SMART PHOTOS Maak en deel de mooiste foto’s met je telefoon
Janou Zoet
WHEN PEOPLE ASK ME WHAT PHOTOGRAPHY EQUIPMENT I USE
I TELL THEM MY EYES.
ANONIEM
INHOUD 010 WELKOM SMARTPHOTOS, MOOIE FOTO’S
014 DE BASIS HANDIGE TRUCS VOOR BETERE FOTO’S Scherpe foto’s 16 De perfecte focus 17 De focus vastzetten 17 Schone lens 18 De portretmodus of 19 selectieve focus 20 Niet te licht, niet te donker 21 De beste belichting De flits 23 De vorm 24 Het standaardformaat 25 Vierkant 25 Pano/panorama 27 Bewegende foto’s 27 5 TIPS VOOR … FOTO’S VAN (KLEIN)KINDEREN 28 Zoomen met je benen 32 Inzoomen 33 Waarom is dat belangrijk? 33 34 Frisse kleuren High Dynamic Range – HDR 36 Stilhouden 37 37 Bekijk het verschil
006
Automatische HDR 37 38 Liggend of staand Wat is beter? 39 Is dat ook de regel? 39 Bewogen foto’s 40 Geluidsknop als trigger 41 Koptelefoon als afstandsbediening 41 Je camera stilhouden 43 43 Het licht heeft het gedaan! Timer 43 44 Het schevehorizonprobleem Lijnen in beeld 45 5 TIPS VOOR … NATUURFOTOGRAFIE 46 Beweging vastleggen Burst – beweging bevriezen Lange sluitertijd – om de beweging te laten zien
50 51 52
DE IK-GA-EEN-FOTOMAKENCHECKLIST 55
058 CREATIEVE FOTO’S VAN KIEKJE NAAR KUNST Wil je een mooie foto maken? Leg je smartphone dan even weg Als een toerist De kunst van het kijken Zien en vastleggen Jouw wereld
60 61 61 61 62
007
5 TIPS VOOR … SELFIES 64 Spelen met licht 66 Licht als vriend … en als vijand 67 Het gouden uur 69 Gek stipje in je foto 69 Compositie 72 Regel van derden 74 Verander je perspectief 76 77 Verschillende perspectieven De wat-groeit-daar-uit-jehoofdmisser 79 80 Spelen met lijnen en diepte 5 TIPS VOOR … ARCHITECTUURFOTOGRAFIE 84 Reflecties 86 Framing 88 Kader je beeld in 89 In verhouding 90 Rust op de achtergrond 92 93 Houd het simpel De gebruik-een-mooie-muurtruc 93 Veel lege ruimte 93 Tegen de regels in 94 Symmetrie 95 Silhouetten 95 Scheve horizon 95 Veel ruis 95 Flatlays 96 De ondergrond 97 97 De camera waterpas houden
inhoud
5 TIPS VOOR … MOOIE VAKANTIEFOTO’S 98
102 DE TECHNIEK VANBINNEN WAT IS HET, WAT DOET HET? Pixels zijn belangrijk, of toch niet? 105 Lang, lang geleden 105 Pixels zijn niet heilig 105 Size does matter De sensor als hart van je camera 106 Schilderen op nummer 107 Duizenden vlakjes 107 De lens - het glas is heilig 108 108 Meerdere camera’s en lenzen De beste kwaliteit - JPEG of RAW 109 Voor of achter 109 109 Leg de lat hoog JPEG of RAW 109 Professionals 110 Zelf je instellingen bepalen 111 voor meer controle Belichtingsdriehoek 112 Diafragma 113 Sluitertijd 115 ISO 116 Witbalans/lichttemperatuur 117 MF/AF 117 117 Belichtingscompensatie + / - 5 TIPS VOOR … CONCERTFOTO’S 118
008
120 BEWERKEN MET APPS VOOR DE JUISTE LOOK Het is niet zo moeilijk als het lijkt! 122 Gewoon doen 123 124 Al die functies – wat doet wat? Belichting/exposure/helderheid 125 Contrast 125 Scherpte 125 Hooglichten 125 Schaduwen 125 Verzadiging 125 Vervaging 126 Crop/bijsnijden/rechtzetten 126 Witbalans/lichttemperatuur 126 Sfeer/tint 126 Vignet 126 Uitgelicht 128 Filters 129 Tilt-shift 131 5 TIPS VOOR … FOTO’S VAN DIEREN 132 10 briljante apps Layout - collages maken TouchRetouch - elementen uit de foto verwijderen VSCO - filters en basic bewerkingen Fonta - tekst en vormen op de foto Lightroom Mobile
134 134 134 135 135 136
Afterlight (2) - filters, structuren en basic bewerkingen 137 SKRWT - perspectief137 en lenscorrecties Snapseed - de (bijna) alleskunner 138 Distressed FX – dompel je onder 139 in de wereld van phone-art Rhonna Designs 139 creatieve teksten en vormen Andere aanraders 139 5 TIPS VOOR … STRAATFOTOGRAFIE 140
144 ACCESSOIRES WAAR JE ECHT WAT AAN HEBT Losse smartphonelenzen voor meer mogelijkheden 146 Macrolens 147 Fisheyelens 147 Groothoeklens (wide) 149 Telelens 149 Alles over … macrofotografie 150 5 TIPS VOOR... MACROFOTOGRAFIE 152 Gorillapod 154 Een statief is vooral aan te raden bij 154 Selfie-ringlicht 155 Extra licht 156
009
Zonlicht gebruiken 157 Selfiestick 158 Lange arm 159 Powerbank 160 5 TIPS VOOR … MINIMALISME 162
166 FOTO’S KLAAR EN DAN? 168 Good old prints Social media 170 Instagram 170 Steller 170 500px 171 EyeEM 171 Twenty20 171 Zoom.nl 171 Facebook 171 5 TIPS VOOR … PRODUCTFOTOGRAFIE 172 Uitgelicht: Instagram De basics voor Instagram
176 177
5 TIPS VOOR … PORTRETTEN 182
inhoud
188 JE SMARTPHONE VERZORGEN OOK BELANGRIJK Orde in de chaos 190 Je batterij verzorgen 191 Back-ups … 192 … en updates 193 Een vol geheugen 196 Wees kritisch 197 Optimaliseer opslag 197 Geheugenkaart 197 5 TIPS VOOR … FOODFOTO’S 198
203 INDEX 206 DANK JE WEL! 207 BRONNEN
WELKOM
010
BONUS
Bonusmateriaal! Gratis voor jou als lezer van dit boek. Ga naar www.foonfoto.nl/ bonus om extra tips, info en oefenmateriaal te downloaden!
VOORDAT JE BEGINT De tips in dit boek zijn te gebruiken voor ieder type smartphone, zolang er maar een camera op zit. De beschikbare functies en instellingen kunnen wel per merk en type toestel verschillen. Verwijzingen naar andere tips vind je in de kantlijn van de pagina’s.
011
SMART PHOTOS, MOOIE FOTO’S ‘De beste camera is degene die je bij je hebt’, zei de beroemde Amerikaanse fotograaf Chase Jarvis eens. En laat dat in negen van de tien gevallen je smartphone zijn. We klikken allemaal wat af met onze mobiele camera. De een om snel een herinnering vast te leggen, de ander om zo bewust mogelijk een mooie foto te maken. Maar hoe zorg je ervoor dat beide écht leuk zijn om te bekijken of te delen? Voor je ligt een praktisch handboek boordevol info en inspiratie, waardoor je direct mooiere foto’s zult maken met je smartphone.
Want het gaat er niet om welke camera je gebruikt, maar wat je ermee doet! De wereld van mobiele camera’s verandert constant dankzij nieuwe functies en apps. Ook de honderden workshops en cursussen die ik de afgelopen jaren heb gegeven, leverden mij nieuwe kennis en inzichten op. In deze geüpdatete uitgave vind je daarom verse informatie en voorbeeldfoto’s, de nieuwste toestellen en extra bonusmateriaal.
welkom
Je kunt dit boek van a tot z lezen, maar dat hoeft niet. Kies af en toe een deel en ga ermee aan de slag. Iedere bladzijde geeft nieuwe inspiratie om je foto’s mooier en interessanter te maken, of met een ander oog naar je omgeving te kijken. Leer hoe je je dagelijkse kiekjes kunt veranderen in mooie foto’s en krijg meer lol in het fotograferen en bewerken met je smartphone.
Als je je met fotografie bezighoudt, ga je namelijk anders naar de wereld om je heen kijken. Stoppen voor dingen waar je normaal aan voorbijholt. Kleine momenten vastleggen die later o zo belangrijk blijken te zijn. En met een dikke smile door je fotorol scrollen, omdat je weer een paar pareltjes hebt verzameld.
Je smartphonecamera heb je al op zak, nu alleen nog de tools om eruit te halen wat erin zit! Ik wens je heel veel fotografieplezier. Enjoy! Janou Zoet Foonfoto.nl
012
013
welkom
01
DE BASIS
014
015
HANDIGE TRUCS VOOR BETERE FOTO’S
Je ziet een mooi fotomoment, grijpt je smartphone en neemt zonder nadenken een fotootje. Zo gaat het vaak, toch? Ik durf te wedden dat het je regelmatig te donkere, scheve of bewogen foto’s oplevert. Terwijl een paar simpele trucs dat kunnen voorkomen. Je moet ze alleen kennen.
SCHERPE FOTO’S
Door op het scherm te tikken voorkom je onscherpe foto’s.
Niet te licht, niet te donker - p. 20 Macrolens - p. 147 Macrofotografie - p. 150
016
017
DE PERFECTE FOCUS Een smartphonecamera stelt automatisch scherp. ‘Handig!’ hoor ik je denken. Maar dat is het niet altijd. Vooral bij slecht licht zal de camera je in de steek laten. Hij krijgt het moeilijk om te focussen, of stelt op het verkeerde onderwerp scherp. Help de camera een handje door met je vinger op het scherm te tikken op het onderwerp van de foto. Hij heeft dan meteen de focus te pakken en er verschijnt een vierkantje of rondje in beeld: het focuspunt.
DE FOCUS VASTZETTEN
01 de basis
Wil je meerdere foto’s vanuit dezelfde positie nemen, dan is het onhandig om telkens opnieuw op het scherm te moeten tikken. Zet in dat geval het focus- en belichtingspunt eerst vast, door je vinger iets langer op het scherm te houden. De melding AE/AF-vergrendeling (Auto Exposure/ AutoFocus) komt in beeld. Tik op een willekeurige plek op het scherm om de vergrendeling ongedaan te maken.
SCHONE LENS
018
Smartphones zitten in jassen, tassen en (kinder)handen. De lens is snel vies en zelfs een simpele vingerafdruk zorgt al voor onscherpe foto’s. Maak de lenzen regelmatig schoon. Ook degene aan de voorkant, waarmee je selfies maakt. Lees meer over selfies op pagina 64 en 65. Gebruik voor het schoonmaken bij voorkeur een brillen- of lensdoekje, zodat je de lenzen niet beschadigt. Het zal je direct scherpere foto’s opleveren!
TIP!
Fotografeer je met een smartphone van dichtbij, dan worden slechts delen van de foto scherp. Tikken op het juiste punt is dan extra belangrijk! Als ook dat niet helpt, dan houd je de telefoon waarschijnlijk té dichtbij. Vanaf dat punt is een macrolens (p. 147) of app nodig om dichterbij te komen. Bij een foto van veraf zal (vrijwel) alles in het plaatje even scherp zijn. Een vuile lens levert onscherpe foto’s op. Scherpe foto’s door een schone lens
019
DE PORTRETMODUS OF SELECTIEVE FOCUS Ideaal voor een professioneel ogende foto! Dankzij deze technologie, die al in vele types smartphones beschikbaar is, maak je op een eenvoudige manier foto’s waarbij het onderwerp scherp is en de achtergrond wazig. Zo focus je als kijker echt op het belangrijkste deel van de foto en word je niet afgeleid door de achtergrond. Een paar tips: zorg ook bij gebruik van deze functie voor voldoende licht. Houd genoeg afstand tot je onderwerp (het toestel geeft zelf aan welke afstand nodig is). Ook de afstand tussen het object en de achtergrond is belangrijk. Hoe dichter bij de achtergrond, hoe minder onscherp deze zal worden. En pas op met het fotograferen van hele smalle delen, zoals takjes of rietjes. Daar kan de functie er weleens naast zitten. Waardoor delen die scherp moeten zijn, net wazig worden.
Met portretmodus
Zonder portretmodus
01 de basis
NIET TE LICHT, NIET TE DONKER
De focus vastzetten - p. 17 ISO - p. 116 Sluitertijd - p. 115 Belichtingscompensatie +/- p. 117
020
De foto is te licht. De juiste belichting
021
DE BESTE BELICHTING Aan de hand van het focuspunt stelt de camera niet alleen scherp, maar bepaalt hij ook hoe licht of donker je foto moet worden. Tik maar eens op verschillende plekken op het scherm, dan zie je het beeld automatisch lichter of donkerder worden. Net als bij het scherpstellen zal ook deze berekening van de camera niet altijd perfect zijn. Gelukkig is dat handmatig aan te passen. Als je op het scherm getikt hebt, verschijnt er ook een zonnetje of lampje in beeld. Schuif dat met je vinger heen en weer (of op en neer) en de belichting van de foto verandert mee. Door je vinger langer op het scherm te houden zet je – naast de focus – de belichting vast. JE FOTO LICHTER MAKEN Stel, je bent in een mooi sneeuwlandschap en de zon schijnt fel. De camera denkt dat er te veel licht is en zal de foto automatisch donkerder maken. Jammer, want daardoor ziet de sneeuw er grauw uit. Gebruik dan de ‘+’ om wat licht toe te voegen. JE FOTO DONKERDER MAKEN Bijvoorbeeld bij een romantisch diner bij kaarslicht. De camera denkt dat het te donker is, waardoor hij de foto lichter maakt. Gevolg: het lijkt op de foto alsof jullie onder een tl-balk zitten. Gebruik de ‘-’ om de boel wat donkerder te maken en voilà: de sfeer is weer terug. Houd één ding in je achterhoofd: bij slecht licht moet een smartphonecamera de instellingen (zoals de sluitertijd) aanpassen om de foto licht genoeg te maken. Daardoor heb je in het donker veel sneller bewogen foto’s, met veel ruis. Wil je meer weten over het hoe en waarom, lees dan verder over de instellingen op p. 111. De smartphonecamera’s zijn aan enorme ontwikkelingen onderhevig. Elk jaar komen steeds beter presterende mobiele camera’s op de markt, die in lastige omstandigheden – zoals weinig licht – technisch prima foto’s kunnen maken.
01 de basis
Met natuurlijk licht blijven de kleuren zoals ze zijn.
TIP!
Bij veel smartphones kun je de flits aan, uit of op automatisch zetten. Een smartphonecamera heeft moeite met slecht licht en zal in de autostand snel voor de flits kiezen. Het is maar wat je handig vindt.
023
TIP!
Soms kan het gebruik van de ingebouwde flits wél handig zijn. Als je tegen de zon in fotografeert, bijvoorbeeld. Je gaat dan ‘inflitsen’, zoals dat heet, om donkere schaduwen te voorkomen. Voorwaarde is wel dat je dicht bij het onderwerp staat. Met een smartphoneflits werkt deze truc anders niet.
DE FLITS Een smartphoneflits geeft hard licht, wat voor harde schaduwen zorgt. Bovendien reikt hij maar een meter, waardoor je boven op je onderwerp moet staan voor een beetje profijt. Daar wordt niemand knapper van, want hard licht is verre van flatterend. Het geeft je foto bovendien een onnatuurlijke look. Soms moet je hem wel gebruiken, maar het liefst vermijd je de smartphoneflits.
De flits geeft een bepaalde look aan je foto.
01 de basis
DE VORM
AFHANKELIJK VAN HET MERK EN TYPE TOESTEL GEEFT DE STANDAARDCAMERA-APP JE ALLERLEI KEUZES VOOR DE VORM VAN JE FOTO.
Social media - p. 170 Instagram - p. 176
024
025
HET STANDAARDFORMAAT Het standaard ingestelde fotoformaat kan verschillen. Bij het ene toestel is dat de veelgebruikte beeldverhouding 4:3 (bekend van oude tv’s). Het andere toestel heeft de beeldverhouding 16:9 als standaardinstelling, die vergelijkbaar is met breedbeeld. In het laatste geval kun je in de instellingen van de camera-app vaak ook kiezen voor 4:3.
VIERKANT Spreekt voor zich: je foto wordt direct in een vierkante vorm gegoten. Waarom is dat handig? Het kan een creatief effect geven aan je foto’s. Het is ook te gebruiken voor social media waarbij het vierkante formaat beter uitkomt op de tijdlijn. Zoals Facebook, Instagram of Snapchat.
01 de basis
www.foonfoto.nl www.sweetsmedia.nl instagram.com/sweetsphotos instagram.com/foonfoto facebook.com/foonfoto www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Auteur: Janou Zoet Fotografie: Janou Zoet Redactie: Nicolas Quaghebeur Grafisch ontwerp: Elke Treunen Opmaak: Keppie & Keppie Als u opmerkingen of vragen hebt, dan kunt u contact opnemen met onze redactie: redactiestijl@lannoo.com. © Lannoo Uitgeverij, 2021 D/2021/45/276 – NUR 460/473/652 ISBN: 978 94 014 7850 2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geauto-matiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.