van reizigers voor reizigers
TR
TTER
TSJECHIË
4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo Postbus/P.O. Box 23202 NL-1100 DS Amsterdam Zuidoost
e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Petra van Caneghem; 2022 Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto Vitaly Titov / Shutterstock oorspronkelijke titel Le Routard – Rép. tchèque-Slovaquie oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2022 © Cartografie Hachette Tourisme www.lannoo.com
D/2022/45/50 - ISBN 9789401482486 - NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
5
HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? Op deze pagina’s zetten we de toeristische highlights voor je op een rijtje – stuk voor stuk zijn het met recht topervaringen die je niet mag missen!
X
14 TOPERVARINGEN 16
17
PRAAG de zomer worden overal terrasjes neergezet en hoor je muziekensembles of solisten het beste van zichzelf geven in een vrolijke kakofonie. Blz. 000 Goed om te weten: ’s avonds zet het schaarse licht van de antieke straatlantaarns de architecturale uitspattingen van het oude Praag in een fluwelen gloed. De oude stad baadt in een mysterieuze, romantische sfeer … nova Tycho
T
Ople talo va
á
Italsk ská
ěl Šp an
cká
P ol s k á Blani
ké
eta nce
ská
Sm
t e ns
ds ká
A nn y Le
ov a
nov a
ov a
on
ngto
ils
W
Wa shi
Le g
er ov a
hra
nov a
Vino
lbí
Mezibr
ansk á
Muzeum
Ital
tal ple O
ňů
Ba
Ř Kosi
a N
nd Ji ská
čk ov a
di
pán Ště
Vo
věz
Na
á
Jungmannova
TÍ ĚS
e
M
Vodičko va
NÁ
Školská
top a 17. l is
d i k tská
á
dv or ál o Kr
á sk říš
h ýc
Můstek
Krak ovsk
Jilská
sk
uh á Dlo
va
Ed
p l oU vá r n y
ží
e ž Ed U í p va lová r n y
va ta ická
U
Na Kamp é
Křižovn
ská
á
ěj
sk
É
j am
Hlavní nádraží
ck
Bar
m
U Sovo vých
Husitská
lé
SK
bř.
Florenc
Na Florenci
31
MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Beroemde personen Cultureel erfgoed Drank Economie Film Geschiedenis Keuken Milieu Roken Werelderfgoed Zeden en gewoonten
32 37 38 40 41 42 53 56 56 56 57
het historische centrum van český krumlov
staat op de werelderfgoedlijst van unesco .
In het hoofdstuk ‘Praktisch’ vind je alle nuttige informatie over de bestemming. Lees er alles wat je moet weten over bijvoorbeeld verkeer en vervoer, geldzaken, taal en reisdocumenten.
60
X
61
TSJECHIË PRAKTISCH
62
- 78.870 km², ofwel iets groter dan de Benelux. - 10.680.000 inwoners in 2021. - 130 inwoners per km². - Praag. - Tsjechische kroon (CZK). - Tsjechisch (officiële taal), Slowaaks, Duits, Roma. staatsvorm - parlementaire democratie. president - Miloš Zeman (in 2018 verkozen voor 5 jaar). eerste minister - Petr Fiala (sinds 2021). bbp per inwoner - € 22.600. werkloosheidscijfer - 3,1%. menselijke ontwikkelingsindex - 0,900, 27ste op een totaal van 189. bevolking
bevolkingsdichtheid hoofdstad
munteenheid talen
reizen), workshops en andere activiteiten. Jeugddienst en ledenvereniging.
In België czechtourism benelux
- zie: Nederland.
In Nederland
czechtourism benelux - T (0615) 69 68 75. : amsterdam@czechtourism.com. bliek - Adolphe Buyllaan 154, 1050 Brussel T (02) 641 89 30 o brussels@embassy. o visitczechrepublic.com mzv.cz o mzv.cz/brussels. ambassade van de tsjechische repu ambassade van de tsjechische repu -
- Adolphe Buyllaan 150-152, 1050 Brussel T (02) 641 89 47. : ccbrussels@czech.cz o brussels.czech centres.cz/nl. wegwijzer reisinfo - Beenhouwersstraat 9, 8000 Brugge T (050) 33 75 88 : info@ wegwijzer.be o wegwijzer.be. Onafhankelijk reisinformatiecentrum met leeszaal (reisgidsen, tijdschriften, kaarten, reisverslagen). Uitgever van het magazine Reiskrant. Organisator van Reismarkt (reizigers informeren reizigers), Let’s Travel (online reizigersevent), Lang op Reis (langdurig tsjechisch centrum
Wegens CoviD-19 zijn de voorwaarden om de tsjechische republiek binnen te komen, gewijzigd, om de verplaatsingen van bezoekers en de circulatie van het virus te beperken. surf naar de website van de ambassade of van het tsjechisch Bureau voor toerisme (zie verder) en bekijk welke regels er op dit moment gelden (coronapas, vaccinatie …).
bliek
- Paleisstraat 4, 2514 JA Den Haag
T (070) 313 00 31 : hague@embassy. mzv.cz o mzv.cz/hague.
tsjechisch centrum - Westersingel 9, 3014 GM Rotterdam T (010) 225 13 : cchaag in 17 praag kun @czech.cz o rotterdam.czechcentres.cz/nl.
In Tsjechië ambassade van belgië - Valdštejnská 6, Malá Strana, 118 01 Praag T 533 525 : prague@diplobel.fed.be o diplomatie. belgium.be/czech_republic/. ambassade van nederland - Gotthardska 6/27, 160 00 Praag 6, Bubenec T 01 52 00. Fax: 01 52 56 : pra@ minbuza.nl o nederlandwereldwijd.nl/ landen/tsjechie/over-ons/ambassade-in-praag.
Identiteitsbewijzen In België
Een identiteitskaart volstaat. Kinderen onder de twaalf jaar moeten in het bezit zijn
`
Informatie over de voorwaarden m.b.t. corona vind je op volgende sites: o diplo matie.be en o rijksoverheid.nl/.
Internationale studentenkaart Deze kaart is in de hele wereld het bewijs dat je student bent. Hiermee kun je profiteren van verschillende voordelen, diensten en studententarieven (op vervoer, overnachtingen, cultuur enzovoort). Met de kaart heb je ook diverse speciale voordelen tijdens het reizen (korting op vliegtickets, hotels en jeugdherbergen, verzekeringen, simkaarten, autoverhuur).
van je paspoort, visa, bankpas, vliegticket(s), verzekeringspolis en hotelvouchers. stuur ze vervolgens als een pdf-bijlage in een mail naar jezelf. in geval van verlies of diefstal kun je die documenten dan heel gemakkelijk in een internetcafé weer (laten) afdrukken en zul je het probleem sneller kunnen oplossen bij de autoriteiten.
Internationale jeugdherbergkaart De jeugdherbergkaart is te gebruiken in meer dan negentig landen en opent de deuren van de vierduizend hostels van de keten Hostelling International. De openingstijden
Alvorens te vertrekken
TSJECHIË PRAKTISCH
Nuttige adressen
van een eigen identiteitsbewijs met foto, De kaart kost € 15. Je kunt deze verkrijverkrijgbaar bij de gemeentediensten van je gen op vertoon van je identiteitskaart, je woonplaats. Reist het kind met een van de studentenkaart en een foto bij: ouders, dan is het wenselijk dat de ouder die het niet vergezelt een schriftelijke toe- In België stemming opmaakt (in het Engels) en die connections - Connections Travel Shops laat legaliseren door het gemeentebestuur. in Aalst, Antwerpen, Brasschaat, Brugge, Brussel Centrum, Brussel Elsene, Brussel In Nederland Schuman, Brussel Toison d’Or, Brussels Een Europese identiteitskaart of pas- Airport, Gent, Hasselt, Kortrijk, Leuven, poort volstaat. Dat geldt ook voor kinde- Lommel, Mechelen, Mortsel, Oostende, ren. Reist het kind met een van de ouders, Roeselare, Sint-Denijs-Westrem, Sintdan is het wenselijk dat de ouder die het Niklaas, Stokkel (Kraainem), Turnhout, niet vergezelt een schriftelijke toestem- Ukkel, Vilvoorde. ming opmaakt (in het Engels) en die laat Call-Center T (070) 23 33 13 o connec legaliseren door het gemeentebestuur. tions.be. Ben je onder de 18 jaar en reis je alleen, Overzicht van locaties op o isic.be. met slechts een familielid of met een persoon die niet een van de ouders is, dan is In Nederland de schriftelijke toestemming van beide ou- kilroy travels netherlands ders vereist (in het Engels). Het bewijs Singel 413, 1012 WP Amsterdam T (020) moet worden gelegaliseerd. 524 51 00 o kilroytravels.nl. Er zijn ook Heb je niet de Belgische of Nederlandse kantoren in Utrecht, Den Haag en nationaliteit, neem dan contact op met de Groningen. ambassade van Tsjechië in België of joho - : info@joho.nl o joho.nl. Er zijn Nederland. kantoren in Den Haag (hoofdkantoor), Het is een goed idee om van al je be- Amsterdam, Leiden, Groningen en langrijke documenten (identiteitskaart, Utrecht. reispas, vliegtuigtickets, verzekeringspolis, Via o isicnederland.nl. e.a.) een fotokopie mee te .nemen op reis. je overal marionetten vinden VOOR DE ZEKERHEID … Bewaar de fotokopies niet op dezelfde plaats als de originele documenten. het is geen verkeerd idee om scans te maken
TSJECHIË PRAKTISCH
ABC vAn tsjeChië
ALVORENS TE VERTREKKEN
De tekst die in twee kolommen loopt, bevat praktische informatie zoals adresgegevens van instanties en webadressen ter voorbereiding op de reis.
ABC van Tsjechië Alvorens te vertrekken Budget Feestdagen en feesten Fooien Geldzaken Gezondheid Internetadressen Klimaat Overnachten Reisliteratuur Risico’s en ergernissen Taal en woordenschat Telecommunicatie Vervoer Winkelen
63
ABC VAN TSJECHIË oppervlakte
í
a kov
Gare Masarykovo
liti
AV
Po
ná
Křiží
za
CL VÁ
ncova
ssova
ná
Kroftova
Vl
í
bř
ež
ná
bř ná
te
ře Cih e l ná
ns
ká
Tomášská
Le
iná sem luž.
ká
p ucí ns
ežn
Florenc
ru
á žov
Čer
Křeme
Pštro
Vaníčkova
í
Je
Rů
V
ří č
NOVÉ MĚS TO
SENOVÁŽNÉ NÁM.
ká
Malostr.
Keplerova m ko ve
ko va
ad
oč
Hl
ká
Pa t
ups
Myslbeko va
sk
V Celnici
ns
ckého
í
Náměstí Republiky
pě
Pa
Pala
ov
Na
říč po
a
ilská Vorš
Lazarská
Bi
o Na p
nk
rštýné
Purkyňova
á
šn
ko
Můstek
ní
Národní trída
rovni
ř Pob
k Petrs
Tě
pří
za
á
bo va
á
Hybernská
STAVOSKÉ DIVADLO
JUNGMANNOVO NÁMĚSTÍ
Národ
řs k
ká
sk
Stadhuis
3
ol
tská
ká kenic
Celetná
S TARÉ tiř
e
hlá ru
Wilsonova
Be n
MĚS TO UHELNÝ Ry TRH
e Na P
X
STAROMĚSTSKÉ NÁMĚSTÍ MALÉ NÁMĚSTÍ
K l im e n
S ou
Ne
Lillová
Vo l t esská
kové El. Peš
30
á vitsk Kon om tol
Národní
O st
Janáckovo
In het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ gaan we dieper in op de geschiedenis, het cultureel erfgoed en de geografie van het land of gebied dat je bezoekt. Boeiende achtergrondinformatie om alvast thuis of tijdens de heenreis door te nemen.
Divadelni
Újezd
Kinského zahrada
Šermířská
tlé Sve
MOST LEGIÍMOST LEGIÍ
1
Dlou á M a sn
OudeStadsplein
MARIANSKÉ NÁMĚSTÍ
ká
Střelecký ostrov
Zborovská
Atletická
Plaská
400 m
Kaprova
Karlova
Anens
li ny
va rdo
Říční
Vitězná
200
KARLŮV MOST MOST
Karo
Újezd Všeh
Petřínské sady
Chaloupeckého
0
KARLŮV
Husova
Nosticova
a
ho vsk á
J. PALACHA NÁMĚSTÍ
Staroměstská
4
Karelsbrug Karelsbrug
šHa ká tals
ci Ke Štavni
-
MALTÉZSKÉ NAM.
Harantová
Josefov-wijk
SvobodyH
a Lannov
ásnovka
J OS EF OV há
Havlíčkova
Mostec Mišenská ká Pro kop ská
Bílkova
2
R yb n á
MALOSTRANSKÉ NÁM.
du
Ludvika
Na Františku Anežska
i
ě
Hellichova
ra
Beneše
da var
ží
í
Tržišt
Vrtbovská zahrada
lit sk á Karme
Lobkovická zahrada
M A LÁ S T R A N A
Stadion Strahov
MÁN MÁN ESŮV ESŮV MOS MOS T T
ře o ná b řákov
U milosrdných
va elo
á
Dvo
Revelučn
\tuinen
Thunovská
Nerudova
Sint-Nicolaaskerk 7 Vlašská
šsk
Ed
e e neš neš Be Be a rd
ížská
ská
HRADČANSKÉ u Zám NÁM. . scho ad Hr dy Ke
a rd
Hradební
i c ká
Úvoz
Vla
St
U Brusk kasár ých. en
s ká Malostranská štejn ald VWallenstein-
lec oře
Pohořelcem
Va níč ko v
a ko v
M ais
tán
1
olov a
eží nábr C h ot
5
Pař
á
h Po
vn
Gog
y hradb
Koninklijk paleis
Kos
Ka no
Ka
Lore
Hládkov
Parléřova
ké
ézn le že ky U láv
ínsk Č er n
Parléřova
Mariáns
Jelení
H R A D ČA N Y Nový S 6 vě t
HŮV ČEC ST MO
ní
nice
le
U B r us
Slunná
Je
tnaáb vřae
vé Horáko
Mi l a d y Curkrovarnická
Střešovická
Kos árk oV vo l
Daar hebben zich heel wat grote momenten uit de geschiedenis afgespeeld. Dit adembenemende theaterdecor is omzoomd met huizen in verschillende stijlen en ligt in de schaduw van de Týnkerk en het stadhuis. Het is het perfecte voorbeeld van de architecturale diversiteit van de stad. In
Kos árk ov o
VERGAAP JE AAN 1 HET PRACHTIGE OUDE-STADSPLEIN
62 62 64 66 66 66 69 69 70 71 72 73 73 77 78 80
6
HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? X
82
REISPLANNER BOHEMEN IN VIJF DAGEN
Elb
e
1 3 dagen in Praag 1 5 dagen in Bohemen
POLEN
1 7 dagen in Moravië
E 40
Karlovy Vary
5
Mariánské Lázně
5
E l be
PRAAG 1 2 3
Plzeň
4
Orlík
1
4 Zvíkov DUITSLAND D on
Het barokke dorpje Holašovice is Werelderfgoed.
au
Pardubice
7 Kutná Hora
6
7
Ostrava
Olomouc 5
a
•
av
cisterciënzerklooster in Zlatá Koruna op 8 km van de stad; het Rožmberkkasteel (25 km zuidwaarts) stroomopwaarts langs de Vltava. Dag 4: het barokke Holašovice, Werelderfgoed; het Zvíkovkasteel of het Orlikkasteel. Plzeň: het biermuseum, de fabriek van Pilsner Urquell, de grote synagoge. • Dag 5: de zuilenrijen van Mariánské Lázně. In Karlovy Vary: de warmwaterbronnen, de kristalfabriek Moser.
Dag 1: wandeling in het oude Tábor; het Hussietenmuseum; het Červená Lhotakasteel. Dag 2: České Budějovice, het plein met het stadhuis; de mooie huizen met arcaden in de Česká; de brouwerij Budvar; het Hluboká nad Vltavoukasteel op 11 km van de stad; Holašovice, het barokke dorpje dat Werelderfgoed is. • Dag 3: wandeling door het oude Český Krumlov; het kasteel en de tuinen; het Egon Schiele Centrum; het
•
Vl t
•
De Reisplanner stelt uitgewerkte reisprogramma’s voor om Tsjechië op de beste manier te ontdekken.
83
Holašovice 4
Telč
2 České
Budějovice
3
100 km
Tábor
Č. Krumlov
1
1
Třebíč 2
Kroměříž
4 Brno
Slavonice
3
OOSTENRIJK
5
SLOWAKIJE Lednice-Valtice Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco
MORAVIË IN ZEVEN DAGEN
•
Dag 1: Telč, het historische centrum en het marktplein; het kasteel met museum; het park met vijver; Slavonice: het plein en het sgraffito op de huizen. Dag 2: Třebíč, de Sint-Procopiusbasiliek; Karlovo náměstí; de Joodse wijk, de synagoge en de begraafplaats. • Dag 3: Lednice-Valtice, dit natuurgebied omvat twee plaatsjes en is bezaaid met wijngaarden, kastelen, meren en parken. Het Lednicekasteel, het park met zijn vijvers. Het kasteel van Valtice en een wandel- of fietstocht in de omgeving. • Dag 4: Brno: het historische Brno, het kapucijnerklooster, het Museum van Moravië, de Petrus-en-Pauluskathedraal,
•
het Spilberkkasteel. Rijd vervolgens naar Slavkov, waar de Slag bij Austerlitz plaatsvond. Dag 5: Kroměříž en Olomouc: het Bisschoppelijk Paleis van Kroměříž en de tuinen. In Olomouc: de historische barokke stad, Horni náměstí, het Museum voor Moderne Kunst. • Dag 6: Moravisch Walachije, Rožnov en Stramberk. Tussenstop in Ostrava, bezoek aan de DOV. ’s Avonds duik je de bars in. • Dag 7: terugkeer naar Praag, het kasteel van Pardubice. Kutná Hora: de SintBarbarakathedraal, het Kasteeltje en de oude zilvermijnen, de Allerheiligenkapel van Sedlec.
•
Door deze beknopte inhoudsopgave per deel van de gids te gebruiken hoef je niet telkens terug te bladeren naar de algehele inhoudsopgave voor in het boek.
Bohemen
344
opkomst van de hussieten, gestimuleerd door eeuwenoud denken, de schaamte over de verkoop van aflaten en de wereldlijke almacht van de Katholieke Kerk – die aan het einde van de 13de eeuw een derde van het land in handen heeft. Je maakt kennis met de prediker Jan Hus, de martelaar van het vrije denken die op de brandstapel werd gezet in 1415. Hij wordt ook wel de voorloper van Luther genoemd. Ook de verschrikkelijke Žižka komt voorbij, de hussitische legerleider die niet aarzelde om hele steden uit te roeien als ze zich niet aan hem wilden onderwerpen. Wapens en maquettes illustreren de vijf grote veldslagen (1420-1435). In de loop der tijd en ondanks de excessen zijn de hussieten een nationale referentie geworden die symbool staat voor het bijzondere gevoel en het verzet van de Tsjechen. Mooie maquette van de stad in de 17de eeuw. • In de grote gotische zaal op de eerste verdieping worden concerten gehouden. Je ziet er een ruiterstandbeeld van Žižka en een schilderij over de veroordeling van Jan Hus. • Van hieruit heb je ook toegang tot een netwerk van ondergrondse kelders, 650 m lang (in de zomer bezoek om 10.00 en 11.00 u, daarna om het halfuur tot 16.00 u; toegangsprijs: 70 CZK, meertalige tekst). Als koninklijke stad had Tábor het recht om bier te brouwen. De temperatuur in de kelders (7-8 °C) was perfect om het bier te laten rijpen. Ze werden ook gebruikt om goederen
van handelaren en verkopers op te slaan. Oneffen en glibberige vloer. Niet echt een boeiend bezoek.
XX
Enkele van de mooiste gebouwen van het oude Tábor liggen in de wandelstraat Pražská. Op nummer 220 het huis Kostinicky (plattegrond B1-2), renaissance op een gotische onderbouw, bijzonder vanwege de originele uitspringende eerste verdieping. In de gevel met trompe-l’oeil van nummer 223 zit een kogel uit de tijd van het beleg door de Zweden in 1648. Nog wat verderop, aan de rechterkant, zie je links het opmerkelijke huis Stárek (plattegrond B2). Het werd gebouwd in 1526 en de prachtige gevel is versierd met sgraffiti (1570): plantenmotieven, gevechtstaferelen. Tegenover het Moccacafé (zie ‘Eten’) sta je even stil bij een uitzonderlijk (en uniek) voorbeeld van een Vlaams renaissancehuis uit 1603 (plattegrond B2). Uitzonderlijk rijk uitgewerkt front, versierd met kleine pinakels. Věž Kotnov (plattegrond A2): onderaan de X Klokotská. Geopend juli-okt. di.-zo. 9.00-17.00 u. Toegangsprijs: 70 CZK, kortingen mogelijk. Deze 15de-eeuwse toren leunt aan tegen de Bechyňepoort (Bechyňská brána) en is het enige overblijfsel van de oude walmuren. Klein museum over het leven in de middeleeuwen. Mooi uitzicht op de oude stad.
MORAVIË ZUID-MORAVIË . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347 TELČ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 347 TŘEBÍČ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 353 ZNOJMO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 358 MIKULOV. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 361 LEDNICE-VALTICE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 365 BRNO . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 368
`
KROMĚŘIŽ . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 385 ZLÍN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 388 NOORD-MORAVIË. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390
WIST Je DIT?
OLOMOUC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 390 HET FEMINISME ONDERDRUKT! | In de 16de eeuw was een kleine kelder onder het Radnice (stadhuis) voorbehouden aan vrouwen ‘met een grote mond’. Vrouwen dus die zich niet de mond lieten snoeren … de feministen van toen. De vrouwen werden er een hele dag opgesloten, zodat ze een toontje lager zouden zingen!
OSTRAVA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 400 MORAVISCH WALACHIJE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 404 ROŽNOV . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 405 ŠTRAMBERK . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 407 KOPŘIVNICE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 409
Op de eerste pagina van elk nieuw deel zijn de niet te missen bezienswaardigheden al in kaart gebracht met een paginaverwijzing voor wie ze direct wil raadplegen.
MORAVIË XXX
Marktplein (Telč) Joodse begraafplaats (Mikulov) Aartsbisschoppelijk kasteel (Kroměřiž) Bloementuin (Kroměřiž) Dolní Oblast Vítkovice
351 365 386 387 403
ZUID-MORAVIË Moravië, een regio in het oosten van Tsjechië, is goed voor iets minder dan een derde van het grondgebied (22.000 km²) en een bevolking van zo’n 3 miljoen. De natuurlijke bufferzone tussen Bohemen en Slowakije beslaat het bekken van de rivier Morava (een zijrivier van de Donau). Hier komen minder toeristen dan in Bohemen, het is er minder bebost, het landschap is wat minder grillig, maar mooi en landelijk. Moravië heeft een eigen identiteit, een heel mooie folklore en zeer levendige tradities. De Moraviërs kijken lichtjes neer op het ‘voorstadse Tsjechisch’ dat in Praag wordt gesproken en op hun (relatieve) onverschilligheid tegenover alles wat met religie te maken heeft. Hier zijn de mensen trots dat ze katholiek zijn!
TELČ
m
de bloementuin in kroměřiž is een barokke tuin in italiaanse en hollandse stijl .
5400 INWONERS
Het aardigste en mooiste stadje van Zuid-Moravië, 38 km ten oosten van Jindřichův Hradec (Bohemen) en 95 km ten westen van Brno. Wij waren er meteen weg van! Het heeft zich teruggetrokken binnen zijn oude vestingmuren en wordt omsloten door waterpartijen, alsof het zijn opmerkelijke renaissancistische architectuur zo beter wil beschermen. Het landschap zelf is doorspekt met waterpartijen. Het historische centrum is bovendien Werelderfgoed. Het prachtige marktplein is omzoomd met tientallen oude woningen (in pastelkleuren, gevels met rolornamenten, gebeeldhouwde frontons, erkers, sgraffiti, arcaden …), een pareltje.
7
Bohemen
266
Om vlot door de gids te navigeren, wordt per stad of regio dezelfde informatiestructuur gehanteerd: praktische informatie - informatie over verblijf: slapen, eten, iets drinken, uitgaan - informatie over de bezienswaardigheden.
267
families. In de 15de eeuw zou de hussitische krijgsheer Jan Žižka het beleg hebben verslagen voor de burcht. Doordat de levensmiddelen opraakten, besloten de belegerden de tegenstander met een list te intimideren. Ze gooiden hun hele voorraad naar hun vijand, alsof ze het nog een jaar konden volhouden! De ontmoedigde hussieten braken het beleg op. een bekende maar pikante legende! sinds 1993 is het kasteel opnieuw eigendom van de familie Kinský. Op talrijke plaatsen zijn gaten in de gevel te zien. Ze dienden om de balken van de stellingen vast te zetten waarop de stenen tijdens de bouw werden gelegd. De kleinere stenen zonder gaten zijn de oudste. • Vartemberkpaleis: bekijk vlak voor de trap de anonieme rode houtskooltekeningen op de muren. Ze dateren uit het eind van de 16de eeuw. In de wapenzaal zijn reusachtige geweren te zien. let op nummer 89: er waren wel twee sterke kerels nodig om dat geweer te dragen! Heb je de druipsporen op de ramen gezien? Dat is niet te wijten aan een fout, maar wel aan de techniek van het glasblazen in die tijd. Verder ook nog een schilderij dat Štěpán Kinský, de meest illustere telg, afbeeldt. Hij was een heel goed schermer, die tijdens een verblijf in parijs in de jaren 1720 een markies tijdens een duel doodstak. Voor zijn verdediging werd aangevoerd dat hij werd uitgedaagd door de markies! WAT IS ER TE DOEN IN HET TSJECHISCH PARADIJS?
XX
Prachovské Skály: ongeveer 5 km van Jičín, via weg 35 (E 442). Neem de richting Jinolice en beklim gedurende 5 km een bosweg. Sla niet af naar Prachov, maar volg het bord ‘Turistická chata’ tot aan het einde van de weg T 777 917 646 of 777 902 232 o prachovske skaly.com. Geopend juli-aug. dag. 8.00-18.00 u; april-juni en sept.-dec. dag. 9.00-17.00 u. De rest van het jaar gesloten. Toegang: 100 CZK; kortingen mogelijk. Parkeren: 100 CZK . Het lijkt wel `
een soort natuurlijke stad, met haar zandstenen torens, geheime doorgangen en in de rotsen gehouwen trappen. tussen de rotsen lopen diverse wandelpaden, die gemarkeerd zijn met verschillende kleuren. sommige toegangen zijn beveiligd met ijzeren relingen. De gele route geeft een wandeling van ongeveer 1 uur aan, de groene (3,5 km) van zo’n twee uur. neem iets voorbij de ingang de Keizerskloof (Cisařská chodba), die op sommige plekken een enge canyon vormt. De rotsen zijn vernoemd naar hun vorm: Reus, Moeder en Zoon … een eerste panorama van de het Viskeřgeberge en de rotstorens van trosky. en dat is nog maar een begin …
X
hruboskalsko: in Hrubá Skála. Dit is de drukst bezochte rotsstad, misschien wel omdat er in de omgeving en vanaf het parkeerterrein van hotel Štekl wandelpaden vertrekken. Het Myší Díra (letterlijk het ‘Muizengat’!) is een zeer smalle doorgang. Bezoek ook de indrukwekkende rotsformatie aan het meer Věžický rybník. Je kunt klimmen, maar je moet wel over een goede conditie beschikken. `
X
Kasteel van hrubá Skála (hrad hrubá Skála): achter het parkeerterrein van Hotel Štekl, voorbij de brug met 2 barokke standbeelden. Toegang tegen betaling . Het neogotische kasteel werd omgebouwd tot luxehotel. Het uitzicht vanaf het laatste hof met een indrukwekkende gekanteelde toegangspoort op de rotstorens rechtvaardigt de hoge toegangsprijs. loop de kleine uitsprong bij het belfort op.
NOORD-BOHEMEN De Elbe loopt als een spil van het zuiden naar het noorden door Noord-Bohemen. Volgens de legende zouden de eerste Slavische stammen zich in deze vallei hebben gevestigd. Ten westen van de Elbe vormt een gebergte de grens met Duitsland. De streek is nu zeer geïndustrialiseerd, met veel fabrieken en bovengrondse lignietmijnen. Er komen abnormaal veel kankers en aangeboren afwijkingen voor, en zure regen heeft een groot deel van de bossen aangetast. Toch heeft Noord-Bohemen ook een paar steden met een rijk cultureel verleden te bieden, zoals Osek, Teplice, Litoměřice, Terezín, Liberec. En zelfs een paar interessante natuurgebieden.
LIBEREC 102.000 INWONERS
Deze stad ligt op amper een paar kilometer van Polen en heeft verschillende troeven, zoals een rijk verleden, een intens cultureel leven, diverse sportactiviteiten en een aantrekkelijke natuur in de omgeving ervan. In tegenstelling tot het noordwesten van Bohemen is deze streek niet aangetast door milieuvervuiling. De stad ligt in een vallei die gekneld zit tussen de Ještědheuvel en het Jizerskégebergte en is een goed vertrekpunt voor aangename wandelingen in de wouden eromheen. Die ligging heeft ook de geschiedenis van Liberec bepaald. Tijdens de middeleeuwen was het een doorgangsstad voor handelaren en Liberec ontdekte al snel zijn commerciele roeping. Aan het begin van de 19de eeuw telde de stad vijftig textielfabrieken en was ze de op een na grootste van Bohemen en werd het ‘Tsjechische Manchester’ genoemd. Nu bezit Liberec verscheidene theaters, talrijke galeries en een leuke zoo die bekend is in het hele land. AANKOMST EN VERTREK
`
XX maloskalsko: ten noorden van Turnov gelegen . De ‘parel van het tsjechisch paradijs’ `
deed dienst als schuilplaats voor de protestanten onder de Habsburgers. De wirwar van rotsen (Kalich, Chléviště enzovoort), grotten en engten is namelijk een ideale plek om je ergens voor te verschuilen. Je vindt hier heel wat geologische bezienswaardigheden. Je kunt hier interessante en gemakkelijke wandelingen maken die geschikt zijn voor het hele gezin. pensions in de omgeving.
• Dienstregeling en reserveringen: o idos.cz en cd.cz. • met de auto: 96 km van praag en 51 km van Mladá Boleslav via de e 65. • met de trein: af te raden, zowel vanuit praag als vanuit Mladá Boleslav, want je moet te vaak overstappen. • met de bus: dag. bussen vanuit praag (busstation Florenc en Černý Most). Reken op ongeveer 1¼ uur rijden.
i
I
NUTTIG ADRES
informační centrum: Dr. E. Beneše náměstí 23. Links van het stadhuis T 485 101 709
o visitliberec.eu. Juni-sept. geopend ma.-vr. 8.00-18.00 u, za.-zo. 9.00-12.00 u. Okt.-mei ma.-vr. 8.00-17.00 u, za. 9.00-12.00 u, zo. gesloten . plattegronden met fietsroutes, folders in het engels en in het Duits over de bezienswaardigheden van de stad en de streek. Goed gedocumenteerd en behulpzaam personeel. `
SLAPEN, ETEN
VrIJ GoeDKooP ToT DoorSneePrIJS Behalve de hotels die wij hier vermelden, zijn er nog een heleboel pensions te vinden langs het traject van tram 3 (richting Ještěd). Hun voordeel: ze liggen in het groen en toch op slechts 20 min van het centrum.
WIST JE DIT? Let op deze kaders voor interessante weetjes.
AANDUIDING TROTTERTIPS
X
trottertip
XX
interessant
XXX
niet te missen
VERKLARING VAN DE SYMBOLEN
A algemeen q autoverhuur s bank O busstation D café, bar C camping p consulaat E dansen c duiklocatie W internetcafé f fietsverhuur F haven h honden toegestaan Y ijssalon
I informatie d kindvriendelijk i koffie- of theehuis M livemuziek, concert L luchthaven e metrostation N ontbijt P parkeren Q patisserie B postkantoor R restaurant a roken verboden H slapen b skistation
g snackbar Z strand U taxi J theater S treinstation V voorzieningen voor rolstoelgebruikers
j wandelen k winkelen m Unesco-werelderfgoed r zwemgelegenheid T telefoonnummer o website : e-mailadres
LiBerec slapen, eten
Aan de rand van de pagina’s zorgen een duimgreep en een kopregel ervoor dat je direct ziet welke informatie er op de betreffende pagina wordt geboden.
8
INHOUD INLEIDING ���������������������������������12
PRAAG EN
VEELGESTELDE VRAGEN ����������14
MIDDEN-BOHEMEN
TOPERVARINGEN ����������������������16 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��������������30 Beroemde personen ������������������������������������������32 Cultureel erfgoed ����������������������������������������������37 Drank �����������������������������������������������������������������38 Economie �����������������������������������������������������������40 Film ��������������������������������������������������������������������41 Geschiedenis �����������������������������������������������������42 Keuken ��������������������������������������������������������������53 Milieu ����������������������������������������������������������������56 Roken ����������������������������������������������������������������56 Werelderfgoed ��������������������������������������������������56 Zeden en gewoonten ����������������������������������������57 REIZEN NAAR TSJECHIË �����������58 TSJECHIË PRAKTISCH ��������������60 ABC van Tsjechië �����������������������������������������������62 Alvorens te vertrekken ��������������������������������������62 Budget ���������������������������������������������������������������64 Feestdagen en feesten �������������������������������������66 Fooien ����������������������������������������������������������������66 Geldzaken ����������������������������������������������������������66 Gezondheid �������������������������������������������������������69 Internetadressen �����������������������������������������������69 Klimaat ��������������������������������������������������������������70 Overnachten ������������������������������������������������������71 Reisliteratuur ����������������������������������������������������72 Risico’s en ergernissen �������������������������������������73 Taal en woordenschat ���������������������������������������73 Telecommunicatie ���������������������������������������������77 Vervoer ��������������������������������������������������������������78 Winkelen �����������������������������������������������������������80 REISPLANNER TSJECHIË ����������82
Praag ����������������������������������������������������������������89 IN DE OMGEVING VAN PRAAG
227
TEN NOORDEN VAN DE HOOFDSTAD ������230 Nelahozeves ����������������������������������������������������230 Mělníkkasteel �������������������������������������������������232 Kokořínkasteel ������������������������������������������������233 TEN OOSTEN VAN DE HOOFDSTAD ���������234 Kutná Hora ������������������������������������������������������234 TEN ZUIDEN VAN DE HOOFDSTAD �����������240 Botanisch park van Průhonice �������������������������240 Český Šternberkkasteel ����������������������������������241 Konopištěkasteel ��������������������������������������������242 TEN WESTEN VAN DE HOOFDSTAD ���������244 Karlštejnkasteel ����������������������������������������������244 Křivoklátkasteel ����������������������������������������������247 Lidice ���������������������������������������������������������������249
X BOHEMEN
9
Český Krumlov �������������������������������������������������319 Rožmberk nad Vltavou ������������������������������������330 Třeboň ��������������������������������������������������������������331 Jindřichův Hradec �������������������������������������������335 Tábor ����������������������������������������������������������������339
MORAVIË
OOST-BOHEMEN 253 Hradec Králové ������������������������������������������������253 Litomyšl �����������������������������������������������������������259 HET TSJECHISCH PARADIJS 263 Hrubá Skála �����������������������������������������������������264 NOORD-BOHEMEN 267 Liberec �������������������������������������������������������������267 Mladá Boleslav �����������������������������������������������270 Terezín (theresienstadt) �����������������������������������271 WEST-BOHEMEN 274 Karlovy Vary ����������������������������������������������������275 Loket ����������������������������������������������������������������282 Cheb ����������������������������������������������������������������283 Mariánské Lázně ���������������������������������������������286 Plzeň ����������������������������������������������������������������292 Domažlice ��������������������������������������������������������299 Klatovy ������������������������������������������������������������300 ZUID-BOHEMEN 302 Šumava (Boheemse Woud) �����������������������������303 Písek ����������������������������������������������������������������304 České Budějovice ��������������������������������������������309 Prachatice �������������������������������������������������������317 Holašovice �������������������������������������������������������318
ZUID-MORAVIË 347 Telč ������������������������������������������������������������������347 Třebíč ���������������������������������������������������������������353 Znojmo ������������������������������������������������������������358 Mikulov �����������������������������������������������������������361 Lednice-Valtice ������������������������������������������������365 Brno �����������������������������������������������������������������368 Kroměřiž ����������������������������������������������������������385 Zlín ������������������������������������������������������������������388 NOORD-MORAVIË 390 Olomouc ����������������������������������������������������������390 Ostrava ������������������������������������������������������������400 Moravisch Walachije ��������������������������������������404 Rožnov �������������������������������������������������������������405 Štramberk ��������������������������������������������������������407 Kopřivnice �������������������������������������������������������409 FOTOVERANTWOORDING �������� 412 REGISTER ��������������������������������� 413
10
Mariánské Lázně is Werelderfgoed.
KAARTEN EN PLATTEGRONDEN Afstanden tussen de steden �������������������������� 79 Brno �������������������������������������������������������������� 370 Ceské Budě Jovice �������������������������������� 310-311 Český Krumlov ���������������������������������������������� 320 Cheb ������������������������������������������������������������� 285 Hradec Králové ��������������������������������������������� 254 Jindřichův Hradec ���������������������������������������� 336 Karlovy Vary ������������������������������������������������� 276 Kutná Hora ��������������������������������������������������� 235 Mariánské Lázně ������������������������������������������ 287 Olomouc ����������������������������������������������� 392-393 Písek ������������������������������������������������������������� 305 Plzeň ������������������������������������������������������������� 293 Praag, Metrokaart ������������������������������������������ 93 Praag – plattegrond I ���������������������������� 102-103 Praag – plattegrond II ��������������������������� 104-105 Praag – plattegrond III �������������������������� 106-107
DUITSLAND
POLEN
Praag Brno
SLOWAKIJE
OOSTENRIJK HONGARIJE ROUMANIE
Praag – plattegrond IV �������������������������� 108-109 Praag – detailkaart Malá Strana ���������� 110-111 Praag – detailkaart centrum ����������������� 112-113 Praag, de omgeving van, overzichtskaart ������������������������������������ 228-229 Praagse Burcht ��������������������������������������������� 191 Praag, Sint-Vituskathedraal ������������������������� 194 Reisplanner ����������������������������������������� 83, 84-85 Tábor ������������������������������������������������������������� 340 Telč ��������������������������������������������������������������� 349 Topervaringen �������������������������������������� 16-17, 25 Třebíč ������������������������������������������������������������ 354 Třeboň ����������������������������������������������������������� 332 Tsjechië, overzichtskaart �������������������������������� 59 West-Bohemen, overzichtskaart ������������������ 274 Zuid-Bohemen, overzichtskaart ������������������� 302 Zuid-Moravië, overzichtskaart ��������������������� 348 ITALIE
SLOVÉNIE CROATIE
INHOUD
11
de bouw van de sint - barbarakathedraal in kutná hora duurde 170 jaar .
12
INLEIDING
D
it land in Midden-Europa kwam al vaak ter sprake dankzij de beroemde kunstenaars dat het voortbracht (Kafka, Smetana, Dvořák, Miloš Forman, Kundera, Alexander Dubček, Václav Havel …). Toch is het nog weinig bekend of geliefd, hoewel steeds meer toeristen Praag bezoeken. De voormalige koninkrijkjes Bohemen en Moravië hebben een bewogen geschiedenis achter de rug. De autochtone bevolking, die ondertussen was opgegaan in het immense Heilige Roomse Rijk en later Oostenrijk-Hongarije (dynastie van de Habsburgers), moest voortdurend vechten voor haar onafhankelijkheid en vrijheid. Soms behaalde ze een overwinning – die echter meestal van korte duur was – dan weer leed ze zware nederlagen.
GENIET NIET VAN HET LICHT AAN HET EINDE VAN DE TUNNEL. HET IS GEWOON EEN TEGEMOETKOMENDE TREIN. Tsjechisch spreekwoord En dan is er dat magische cijfer 8, het symbool van grote hoop, van gemiste kansen en van ‘begrafenissen’: in 1848 was er de revolutionaire wind die over Bohemen, Slowakije en ongeveer heel Europa waaide; in 1918 werd het land onafhankelijk nadat OostenrijkHongarije uit elkaar gevallen was; in 1938 was er de Conferentie van München en de
De Šumava is een bergketen van 140 km lang.
inlijving bij het Derde Rijk; in 1948 de coup van Praag; in 1968 kwam er een einde aan de ‘lente’ … Pas met de Fluwelen Revolutie in 1989 werd de reeks doorbroken. Een reis naar Bohemen en Moravië is een duik in de geschiedenis, terug naar de roots van het Centraal-Europa op de grens tussen het Germaanse en het Slavische Rijk, een streek waar sterk is gevochten om invloed. Tsjechië biedt een feeërieke aanblik van platteland en bossen, een snoer van kastelen, een regenboog van renaissancestadjes of barokke pareltjes in pastelkleuren. Achter elke hoek zit een stukje geschiedenis verborgen. En dan is er nog Praag, meer dan eens geroemd als de ‘betoverende hoofdstad van Europa’!
X In Tsjechië worden talrijke folklore feesten en muziekfestivals georganiseerd.
13
14
VEELGESTELDE VRAGEN WELKE DOCUMENTEN HEB JE NODIG OM NAAR TSJECHIË TE REIZEN?
KUN JE IN TSJECHIË MET DE EURO BETALEN?
Voor inwoners van de EU volstaat een identiteitskaart of paspoort.
De Tsjechische munt is nog altijd de kroon (CZK), maar omdat heel wat handelaren euro’s accepteren, wordt de munt er zo’n beetje als een tweede nationale munt beschouwd. Midden 2022 bedroeg de wisselkoers 24,74 CZK voor € 1 of € 4,04 voor 100 CZK.
WAT IS DE BESTE PERIODE OM NAAR TSJECHIË TE REIZEN?
Praag is een stad die je het hele jaar door kunt bezoeken. De lente en de herfst zijn ideale seizoenen (mei, juni, september, oktober). Maar ook de winter is leuk. Het is dan lekker koud en er ligt sneeuw (januari, februari). Er zijn dan minder toeristen (behalve met Kerstmis), maar de stad is nog even mooi. Olomouc in Moravië is misschien wel een van de mooiste stadjes in Tsjechië.
IS TSJECHIË EEN DUUR LAND?
Logeren in Praag kan duur uitpakken. Je zult vooral geld kunnen besparen op je eetbudget, want de prijzen van de maaltijden zijn aangepast aan de plaatselijke koopkracht. Ook het openbaar vervoer is goedkoop. Trek een voldoende groot budget uit voor cultuur: de prijzen variëren, maar je moet altijd betalen! In de rest van het land volstaat een iets kleiner vakantiebudget. HOELANG IS HET VLIEGEN?
Reken op anderhalf uur vanuit Brussel of Amsterdam. WAT IS DE BESTE MANIER OM JE TE VERPLAATSEN IN TSJECHIË?
Praag is niet zo heel groot en je kunt de stad dan ook gemakkelijk te voet verkennen. De bezienswaardigheden die iets verderop liggen, kun je gemakkelijk met het openbaar vervoer bezoeken. Het land zelf beschikt over goed openbaar vervoer met een uitgebreid netwerk van spoorwegen en buslijnen. Met de auto heb je wel meer vrijheid. Als je de snelweg wilt gebruiken, heb je een vignet nodig (vaak inbegrepen als je een auto huurt). De treinen in Tsjechië zijn modern. IS TSJECHIË EEN VEILIG LAND?
Praag is niet onveiliger dan andere Europese hoofdsteden, dus let gewoon op zoals je
X
15
Tsjechië is een droombestemming voor liefhebbers van raften.
elders zou doen! Let op voor zakkenrollers op drukke plaatsen. Neem alleen een taxi die de prijzen toont en uitgerust is met een meter. Parkeer op bewaakte parkeerplaatsen. MET WELKE TAAL KUN JE JE IN TSJECHIË BEHELPEN?
Het Tsjechisch is niet bepaald een taal die je gemakkelijk onder de knie krijgt … Engels raakt steeds meer ingeburgerd bij jongeren en in grote steden en wint het van het Duits, dat ook nog vaak wordt gesproken aan de grens met Duitsland en Oostenrijk. Frans is een zeldzaamheid. IS ER EEN TIJDVERSCHIL?
Nee, geen enkel! Het enige verschil, 1000 km meer naar het oosten, is dat de zon iets vroeger opkomt, maar ook iets vroeger ondergaat.
ZIJN BOHEMEN EN MORAVIË OOK GOEDE BESTEMMINGEN VOOR FIJNPROEVERS?
De traditionele Tsjechische keuken is royaal en gevarieerd, maar niet bijzonder verfijnd. Je houdt maar beter van vlees en kool. Een voordeel is wel dat je in volkse tavernes heel goedkope maaltijden kunt krijgen. Vooral in Praag vind je uitstekende restaurants die ook buitenlandse (vaak Italiaanse) gerechten op de kaart zetten. Er zijn tegenwoordig ook enkele vegetarische restaurants. WELKE SPORTEN KUN JE ER BEOEFENEN?
Fietsen en mountainbiken natuurlijk, maar ook wandelen in de nationale parken. Tsjechië is een droombestemming voor liefhebbers van klimmen en raften. De nationale sport is ijshockey.
14 TOPERVARINGEN 16
PRAAG
nova Tycho
Vlašská
š
Vrtbovská zahrada
a
ho vsk á
va rdo
Ří čn í
Kinského zahrada
Janáckovo
kov El. Peš
Š er m íř s k á oftova
Vaníčkova
400 m
4
KARLŮV
g
MOST
MOST LEGIÍ
Střelecký ostrov
Zborovská
200
Újezd
Atletická
Plas ká
Chaloupeckého
0
U ež
min ář e Cih e l ná
. se l už
U
ká
Vitězná
Stadion Strahov
í
Ed
í ež
bř ná
ká
Harantová
Všeh
Petřínské sady
Be
a rd
MÁN ES MOS ŮV T
Karelsbru
Pro k skáop-
Hellichova ra
M i še n s
Új e z d
St
á
MALTÉZSKÉ NAM.
MALÁ STRAN A
Va níč ko v
teck
Nosticova
Lobkovická zahrada
M os ě
lit sk á Karme
V la
á sk
Tržiš t
MALOSTRANSKÉ NÁM.
Na Kamp é
Sint-Nicolaaskerk 7
lec oře
Pohořelcem
Thunovská
Nerudova
Úvoz
\tuinen ns
s ká
HRADČANSKÉ uZ NÁM. ad ám. sch Hr od y Ke
te
i c ká
Le
ká
p ucí ns
s ká Malostranská štejn ald VWallenstein-
U So vový ná ch bř.
h Po
t án
Koninklijk paleis
Malostr.
Myslbeko va
Parléřova
vn
a ko v U Bru sk kasáreých. n
Tomášská
ko ve m
ko va
ad
Ka
e Lor
Hládko v
Hl
oč
á
Pa t
Ka no
C h ot
5
HR A D ČAN Y Nový S 6 vě t ínsk Č er n
Parléřova
y h ra d b
olov a
ézn le y že vk U lá
Keplerova
ní
nské
nice
le Je
U B r us
Slunná
ešovická
M a r iá
Jelení
Go g
bř
Curkrovarnická
va
vé Horáko
Mi l a d y
ná
Daar hebben zich heel wat grote momenten uit de geschiedenis afgespeeld. Dit adembenemende theaterdecor is omzoomd met huizen in verschillende stijlen en ligt in de schaduw van de Týnkerk en het stadhuis. Het is het perfecte voorbeeld van de architecturale diversiteit van de stad. In
de zomer worden overal terrasjes neergezet en hoor je muziekensembles of solisten het beste van zichzelf geven in een vrolijke kakofonie. Blz. 149 Goed om te weten: ’s avonds zet het schaarse licht van de antieke straatlantaarns de architecturale uitspattingen van het oude Praag in een fluwelen gloed. De oude stad baadt in een mysterieuze, romantische sfeer …
Kos árk ov o
VERGAAP JE AAN HET PRACHTIGE OUDE-STADSPLEIN
1
X
1
Ed
17
Beneše
da var
T
d i k tská
á
dv or ál o Kr
Florenc
Na Flor
Husitská
á
It al s k á sk
ěl Šp an
nov a
on i ls
W
á
ské
rad sk
Lete n
oh
et a n ce
sk á
er ov a
Le g
ezibra nsk á
Vin
Sm
It a l
ov a
gto
O
Wa shin
pl et
al
Na
Muzeum
P ol s k á l a ni c ká
sk říš nd Ji sk á
vě zň ů
ín o va
a
pá n
Op let
á
á
ičk ov a
alo va
sk
Hlavní nádraží
ch
Vo d
a íkov
Gare Masarykovo
ý ck
e
TÍ ĚS
j am
M
Vodičko va
K ř iž
iti
NÁ
Školská
Jilská
sk
Kosi
uh á Dlo
N
ém
vá žo
sk á
al
Rů
l Po
ěj
Florenc
uz
á
Jungmannova
top a 17. l is
í
r Je
sk
Můstek
Ště
va
ež n
SENOVÁŽNÉ NÁM.
a
r
í
N OVÉ MĚSTOenci
í
Náměstí Republiky
nk
Ba
ří č
ov a
Ř
íp U lová r n y
ta
ež bř
ná
Vl Kř iž o v nic ká
á
Kos árk ov o
v no
sk
V Celnici
za
cké ho
V
š Tě
up
ř íč
Wilsonova
sk
po
Havlíčkova
Na
ká
ná
ova
va en c o
Čer
K ř em
Vo l t esská
ss Pštro
Lazarská
Pala
á
o Na p
Ne
í
rovni
k Petrs
á
ě
Můstek
KÉ
odn Nár
Purkyňova
ská
O st
á
JUNGMANNOVO NÁMĚSTÍ
Národní trída
il Vorš
Národní
sk
op ík
S AV
om tol
př
M ĚS TO t iř
řs k
ř Pob
tsk á
Hybernská
STAVOSKÉ DIVADLO
STA RÉ
y UHELNÝ R TRH
3
bo va
ická ken
Celetná
CL VÁ
tl é Sve ny Divadelni
ká
é štýn er Na P
li Karo
ts nvi Ko
OudeStadsplein
hlá ru
Stadhuis
n Pa
Husova
Lillová
á Anensk
e Be n
á M a sn
STAROMĚSTSKÉ NÁMĚSTÍ MALÉ NÁMĚSTÍ
MARIANSKÉ NÁMĚSTÍ
Karlova
1
u
R yb n á
va elo
Kapr ova
Staroměstská
sk á
J. PALACHA NÁMĚSTÍ
D lo
S ou
ol
Bi
JOSEFOV há
Josefov-wijk
ní Reveluč
2
šHa ká s tal
K l im e n
Hradební
a Bílkov
a Lannov
ásnovka
i Kos
du
M ais
ug
OST
Anežska
SvobodyH
Ludvika
Na Františku
ží
U milosrdných
íž Pař
MÁN ES MOS ŮV T
ře o ná b řákov Dvo
ici Ke Štavn
a rd
K r ak ovsk á
e neš Be
HŮV ČECOST M
va
eží nábr
18
LOOP DOOR HET COLLECTIEVE JOODSE GEHEUGEN IN DE STRATEN VAN JOSEFOV
2
Daar lag vroeger het getto … Van de grote Joodse wijk (met zo’n 40.000 inwoners) blijven slechts 6 synagogen, het oude stadhuis en de begraafplaats met scheefgezakte zerken en bergjes keien over. Maar de emoties en spiritualiteit zijn hier nog tastbaar aanwezig. Leg de
nodige terughoudendheid en discretie aan de dag, ‘want hier loop je door nog rokende bergen as’, zoals een inwoner het verwoordde. Kijk ook eens omhoog en geniet van de schitterende, soms uitzinnige art-nouveaugebouwen van het begin van de 20ste eeuw. Blz. 158 Goed om te weten: op de Oudnieuwe Syna goge en de Jeruzalemsynagoge na kun je deze plaatsen niet afzonderlijk bezoeken. Je koopt een kaartje op o jewishmuseum.cz.
BEZOEK HET REPRESENTATIEHUIS, DE TEMPEL VAN DE ART NOUVEAU
3
en bekijk er de neobarokke en neorenaissancistische invloeden. Op de gevel en binnen wemelt het van stucwerk, marmer, smeedijzer, gebeeldhouwde lampen,
2
3
14 TOPERVARINGEN
standbeelden, glas-in-loodramen en broos mozaïekwerk. Bewonder de Smetanazaal met de allegorische fresco’s, maar ook de Burge meesterzaal, die versierd is door Mucha, en het balkon, vanwaar de onafhankelijkheid van de Tsjechische Republiek werd uitgeroepen in 1918. Wanneer je naar buiten loopt, kijk je nog snel even binnen in het uitgelezen restaurant met pendule en verlichting. Blz. 157 Goed om te weten: de zalen boven kun je alleen met een rondleiding bezoeken.
SLENTER BIJ HET KRIEKEN VAN DE DAG OVER DE KARELSBRUG IN PRAAG
4
Met een beetje geluk ben je er, in het laagseizoen natuurlijk, helemaal alleen.
19
Een van de pareltjes van Praag en ook al heb je de standbeelden op de brug al duizenden keren op foto’s gezien, elke keer weer sta je met open mond te kijken. De brug is gebouwd ter ere van Karel IV, de koning die in de 14de eeuw heel wat liet neerzetten, overspant de Vltava en verbindt de oude stad met Malá Strana. Elk torentje, ieder standbeeld heeft zijn eigen verhaal. Zo is er dat van Johannes Nepomucenus, die verdronk omdat hij weigerde het biechtgeheim van zijn vrouw aan de koning te vertellen. Johannes werd heilig verklaard! Maar roem heeft een tol en de brug wordt dan ook elke dag overspoeld door toeristen. Een tip: kom rond zonsopgang of ’s avonds met de lichtjes van de verlichte burcht op de achtergrond: subliem! Blz. 174 Goed om te weten: je kunt de twee torens bezoeken.
4
20
WANDEL IN DE TUINEN VAN HET KONINKLIJK PALEIS
MAAK BIJ HET VALLEN VAN DE AVOND EEN WANDELING OVER DE Hradčany, boven op de heuvel, is de groenste GEPLAVEIDE STRAATJES VAN wijk van de Tsjechische hoofdstad. Pal in het NOVÝ SVĔT
5
midden staat het koninklijk paleis, gebouwd in de 9de eeuw. De uitgestrekte tuinen in Italiaanse renaissancestijl werden halverwege de 16de eeuw aangelegd in opdracht van Ferdinand I. Ze liggen in de lengte langs de andere kant van de Hertengracht, een diepe geul die de noordzijde van het kasteel beschermt. Een prachtige plek voor een schilderachtige, rustige wandeling langs enkele opmerkelijke gebouwen. Blz. 202 Goed om te weten: voorzie een goedgevulde halve dag voor een bezoek aan de Burcht. Het kaartje is twee dagen geldig.
6
Het lijkt hier wel een barok stukje platteland. Rond Nový Svět (‘straat van de Nieuwe Wereld’), een van de best verstopte straatjes van de wijk, waan je je in een dorpje diep in de zuidelijke Bohemen. Heel wat huizen zijn er nationaal erfgoed. Dwaal door de steegjes tegen de heuvelrug en ga op zoek naar de schaduw van Mozart: puur genieten. Een reis naar het verleden, zonder dat je in een teletijdmachine hoeft te stappen! Blz. 207 Goed om te weten: mis de schatkamer van de Loreta niet, er staat een schitterende monstrans bezet met 6222 diamanten die in 1699 door gravin Kolowrat nagelaten werd aan het klooster.