Romana Romanyshyn en Andriy Lesiv
Vertaald door Sylvia Vanden Heede
Ik zie, ik zie
In het begin was het donker. Je kon niets zien.
We kunnen zien dankzij het licht. Licht wordt gereflecteerd door de voorwerpen om ons heen. Dat gereflecteerde licht dringt onze ogen binnen en onze hersenen maken er visuele beelden van.
En toen verscheen er licht.*
De eerste dagen na de geboorte is de wereld wazig en staat hij op zijn kop. Je brein leert na een tijd om het beeld dat het ontvangt, recht te zetten.
De
t
ent
is m ela nin e.
en rd o dw
.
g oo e J
kle
or d w r u
een pigment in je iris. Dat p ld door a a p ig m be
iris
is z o
uni e
k al s ee
Een nieuwe dag begint. Ik open mijn ogen en zie.
n ving
e erafdruk. M en irisscan kun j et e
geïd
eer c i f i ent
Er zijn zoveel interessante dingen in mijn blikveld.
Naar schatting 1% van de mensen heeft twee verschillend gekleurde ogen.
De meest zeldzame oogkleur is groen: slechts 2% van de wereldbevolking heeft groene ogen.
Het zicht is het belangrijkste zintuig van een mens. Ongeveer 40% van de hersenschors houdt zich bezig met het verwerken van de informatie die we krijgen via onze ogen.
De oogkaart test de gezichtsscherpte.
De oogarts is een dokter die alles afweet van ogen en zien.
PECFD
Iris
Bovenste ooglid
Wimpers
Traanheuvel Onderste ooglid Pupil Hoornvlies
Netvlies Het zichtbare licht valt door de lens en wordt op het netvlies geprojecteerd. Het beeld staat ondersteboven, maar het brein verwerkt dit tot een rechtopstaand beeld.
Lens
Mijn ogen zijn kwetsbaar en vernuftig gebouwd. Ze stellen mij in staat het kleinste detail te zien en geven mij tegelijk ook een wijde blik op de wereld.
Er zijn drie hoofdkleuren of primaire kleuren: geel, blauw en rood. Zij kunnen niet uit andere kleuren worden gemaakt. Door de hoofdkleuren te mengen, krijg je secundaire kleuren.
sneeuwwit
koolzwart
roomwit
eierschaalwit
citroengeel
oker
perzik
saffraangeel
cadmiumgeel
goudkleur
gebrande oker
worteltjeskleur
zandkleur
poederroze
oudroze
abrikoos
zalmroze
koraalrood
vermiljoen
karmijnrood
bordeaux
wijnrood
aquamarijn
mintgroen
hemelsblauw
spaans groen
turkoois
petrol
ultramarijn
kobaltblauw
korenbloemblauw
azuurblauw
kersenbloesem
roze
aardbei
flamingoroze
framboosrood
baksteenrood
fuchsia
kardinaalrood
magenta
omber
ivoorwit
champagne
beige
taupe
damhert
terracotta
cacao
chocoladebruin
sepia
bister
limoen
salie
geelgroen
pistachegroen
olijfgroen
smaragdgroen
jade
bosgroen
kaki
jagersgroen
babyblauw
lavendel
lila
purper
violet
paars
pruimkleur
aubergine
blauwlila
indigo
Deze zeven kleuren zijn de kleuren van het spectrum. Die kunnen we ook in de regenboog zien. Naast de kleuren van het spectrum bestaan er ontelbare andere tinten. Veel van die tinten hebben een officiële naam.
Het menselijk oog is in staat om ongeveer zeven miljoen kleurvariëteiten te onderscheiden. Gemiddeld kan iemand verschillende honderdduizenden tinten zien. Het hoogste aantal – enkele miljoenen tinten – wordt gehaald door kunstschilders.
Kleuren kunnen onze emoties sterk beïnvloeden. Ze kunnen ons een gelukkig of verdrietig gevoel geven. Ze kunnen ons rustig maken of zelfs trek doen krijgen. Geel en oranje scherpen je eetlust aan. Rood trekt onze aandacht en waarschuwt ons voor gevaar. Blauw schept een sfeer van harmonie en veiligheid. Groen doet denken aan natuur en gezondheid.
De aandoening waarbij iemand een of meer kleuren niet kan onderscheiden, wordt kleurenblindheid genoemd of daltonisme.
Het is onmogelijk alle kleuren, tinten en schakeringen te tellen die mijn ogen kunnen zien!
De eerste spiegels waren van zilver, koper of brons. Die werden gebruikt van 3000 tot 1000 voor Christus. Om een spiegel te maken, werd het zilver, koper of brons eindeloos lang gepolijst. Maar na een tijd werd het oppervlak dof en de spiegel onbruikbaar.
Ik zie mezelf in de spiegel. Ik bekijk mijn gezicht en ken de kleinste details.
Tegenwoordig worden spiegels nog altijd op een gelijkaardige manier vervaardigd.
Later leerden de mensen spiegels maken van glas. Daarvoor kreeg de spiegel aan de achterkant een dunne laag metaal, bijvoorbeeld goud, zilver of tin.
faacnoc fo )loh( xevnoc njiz slegeipshcaL dmrovrev ,gipparg nee neveg eZ .)lob( .diehkjilekrew ed nav dleeb Gebruik een spiegel om dit te lezen.
Toch toont mijn spiegelbeeld niet altijd wie ik echt ben.
Verbaasd
Verdrietig
Boos
Peinzend
Aarzelend
Blij
Ik zie jou en herken jouw gezicht uit miljoenen andere.
Gezichtsuitdrukkingen Door het bewegen van de aangezichtsspieren drukken we gevoelens uit. Gezichtsuitdrukkingen zijn heel belangrijk voor communicatie tussen mensen. Een glimlach laat vriendelijkheid zien. Als we de wenkbrauwen fronsen, tonen we ontevredenheid of zorgen.
Onder de huid van een gezicht zitten 43 spiertjes die alle mogelijke menselijke emoties kunnen laten zien.
Hoewel gezichten best op elkaar kunnen lijken, is ieder gezicht toch uniek. Maar niet alleen mensen zijn in staat gezichten te herkennen. Technologie kan dat ook. Denk maar aan beveiligingscamera’s of een moderne smartphone die door een gezichtsscan ‘weet’ wie de eigenaar is.
Glimlach :)
Met één oogopslag kan ik zien of je blij of verdrietig bent.
Wie goed en aandachtig kijkt, kan de verschillen zien tussen voorwerpen met een gelijkaardige vorm.
Ogen helpen mij om schatten te vinden
Door goed naar dingen te kijken, kunnen we zien of ze veilig zijn voor ons.
Opgelet!
en behoeden mij voor gevaar.
Onze hersenen hebben veel sneller door wat beelden betekenen, dan woorden of geluiden.
Tekens van Aboriginals uit Australië
afspelen
aa n
p a uz e
sne l vooruit
Tekens van de Babyloniërs ch ris
liefde
jode nd o m
tendom
e boe ddhism
islam
hin
doeïsme
Tekens van de Amerikaanse indianen
yin
Ven zij) us (
e n ya n g
Mars (hij)
amb ulance
v re d e
inlic n htinge
s t r ij k e n
vestiaire
Pictogrammen wijzen ons de weg op onbekende plaatsen en waarschuwen ons voor gevaren.
ho og
g spannin
gevaar
iol o
gisch geva
r
Ik zie tekens en symbolen die me iets zonder woorden vertellen.
rn loos inte
ad
ioactief gev
r
an dblusappara
raa d
bericht
r
fietspad
aa
rec yclebaar
s
inkb wate aar
ar
rkin g
b ag agekluis
b
pe
au w water was
vuil nisbak
d
hand as w
dr
erst plaat e ek
br
et een be
toilet
l
s men
en m
w as s e n
l ift
in
niet
roltrap
at
uitgang
ov
cafetaria
n
e
se
o ar verv
r
o
pe nba
et
Tekens van de oude Egyptenaren
ster
rege oog nb
b e rg e n
v roiner mensenel d een taf
regen
w eg
reis
vuur
lopen
h ar t
vogel
tarwe
kijken
hand
o re n
lente
zomer
m an
vrouw
p lo e g
riet
planten
gy ptische gier
blij
s ta d
verd ig riet
jacht
licht
brood
vrie
p ndscha
tranen
E
boe merang
Pictogrammen Tekens die een bepaald beeld of begrip uitdrukken, zijn de oudste vorm van communicatie. 3200 v.C.
1500 v.C.
1000 v.C.
600 v.C.
114 n.C.
De letters van het moderne alfabet ontwikkelden zich uit pictogrammen, dat wil zeggen uit tekens die een beeld voorstellen. Egypte
Egypte
Fenicië
Griekenland
Rome
Pictografisch schrift De oude beschavingen van Mesopotamië, Egypte, China en andere, gebruikten deze manier van schrijven.
Ik lees en ontcijfer ze.