Inleiding
‘En op nummer 1 staat...’ ‘Dankzij de chip word ik nummer één’, zong Walter Grootaers in 1980 op de debuutsingle van De Kreuners. Hij refereerde daarmee aan de toenemende invloed van technologische ontwikkelingen in de muziek, met name in de dansmuziek, synthpop en aanverwanten. De trots van Lier zou nog tien jaar moeten wachten eer ze die belofte kon waarmaken en had op de rechttoe rechtaan rocksong ‘Ik Wil Je’ helemaal geen chip nodig. De Kreuners waren niet de enige act die het hoogste schavot van de hitparade ambieerde. De Canadese rockband Bachman-Turner Overdrive was in 1976 ook al ‘Looking Out For Number 1’, het prettig gestoorde Sparks zong in 1979 ‘The Number One Song In Heaven’ en dan was er in 1990 nog Silvy Melody, die een top 20-hit in Ultratop scoorde met ‘Nummer één’. Maar zij zat – in tegenstelling tot componist-producer Fred Bekky? – waarschijnlijk niet met de hitparade in haar hoofd. Hieruit blijkt dat het bereiken van de nummer één in de hitlijsten voor het gros van de artiesten toch vaak in het achterhoofd zit. Voor de modale muziekliefhebber zijn nummer één-hits gefundenes Fressen. Dit is natuurlijk allemaal terug te brengen tot de ‘drang’ om alles te rangschikken in lijstjes met stijgers, dalers, zittenblijvers en nieuwkomers. Je kan tegenwoordig geen radiozender meer opzetten of je botst wel op een of andere hitlijst. En waar vroeger een acht uur durende top 100 hét hoogtepunt van het jaar was, is het de laatste jaren een opbod aan XXL-lijsten met dé grootste klassiekers, ‘1000 Klassiekers’ (Radio 2), ‘Classics 1000’ (Radio 1), ‘De Top 2000’ (van JOE in Vlaanderen en NPO Radio 2, de pionier inzake de marathonlijst, in Nederland), de ‘Classics Top 202X’ (Nostalgie) en om het helemaal krankzinnig te maken de ‘Top 4000’, die in december jaarlijks door het Nederlandse Radio 10 de ether in wordt gestuurd. StuBru is zowat de enige zender die vasthoudt aan een top 100 (De Tijdloze 100). Bij mij werd het zaadje gelegd in de vroege jaren 70. Ik was nog maar 5 jaar toen ‘Popcorn’ van Anarchic System (en nog een batterij andere uitvoerders) in de zomer van 1972 niet van de radio weg te denken was en zich voorgoed tussen mijn oren nestelde. Er klonk bij ons thuis al muziek van ’s ochtends vroeg. De tuner stond steevast op Hilversum 3; de openbare omroep zou nog jarenlang braakgrond blijven als het gaat om popmuziek, met de BRT Top 30 als afgelegen eiland. Het gebrek aan nachtuitzendingen zorgde overigens ook voor een soort spanningsboog. Voor het 7 uursignaal hoorde je enkel een monotone synth-toon met daaronder een droge stem waaruit enkel ‘Hilversum 3’ klonk.
Thank you for the music Al vlug raakte ik gefascineerd door het fenomeen ‘hitparade’. In den beginne waren er zo nog niet veel: op de Nederlandse radio de Daverende Dertig/ Nationale Hitparade en de concurrerende Nederlandse Top 40, op de BRT de Top 30. Naarmate meer Nederlandse omroepen zendtijd kregen, steeg ook het aantal hitlijsten. De TROS stelde zijn eigen Top 50 samen en naast de bovengenoemde sprak VARA’s Verrukkelijke 15 ook tot de verbeelding. Waar de meeste hitlijsten grosso modo dezelfde liedjes rangschikten, besteedde deze laatste meer aandacht aan de wat alternatievere, tegendraadse singles. Een ander hoogtepunt was op zondag de Europarade van de TROS, met Adje Roland. Hierin kon je kennismaken met hits uit andere Europese landen, die hier vaak nooit doorbraken. Mijn grootste radioheld werd Frits Spits. Het Nederlandse radio-icoon kon je als geen ander aan de radio gekluisterd houden met zijn door spitsvondig taalgebruik gekleurde De Avondspits.
Op een gegeven moment begon ik ook met het noteren van de hitlijsten. In muziekbladen als Joepie werden ze wel afgedrukt, maar vaak was dat dagen na de uitzending. Het was ook aan de hand van mijn lijstjes dat ik singles begon te kopen. Jeff Waynes ‘Eve Of The War’ was in 1978 een van mijn vijf eerste vinylplaatjes en de voorbode van een behoorlijke singlescollectie. Voordien was ik aangewezen op de mooie exemplaren van mijn ouders, met helden als Buddy Holly, Elvis Presley, Jim Reeves en Cliff Richard. Een cruciaal moment was de terugkeer van de Nederlandse Top 40 naar Veronica. In augustus 1974 moest de toenmalige zeezender de uitzendingen staken, waarna de TROS de Top 40 overnam. Maar in 1976 ontving Veronica (toen de VOO) de status van omroep en kreeg ze de Top 40, de Tipparade en de erg populaire Alarmschijf terug. Pas in april 1979, wanneer Veronica meer mocht uitzenden, kregen de Tipparade (15-16 uur) en de Top 40 (16-18 uur) hun vertrouwde stek op vrijdagmiddag. Dit betekende na (de lagere)schooltijd zo snel mogelijk naar huis om nog net de Alarmschijf mee te pikken en daarna met pen en papier de Top 40 te volgen. Samen met mijn achterneef Guy Van Den Langenbergh was ik een tijdje daarvoor ook al begonnen met het zelf samenstellen van lijstjes. Een overstap naar een nationale zender bleef helaas een droombeeld, maar vooral bij Radio Cosmos kon ik mijn muzikale aspiraties voluit botvieren. Door de jaren heen had ik naast de hitlijsten al een verzameling feiten en anekdotes aangelegd. Die kwamen allemaal van pas in mijn programma’s voor de Hoogstraatse semiprofessionele radio, die bol stonden van de muzikale terugblikken. De schriftjes werden geleidelijk aan ingeruild voor Wordbestanden. De radiomicrofoon werd in het begin van het nieuwe millennium vervangen door de dj-booth, of beter gezegd opnieuw vervangen, want ik draaide sinds mijn vijftiende al op allerhande feestjes. Bij mijn maatje Guy Van Looy kon ik aan de slag als resident dj in zijn danscafé Saloed en bleef zo een vinger aan de pols houden van wat er populair was in de muziekscene. Omdat ik toch wat wilde aanvangen met al die feiten en weetjes, rijpte het idee om een boek te schrijven, liefst over een onderwerp dat nog niet aangesneden was. De keuze viel op onehitwonders. 100 Onehitwonders én mijn Facebook-pagina Het Collectief Geheugen kwamen in het vizier van Sam Jaspers, in 1995 de bezieler van Ultratop en daarmee de peetvader van de Vlaamse hitlijsten zoals we die nu kennen. Tot mijn grote vreugde kreeg ik een dagelijks forum op de website van Ultratop in de vorm van de blog Het Collectief Geheugen, waarin ik de popgeschiedenis haarfijn kon ontrafelen. Ik wil bij deze Sam dan ook bedanken voor deze kans, net als Andries Provoost, met wie ik bijna dagelijks in contact stond om de teksten af te leveren. Steeds had hij wel een interessante toevoeging in petto.
De nr. 1‑hits uit de Lage Landen Toen kwam de beslissing om nog eens een boek uit te brengen. Het feit dat de Vlaamse hitlijst in 2019 65 jaar werd, de Ultratop in 2020 25 jaar en de Nederlandse Top 40 55 jaar leek me een mooie aanleiding. Met Het Collectief Geheugen had ik al een aardig archief aangelegd. Het werd uiteindelijk een lijst van 1000 nr. 1-hits uit zowel de Ultratop als de Nederlandse Top 40. De keuze viel op de oudste lijst van Nederland, omdat die nog steeds de meest iconische is en nog altijd meer weerklank kent dan de officiële Single Top 100, de rechtstreekse evenknie van Ultratop. Dan volgt de vraag: welke nummers komen in aanmerking? De allergrootste hits moesten sowieso opgenomen worden. Iedereen zal wel een groot aantal liedjes aantreffen die
onmiddellijk herinneringen oproepen. Dat is de belangrijkste insteek van dit boek: one hell of a trip down memory lane, maar uiteraard met genoeg fait divers en wist-je-datjes om verrassend te blijven voor de iets doorgewinterder feitenfetisjist. Voor het overige zitten er geestige, vaak vergeten liedjes tussen, onehitwonders en artiesten die enkel in Vlaanderen of Nederland bekend zijn, al heb ik die categorie zo beperkt mogelijk gehouden vanwege de factor van herkenbaarheid. Ook over de hitlijsten zelf valt nog wat te zeggen. Humo publiceerde vanaf 1966 tweewekelijks een hitlijst via steekproeven. Het weekblad wisselde deze om de twee weken af met de TTT-hitlijst van de lezers. Daarvoor was er een maandelijkse hitparade, die werd samengesteld door achtereenvolgens Songparade (1954-maart 1956) en Jukebox (april 1956-december 1965). Op 2 mei 1970 ging de eerste BRT Top 30 van start. Later kwamen daar de VTM Super 50 en op 1 april 1995 de Ultratop bij. De cijfers die de Ultratop hanteert van de periode voor 1995, is de grootste gemene deler van al deze hitlijsten. Je moet weten dat bijvoorbeeld de BRT Top 30 werd samengesteld aan de hand van een (erg selectieve) telefonische enquête van een deurwaarder, onder wie de iconische, haast mythische meester Van Backlé. Later gaven platenfirma’s ook cijfers door van leveringen aan platenwinkels. Dit gaf echter een vertekend beeld, want sommige platen bleven in de bakken liggen, maar werden toch opgenomen in de verkoopcijfers. Sinds 1995 worden via een nieuw internationaal computersysteem de daadwerkelijke verkoopsaantallen doorgegeven; de laatste jaren wegen ook airplay en uiteraard streaming zwaar door. In Nederland was de hitparade van Elsevier de eerste. Ze liep tot 1958. Inmiddels was Muziek Parade in 1957 begonnen met een eigen hitlijst. In de zomer van 1958 kwam daar ook Muziek Express bij. Tussen 1960 en november 1963 werden in het Amerikaanse Billboard de Nederlandse hitlijsten van de muziekbladen Foon en Platennieuws afgedrukt. Al deze hitlijsten werden maandelijks samengesteld. Op 30 november 1963 publiceerde Tijd Voor Teenagers, naar een populair Nederlands radioprogramma, de eerste wekelijkse top 10. Op 2 januari 1965 gaat ten slotte de Nederlandse Top 40 van start. Ik wil nog een aantal muzikale zielsverwanten bedanken die me door de jaren heen steeds geïnspireerd hebben. Zonder (in willekeurige volgorde) de bovengenoemde Frits Spits en andere radiomakers en feitjesspecialisten als Lex Harding (en bij uitbreiding alle Veronica-dj’s), Michel Follet, Guy De Pré, Peter Verhulst, Serge Haderman, Leo Blokhuis en Johan van Slooten (de man achter de Nederlandse hitdossiers) had ik misschien nooit de ingeving gehad iets te doen met mijn kennis. En vooral veel dank aan mijn partner Suzy, die me al tien jaar onvoorwaardelijk in alle stilte steunt bij mijn lichtjes uit de hand gelopen passie. Veel leesplezier met deze muzikale tijdreis, die je ook via Spotify kunt beluisteren, ‘opnieuw en opnieuw en opnieuw en opnieuw’! Neem vlug een kijkje achteraan in dit boek voor de QR-code en de link naar de lijst. Denis Michiels
9 5 9 1 4 5 19
195 4
1 december 1954
Perry Como - Papa Loves Mambo De geschiedenis van de hitparade in Vlaanderen begint op 1 december 1954. Tot januari 1966 werden de hitlijsten maandelijks samengesteld. De belangrijkste waren de Song Parade, de Jukebox 20 en Humo’s Top 20. Door deze lijsten samen te voegen ontstond een maandoverzicht. Perry Como scoorde de allereerste nr. 1 met ‘Papa Loves Mambo’, geschreven door Al Hoffman, Dick Manning en Bix Reichner. De bekendste versie is die van Como en het Mitchell Ayres Orchestra. In de VS bleef ‘Papa Loves Mambo’ op nr. 4 steken. Vlaanderen was de enige regio waar de single op nr. 1 kwam. Ook Bing Crosby, Dean Martin, Johnny Ray en Nat King Cole namen een uitvoering op. De standard duikt op in films als Back To The Future, Ocean’s Eleven, Bad Santa, Red 2 en de tv-serie Lost. Perry begon zijn muzikale loopbaan in de Canonsburg Italian Band van Stan Vinton, de vader van de latere superster Bobby Vinton. De carrière van Perry Como duurde bijna zestig jaar. Al die tijd lag hij onder contract bij RCA Victor. Tussen 1949 en 1963 had hij als een van de eersten een eigen wekelijkse variétéshow op televisie. In de Billboard Hot 100 scoorde hij tussen 1954 en 1973 32 Top 40-hits. ‘Hot Diggity’, ‘Round and Round’ en ‘Catch A Falling Star’ werden nr. 1-hits. Met deze laatste stond hij in maart 1958 aan de top in de VS. In Europa was de B-kant populairder: ‘Magic Moments’ prijkte 8 weken op nr. 1 in het VK. Het werd een van de eerste hits geschreven door Burt Bacharach en Hal David. 1|
DE VLAAMSE
TOP 5
2| 3|
van 1 december 1954
195 5
4| 5|
Perry Como ˚ Papa Loves Mambo Nat King Cole ˚ Smile Don Cornell ˚ Hold My Hand
Barry Frank & The Four Bells ˚ Sh-Boom Joe Foley ˚ My Heart Tells Me
1 februari 1955
Ellie Russell - Mambo Italiano Na ‘Papa Loves Mambo’ nam de Amerikaanse zangeres Ellie Russell de fakkel over met haar ‘Mambo Italiano’. Deze classic werd in 1954 geschreven door Bob Merrill, in de VS een van de grootste liedjesschrijvers voor musicals. De succesvolste versie is die van de Amerikaanse zangeres Rosemary Clooney. Zij stond ermee in de top 10 in de VS en Frankrijk en op nr. 1 in het VK. In de Amerikaanse Cash Box Top 50 moest ze haar notering delen met onder anderen Don Cornell, Roy Rogers en Dale Evans. ‘Mambo Italiano’ is een song in de traditie van Louis Prima, die al tijdens WO II populair werd met zijn Italiaans-Amerikaanse jazz. Het nummer heeft een nonsensicale tekst en wordt dan ook beschouwd als een novelty song. Dean Martin, Bette Midler en talloze andere artiesten namen een versie op. In 2000 werd ‘Mambo Italiano’ een hit in de versie van de Britse band Shaft. De Australische rapster Iggy Azalea gebruikte in 2019 een sample op haar ‘Lola’. De originele versie van Rosemary Clooney is te horen in films als Married To The Mob, Mermaids en Mickey Blue Eyes. Ellie Russell scoorde samen met The Three Belles een jaar na ‘Mambo Italiano’ nog een top 10-hit in Vlaanderen met ‘Tweedle Dee’.
6 195
1 maart 1956
Slim Whitman - Rose Marie (NL) De tiende charttopper in de geschiedenis van de Ultratop was weggelegd voor ‘Rose Marie’ van de Amerikaanse countryfolkzanger Otis ‘Slim’ Whitman (20 januari 1923-19 juni 2013). In Nederland is het nummer de allereerste nr. 1-hit! In een carrière van zeven decennia verkocht Slim Whitman meer dan 70 miljoen platen, al waren er dat volgens hem 120 miljoen. Slim was voor het Elvis Presley-tijdperk dan ook een van de succesvolste artiesten die er rondliepen. Elvis speelde zelfs een tijdje in zijn voorprogramma! Whitman kon je wat vergelijken met onze Bobbejaan Schoepen: ook hij floot en jodelde er aardig op los. ‘Rose Marie’ werd al in 1924 geschreven voor de gelijknamige operettemusical, verfilmd in 1928 en 1936. Het nummer stond 35 jaar lang in het Guinness Book Of Records als langst genoteerde single op nr. 1 in de Britse Top 40. ‘Rose Marie’ hield het namelijk elf weken vol aan de top. Pas in 1991 verbrak Bryan Adams deze prestatie met ‘(Everything I Do) I Do It For You’. In de jaren 90 kende muziek van Slim Whitman een revival dankzij de sf-film Mars Attacks!, waarin een Marsmannetje sneuvelde telkens als zijn ‘Indian Love Call’, ook in de Vlaamse top 5 begin september 1956, weerklonk. George Harrison, Paul McCartney en Michael Jackson noemden Slim Whitman als inspiratiebron. Whitman scoorde wel een aantal hits in de Billboard Country Chart, maar in de VS kreeg hij merkwaardig genoeg nooit de erkenning die hij in Europa genoot.
DE NEDERLANDSE
TOP 5
van 1 maart 1956
1 | 2 2 | 4 3 | 3 4 | 1
Slim Whitman ˚ Rose Marie Johnny Jordaan ˚ De Nieuwe Feestpotpourri Trio Los Paraguayos ˚ Malagueña
Bill Haley & His Comets ˚ Rock Around The Clock | 5 12 Archie Bleyer ˚ Hernando’s Hideaway
1 april 1956
Johnny Jordaan - Geef Mij Maar Amsterdam In april 1956 staat Johnny Jordaan (°7 februari 1924 als Johannes Musscher) met ‘Geef Mij Maar Amsterdam’ voor de derde keer in een half jaar tijd op nr. 1 in Vlaanderen. Zijn ‘Johnny’s Potpourri Deel 1’ was de eerste Nederlandstalige nr. 1 in Vlaanderen én de eerste medley aan de top van de hitlijsten. De klassieker onder de levensliederen wordt zijn signature song en groeit uit tot het officieuze lijflied van de Amsterdammers. ‘Geef Mij Maar Amsterdam’ is een van zijn vier singles in de Vlaamse top 10 en werd ook in Nederland een hit (nr. 2). Johnny was een neef van Carel Verbrugge, die als Willy Alberti furore zou maken. Johnny verloor op zijn negende bij een vechtpartij met Alberti een oog. Vanaf zijn veertiende treedt hij op als Johnny Jordaan, een naam die Willy bedacht had. In 1952 wordt de zanger, amper 28 jaar, getroffen door een lichte hersenbloeding, vermoedelijk door zijn verdriet na het overlijden van zijn moeder. Een van zijn bekendste liedjes, ‘Bij Ons In De Jordaan’, staat op de B-kant van zijn debuutsingle ‘De Parel Van De Jordaan’. Dit werd een groot succes, maar er bestond toen nog geen officiële Nederlandse hitparade. Daardoor scoorde Johnny Jordaan dus bij ons eerder een hit dan bij onze noorderburen. In 1972 neemt hij officieel afscheid met een tv-show waaraan Ramses Shaffy en Willy Alberti meewerken. In 1981 staat Johnny nog een keer in de Nederlandse Top 40 met de medley ‘Ze Zijn Nog Niet Vergeten’. Radio-omroep Veronica verkiest de single zelfs tot Alarmschijf, maar die blijft op nr. 35 steken. Na een derde hersenbloeding overlijdt Johnny Jordaan op 8 januari 1989. In 1991 kreeg hij een standbeeld en sinds 1996 heeft Amsterdam aan de Prinsengracht ook een Johnny Jordaanplein.
9
1|
DE VLAAMSE
2|
TOP 5
3 | 4 4 | 3
van 1 april 1956
Johnny Jordaan ˚ Geef Mij Maar Amsterdam Johnny Jordaan ˚ België en Nederland
Bill Haley & His Comets ˚ Rock Around The Clock ‘Tennessee’ Ernie Ford ˚ Sixteen Tons
5 | 15 Alan Dale ˚ In Old Lisbon
195 7
1 januari 1957
Doris Day - Whatever Will Be, Will Be (Que Sera, Sera) Zoals wel vaker in het prille hitparadetijdperk werden van populaire liedjes verschillende covers gemaakt, meestal in diverse talen. In 1957-1968 zouden drie singles in verschillende uitvoeringen op nr. 1 staan in de Ultratop. De eerste in de reeks is het door Jay Livingston en Ray Evans geschreven ‘Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)’ uit de Hitchcock-film The Man Who Knew Too Much. Hoofdrolspeelster Doris Day nam ook de single op. Het wordt een nr. 1-hit, net als de Vlaamse uitvoering van Jo Leemans. In het VK en in Nederland staat Doris ermee in de top 3. Ook haar ‘If I Gave You My Heart’ (nr. 2) is hier een groot succes. In de VS blijft ‘Que Sera, Sera (Whatever Will Be, Will Be)’ op nr. 2 steken. Doris Day begon haar zangcarrière in 1939 op 17-jarige leeftijd en scoorde in 1945 met Les Brown & His Band of Renown al twee Amerikaanse nr. 1-hits met ‘Sentimental Journey’ en ‘My Dreams Are Getting Better All The Time’. Vanaf 1947 gaat ze alleen verder en ze neemt tot 1967 zo’n 650 liedjes op. Een andere grote hit is het uit de westernmusical Calamity Jane afkomstige ‘Secret Love’, dat een Britse en vierde Amerikaanse nr. 1-hit wordt en goed is voor een Oscar. In 1982 is het een hit voor de Nederlandse ex-Luv’-zangeres José, in het najaar van 1982 een top 5-hit in de Ultratop en nr. 11 in Nederland. Doris Day werd in 1982 vereeuwigd in de gelijknamige nederpopclassic van Doe Maar. In de VS is ze een van de slechts acht performers die vier keer als grootste verdiener in Hollywood gerangschikt stonden. In 2011 bracht ze op 89-jarige leeftijd nog haar 29ste album My Heart uit. Op 13 mei 2019 overleed het legendarische Hollywoodicoon op de gezegende leeftijd van 97 jaar. 1 | 2
DE VLAAMSE
TOP 5
van 1 januari 1957
2 | 1 2 | 1 3 | 3
Doris Day ˚ Whatever Will Be, Will Be (Que Sera, Sera) Jo Leemans ˚ Que Sera Sera
Freddy ˚ Heimweh (Dort, Wo Die Blumen Blüh’n) Marino Marini ˚ La Pansè
4 | 10 The Platters ˚ Only You (And You Alone) 5 | 15 The Platters ˚ The Great Pretender
1 Januari 1957
The Platters - The Great Pretender The Platters, in 1952 opgericht, is een van de oudste nog actieve bands ter wereld. De succesvolste line-up bestond uit Tony Williams, David Lynch, Paul Robi, Herb Reed en zangeres Zola Taylor. In de Billboard Hot 100 scoorden ze veertig hits tussen 1955 en 1967, waarvan vier nr. 1-hits, ‘The Great Pretender’ (1956), ‘My Prayer’ (1956), ‘Twilight Time’ (1958) en ‘Smoke Gets In Your Eyes’ (1958). The Platters was ook een van de eerste Afro-Amerikaanse groepen die werden aanvaard als succesband en was een tijdlang de succesvolste groep ter wereld.
‘The Great Pretender’ werd in februari 1956 hun eerste Amerikaanse nr. 1-hit. In Vlaanderen, Wallonië en het VK werd het een top 5-hit, maar in Nederland kwam de single op 5 januari 1957 meteen binnen op nr. 1 en bleef er veertien weken staan. Buck Ram schreef het naar verluidt in 20 minuten in een hotel in Las Vegas. In de Rolling Stone-lijst van 500 beste songs aller tijden staat ‘The Great Pretender’ op nr. 360. Freddie Mercury scoorde met zijn cover in de lente van 1987 een top 5-hit in het VK en Nieuw-Zeeland en een nr. 6 in Vlaanderen. Bijna dag op dag tien jaar na David Lynch overlijdt op 1 januari 1991 Buck Ram, de ontdekker van The Platters en componist van hun grootste hits, op 83-jarige leeftijd. Paul Robi was al in 1989 overleden. In augustus 1992 sterft ook leadzanger Tony Williams (64), op 30 april 2007 volgt Zola Taylor (69) en in juni 2012 Herb Reed (83). Buck Ram staat samen met Jimmy Webb, Kris Kristofferson, Paul Simon en Paul McCartney in de top 5 van de productiefst songwriters in de periode 1955-2005. 1 april 1957
Harry Belafonte - Day–O (The Banana Boat Song) Harry Belafonte (°1 maart 1927) is een icoon van het Amerikaanse entertainment. De als Harold Bellanfanti Jr. geboren singer-songwriter/acteur/activist, die de bijnaam ‘King Of Calypso’ kreeg, is een van de succesvolste JamaicaansAmerikaanse artiesten uit de geschiedenis. Belafonte won drie Grammy’s, een Tony en een Emmy Award en brak in 1956 door met de lp Calypso, het eerste album van een singlesartiest waarvan meer dan een miljoen exemplaren verkocht werden. Hiermee introduceerde hij de in Trinidad en Tobago ontstane calypsomuziek in de VS. Ook zijn meest iconische nummer ‘Day-O (Banana Boat Song)’, een Jamaicaans volksliedje uit de 19de eeuw dat bananenplukkers zongen, staat op de lp. In 1952 nam Edric Connor uit Trinidad het voor het eerst op. In de VS werd de versie van Belafonte een top 5-hit, maar in Vlaanderen, Wallonië en Nederland staat ‘Day-O’ vanaf april 1957 gedurende drie maanden op nr. 1. André van Duin scoort met de parodie ‘Het Bananenlied’ eind 1972 zijn eerste top 10-hit (nr. 3) in Nederland. 990 nr. 1-hits later in dit boek komen we ‘Day-O’ nogmaals tegen. Harry Belafonte was als acteur te zien in films als Carmen Jones, Island In The Sun, Odds Against Tomorrow en in 2018 nog in BlacKkKlansman. Hij is sinds de jaren 50 een fervent mensenrechtenactivist, was een vertrouweling van Martin Luther King en werd in 1987 Goodwill Ambassador voor Unicef. In 2016 steunde hij actief presidentskandidaat Bernie Sanders en hij organiseerde in januari 2017 mee de Women’s March On Washington. 11 mei 1957
Dorus - Twee Motten Tom Manders bleek aanvankelijk vooral talent voor tekenen te hebben en was eerst reclameschilder, ontwerper van affiches en decors voor toneel en cabaret. Cabaretier Wim Kan was een van zijn klanten. Tijdens WO II werd Manders een tijd tewerkgesteld in Duitsland, maar hij wist na een halfjaar te ontsnappen naar Nederland. Wim Kan stimuleerde hem om cabaret te doen. In het revuecafé Saint-Germain-Des-Prés op het Amsterdamse Rembrandtplein zette hij zijn eerste stappen. Al meteen voerde hij het zwerverstypetje Dorus op. Toms carrière raakt in een stroomversnelling wanneer hij van de VARA een tv-programma mag maken. Samen met organist Cor Steyn schreef Manders liedjes als ‘Twee Motten’, ‘M’n Volkstuintje’ en ‘Figaro’. In mei 1957 heeft hij een Nederlandse nr. 1-hit met het inmiddels iconische ‘Twee Motten’. In 1967 werd een oude chemicaliënfabriek omgebouwd tot Het Cabaret Dorus, dat in 1970 de deuren al moest sluiten. Wanneer Manders films wil gaan produceren, krijgt hij financiële problemen. Begin februari 1972 heeft de entertainer een auto-ongeluk. In het ziekenhuis wordt bij hem ook kanker vastgesteld. Hij overlijdt drie weken later, op 26 februari, aan een hartaanval.
11
DE NEDERLANDSE
TOP 5
van 11 mei 1957
1 | 2 2 | 4 3 | 1 4 | 6 5 | 3
Dorus ˚ Twee Motten Harry Belafonte ˚ Day-O (The Banana Boat Song)
Bing Crosby & Grace Kelly ˚ True Love Guy Mitchell ˚ Singing The Blues Freddy ˚ Heimweh (Dort, Wo Die Blumen Blüh’n)
1 juli 1957
The Diamonds - Little Darlin’ The Diamonds was een Canadese doowopgroep die haar momentum kende in de jaren 50 en vroege jaren 60. In de VS scoorde groep zestien hits in de Billboard-charts. In New York winnen ze de radio- en tv-talentenjacht Arthur Godfrey’s Talent Scouts. De hoofdprijs bestaat uit een week lang optreden in de show. Na een volgende radiopassage bij de invloedrijke Bill Randle – die ook al The Crew Cuts (‘Sh-Boom’) lanceerde – krijgen The Diamonds een contract bij Mercury Records. Ze scoren enkele hits (vooral covers), zoals ‘Why Do Fools Fall In Love’ en ‘The Church Bells May Ring’. Met ‘Little Darlin’’ – oorspronkelijk van The Gladiolas en geschreven door Maurice Williams – bleven The Diamonds in de Billboard Hot 100 op nr. 2 steken. Van de hit zijn wereldwijd 6 miljoen stuks verkocht. ‘Little Darlin’ ’ is onder andere te horen in de film American Graffiti (1973) en Warren Beatty en Dustin Hoffman brengen (als mislukte songwriters Clarke en Rogers) een opmerkelijke versie in de geflopte film Ishtar (1987). The Diamonds worden genoemd als een van de belangrijkste groepen die rhythm-and-blues voor een groot publiek toegankelijk maakten. In de VS circuleerde lange tijd het valse gerucht dat de vader van Tom Hanks lid was van The Diamonds. De groep, opgericht in 1953, is naast onder meer The Platters en The Drifters een van de langst bestaande bands. Maar geen enkel lid stamt uit de succesperiode.
195 8
1 januari 1958
Louis Prima & His Orchestra - Buona Sera De in New Orleans geboren componist, trompetspeler, zanger-acteur Louis Prima (7 december 1910-24 augustus 1978) geldt als een van de trendsetters van zijn generatie. In de jaren 20 voerde hij een jazzband aan, in de 30s een swingcombo en in de jaren 40 stelde hij samen met Glenn Miller en Benny Goodman de norm in de bigbandmuziek. Later was hij actief in Las Vegas en in de jaren 60 speelde Prima in een poprockband. Zijn bekendste nummer is ‘Buena Sera’, waarmee hij in 1958 vijf maanden op nr. 1 stond in Vlaanderen. De evergreen (soms ‘Buona Sera Signorina’ getiteld) werd in 1950 geschreven door Carl Sigman en Peter De Rose. De uitvoering van Louis Prima is de bekendste. De single geldt nog steeds als een van de meestverkochte in Vlaanderen én Wallonië, waar hij een jaar in de hitlijst stond. Ook in Nederland was het een nr. 1-hit. Elders werd het een hit in de versies van onder anderen Ralf Bendix, Acker Bilk en Dean Martin. Het werd ook gecoverd door talloze artiesten, onder wie Al Bano, Francis Bay & Freddy Sunder, Adriano Celentano, Rocco Granata, Van Morrison en André Hazes. Laatstgenoemde stond met ‘Buona Sera – Oh Marie’ in de zomer van 1985 in de Nederlandse top 10. Louis Prima gaf ook zijn stem aan King Louie in de Disney-animatiefilm Jungle Book uit 1967. Hij zingt er het legendarische ‘I Wanna Be Like You’ in en neemt samen met Phil Harris – de bruine beer Baloo, die in de film ‘Bare Necessities’ zingt – twee albums met Jungle Book-muziek op. In de zomer van 1993 is de medley ‘Jungle Book Groove’ een grote hit in Vlaanderen. In 1973 kreeg Louis Prima een hartaanval en in 1975 werd bij hem een hersentumor vastgesteld. Datzelfde jaar kreeg hij een hersenbloeding, waarna hij in een drie jaar durende coma viel. Hij zou niet meer ontwaken.
5 juli 1958
Mitch Miller - The River Kwai March Klassiek componist Mitch Miller (4 juli 1911-31 juli 2010) werd bij het grote publiek bekend in 1938 als muzikaal verantwoordelijke bij het befaamde radiohoorspel The War Of The Worlds van acteur-regisseur Orson Welles. In 1950 krijgt hij een contract bij Columbia Records, waar hij heel wat klassiekers schrijft voor onder meer Johnny Ray, Percy Faith, Ray Conniff, Johnny Mathis, Frankie Laine en Tony Bennett. Hij is ook de ontdekker en naamgever van zanger-acteur Guy Mitchell (Albert Cernik), met meer dan 44 miljoen verkochte platen een van de grootste Amerikaanse sterren. Mitch Miller staat ook aan de wieg van de muziekcarrière van Doris Day en Jo Stafford en is in de jaren 50 als creatief directeur en talentscout bij Columbia Records een van de invloedrijkste personen uit de Amerikaanse muziekscene. Aan rock-‘n-roll had hij een grondige hekel. Toch heeft hij Elvis Presley ooit een contract aangeboden, maar de onderhandelingen sprongen af op het astronomische bedrag dat Colonel Parker vroeg. Mitch tekent later wel Johnny Cash en Carl Perkins bij Sun Records. Zijn meest iconische song is ‘The River Kwai March’, ook bekend als ‘Colonel Bogey March’. Dit werd nergens een grotere hit dan in Nederland (negen weken op nr. 1) en Wallonië, en haalde nr. 5 in Vlaanderen. De filmversie werd uitgevoerd door het Royal Philharmonic Orchestra. Mitch Miller schreef ook muziek voor films als Guns Of Navarone, The Longest Day en Major Dundee en ontving in 2000 de Grammy Lifetime Achievement Award. Hij overleed op 31 juli 2010 op 99-jarige leeftijd!
DE NEDERLANDSE
TOP 5
van 5 juli 1958
1 | 3 2 | 2 3 | 1
Mitch Miller & His Orchestra ˚ The River Kwai March Edmundo Ros/Ames Brothers ˚ Mélodie D’Amour Louis Prima & His Orchestra ˚ Buona Sera
4 | 10 De Gesona’s/Bert Paige ˚ Zolang Er Dagen Zijn 5| The Champs ˚ Tequila
1 september 1958
Chakachas - Eso Es El Amor In augustus 1958 stond de allereerste Spaanstalige single op nr. 1 in Vlaanderen. De eer was dan nog weggelegd voor een Belgische groep ook. De muzikanten van Chakachas waren afkomstig uit Schaarbeek, Willebroek, Luik en Charleroi. Een van de leden was Kari Kenton, echtgenote van de legendarische percussionist Tito Puente! ‘Eso Es El Amor’ werd geschreven door de Argentijnse zanger-acteur José ‘Pepe’ Iglesias (1915-1991). De single stond enkel in augustus aan de top in Vlaanderen, maar bleef wel acht maanden in de Ultratop staan. Ook in Wallonië werd de nr. 1 bereikt. Chakachas was de eerste Belgische act die een gouden plaat voor meer dan 100.000 verkochte singles ontving! In de VS scoorden ze in 1972 een gigantische hit met ‘Jungle Fever’. De single bereikte de nr. 8 in de Billboard Hot 100 en ging meer dan 1 miljoen keer over de toonbank. In het VK kon men het gekreun op het nummer niet echt appreciëren. ‘Jungle Fever’ kreeg er weinig airplay en strandde op nr. 28. In thuisland België werd het geen hit. De laatste jaren horen we Chakachas op soundtracks (Boogie Nights), in samples (2 Live Crew, Luscious Jackson, Public Enemy …) en op games (GTA: San Andreas). In 1995 gebruikte Norman Cooke (aka Fat Boy Slim) een ander nummer, ‘Yo Soy Cubano’, op ‘Magic Carpet Ride’ van Mighty Dub Catz, een van zijn eerste projecten. Datzelfde nummer gebruikte Kendrick Lamar in 2012 op ‘Backseat Freestyle’.
13
1 | 2
DE VLAAMSE
TOP 5
van 1 augustus 1958
2 | 1 3 | 6
Chakachas ˚ Eso es el amor Enny Denita ˚ Bittere tranen
Nat ‘King’ Cole ˚ Come Closer To Me | 4 12 Francis Bay Big Band ˚ Patricia 4 5 | 4
Pérez Prado ˚ Patricia Willy Lustenhouwer ˚ Kus kus polka
1 november 1958
Orchestra Billy Vaughn - Sail Along, Silvery Moon Vanaf 1 november 1958 staat ook in Nederland opnieuw een orkestleider op nr. 1 in de hitparade. De gelukkige is deze keer de Amerikaan Billy Vaughn (12 april 1919-26 september 1991). Ondanks het feit dat rock-’n-rollartiesten steeds meer de charts kleurden, bleven crooners, bigbands en orkesten vlot platen verkopen. De meeste platen werden immers verkocht aan de oudere, wat kapitaalkrachtigere generatie, terwijl jongeren slechts af en toe een (rock-’n-roll)single konden kopen. Billy Vaughn begint zijn muzikale carrière bij de Hilltoppers, een trio van studiegenoten dat met ‘Trying’ in 1952 een hit scoort. Twee jaar later start hij zijn eigen orkest en scoort een eerste van 42 hits. Zijn signature hit is ‘Sail Along, Silvery Moon’, een bewerking van een stokoud liedje uit 1937 dat Harry Tobias en Percy Wenrich schreven, die als sinds het tweede decennium van de 20ste eeuw actief waren. Bing Crosby had met de vocale versie in 1937 al op nr. 4 gestaan in de Amerikaanse hitlijst. In de instrumentale uitvoering van Vaughn is de hoofdrol weggelegd voor de saxofoon. ‘Sail Along, Silvery Moon’ werd enkel in Nederland en Noorwegen een nr. 1-hit. In Vlaanderen en de VS stond Billy Vaughn ermee in de top 5. Vaughn scoorde in verschillende landen met ‘La Paloma’ en ‘Morgen’ nog grote hits, die respectievelijk op nr. 2 en nr. 3 in Nederland stonden.
195 9
1 maart 1959
The Kingston Trio - Tom Dooley De Vlaamse nr. 1 van 1 maart 1959 was voor een trio dat mee aan de wieg stond van de folkrevival in de jaren 60. Voordien waren onder andere Woody Guthrie en Pete Seeger (solo en met zijn band The Weavers) de vaandeldragers van de folk. Wanneer midden jaren 50 rock-’n-roll de kop opsteekt, raakt het genre wat in de verdrukking. Pas met Bob Dylan en The Byrds zou de folkscene weer helemaal opleven. Midden in het rock-’n-roll-geweld staat in het najaar van 1958 plots een folktrio op nr. 1 in de Billboard Hot 100. The Kingston Trio bestond uit Dave Guard, Bob Shane en Nick Reynolds. Ze brachten eenvoudige akoestische liedjes, meestal bewerkingen van oude traditionals. Hun eerste hit was zo’n eigen versie van een volksliedje uit het einde van de 19de eeuw, een murder ballad. ‘Tom Dooley’ vertelt het verhaal van Thomas Dula, ter dood veroordeeld voor de brutale moord op zijn maîtresse Laura Foster in 1866, daartoe aangespoord door zijn feitelijke vriendin! Volgens sommige bronnen zou Tom Dula het liedje zelf geschreven en gezongen hebben op weg naar de galg… Anderen zeggen dat poëet Thomas Land na Dula’s executie er een lied over schreef. De vroegste opname van deze classic dateert al van 1929, in de versie van ene Grant & Wither. ‘Tom Dooley’ werd ook in Europa een grote hit met nr. 1-noteringen in Vlaanderen, Nederland, Italië en Noorwegen en top 5 in het VK. Bij ons bleef het bij deze ene hit, maar in de VS stond het trio met tien singles in de Top 40. In november-december 1959 prijkten ook vier lp’s in de top 10, een record dat meer dan vijftig jaar standhield. The Kingston Trio voert nog steeds een aantal recordlijstjes van Billboard aan, zoals het grootste aantal weken op nr. 1 in de albumchart, meeste nr. 1-albums en meeste top 10-albums.
Later lid John Stewart schreef ook ‘Daydream Believer’, de nr. 1-hit van The Monkees, en werkte nog samen met producer Robert Stigwood en Stevie Nicks en Lindsey Buckingham van Fleetwood Mac. Stewart (68) overleed in 2008. 1 juni 1959
Caterina Valente - Sweetheart, My Darling, Mijn Schat Nadat ze in april-mei de nr. 1-positie moest delen met Domenico Modugno, verovert de Italiaanse zangeres Caterina Valente op 1 juni 1959 de top van de Vlaamse hitparade met haar signature song ‘Sweetheart, My Darling, Mijn Schat’, een cover van Vera Lynns ‘Sweetheart, My Darling, My Dear’. Valente was in de tweede helft van de jaren 50 begin jaren 60 een van de populairste artiesten in België en Nederland. Caterina werd op 14 januari 1931 in Parijs geboren. Haar vader en moeder waren respectievelijk accordeonist en muzikale clown. In 1952 huwt ze met circusartiest Erik van Aro, die Rob De Nijs in het begin van zijn carrière in Duitsland probeert te lanceren. Valente scoort in 1955 bij ons haar eerste vijf hits, met ‘Fiesta Cubana’ en ‘Malaguena’ als grootste successen. Wanneer het succes in Europa afneemt, trekt Caterina Valente, een polyglot die in twaalf talen zingt, naar de VS, waar ze eveneens populair wordt. Ze treedt er onder meer in de show van Perry Como op, die eerder al zijn single ‘Caterina’ naar haar vernoemde. Nadat ze in 1974 – op 43-jarige leeftijd – bevallen is van zoon Alexander, doet ze het rustiger aan. In de jaren 80 is ze vooral vaak in Duitse tv-shows te gast. De laatste jaren leeft ze wat teruggetrokken aan het meer van Lugano in Zwitserland. 1 | 4
DE VLAAMSE
TOP 5
van 1 juni 1959
2 | 2 3 | 7 4 | 1 4 5 | 5
Caterina Valente ˚ Sweetheart, My Darling, Mijn Schat Frankie Avalon ˚ Venus
Chris Barber’s Jazz Band ˚ Petite Fleur Domenico Modugno ˚ Piove (Ciao Ciao Bambina) Caterina Valente ˚ Tschau Tschau Bambina …!
Bobbejaan Schoepen ˚ Café Zonder Bier
1 september 1959
Rocco Granata - Marina Rocco Granata (°16 augustus 1938) bracht al meer dan 65 singles uit, maar bij de meesten zal hij wellicht in de eerste plaats geassocieerd worden met het onsterfelijke ‘Marina’, zowel in de originele versie uit 1959 als de houseversie uit 1989. Rocco groeide op in het Italiaanse Figline Vegliaturo en emigreerde op zijn tiende met zijn ouders naar Belgisch-Limburg, waar zijn vader in de steenkoolmijn van Waterschei gaat werken. Al vlug krijgt Rocco de muziekmicrobe te pakken. Tegen de zin van zijn vader vervoegt hij het bandje The International Quintet, waarin hij zingt en accordeon speelt. Op zijn achttiende schrijft Rocco zijn eerste liedje. ‘Marina’ is eigenlijk de in allerijl geschreven B-kant van ‘Manuela’. Het ‘oh no no no no no’ werd toegevoegd uit puur tijdsgebrek! Aanvankelijk krijgt hij de single aan geen enkele platenmaatschappij verkocht. Hij neemt de nummers dan maar in eigen beheer op en brengt ze uit via zijn eigen Cardinal Records. Het jonge talent krijgt ook de hulp van een dancingeigenaar. Daarna steken Rocco en zijn vrienden de single in zo veel mogelijk jukeboxen in de streek. Geleidelijk aan stijgt de vraag naar ‘Marina’, eerst in het binnenland, later ook buiten de landsgrenzen. De single wordt een wereldhit. In Vlaanderen staat ‘Marina’ vanaf september 1959 vijf maanden op nr. 1 in de Ultratop. Ook in Nederland, Duitsland en Noorwegen bereikt hij de top. De single gaat wereldwijd 5 miljoen keer over de toonbank en wordt in diverse talen opgenomen door onder anderen Marino Marini, Willy Alberti, Dalida, Peppino di Capri, Caterina Valente, Pérez Prado, Gipsy Kings en Louis Armstrong. Een van de gevolgen was dat veel ouders hun dochter in die periode Marina noemden. ‘Marina’ komt in december 1959 ook binnen in de Billboard Hot 100 en schopt het tot nr. 31. Het Amerikaanse succes bracht hem zelfs naar de New Yorkse Carnegie Hall.
15
Vanaf de jaren 70 scoort Rocco met Nederlandstalige singles als ‘Sarah’, ‘Jessica’ en ‘Zomersproetjes’. Zijn Cardinal Records brengt ook platen uit van Miel Cools, Marva, Louis Neefs, Will Ferdy, De Elegasten, Jacques Raymond, Marino Falco (Marijn Devalck) en anderen. Rocco Granata werd in 2008 door Radio 2 opgenomen in de Eregalerij. In 2014 ontving hij de MIA Lifetime Achievement Award. Hij is ook de ontdekker van Sam Bettens. In 2013 verfilmde Stijn Coninx het verhaal van Rocco in de biopic Marina met Matteo Simoni in de hoofdrol. Het was niet de eerste film rond ‘Marina’. In 1960 werd er al eens een Duitse film met Rex Gildo in de hoofdrol gemaakt, wat de doorbraak van Rocco bij onze oosterburen betekende. In Duitsland werd ‘Marina’ in 2009 nog uitgeroepen tot beste Italiaanstalig liedje. In 2014 kondigde Rocco Granata zijn afscheid van het podium aan.
DE VLAAMSE
TOP 5
van 1 september 1959
1 | 6 2 | 1 3 | 4 4 | 7 5 | 8
Rocco Granata ˚ Marina Caterina Valente ˚ Sweetheart, my Darling, Mijn Schat Lloyd Price ˚ Personality
Paul Anka ˚ Lonely Boy Frankie Valli ˚ Venus
Populairste singles – 1954–1959 Vlaanderen 1
Johnny Jordaan – Geef Mij Maar Amsterdam
2
Louis Prima – Buona Sera
3
Rocco Granata – Marina
4
Bobbejaan Schoepen – Ik Sta Op Wacht
5
Caterina Valente – Sweetheart, My Darling, Mijn Schat
6
Bill Haley & His Comets – Rock Around The Clock (nr. 2)
7
Enny Denita – Bittere Tranen
8
Nat King Cole – Come Closer To Me
9
Freddy – Heimweh
10 Tante Leen – Oh Johnny 11 Ray Martin – Carousel Waltz (nr. 3) 12 Johnny Jordaan – Johnny’s Potpourri 13 Eddie Calvert – Zambesi/Trumpet Tango (nr. 2) 14 Perez Prado/Francis Bay – Patricia (nr. 2) 15 Billy Vaughn – Sail Along Silvery Moon (nr. 2) 16 Bob London – Lola/Reckless 17 Bobbejaan Schoepen – Café Zonder Bier (nr. 3) 18 Johnny Jordaan – Bij Ons In De Jordaan (nr. 2) 19 Frankie Avalon – Venus (nr. 2) 20 Slim Whitman – Rose Marie
9 6 9 1 0 6 19