Disclaimer/ Vrijwaringsclausule De lijst van Rijkste Belgen gepubliceerd in dit boek is het resultaat van een dagelijks bijgewerkte economische databank die ook te raadplegen is op www.derijkstebelgen.be. Deze databank valt in het domein van de beschermde auteurswerken. Overname van gegevens uit deze lijst kan enkel voor de eerste drie gerangschikten en met als bronvermelding de actieve internetlink: www.derijkstebelgen.be. Binnen normaal journalistiek werk over een van de Rijkste Belgen kan de plaats op de ranking en het vermogen worden vermeld met als bronvermelding: www.derijkstebelgen.be. Elke andere overname van deze lijst, al dan niet gedeeltelijk of in een andere vorm, is niet toegestaan en zal aanleiding geven tot een schadevergoeding van minstens 5000 euro, excl. btw. De berekeningen van het cijfermateriaal in dit boek werden afgesloten op 27 september 2020.
www.kritak.be
Kritak maakt deel uit van Uitgeverij Lannoo nv
© Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, en Ludwig Verduyn, 2020 Vormgeving: Tinxz (Filip Coopman) Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en /of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. d /2020 /45/637 isbn 978 94 0147 317 0 nur 697
Inhoud
Woord vooraf … en woord van dank �������������������������������������������������������������������������������������������������� 7 Lijst van de 200 Rijkste Belgen ����������������������������������������������������������������������������������������������������������� 11 De Rijkste Belgen – plaats 1 tot en met 30 ���������������������������������������������������������������������� 15 > 58 Demeter ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 59 > 63 De Rijkste Belgen – plaats 31 tot en met 60 ������������������������������������������������������������������� 64 > 97 Hades �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 98 > 105 De Rijkste Belgen – plaats 61 tot en met 90 ��������������������������������������������������������������� 106 > 140 Hermes ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 141 > 148 De Rijkste Belgen – plaats 91 tot en met 120 ������������������������������������������������������������� 149 > 182 Icarus ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 183 > 192 De Rijkste Belgen – plaats 121 tot en met 150 ���������������������������������������������������������� 193 > 226 Nemesis ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 227 > 244 De Rijkste Belgen – plaats 151 tot en met 180 ��������������������������������������������������������� 245 > 275 Zeus ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 276 > 284 De Rijkste Belgen – plaats 181 tot en met 200 �������������������������������������������������������� 285 > 307 Numero uno – De suikerbaron haalt het van de bierbaron ���������������������������� 308 > 311 Eerder gepubliceerd door de auteur �������������������������������������������������������������������������������������������� 312
Woord vooraf … en woord van dank
‘Zet boven elk hoofdstuk een verwijzing naar een Griekse god.’ Nadine kijkt mij aan en nipt van haar koffie. ‘Of verwijs naar een Griekse mythe. Mythen en legenden willen dingen duidelijk maken aan de mensen. Ze willen het hoe en het waarom aanduiden. Dat wil jij toch ook doen?’ We hebben een soort brainstorm over het boek. Nadine is zo welwillend mijn kritische voorlezer te zijn. Als ik haar zou moeten vergelijken met een Griekse godin, zou ik voor Iris kiezen. Telkens als ze een idee overbrengt, bouwt ze een regenboog als brug. Dat wordt het dus, een korte intro van Griekse goden. Omdat Griekse goden figureren in mythes en legenden. En omdat ze op die manier menselijke processen duidelijk willen maken. Dat is wat we ook met dit boek willen doen. Het wil een beeld schetsen van het economisch landschap waarin we leven. Daarbij vertalen we cijfers naar mensen. We baseren ons inderdaad zoveel mogelijk op concrete en officiële cijfers, niet op geruchten of uiterlijke tekenen. Dat economisch landschap wordt getekend en gemaakt door mensen. Dit boek gaat over die mensen. We brengen het portret van 200 families die elk op hun manier hun stempel drukken of hebben gedrukt op de samenleving waarin we leven. Door te ondernemen en te sturen. Ten goede en ten kwade. Boeiende verhalen over boeiende mensen. Tussen die portretten door brengen we een aantal grotere analyses. Daar komen die Griekse goden bij kijken. We gaan dan op zoek naar diepere, maar steeds herkenbare drijfveren. Die verwijzing naar Griekse goden hebben we niet gebruikt bij de voorstelling van Eric Wittouck, de man die boven aan deze lijst van Rijkste Belgen staat. Hij heeft Alexandre Van Damme verdrongen van de eerste plaats. Van Damme is de grootste individuele aandeelhouder van de bierreus AB InBev. Hij stond jaren ongenaakbaar op nummer één. Ongenaakbaar tot COVID-19 de kop opstak. En de hele samenleving wereldwijd platlegde. Niet het minst de horeca en de belevingssector. En precies dat is een van de grootste afzetmarkten van bier. Corona halveerde het vermogen van de tot dan drie Rijkste families van België, te weten Van Damme, de Spoelberch en de Mévius, de drie grootste aandeelhouders van AB InBev. Samen zagen ze hun vermogen terugvallen van 70 tot 35 miljard euro. Ondertussen liep Eric Wittouck zich warm in de coulissen. De man verzilverde in 1989 zijn familiaal opgebouwde bedrijf Tiense Suiker voor bijna één miljard euro aan de Duitse groep Südzucker. Hij herinvesteerde dat vermogen op een verstandige manier op Wall Street. Bijna altijd met bedrijven uit de voedingssector. 7
Zijn eerste grote slag sloeg hij met het dieetbedrijf Weight Watchers. Het is het cynische lot van de geschiedenis. Eerst moet je rijk worden met de verkoop van suiker om daarna dat vermogen te verveelvoudigen met een dieetbedrijf. U leest daar alles over verder in dit boek. Corona heeft niet enkel een diepe kloof geslagen in de werking van onze samenleving. De viruscrisis toonde aan hoe broos het geloof van de samenleving in de politiek is. In amper enkele maanden tijd verloor die politieke wereld haar autoriteit bij de bevolking. Na enkele maanden lockdown was elk psychologisch draagvlak voor nieuwe maatregelen gesmolten als sneeuw voor de zon. Bij het aantreden van de nieuwe federale regering flakkerde het vertrouwen van de bevolking weer even op, maar het was van korte duur. De perceptie heeft de bovenhand. En die perceptie is dat de politiek Pedro Facon als coronaregeringscommissaris in de loopgraven stuurt om zelf buiten schot te blijven. Facon hoeft als ambtenaar immers niet verkozen te worden. ‘Dezelfde trap die de media nu gebruiken om mij op het podium te zetten, zullen ze gebruiken om mij naar de galg te voeren’, zegt Facon zelf op 20 oktober op Radio 1. Maar ook economisch richtte corona zware schade aan. Ook hier greep de politiek in door onder meer zeer snel het systeem van tijdelijke werkloosheid te versoepelen. Dat moest in eerste instantie helpen de continuïteit van de bedrijven te garanderen. De coronacrisis was meteen ook een uitdaging die letterlijk afgerekend werd op de opgebouwde reserves van de bedrijven. Daarover werd in de media veel minder bericht. Opgebouwde winsten moeten dienen om de onvoorspelbare risico’s van het ondernemen op te vangen en op die manier ook het economisch weefsel en de daarbij horende tewerkstelling en welvaart te ondersteunen. Blijkbaar zijn ondernemers niet de beste communicatoren. Deze crisisboodschap bereikte immers niet de brede samenleving. Ook hier zou een Griekse god niet misstaan. De financiële wonden die zijn geslagen, zullen ook pas later aan de oppervlakte komen. Corona heeft het vermogen van de Rijkste Belgen duidelijk aangetast. Hoe groot de collateral damage is, zal pas later blijken. Wij houden u alvast op de hoogte. Het is hier het gepaste moment om mensen te bedanken die hebben meegeholpen bij de creatie van dit boek. En laat ik u verrassen. Mijn eerste dankwoord gaat uit naar Christian Van Thillo, zowat de enige en in ieder geval de grootste mediamagnaat van dit land. Eind van de jaren negentig was ik hoofdredacteur van de krant De Morgen, die eigendom was van Van Thillo. Het plan broeide om toen voor het eerst een overzicht van Rijkste Belgen op te maken en te publiceren in de krant. Andere landen waren ons daarin voorgegaan, met de Verenigde Staten op kop. Van Thillo vond dat op zich een goed idee. Ik kreeg een apart bureau op de redactie toegewezen dat de werkplek zou worden van het project. Van Thillo kwam zelfs persoonlijk een paar keer kijken hoe de werkzaamheden vorderden. Hij overliep met interesse de lijst van vermogende Belgen die ik langzaam maar zeker opbouwde. Regelmatig speelde daarbij een glimlach om zijn mond. Maar toen hij het idee van de Rijkste Belgen begon voor te stellen aan zijn zakenkennissen, verdween die glimlach al snel. Weinigen vonden dat een goed idee, zoveel transparantie over 8
grote vermogens. Ze lieten dat nogal nadrukkelijk aan Van Thillo weten. Waarop de mediabaas de grote middelen inzette om de publicatie van de lijst van Rijkste Belgen in zijn krant voorgoed onmogelijk te maken. Dat was precies wat ik nodig had om het project van de Rijkste Belgen nog sterker door te zetten. Na een ongelukkig incident vertrok ik bij de krant en ik publiceerde de eerste lijst van Rijkste Belgen alsnog in het weekblad Humo. Tegelijkertijd verscheen er een eerste boek bij mijn uitgever AndrĂŠ Van Halewyck. We schrijven dan 2000. Nadien volgden geregeld updates van de lijst. AndrĂŠ is dan ook de tweede die ik wil bedanken. Later volgde de creatie van de website www.derijkstebelgen.be, iets wat nooit zo vlot zou zijn verlopen zonder de hulp van Kristof die zowel technisch als inhoudelijk de zijdelingse steunbalken rond dit project plaatste. En voor dit boek was er ook Caroline die eindredactiegewijs de puntjes op de i plaatste. Marleen hield daarna het geheel van dit boek tegen het licht en legde haar vinger op alle inhoudelijke onduidelijkheden. En er was natuurlijk Nadine die de Griekse goden introduceerde.
9
Lijst van de 200 Rijkste Belgen 1
Familie Eric Wittouck
43 Familie du Bois
3
Familie Frère
45 Familie Müller
2
4 5
6 7
8
9
Familie Van Damme
44 Familie De Raedt
Familie de Spoelberch
46 Familie Vandermarliere
Familie de Mévius
47 Familie Van de Vyvere
Familie Emsens
48 Anita en Colienne van Strydonck de Burkel
Familie Colruyt
49 Familie Adriaenssen
Families Thermote en Vanhalst
50 Familie Walder
Familie Janssen
51 Familie Olivier en Paul Lippens
10 Familie Lhoist
52 Familie Sioen
11 Familie De Nul
53 Christian Dumolin
12 Familie Van Rompuy
54 Familie Nicolas Saverys
13 Familie Ackermans
55 Familie Vandeurzen
14 Familie Van Gorp
56 Dominique Carnoy
15 Familie Van Thillo
57 Familie Verhaeghe
16 Familie Boël
58 Familie Haspeslagh
17 Familie Huts
59 Familie Galle
18 Familie Collinet
60 Familie Vandemoortele
20 Familie Van der Mersch
62 Familie Pierre Delhaize
19 Familie Cigrang
61 Families Wallays
21 Familie Boone en Stevens
63 Familie Bert
22 Familie Balcaen
64 Familie Marc Saverys
23 Familie De Clerck
65 Familie Swerts
24 Families Van Belle en Demanet
66 François Fornieri
25 Familie Roland Duchâtelet
67 Familie Kerckhof
26 Familie Vancraen
68 Familie Joris Ide
27 Familie Marc Coucke
69 Familie du Monceau de Bergendal
28 Familie Beauduin
70 Jonas Dhaenens
29 Familie d’Arenberg-de Spoelberch
71 Familie Paquot
30 Familie Van Malderen
72 Jos Sluys
31 Familie Luc Tack
73 Familie Boas
32 Familie Roland D’Ieteren
74 Familie Clarebout
33 De families achter Bekaert
75 Familie De Clercq
34 Familie Jan De Clerck
76 Familie Piron
35 Familie Macharis
77 Familie Seynaeve
36 Familie Périer-D’Ieteren
78 Gérald Hibert
37 Familie Jozef Delcroix
79 Familie Doret
38 Familie Van Geet
80 Familie Vanherpe
40 Familie ( Jos) De Pauw
82 Familie Virginie Saverys
39 Familie De Winter-Chombar
81 Familie Eddy Van Den Broeke
41 Familie Paul Gheysens
83 Gino Coorevits
42 Familie Moortgat
84 Familie Fabri 11
85 Familie Mehta
129 Familie Vlerick
87 Familie Jan Ollevier
131 Familie Van Waeyenberge
86 Familie Sarens
130 Familie De Cuyper
88 Familie van Rijckevorsel
132 Familie Van den Broeke
89 Familie Reynaers
133 De families achter Delhaize
90 Familie Willy Naessens
134 Familie Vandeputte
91 Familie Bostoen
135 Familie Nolet de Brauwere
92 Familie Van der Kelen
van Steeland
93 Familie Mestdagh
136 Familie Hurbain
95 Bart Versluys
138 Familie Kandiyoti
94 Familie Renson
137 Familie Bultiauw
96 Familie Essers
139 Familie Hugo Voeten
97 Familie Patrick Steverlynck
140 Familie Mehta
98 Familie Willy Michiels
141 Familie Dirk Cavens
99 Hans Bourlon en Gert Verhulst
142 Familie Knaepen
100 Familie Everard
143 Familie Van de Velde-Laureys
101 Familie Jan Toye
144 Familie Blijweert
102 Familie Vande Vyvere
145 Familie George Forrest
103 Familie Bauchau-Doret
146 Familie d’Andrimont
104 Familie De Backer
147 Familie De Pauw
105 Jan en Piet Dossche
148 Familie Vaessen
106 Familie De Somer
149 Familie Vanheede
107 Familie Michel Hoflack
150 Familie Christiaen
108 Familie Froidbise
151 Familie Verstraete
109 Familie de Murga
152 Familie Machiels
110 Familie Lauwers
153 Familie Van Parys
111 Familie Mintjens
154 Familie De Graeve
112 Familie De Nolf
155 Jean-Marc Heynderickx
113 Pierre Lagrange
156 Serge Goblet
114 Familie Versele
157 Familie Van Hool
115 Familie Maes
158 Familie Van den Brande
116 Familie Faymonville
159 Familie Bosteels
117 Eric De Vocht
160 Familie Laurent Josi
118 Familie Fallon
161 Familie Vandamme
119 Familie Poulet
162 Familie Jaspers
120 Families Peterbroeck en
163 Familie Bart Tans
Van Campenhout
164 Families Mark Leysen
121 Familie Plouvier
165 Familie Vanden Dael
122 Familie MariĂŤn
166 Familie Jean De Cloedt
123 Familie Dejaeghere
167 Familie Beerlandt
124 Familie Robert Taub
168 Familie de Ribaucourt
125 Philippe de Moerloose
169 Familie Renmans
126 Familie De Paepe
170 Familie Rousseaux
127 Tony Gram
171 Familie Dedecker
128 Familie Dumarey
172 Familie Gery De Cloedt 12
173 Familie Degroote
188 Familie Popelier
175 Familie Lathouwers
190 Familie Hendrickx
174 Familie Robert Hoornaert
189 Familie Patrick De Pauw
176 Familie Leopold Moorkens
191 Familie Frank Tans
177 Familie Reynders
192 Familie Patrick Solvay
178 Familie Coopman
193 Familie Bostoen
179 Familie Hayen
194 Bart Denoo
180 Familie Aertssen
195 Familie Foubert-Krefting
181 Familie Haelterman
196 Familie Vandecruys
182 Familie Luc Verelst
197 Familie Vandersanden
183 Familie Depré
198 Familie Siau
184 Familie De Dijcker
199 Familie Désiré Stadsbader
185 Familie Alain De Pauw
200 Familie Deprez
186 Johan Verstrepen 187 Familie Janssen
13
1. Familie Eric Wittouck Vermogen: € 10.830.600.000 Gekend als: Weight Watchers Activiteit: Beheer vermogen Inplanting: Monaco
volgde die raad. Weight Watchers werd een financieel succes, genoteerd op Wall Street. Toen het bedrijf later in financieel moeilijk vaarwater terecht kwam, was het fortuin van Wittouck al verankerd. Eric Wittouck kocht Guy Ullens in Eind van de 19de eeuw was Paul Wittouck 2000 weg uit Artal. Nu controleert hij de industrieel die de basis legde voor de zelf de Luxemburgse holding die om en suikerindustrie in België. Centraal daarin bij 8 miljard dollar aan investeringen op stond de Raffinerie Tirlemontoise, later Wall Street beheert. De belangrijkste bekend onder de Nederlandse bena- participatie van Artal daarbij was Blue ming Tiense Suiker. Paul Wittouck was Buffalo Pet Company, een producent van een telg uit een oude Brusselse familie biologische dierenvoeding, goed voor 3 die verankerd was in de industrie. Zijn miljard dollar. Op de tweede plaats kwam tweede zoon André-Michel was gehuwd Weight Watchers. Blue Buffalo werd in met Hélène prinses Sherbatow, gelieerd 2017 verkocht met een meerwaarde van aan de Russische tsarenfamilie die in 1920 1,8 miljard euro. moest vluchten uit Rusland. Ze vertegenwoordigde de Russische landadel in België. Guy Ullens de Schooten woont momenteel in Zwitserland en legde zich jarenEind van de vorige eeuw was Tiense Suiker lang toe op Chinese kunst. Eric Wittouck in handen van Eric Wittouck, kleinzoon houdt er een riante levensstijl op na. Hij van Paul Wittouck, en een aantal van zijn resideert in Monaco, maar hij komt weinig neven waaronder Guy Ullens de Schooten in het nieuws. Een uitzondering daarbij Whetnall. De controle over Tiense Suiker was de fiscale constructie die hij opzette liep over de Luxemburgse holding Artal. In voor de aankoop van zijn luxejacht Exuma 1989 werd Tiense Suiker verkocht aan het en die in de zogenaamde Malta Papers Duitse bedrijf Südzucker voor 945 miljoen uitlekte. De Exuma, bouwjaar 2010, standeuro, in die tijd een van de belangrijkste plaats Monaco, meet 49 meter en kostte industriële operaties. Wittouck verkocht 18 miljoen euro. Aan boord van het jacht niet alleen het industriële apparaat van de bevindt zich ook een amfibievoertuig raffinaderij maar ook de daaraan verbon- waarmee je letterlijk aan land kan rijden. den Europese suikerquota. De Exuma was ooit te huur voor 189.000 De opbrengst van de verkoop werd gerecy- euro per week, maar sedert 2016 wordt hij cleerd binnen de holding Artal. Wittouck enkel nog privé gebruikt. In 2020 werd het liet zich daarin bijstaan door de groep jacht te koop gesteld. Boston Consultancy. Die raadde hem aan het Amerikaanse bedrijf Weight U kunt een uitgebreid portret van Eric Watchers te kopen. Dat klonk wellicht Wittouck lezen aan het slot van dit boek. enigszins cynisch, geld dat verdiend was met suikerproductie herinvesteren in een vermageringsbedrijf. Maar Wittouck 15
2. Familie Van Damme Vermogen: € 10.541.682.104 Gekend als: AB InBev Activiteit: Beheer vermogen Inplanting: Brussel en Zwitserland
de adellijke families de Spoelberch en de Mévius. Van Damme was een visionair en sloot al in 1971 een geheime overeenkomst met Stella om beide brouwerijen te fusioneren. Maar op dat moment was Jupiler nog kleiner dan Stella. Toen de fusie er echt kwam, zestien jaar later, was die situatie omgekeerd. Toch kreeg Van Damme minder aandelen dan de families de Spoelberch en de Mévius. Die minderheidspositie werd een dwanggedachte die hem niet meer los zou laten. In de praktijk kreeg Van Damme de controle over de holding Verlafi, die 26,8 procent bezit van de fusiegroep Interbrew. De helft van Verlafi is echter in handen van onbekende aandeelhouders buiten de drie traditionele Interbrew-families, waardoor het feitelijke aandeel van de familie Van Damme in Interbrew gelimiteerd bleef tot een achtste. Vanaf dat moment zou Van Damme aandelen bijkopen om zijn positie intern te versterken.
Van brouwer Albert Van Damme wordt verteld dat hij elke frank drie keer omkeerde voordat hij hem uitgaf. Van zijn kleinzoon Alexandre Van Damme wordt gezegd dat hij op zijn grootvader lijkt. Albert Van Damme stond jarenlang aan het hoofd van de Luikse brouwerij Piedbœuf, bekend van Jupiler. Wie als werknemer van Albert Van Damme een nieuw potlood wou hebben, moest het stompje van het opgebruikte potlood in ruil geven. Het verhaal wil dat hij ook de vuilnisbakken controleerde om te kijken of het papier wel aan twee kanten beschreven was. Dat had weinig met duurzaamheid te maken, maar meer met zuinigheid, eigen aan de naoorlogse generatie die echte armoede had gekend.
Albert van Damme had twee zonen, Paul Maar laten we beginnen bij het begin. en Jean. Hij zou die allebei overleven. Paul Albert Van Damme, van oorsprong van overleed op jonge leeftijd en liet twee Blankenberge, zakte in 1919 naar Luik zonen na, Jean werd officieel de baas van af om er zijn Frans te verbeteren aan de Piedbœuf maar Albert hield de touwtjes Ecole des Hautes Etudes Commerciales. en de aandelen in handen. Dat werd het Hij ontmoette er Eugénie Piedbœuf, de geluk van Alexandre Van Damme, de enige dochter van Théodore Piedbœuf, eigenaar zoon van Jean. Hij zou met steun van zijn van de gelijknamige familiale brouwerij. grootvader de grote aandeelhouder van Van Damme huwde met Eugénie en nam Interbrew worden. in 1920 de leiding over van Piedbœuf. 1995 werd een cruciaal jaar voor Alexandre Albert Van Damme maakte van brouwerij Van Damme. Eerst stierf zijn vader en Piedbœuf een succesverhaal. Hij werkte kort daarna zijn grootvader, van wie hij de ene overname na de andere af. In 1966 bijna alles erfde behalve diens kolerieke werd het merk Jupiler gelanceerd. Het zou trekjes. Alexandre was 33, maar plots de grootste concurrent worden van het was hij de sterke man van de familie. Leuvense Stella Artois, op dat moment Datzelfde jaar deed Interbrew een bod Belgisch marktleider en in handen van op de Canadese brouwer Labatt. Samen 16
met twee bestuurders en enkele directieleden van Interbrew verbleef Van Damme wekenlang in Toronto om alles in goede banen te leiden. Vanaf dat moment was hij betrokken bij elke grote overnamedeal van de groep. Alexandre Van Damme is achtervolgd door een oogziekte die als kind zijn netvlies aantastte. Dat heeft hem niet belet net zo visionair te zijn als zijn grootvader. Niet enkel bouwde hij Interbrew uit tot de multinational AB InBev, hij diversifieerde zijn vermogen naar andere voedingsbedrijven zoals Heinz Kraft en Douwe Egberts. Ondanks zijn legendarische discretie investeert hij volop in vastgoed en is hij een keiharde businessman die niet bang is dossiers voor de rechtbank uit te vechten. Jarenlang bekleedde hij de eerste plaats van onze ranglijst, totdat het coronavirus in 2020 de koers van AB InBev nekte.
17
3. Familie Frère Vermogen: € 6.933.410.000 Gekend als: Albert Frère Activiteit: Beheer vermogen Inplanting: Charleroi
De voorbije jaren zag het ernaar uit dat Albert Frère zichzelf aan het overleven was als een van de Rijkste Belgen. Zijn vroegere imperium van holdings en vennootschappen was verworden tot een spaarbank voor zijn twee kinderen, die zelf weinig of geen interesse hebben voor het imperium dat hun vader heeft opgebouwd. Dat veranderde recent met zijn kleinzoon Cédric Frère die meer en meer geprofileerd werd als familiale nieuwe topman van het Frère-imperium. Albert Frère zelf overleed op 3 december 2018 op 92-jarige leeftijd.
In 2011 werd Gérald Frère als gedelegeerd bestuurder van de groep vervangen door Ian Gallienne, de partner van zijn halfzus Ségolène. Trends citeert in dat verband een gewezen bestuurder van de holding GBL: ‘De sterke persoonlijkheid van zijn vader woog op Gérald, die niet diens briljante strategische inzicht heeft geërfd. Na een moeilijke jeugd houdt Gérald zich in wezen liever bezig met de jacht en het beheer van zijn boerderij dan met het miljardenimperium. Hij heeft onder zijn vader nooit kunnen bewijzen wat hij in zijn mars had. Enfin, de vraag of hij GBL kan leiden is nu irrelevant. Hij wil het niet en hij is daar gelukkig mee.’ Die boerderij van Gérald Frère moet trouwens ook niet onderschat worden. Ze is goed voor 100 hectare tarwe, maïs en bieten.
Het verhaal wil dat Frère na de Tweede Wereldoorlog begon als handelaar in oud ijzer. In feite was zijn vader een kleine fabrikant van stalen spijkers. In de loop der jaren groeide Frère uit tot de belangrijkste financier van België en een van de sterke figuren in de salons van de haute finance in Parijs. De verkoop van de bank BBL, van verzekeraar Royale Belge, van Petrofina en Tractebel: Frère speelde telkens weer een sleutelrol. Het leverde hem bijwijlen de negatieve reputatie op de uitverkoper van België te zijn. Aan het eind van zijn leven bouwde Frère zijn imperium langzaam af en maakte plaats voor zijn zoon Gérald en zijn dochter Ségolène. Daarbij werd heel wat cash naar boven gebracht en verzameld in de familieholding Frère-Bourgeois. Maar Gérald Frère, de gedoodverfde kroonprins, had weinig ambitie om in de voetsporen van zijn vader te treden.
Zijn opvolgers lijken beter voorbereid. Gallienne, die een MBA haalde aan Insead en actief was als entrepreneur, is gedelegeerd bestuurder van Ergon Capital Partners. Dat is de private-equitypoot van GBL. ‘Ian is hoffelijk en correct’, zegt Paul Buysse, de voorzitter van Bekaert, die weleens met hem golft in hun woonplaats in Knokke. ‘De ideale schoonzoon.’ De familie Frère kan eeuwig gaan rentenieren. Op 89-jarige leeftijd beslist Albert Frère zijn mandaat als bestuurder en chief executive van Groep Brussel Lambert (GBL) tijdens de Algemene Vergadering van 28 april 2015 niet te laten hernieuwen. Als aandeelhouder van de holding blijft hij wel sterk verbonden met de groep en zal hij de evoluties en activiteiten blijven volgen. Bij Pargesa, de Zwitserse holding die 50 procent van het kapitaal van GBL in handen heeft, zal Frère op 5 mei 2015 vervangen worden door zijn zoon Gérald. 18
Begin 2018 wordt de dan 34-jarige Cédric Frère, zoon van Gérald, benoemd tot gedelegeerd bestuurder van de holding FrèreBourgeois, de sleutelholding van de familie Frère. Albert Frère is intussen 92 en geeft zijn functie van gedelegeerd bestuurder in Frère-Bourgeois op. Dat doet ook de 68-jarige Gilles Samyn, de trouwe luitenant van Albert Frère. Hij wordt vervangen door Xavier Le Clef, meteen de nieuwe vertrouwenspersoon van Cédric Frère. Het is nu afwachten hoe de verhouding tussen Cédric Frère en Ian Gallienne zich zal ontwikkelen. De overgang naar de twee kinderen is nu gerealiseerd: Gérald is vertegenwoordigd in de groep door kleinzoon Cédric, en Ségolène is vertegenwoordigd in de groep door schoonzoon Gallienne.
19
4. Familie de Spoelberch Vermogen: € 6.846.748.000 Gekend als: AB InBev: Stella en Jupiler Activiteit: Brouwerijen Inplanting: Vlaams-Brabant
gebruikt daarbij de kelders van het kasteel van Jupile om zijn bier te laten rusten. De naam Jupiler was dan ook snel gekozen. In 1987 leidt de eis van schaalvergroting tot het samengaan tussen Piedbœuf en Artois. Beide groepen zijn op dat moment al op verschillende manieren operationeel verstrengeld. Meteen is Interbrew geboren. Piedbœuf staat op dat moment wel borg voor het populairste bier, te weten Jupiler. De Luikse brouwerij was in handen van de familie Van Damme. Bij de fusie met Artois ruilt die haar eigen aandelen voor aandelen Interbrew. De familie Van Damme wordt meteen de derde familiale pijler onder de brouwersgroep. In 1989 wordt de brouwerij Hoegaarden overgenomen en in 1991 volgt de geuzebrouwerij Belle-Vue van de familie Vanden Stock-Collin.
In België is AB InBev vooral bekend met zijn merknamen Stella Artois en Jupiler. Maar ondertussen is de multinational wereldleider geworden op het gebied van bierproductie. De Belgische controle over AB InBev ligt in handen van drie adellijke families: de Spoelberch, de Mévius en Van Damme. Hun controle over de biergigant loopt over verschillende Luxemburgse holdings. Oorspronkelijk hadden de drie families niets te maken met Stella Artois. In het begin van de 20ste eeuw is de Leuvense brouwerij in handen van Edmond Willems. Wanneer die overlijdt, laat hij twee dochters na: Elise en Amélie. Willems laat het bedrijf in goede handen achter. Léon Verhelst wordt directeur van de brouwerij en zal dat blijven tot 1955. Het is Verhelst die in 1926 succesvol de merknaam Stella Artois invoert, toen nog als speciaal kerstbier. Ondertussen huwt Elise met bruggraaf Adolphe de Spoelberch, terwijl Amélie kiest voor de ook al adellijke Eugène de Mévius.
Multinational Bij zijn expansie richt de groep zich met overtuiging naar Oost-Europa. In 1991 wordt een Hongaarse brouwerij overgenomen. Drie jaar later volgt een overname in Roemenië en het daaropvolgende jaar een in Bulgarije. In 1996 is Oekraïne aan de beurt. China en Montenegro volgen in 1997 en Rusland en Korea in 1998. De grootste buitenlandse expansie voor Interbrew komt er echter in 1995. In dat jaar steunen de familiale aandeelhouders voluit de overname door Interbrew van de Canadese brouwersgroep Labatt. Interbrew legt daarvoor maar liefst 57 miljard Belgische frank (1,41 miljard euro) op tafel. Maar het brengt de groep wel op een wereldniveau in de biersector.
De brouwersgroep verovert eerst België. Talrijke kleinere brouwers vallen in handen van de Leuvense reus. Daarna begint de buitenlandse groei. Interbrew neemt in 1968 het Nederlandse Dommelsch Bier over en in 1970 moet de Franse Brasserie du Nord eraan geloven. Maar de grote concentratie komt er pas eind jaren 1980. In Luik was Jean-Théodore Piedbœuf gestart met de productie van bier. Hij
In 2004 fuseert Interbrew met de Braziliaanse groep AmBev. De nieuwe combinatie krijgt de naam InBev. Op 12 20