spaanse stad Valencia om een route te creëren die door het dorre achterland van de kuststad slingerde. Hij wilde pronken met de weinig bezochte landschappen en nuchtere lokale cultuur, en noemde de tocht de Burrally, een samentrekking van het Valenciaanse jargon voor gek of buitengewoon – burrà – en rally. De route van Cordon vertrekt vanuit de stad Vinaròs, die gemakkelijk te bereiken is met een van de zeer gebruiksvriendelijke treinen van Spanje. Het pad slingert dan de heuvels in en blijft daar ongeveer 644 km lang terwijl je naar het zuiden fietst. In een snel tempo doen de lokale bewoners de volledige route meestal in ongeveer zes dagen. De jaarlijkse rally is slechts toegankelijk voor zo’n dertig rijders en vindt plaats in maart of april. Bikepackers kunnen de route op elk moment van het jaar doen (maar sla de zomerse hitte liever over).
De heuvels in
Er wordt op deze route veel geklommen en de hellingen beginnen direct vanaf de start. Als je vanuit Vinaròs naar het westen rijdt, kom je in de uitlopers van de Sistema Ibérico, de oostelijke rand van een bergketen die zich over het noorden van Spanje uitstrekt tot aan La Rioja. Na de stad Rossell, ongeveer 32 km verderop, bevind je je op een hoogte van 457 m en vanaf hier wordt het alleen maar hoger. Op een geasfalteerde weg gaat het klimmen een beetje soepeler, terwijl je zigzagt door het bos en langs de 15de-eeuwse Ermita Santo Domingo in Vallibona.
© Cass Gilbert
Afstand: 695 km
Voorbij Vallibona verandert het asfalt in onverharde wegen en wordt het landschap een beetje wilder als je het Parc Natural de la Tinença de Benifassà binnenrijdt. Het grindpad weeft zich langs pijnbomen en rotsen, waar Spaanse steenbokken en wilde zwijnen rondzwerven. Als je omhoog kijkt, zie je misschien gieren en de brede spanwijdte van een Bonelli-arend. Na ongeveer 80 km passeer je de stad Morella, met zijn heuveltopkasteel dat een beetje aan Don Quichot en zijn zoektocht doet denken (hoewel hij uit La Mancha kwam, verder landinwaarts). Het klimmen gaat verder over een combinatie van onverharde en verharde wegen, met een top van 1524 m terwijl je de 1813 m hoge Penyagolosa omcirkelt. Dit is het middelpunt van het Parc Natural del Penyagolosa. Naar de top van de op een na hoogste berg in de regio Valencia leiden wandelpaden, hoewel ultralopers eenmaal per jaar 110 km naar de top rennen. De route daalt en passeert kleine witgekalkte gehuchten zoals Castillo de Villamalefa, maar reken er niet op dat er winkels open zijn. Mocht je geluk hebben, koop dan wat vijgen, kaas en brood om je voorraden aan te vullen.
Chulilla Een van de interessantste steden die je op de Burrally passeert, is Chulilla. De nederzetting dateert uit het eerste millennium v.C., maar de belangrijkste gebouwen, waaronder het fort, zijn voornamelijk middeleeuws, gebouwd in de 15de en 16de eeuw. Zoals gebruikelijk in Spanje werden moskeeën en kerken op elkaar gebouwd, naar de grillen van de ver schillende heersers. Er zijn ruïnes van een eerder Moors kasteel in de stad. Buiten Chulilla heeft de rivier de Turia op zijn route van de bergen naar Valencia kloven uitgeslepen. Deze rotswanden trekken van de herfst tot de lente klimmers aan en bieden een uitstekend aanbod van hoogwaardige klimroutes in alle categorieën (meestal moeilijk).
Rock and roll
Na Penyagolosa is het volgende oriëntatiepunt de stad Chulilla (linksboven), na zo’n 333 km ongeveer halverwege de route. Met een beetje steun van de overheid is Chulilla een van ’s werelds beste winterretraites voor bergbeklimmers geworden. Het is een betoverende plek, een cluster van witgekalkte gebouwen met rode dakpannen tussen rotskammen. Cafés en hostels herinneren je aan comfort, maar als de drukte je te veel wordt, kun je op de fiets springen en verder het Spaanse achterland in gaan. Vanaf hier loopt de grotendeels verharde route rond de spectaculaire El Júcarkloof voordat hij over onverharde wegen afdaalt naar het eindpunt bij Xàtiva. 126
© Wirestock Creators / Shutterstock; Unai Huizi Photography / Shutterstock; Cass Gilbert
Europa
Gids voor de Bikepacker
Burrally Parque Natural de la Tinença de Benifassà 3
Vallibona 1
Vilafranca
Xàtiva 9
2
500
Morella
Amposta
Vinaròs
4
Peñíscola 400
Parque Natural del Penyagolosa
Chera 8
Teresa
7
Chera
6
Castellón de la Plana
5
Teresa 6
Parque Natural de la Serra de Calderona
Chulilla
Fuentes de Ayódar 5
Balearische Zee
Sagunto
200
SPANJE
Chulilla 7
300
Fuentes de Ayódar
8
Valencia
Morella 3
Alginet
127
km
0
250
Vinaròs 1
Venecia
500
9
750
Xàtiva
1000
50 km
Vallibona 2
1250
N
Parque Natural de l’Albufera de Valencia 1500 m
Río Júcar
Vilafranca 100
4
© Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2023 © Lonely Planet 2022 D/2022/45/63 - NUR 501, 510 ISBN 978 94 014 8266 0
Algemeen directeur, uitgever Piers Pickard Co-uitgever Robin Barton Redacteur Polly Thomas Designer Ben Brannan Opmaker Jo Dovey, Keppie & Keppie (Nederlandstalige editie) Vertaling Ernst Schreuder Cartografen Katerina Pavkova, Bohumil Ptáček Foto-onderzoeker Ceri James Productie Nigel Longuet
Auteurs: Miles Arbour, Robin Barton, Matthew Crompton, Samuel Jones en Mark Watson Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Cartografie © Lonely Planet en © OpenStreetMap contributors NASA/METI/AIST/Japan Spacesystems, en U.S./Japan ASTER Science Team (2019). ASTER Global Digital Elevation Model V003 [Data set]. Distributed by NASA EOSDIS Land Processes DAAC, https://doi.org/10.5067/ASTER/ASTGTM.003. NASA JPL (2013). NASA Shuttle Radar Topography Mission Global 1 arc second [Data set]. NASA EOSDIS Land Processes DAAC, https://doi.org/10.5067/MEaSUREs/SRTM/SRTMGL1.003 British Oceanographic Data Centre (BODC) (2015) The GEBCO_2014 Grid [Data set], https://www.bodc.ac.uk/data/documents/nodb/301801/ Coverbeeld © Cass Gilbert
www.lannoo.com De auteurs en de redactie van Lonely Planet hebben de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld.
Het papier in dit boek is gecertificeerd volgens de regels van de Forest Stewardship Council®. FSC® staat voor milieuvriendelijk, sociaal verantwoord en economisch rendabel beheer van het bosareaal op de wereld.