surf
& stay
010
Q&A Veerle Helsen 014
Q&A Connor 016
Handleiding 022
Cornwall 056
WestVlaanderen 090
ZuidBretagne 124
FransBaskenland 156
Cantabrië 192
Tenerife 222
Alentejo
252
Epiloog
verzeeën wanneer de golven, de deining, het blauw, de kracht, de diepte, het zout en de geur van de zee een mens veranderen
Uit het Woordenboek voor de toekomst, Arita Baaijens. De Nederlandse schrijfster verzamelt en bedenkt woorden die ervaringen met de natuur uitdrukken.
het hart van Surf & Stay is female
een surfgids gemaakt, geresearcht en geschreven door een vrouw
Q&A Veerle Helsen
intro
Wie is Veerle?
‘Net op tram 4 gestapt (aaaargh), balancerend tussen vroeger en straks. Ik ben reis- en architectuurjournalist, freelance schrijver voor Belgische media, designbedrijven en outdoormerken. Ik woon in Gent, de mooiste stad van België, samen met mijn partner Mattias. We zijn al meer dan 23 jaar een koppel.’
In het verleden had je een vaste job. Je werkte voor prestigieuze titels zoals Knack en De Tijd. Voel je ooit spijt dat je ontslag nam?
‘Nee. Ik verdien een pak minder nu, maar freelancen heeft me bevrijd. Mijn agenda volgt nu de forecast, in plaats van geijkte kantooruren. De zee heeft geen idee dat het maandagochtend is.’
Hoelang surf je al?
‘Iets langer dan zes jaar.’
Wat betekent surfen voor jou?
‘A magic switch. Een knop die je harde schijf wist en zorgen uitgomt.’
Wat heeft surfen jou in het leven gegeven?
‘De kracht om eigen dromen uit te bouwen, zowel in als naast het water. Wegstappen van een redactiejob doe je niet zomaar en surf stoke duwde mij in de juiste richting. De drang om beter te worden en het besef dat je daarvoor veel in zee moet dobberen hebben mijn leven veranderd. Ik volg nu mijn eigen pad, en zonder surfen had ik die geheime weg misschien nooit gevonden.’
Vertel iets wat weinig mensen weten over jou?
‘Als ik ergens een mooi geboetseerde zin lees, haal ik een markeerstift boven. Ik scheur de pagina uit en berg ze op in een mapje “mooie zinnen”. Er is duidelijk nog werk aan de titel van het mapje.’
Hoe wordt Surf & Stay gemaakt?
‘De tips in dit boek zijn niet zomaar het verslag van “surftripjes”. Ze zijn het resultaat van researchen, interviewen, spitten, graven. Van de honderd plekken die ik bezoek in een regio of mensen die ik interview, schrap ik gemiddeld meer dan de helft. Wat overblijft, is een kleine maar fijne topselectie. Geen enkele tip heeft betaald voor een vermelding. Surf & Stay is een ode aan ouderwetse reisjournalistiek.’
Hoe selecteer je de foto’s voor Surf & Stay?
‘Sommige foto’s in dit boek zijn door mezelf gemaakt, andere door lokale fotografen. Ik vind ze op Instagram, of ik ontmoet ze op reis. De selectie gebeurt “op het gevoel”. Surf & Stay heeft een bepaalde stijl, een DNA dat ook past bij mezelf. Pare down to the essence, but don’t forget the poetry, zoiets. Dat is mijn versie van Leonard Korens bekende quote.'
010
011
intro
Dit boek werd deels gemaakt tijdens de coronacrisis. Het leek alsof ik nooit in Cornwall zou geraken, maar op het nippertje kon ik alsnog de grens oversteken.
Waarover ben je onzeker?
Waar ben je trots op?
Naar welke songs luister je onderweg?
Deze foto werd geshoot in Holywell Bay door surffotografe Megan Hemsworth, het perfecte voorbeeld van de female power die er in zee hangt.
‘Over mijn surfniveau, dat al jaren nergens heen lijkt te gaan.’
‘Op Surf & Stay en het succes van de eerste editie. Uitverkocht in zowel het Engels als het Nederlands, vertaald in het Duits, verkocht in de mooiste winkels ter wereld, press reviews in kranten zoals The Guardian. Ik, een meisje uit België, schreef een surfgids die lezers overal ter wereld wist te raken.’
‘Momenteel staat “Call me when you land, don’t think about the future” van Old Sea Brigade op repeat. Zo heet het liedje niet echt, maar ik zing het wel op die manier in mijn hoofd. Alle songs uit dit boek, en meer, staan verzameld in een playlist Surf & Stay op Spotify.’
Mini wave, maxi fun. Deze foto van Veerle op een mistige winterdag in Knokke-Heist komt uit de camera van surfer en fotograaf Eric Verbiest.
intro
012
013
intro
Surf & Stay heeft een bepaalde stijl, een DNA dat ook past bij mezelf. Pare down to the essence, but don’t forget the poetry
Je bent vaak alleen op pad. Ervaar je nooit eenzaamheid?
‘Ik ben graag alleen. Het helpt me ruis weg te filteren, een pad uit te stippelen. Traveling solo is finding comfort in solitude. Die zin komt uit mijn mapje.’ (lacht)
Je schreef ook een lockdownhoofdstuk over België. Hebben jullie dan golven in België?
Omschrijf je favoriete surfsessie?
Mist de surfindustrie nog woman power?
‘Vaker dan je denkt.’
‘Ik kan daar verschillende antwoorden op bedenken, maar ik kies er eentje. Ik hou van coldwater surfing: vechten tegen koude temperaturen, minder surfers in zee, warme chocolade met slagroom als beloning. Ik draag liever een warme wetsuit dan een bikini.’
‘Er komt stilaan verandering, maar het geld achter grote brands, surfclubs of surfwinkels gaat nog te vaak naar men only.’
Wat is je ultieme beginnerstip?
‘Own the forecast. Word een meteo master. Leer de zee lezen. Als je zelf golven kan voorspellen en spots uitkiezen, kan je minder drukke line-ups surfen. Daar kan je meer golven nemen en op die manier groeit je zelfvertrouwen.’
Welke surfquote wil je graag delen?
‘The ocean doesn’t give a shit who you are. De Amerikaanse surfster Tyler Wright vertelt in een podcast van The Lineup mooi over localism en hoe golven geen “eigendom” van iemand zijn, en hoe wij als surf community nog zoveel meer kunnen doen om equality in onze sport te creëren.’
Wat zijn je toekomstplannen?
‘Een betere surfer worden.’
Q&A Connor
Hoe oud is Connor?
Heeft de naam een speciale betekenis?
Reizen in een camper, hoe voelt dat?
Vertel iets wat weinig mensen weten over Connor?
intro
‘Connor is een Fiat Ducato van het bouwjaar 1998. Onder meer de gordijnen en de koelkast zijn originals from the 90’s.’
‘Connor was het zoontje van Mieke en Madou, twee van mijn beste vrienden. Toen hij stierf, gaven we samen zijn naam aan de camper. Op die manier kreeg hij een tweede leven en hún Connor cruiset nu door Europa, op het ritme van de zee.’
‘Alsof het zondagsgevoel elke dag op je raam tikt.’
‘Hij heeft du grand luxe: een douche met boiler. Er is ook verwarming, ik kan dus perfect in de winter op pad.’
Zijn er ook nadelen aan verbonden?
‘Te veel om op te sommen. (lacht) Gebrek aan elektriciteit, waardoor ik mijn laptop soms in tankstations of lokale McDonald’s moet opladen. Het cliché van een digital nomad die in haar camper zorgeloos zit te tokkelen, matcht zelden met de realiteit. Alles gaat altijd stuk, en bij felle regen stroomt er water binnen. Hij is ook onmogelijk te parkeren. Noem maar op. Een oude camper is zoals een klassieke man in het huishouden: van goeie wil maar altijd een beetje hulpeloos. Connor is allesbehalve perfect, maar dat is deel van het avontuur en weg doe ik hem nooit.’
Heb je elke regio in dit boek met een camper bezocht?
‘Nee. Dat was oorspronkelijk wel het plan, maar door de coronacrisis is dat niet gelukt. Tenerife en Cornwall heb ik bezocht met de auto.’
Waarom staan er nauwelijks campings in je boek?
‘Ik hou van kleinschalige campings in de natuur, zonder al te veel faciliteiten. Met veel bomen en schaduw, en zonder afgebakende “hokjes”. Als er een zwembad is, haak ik al af. Liefst worden ze gerund door een familie en mag je zelf je eieren rapen of brengt de eigenaar croissants aan je camperdeur. Dat soort campings zijn eerder zeldzaam.’
014
015
intro
Heb je een tip voor beginnende camperreizigers?
‘Als je Google Maps in earth view bekijkt, vind je vaak de mooiste slaapspots.’
Zit er iets bijzonders in de kampeerkasten?
‘Ik ben verzamelaar van mooie koffiekopjes. Overal snuister ik in tweedehandswinkels naar koffiekoppen. In mijn kasten zitten geen klassieke “kampeerspullen”, maar wel ouderwetse porseleinen kopjes en de lekkerste koffieblends.’
Wat is Connors maximumsnelheid?
‘Vijfentachtig km/u. Als hij een lange helling op moet, kan zijn snelheid dalen tot twintig km/u. Op een eenvaksbaan leidt dat tot een staart van ongeduldige volgers. Connor biedt één garantie: slow travel.’
All-time favorite camper moment?
‘Een pruttelende Bialetti, regendruppels die het dak raken. Pannenkoekendeeg op het minifornuis en door het raam cleane longboardgolven zien rollen.’
handleiding
01
02
handleiding
Surf & Stay is een gids voor surfers die verder kijken dan golven lang zijn. Dit boek verzamelt niet alleen surfspots, maar ook restaurants van surfende chefs, campertips, boetiekhotels of bakkers met versgedraaide koffiekoeken. Als je op surftrip gaat, profiteer dan niet alleen van de golven, maar ontdek ook welke mensen en smaken een regio kruiden.
De eerste editie van Surf & Stay gidst doorheen Spanje en Portugal, deze tweede editie verzamelt reistips in zeven Europese regio’s: Cornwall, West-Vlaanderen, Zuid-Bretagne, Frans-Baskenland, Cantabrië, Tenerife en Alentejo. Een mix van bekende bestemmingen en hidden gems.
04
05
03 Hoe zit dit boek in elkaar? Als een roadtrip vol verrassingen. Elk hoofdstuk is een plakboek van een regio. Je navigeert eerst door papieren droomlandschappen en op het einde wachten de tips. Mogelijk arriveer je niet op het verwachte aankomstuur. Surf & Stay is geen klassieke reisgids. De letters zweven op de pagina, alsof ze dansen op een kustlijn. Het graphic design is een ontwerp van art director Elke Treunen.
06
Elk hoofdstuk heeft een eigen kleur, een tint die een detail over de regio vertelt. De mini-anekdotes staan telkens op een andere plek verstopt.
Niet alle surfspots staan vermeld, daarvoor koop je beter een gespecialiseerde gids zoals Stormrider. Surf & Stay is een inspiratieboek, een verzameling van favoriete of bijzondere golven. Uit respect voor locals geeft Surf & Stay ook geen geheime surfspots prijs.
Surfinfo is even grillig als zeeschuim. Soms verschuiven zandbanken en dan is een spot niet meer surfbaar. Daarom staat vaak ook ‘het juiste getij’ niet vermeld. Het ene jaar werkt een golf bij midtij, het volgende seizoen plots ook bij laagtij. Je kan een zee niet zomaar vastleggen in een boek. Bovendien is golven jagen part of the fun.
016
017
handleiding
07
Nieuw: een symbooltje ‘design’! Handig voor architectuurliefhebbers zoals ik. Het symbool staat vermeld bij hotels, airbnb’s, restaurants of gebouwen die mooi zijn om naar te kijken. Ga overigens in deze gids niet op zoek naar clichématige surfhostels of zielloze airbnb’s, want die staan er niet in.
08 Camperspots en een handvol campings staan aangeduid met het symbooltje . De coördinaten zijn verzameld op een kaart in Google Maps, die je vindt op www.surfandstay.be. Hou in gedachten dat regels omtrent wildkamperen snel veranderen. In ruil voor je zicht op zee: respecteer altijd omgeving en bewoners.
09 Er is geen gelijknamige app of online gids. Mijn hart ligt bij print. Het papier knispert, de cover droomt. Letters nemen je mee op wandel tussen stilstaande beelden. De foto’s fonkelen en glinsteren, reflecteren. Zoals laat zonlicht in het water.
Meer tips voor een roadtrip à la Surf & Stay? Kijk op p. 252 of volg mijn avonturen via Instagram @veerlehelsen.
camper design surf & stay
Ik hou van de combo camper + design accommodaties. Op Veerletrip: de ene nacht wegdromen in vijfsterrenlakens, de volgende dag sterren tellen door het dakraam van Connor.
018
019
023
Ze surfen, wandelen, zwemmen in het wild, bakken de beste cake, drinken áltijd lekkere koffie, serveren zelden teleurstellende dishes, leven in een microklimaat met palmbomen én spreken iedereen aan met ‘love’: je zou voor minder verliefd worden op het Britse Cornwall en zijn inwoners.
Cornwall Finis
terrae