Issuu

Lexique de base du journalisme et de l’actualité

Leon GILLET Brigitte LUYTEN

Uitgeverij Academia Press Coupure Rechts 88 9000 Gent België www.academiapress.be Uitgeverij Academia Press maakt deel uit van Lannoo Uitgeverij, de boeken- en multimediadivisie van Uitgeverij Lannoo nv.

ISBN 9789401477543 D/2021/45/214 NUR 633 Leon Gillet & Brigitte Luyten Lexique de base du journalisme et de l’actualité Gent, Academia Press, 2021, 161 p. Eerste druk, 2009 Tweede druk, 2016 Derde, herziene druk, 2021 Vormgeving cover: Nevelland Vormgeving binnenwerk: Punctilio

Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

Woord vooraf

Dit boek is een referentiewerk voor de basiswoordenschat Frans rond journalistiek en actualiteit. Het richt zich niet alleen tot de studenten journalistiek, maar tot iedereen die zijn Franse woordenschat wil uitbreiden en vervolmaken. We denken hier specifiek aan de studenten van de opleiding Communicatiemanagement. Het boek is uitermate geschikt voor jongeren en volwassenen met een grondige basiskennis Frans die een specifieke woordenschat rond journalistiek en actualiteit nodig hebben. Het kan niet alleen in cursusverband gebruikt worden, maar leent zich ook perfect voor zelfstudie. Volledigheid werd niet nagestreefd. Dit zou immers vlug leiden tot een encyclopedische kennis, wat de bedoeling van dit werk niet is. De selectie van de woorden en uitdrukkingen gebeurde aan de hand van actuele teksten en de geschreven pers in het Frans. Voor de afkortingen hebben we de volgende websites geraadpleegd: www.vandale.be en www.sigles.net Het werk bestaat uit twee delen en kan gemakkelijk in combinatie met een andere methode gebruikt worden. In het eerste deel wordt een alfabetische lijst gegeven van de basiswoordenschat Frans – Nederlands. Men kan het gebruiken om de geschreven pers of de spreektaal en/of geluidsfragmenten te begrijpen. [1]

LEXIQUE DE BASE DU JOURNALISME ET DE L'ACTUALITÉ

Het tweede deel bevat een alfabetische woordenlijst Nederlands – Frans. De student kan het tweede deel gebruiken om artikels te schrijven of zelf het woord te nemen. Onze dank gaat, in de eerste plaats, uit naar het uitgeversteam van Academia Press, Peter Laroy en Marijke Vansteenkiste, voor hun vertrouwen en de zorg die ze steeds besteden bij het publiceren. Graag danken we ook Marita Peeters voor haar kritische commentaar bij het lezen van het manuscript. Voor alle op- en aanmerkingen en voor alle opbouwende kritiek, wensen en suggesties die het boek ten goede komen, houden we ons aanbevolen. De auteurs. Tweede druk. Deze druk verschilt van de eerste door de nieuwe lay out en door een omvangrijke uitbreiding van een selectie woorden en uitdrukkingen rond journalistiek en actualiteit. Alle opmerkingen en suggesties worden in dank aanvaard. De auteurs. Derde druk. Aangezien onze maatschappij voortdurend verandert en er steeds nieuwe begrippen en instellingen bijkomen, achtten de auteurs het nodig de inhoud van het boek aan te passen. Voor de derde druk van dit werk werd de woordenlijst actueler en completer gemaakt. Daarom zorgden de auteurs voor een zorgvuldige selectie. Het basismateriaal wordt gevormd door de woorden die frequent gebruikt worden in de media. Dit boek wil een hulpmiddel zijn niet alleen voor hen die zich in hun vak, beroep of maatschappelijke functie in het Frans moeten uitdrukken, maar ook voor hen die hun Franse woordenschat willen uitbreiden en vervolmaken. Dit publiek bieden wij een grondig bewerkt boek aan, nog beter aangepast aan de hedendaagse behoefte. Verouderde en minder gebruikte woorden werden geschrapt. De gehele opzet van het werk is gericht op eenvoud en duidelijkheid die de praktische bruikbaarheid van het boek verhogen. Onze dank gaat uit naar mevrouw Freya Maenhout van de uitgeverij Lannoo/Academia Press voor haar vertrouwen en de zorg die ze besteedt bij het publiceren van het boek. Alle opmerkingen en suggesties worden zoals steeds in dank aanvaard. De auteurs. [2]

français - néerlandais

[3]

FRANÇAIS - NÉERLANDAIS

A abandonner l’abandon (n.m.) laisser à l’abandon abattre qqn s’abattre L’avion s’est abattu. abdiquer l’abdication (n.f.) abolir l’abolition (n.f.) l’abri (n.f.) l’abus (n.m.) l’abus d’enfants l’abus sexuel acceptable (adj.) l’accès (n.m.) donner accès à accessible (à) (adj.) l’accident (n.f.) un accident mortel un accident dû à l’alcool accompagner qqn un accompagnateur de train l’accord (n.m.) conclure un accord de paix accoucher l’accouchement (n.m.) l’accroche (n.f.) accueillir l’accueil (n.m.) la page d’accueil acculer qqn accumuler accumuler les fautes

in de steek laten, verlaten het opgeven, het achterlaten verlaten, aan zijn lot overlaten iemand afmaken neerstorten Het vliegtuig is neergestort. aftreden de troonsafstand afschaffen de afschaffing de schuilplaats het misbruik het kindermisbruik het seksueel misbruik aanvaardbaar de toegang toegang geven tot toegankelijk (voor) het ongeluk een dodelijk ongeluk een ongeluk te wijten aan overmatig alcoholgebruik iemand vergezellen een treinbegeleider de overeenstemming, de overeenkomst, het akkoord een vredesakkoord afsluiten bevallen de bevalling de titel, de leuze, de kreet die de aandacht moet trekken onthalen het onthaal de homepage (website) iemand in het nauw drijven opstapelen de fouten opstapelen [5]

LEXIQUE DE BASE DU JOURNALISME ET DE L'ACTUALITÉ

accuser accuser qqn une accusation rejeter les accusations acquitter qqn l’acquittement (n.m.) demander l’acquittement l’action (n.f.) l’actionnaire (n.m.) le cours de l’action l’activiste (n.m.) un activiste climatique l’adhérent (n.m.) l’administrateur (n.m.) un administrateur- délégué l’adversaire (n.m.) l’AELE (Association européenne de libre-échange) l’affaire (n.f.) un homme d’affaires un dîner d’affaires une affaire de dopage se pencher sur une affaire d’affilée deux fois d’affilée affronter un affrontement (entre manifestants) AFP (Agence France-Presse) l’AFSCA (Agence fédérale pour la sécurité de la chaîne alimentaire) aggraver l’agonie (n.f.) l’agriculteur (n.m.) l’agriculture (n.f.) l’aide aux gens dans le besoin (n.f.) l’ailier gauche (n.m.) l’allégation (n.f.) [6]

beschuldigen iemand beschuldigen een beschuldiging de beschuldigingen verwerpen iemand vrijspreken de vrijspraak de vrijspraak vragen het aandeel de aandeelhouder de koers van het aandeel de activist een klimaatactivist de aanhanger de afgevaardigde een afgevaardigd bestuurder de tegenspeler, de tegenstander EVA (Europese Vrijhandelsassociatie) de zaak een zakenman een zakenlunch een dopingaffaire zich buigen over iets aan een stuk door, onafgebroken twee keer na mekaar het opnemen tegen, het hoofd bieden aan een botsing Frans persagentschap het FAVV (Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen) verergeren de doodsstrijd, het verval, de langzame ondergang de landbouwer de landbouw de hulp aan mensen in nood de linksbuiten de bewering

FRANÇAIS - NÉERLANDAIS

l’allié (n.f.) de bondgenoot l’allocation (n.f.) de uitkering, de toelage toucher, recevoir une allocation een uitkering krijgen les allocations familiales (n.f.pl.) het kindergeld une allocation de chômage een werkloosheidsuitkering l’allocution (n.f.) de toespraak prononcer une allocution een toespraak houden une allocution télévisée een toespraak op tv l’allusion (n.f.) de toespeling faire allusion à een toespeling maken op l’alcoolock (n.m.) ou l’alcolock (n.m.) het alcoholslot (auto) aménager inrichten l’aménagement (n.m) de inrichting l’aménagement du territoire de ruimtelijke ordening l’amende (n.f.) de boete infliger une amende à qqn iemand een boete opleggen amorcer aanknopen amorcer la conversation een gesprek aanknopen amorcer des négociations onderhandelingen aanknopen, beginnen l’analyse (n.f.) de analyse une analyse coûts-bénéfices een kosten-baten analyse l’année (n.f.) het jaar pour la troisième année consécutive voor het derde jaar op rij l’annonce (n.f.) de advertentie les petites annonces de advertentiekolommen l’annonceur (n.m.) de adverteerder ANPE (Agence nationale pour Frans equivalent van de Belgische FOREM l’emploi) (Emploi Formation Wallonie) of VDAB (Vlaamse Dienst voor Arbeidsbemiddeling en Beroepsvorming, Vlaanderen) anticoncurrentiel (adj.) concurrentiebeperkend of -verstorend une pratique anticoncurrentielle een concurrentiebeperkende of concurrentieverstorende praktijk l’appel (n.m.) de roep, de oproep, het appel, het hoger beroep interjeter appel beroep aantekenen un appel au dialogue een oproep tot dialoog lancer un appel au calme een oproep tot kalmte lanceren [7]

LEXIQUE DE BASE DU JOURNALISME ET DE L'ACTUALITÉ

appeler appeler à appeler à la barre l’appli (n.f.) appréhender appréhender qqn l’approche (n.f.) une approche globale approuver l’approbation (n.f.) approvisionner l’approvisionnement (n.m.) apurer apurer les dettes l’arbitre (n.f.) l’armateur (n.m.) l’arme (n.f.) une arme à feu une arme nucléaire une arme chimique une arme conventionnelle l’armistice (n.m.) l’armurier (n.m.) l’arobase (n.f.) arracher jouer à l’arraché l’arrêt (n.m.) l’arrêté (n.m.) un arrêté royal par arrêté royal arrêter qqn, appréhender qqn l’ASBL (une association sans but lucratif) (n.f.) l’asile politique (n.m.) l’accueil de demandeurs d’asile la crise de l’asile le demandeur d’asile le centre d’asile assassiner [8]

(op)roepen oproepen tot in de getuigenbank roepen de app vrezen iemand aanhouden de benadering, de aanpak een globale aanpak goedkeuren de goedkeuring bevoorraden de bevoorrading nazien en in orde bevinden de schulden aanzuiveren de scheidsrechter de reder het wapen een vuurwapen een atoomwapen een chemisch wapen een conventioneel wapen de wapenstilstand de wapenhandelaar @, apenstaart(je) uittrekken met man en macht spelen het arrest of het vonnis het besluit, de verordening een koninklijk besluit bij koninklijk besluit iemand aanhouden de vzw (vereniging zonder winstoogmerk(en)) het politiek asiel de opvang van asielzoekers de asielcrisis de asielzoeker het asielcentrum vermoorden

FRANÇAIS - NÉERLANDAIS

l’assassinat (n.m.) l’assassin (n.m.) l’assaut (n.m.) partir à l’assaut prendre d’assaut l’assemblée (n.f.) l’Assemblée générale l’assignation à domicile/à résidence (n.f.) être assigné à résidence assigner assigner qqn être assigné l’Association belge de la Communication Interne (ABCI) l’Association Belge des Journalistes agricoles, horticoles, de l’alimentation et de la ruralité (ABJA) l’Association des journalistes européens section belge (AJE) l’Association des Journalistes Brassicoles Belges (AJBB) l’Association des Journalistes Périodiques Belges et Étrangers (AJPBE): l’aile francophone de l’Association Générale des Journalistes Professionnels de Belgique (AGJPB) l’Association Belge des Journalistes Scientifiques (ABJSc) l’Association mondiale de la presse périodique (OMPP) l’Association Professionnelle Belge des Journalistes Sportifs (Sportspress.be) l’Association Professionnelle de la Presse Cinématographique Belge (APPCB)

de moord de moordenaar de bestorming tot de aanval overgaan bestormen de vergadering de Nationale vergadering het huisarrest onder huisarrest geplaatst worden dagvaarden iemand dagvaarden gedagvaard worden Belgische vereniging voor interne communicatie Belgische Vereniging van Landbouwjournalisten (BVLJ)

Vereniging van Europese Journalisten – Belgische sectie Vereniging van Belgische Bierjournalisten (VBB) Waalse tegenhanger van Vlaamse Vereniging van journalisten (VBBJPP)

Belgische Vereniging van wetenschapsjournalisten Wereldvereninging van de periodieke pers Belgische vereniging van sportjournalisten Unie van de Belgische filmpers (UBFP)

[9]

LEXIQUE DE BASE DU JOURNALISME ET DE L'ACTUALITÉ

l’Association de la Presse Internationale (API) l’Association générale des Journalistes Professionnels de Belgique (l’AGJPD) l’athlétisme (n.m.) l’attaquant (n.m.) l’attaque (n.f.) une attaque meurtrière l’atteinte (n.f.) porter atteinte à

Vereniging van de Internationale Pers (API) Algemene Vereniging van Beroepsjournalisten in België (AVBB)

de atletiek de aanvaller (voetbal) de aanval een dodelijke aanval de aantasting, de inbreuk, de schending afbreuk doen aan, schade toebrengen aan l’attentat (n.m.) de aanslag commettre un attentat een aanslag begaan un attentat suicide een zelfmoordaanslag un attentat à la bombe een bomaanslag revendiquer un attentat een aanslag opeisen un attentat meurtrier een moorddadige aanslag un attentat à la pudeur aanranding van de eerbaarheid la cible d’un attentat het doelwit van een aanslag attiser aanwakkeren attiser les tensions politiques de politieke spanningen aanwakkeren l’attribution (n.f.) de toekenning l’attribution du Soulier d’Or de toekenning van de Gouden Schoen l’attribution du Nobel de toekenning van de Nobelprijs l’audience (n.f.) de kijk- en luisterdichtheid, het publiek l’audimat (n.m.) de kijk- en luisterdichtheid l’audit (n.m.) de audit un audit interne een interne audit un audit externe een externe audit l’augmentation (n.f.) de vermeerdering accorder une augmentation de salaire à iemand een loonsverhoging toekennen qqn augmenter vermeerderen l’auspice (n.m.) het voorteken sous d’heureux auspices onder een gelukkig voorteken sous de bons auspices onder gunstige voortekens l’autorité (n.f.) de autoriteit l’autorité compétente de bevoegde autoriteit [10]

FRANÇAIS - NÉERLANDAIS

l’autorité de protection de données l’aval (n.m.)

de gegevensbeschermingsautoriteit de goedkeuring, de instemming, de steun l’avance (n.f.) de voorsprong une avance écrasante een verpletterende voorsprong l’avancement (n.m.) de promotie, de bevordering avantager qqn iemand bevoordelen un avantage een voordeel donner un avantage à een voordeel geven aan conserver l’avantage sur een voorsprong behouden op l’aveu (n.m.) de bekentenis faire des aveux bekentenissen afleggen passer aux aveux tot bekentenissen overgaan Aviq (Agence wallonne pour une vie Waalse tegenhanger van Agentschap de qualité) voor Zorg en Gezondheid l’aviron (n.m.) de roeisport l’avocat (n.m.) de advocaat l’avocat de la défense de advocaat van de verdediging l’avortement (n.m.) de abortus dépénaliser l’avortement abortus uit het strafrecht halen avouer bekennen avouer sa culpabilité schuld bekennen

[11]

LEXIQUE DE BASE DU JOURNALISME ET DE L'ACTUALITÉ

B le badminton la balance la balance commerciale la bande la Bande de Gaza la bande-annonce la banlieue la banque la Banque centrale européenne (BCE) la Banque mondiale (BM) le baptême un baptême de l’air le barbouze barrer barrer une rue une barre un barreau être placé derrière les barreaux la base sur base annuelle le basket-ball le bastion la bataille décisive battre qqn BDF (Banque de France) bénéficier de au bénéfice de Benelux (Belgique – Pays-Bas – Luxembourg) le bidonville le billard le billet le bimensuel le bimestriel blanchir le blanchiment de l’argent de la drogue blesser [12]

het badminton de balans de handelsbalans de strook de Gazastrook de trailer de voorstad de bank de Europese Centrale Bank de Wereldbank de doop een luchtdoop de geheim agent afsluiten een straat afsluiten een staaf een staaf achter de tralies gezet worden de grondslag op jaarbasis het basket het bolwerk de beslissende slag iemand verslaan de Nationale Bank van Frankrijk genieten van ten bate van Benelux (België – Nederland – Luxemburg) de krottenwijk, de sloppenwijk het biljart het kort commentaarstuk de tweewekelijkse publicatie verschijnt tweemaandelijks witwassen het witwassen van drugsgeld kwetsen

FRANÇAIS - NÉERLANDAIS

être grièvement blessé être légèrement blessé le blindé BM (Banque mondiale) BNP (Banque nationale de Paris) le bobsleigh la bombe la bombe lacrymogène la bombe atomique de bonne foi agir de bonne foi boucler boucler une transaction le bouclier une levée de boucliers soulever une levée de boucliers le bourdon la bourse le marché boursier la clôture des marchés boursiers être coté en bourse la bourse s’effondre le bowling la boxe la branche une branche sportive braquer (un revolver) braquer une arme sur qqn la brève le budget la bulle la bulle sociale le bulletin de participation la bundesliga le burn out le but le buteur marquer un but dans un but lucratif

zwaargewond zijn lichtgewond zijn de pantserwagen de Wereldbank de Nationale Bank van Parijs de bobslee de bom de traangasbom de atoombom te goeder trouw te goeder trouw handelen afsluiten een transactie afsluiten het schild een storm van protest, algemeen verzet een storm van protest opwekken het weglaten van woorden de beurs de beursmarkt het afsluiten van de beursmarkten op de beurs genoteerd zijn de beurs stort in de bowling het boksen, de bokssport de tak een sporttak het richten van revolver een wapen richten op iemand de eenkolommer de begroting de bubbel de sociale bubbel het deelnemingsformulier de bundesliga de burn out het doelpunt, het doel de speler die gescoord heeft scoren met winstoogmerk [13]