Meer dan ik Gedichten, tekeningen en Upanishads
Inhoud
5 Ontstaan van dit boek 13 Kind 15 Knielen 17 Oog in oog 19 Weg 21 Daar 23 Loslaten 25 Leidraad 27 Tussen 29 Ik ben niet bang 31 Poëzie 33 Volbracht 35 Overstijgen 37 Twijfel 39 Oersoep 41 Druppel 43 Thuis 45 Je verhaal 47 Breek mijn hart 49 Hemelsbreed 51 Als 53 Tragedie 55 De wolf en de wijze 57 Open
59 Stilte 61 Meisje 63 Onbetreden 64 Voort 67 Land onder de stilte 69 Moleculen 71 Op een dag 72 Stof 75 In jou 77 Voorganger 79 Heelhuids 81 Vuur 83 Jager en ree 85 Als ik terugkeer 87 Lang niet dood 89 De dichter 91 Lege schelpen 93 Ommekeer 95 Oneindig 97 Wiegelied 99 Geen spijt 101 Bijziend 103 Lente kom 105 Dronken
107 Sterven 109 Luider 111 Ooit 113 Levenspijn 115 Gewichtloos 117 Terug 119 Je bent 121 Komen de wolven 123 Zuurstofnood 125 Houden van 127 Trilling 129 Hout in stam 131 Mirakel 133 Gebed 135 Maanmens 137 Water in water 139 Lieveling 141 Toon de hals 143 Vijf voor 144 Louise 147 Eilanden 149 Open einde 151 Zien 153 Daar zijn
155 Heimwee 157 Doorgang 159 Hapering 161 Muziek 163 Horizon 165 Intiem 167 Zoek 169 Nieuwe maan 171 In het begin 173 Er was eens 175 Aankomen 177 Het ene 179 Zielsveel 181 Wit 183 Slappe koord 185 Zuiver 187 Heel 189 Ontginnen 191 Lucht 193 Opgelost 195 De wereld van yoga 197 De schat van de Upanishads 200 Meer dan ik 203 Iets over Kristin Verellen 205 Dankwoord
Ontstaan van dit boek Dichten is voor mij een sluipweg om dichter bij mijn hart te komen. Alsook dieper in het hart van de dingen. Ongehinderd door ander verkeer. Het verdiept mijn ervaring en opent mijn taal. Of het nu geschreven of beeldende taal is. Zo kan ik de intensiteit van dit bestaan beter ontvangen en begrijpen. Lange periodes in mijn leven heb ik nauwelijks geschreven. Ik vond andere manieren om creatief te zijn. Tot 22 maart 2016, de aanslagen en de dood van mijn man Johan Van Steen. Mijn verjaardag, die plots niet alleen viering maar ook herdenking werd. Begin 2018 verscheen ons boek Waar blijf ik met dat licht van mij. Een eerbetoon aan Johan. Een boek met zijn foto’s – hij droomde ervan om er op een dag mee naar buiten te komen – en gedichten geschreven tijdens mijn rouwproces. De afronding van een levens- en liefdesfase om iets nieuws te kunnen laten ontstaan. De gedichten in deze bundel bestonden nagenoeg allemaal toen me eind 2019 gevraagd werd om een eindwerk te maken als afronding van mijn vierjarige opleiding aan de Open Yoga Academie Saraswati. Aangezien deze gedichten een goed beeld geven van mijn innerlijk proces tijdens de integrale yogaopleiding, begon ik ze bij elkaar te sprokkelen. Toen ik ze herlas, werd ik nieuwsgierig naar wat er zou gebeuren als ik die spiegeltjes van mezelf naast verzen uit de Upanishads zou plaatsen.
6.7
‘Upanishads… wat?’ hoor ik je zeggen. Logisch, ze zijn vrij onbekend en dus onbemind. De Upanishads zijn door de eeuwen heen overgeleverde spiritueel-filosofische teksten, ontstaan tussen 800 en 400 voor Christus in de Vedische cultuur waaruit later yoga is ontstaan. Deze schat aan visionairpoëtische teksten uit het Oosten fascineert me, met zijn wijze onthullingen en verhullingen. Ik hou ervan hoe de verzen me stapje per stapje meenemen naar diepere waarheden over de werkelijkheid, om ze dan weer open te gooien. Ze halen me keer op keer uit mijn comfortzone en tonen nieuwe horizonten. Het liefst lees ik ze mondjesmaat, één vers per keer. Zo kunnen ze langzaam doordringen, als water dat zijn eigen weg zoekt. De Upanishads zijn ontstaan in een tijdperk waarin een evolutie plaatsvond van het duale naar het niet-duale denken, met een grote impact op de samenleving. Tegelijk transformeert het wereldbeeld in het Westen, waar de oude Grieken de mythische natuurgoden inruilen voor een metafysische filosofie. Deze planetaire kanteling naar een ongebonden bevraging van wat het betekent om mens te zijn op deze aardbol, maakt me nieuwsgierig. Ik ben geboeid door deze filosofie van de eenheid en het belang van het hart als bron van wijsheid in de Upanishads. Zelf ervaar ik mijn hart als innerlijk kompas en dat wil ik dieper doorgronden.
Voor elk van mijn gedichten koos ik intuïtief een van de overgeleverde Upanishad-verzen. Ik plaatste ze zij aan zij. Een ontmoeting van twee verschillende werelden: eeuwenoude wijsheid naast de kwetsbare, doorleefde zoektocht van een gewone mens. Soms leidt de ontmoeting tot ontdekking of verdieping, dan weer tot herkenning, ontroering, bevraging of uitdaging. Soms ook tot complete verwarring en niet-weten, wat een prima plek is om even te blijven. Iets gaf me de hoop dat deze spiegel in de spiegel van het persoonlijke en het universele misschien kan zorgen voor een breed perspectief waarin andere zoekers naar waarheid, harmonie of vrijheid zich ongedwongen kunnen bewegen. Toen kwam corona. De dramatische evolutie en domino-effecten van de pandemie op lokaal en globaal vlak maakten vele existentiële vragen in me los over hoe de samenleving evolueert en waarvoor ik kies als mens. Zo de vraag: indien ik morgen sterf, waarvan zou ik spijt hebben als ik het niet een kans had gegeven? Deze vraag komt niet uit het niets: ik heb nu dezelfde leeftijd als Johan in het laatste jaar voor zijn dood. Eindigheid is voor mij geen abstracte gedachte meer. Ik voel er geen angst bij. Het is eerder een vaststelling, een uitnodiging. Aangezien we elke seconde een beetje sterven, wil ik elke seconde ook bewust bewonen.
8.9
Wat meteen in me opkwam: tekenen en schilderen. In mijn jeugd beleefde ik er veel plezier aan, net als aan dichten en muziek spelen, tot er andere, prozaïscher dingen op de voorgrond kwamen. Toen ik de vele open plekken in mijn lockdownagenda zag lonken, besloot ik een oude, beperkende gedachte over mezelf los te laten en iets nieuws te proberen. Ik koos ervoor de vrijgekomen tijd lustig vol te schilderen, en mijn creativiteit ernstig te nemen. Met slechts één grondstof: zwarte inkt. Spelenderwijs. Ik zou later wel zien of het iets kon betekenen voor het eindwerk of boek in wording. Ik plaatste een tekentafel in het midden van de leefruimte en een grote bestelling met tekenmateraal in een online winkel. De stop was van de fles. Het begon dus met de gedichten, daarna kwam de ontmoeting met de Upanishads, dan een jeugddroom, een open agenda, en ten slotte een lege tafel en een wit blad. En nu zijn er warempel een eindwerk en een boek. Meer dan ik drukt uit hoe ik in het leven sta, met aandacht voor wat ons onderliggend verbindt en wezenlijker is dan wat ons scheidt. We zijn in essentie meer dan wie we denken te zijn. We zijn deel van alles en alles is aanwezig in ons. Deze levenshouding slaat een brug tussen de wereld van mijn gedichten en de eenheidsvisie in de Upanishads.
Ik verheug me erop dat ik met deze bundel een weinig bekende parel uit de spirituele overlevering opnieuw onder de aandacht kan brengen. De existentiële zoektocht van de mens is meer dan ooit brandend actueel. We leven in een verwarrende tijd tussen crisis en ommekeer, waarin de steeds frequentere rampgolven van vluchtelingen, terreur, natuur, klimaat en ziekte enkel kunnen worden opgevangen door geëngageerde mensen klimaatvriendelijke initiatieven en beleidsvormen die de wereld zien als één diep verbonden geheel. Een wereld die één is, vraagt ook dat er in eenheid voor wordt gezorgd. Ik hoop van harte dat dit boek, waarin een stem uit het nu en een oude wijsheid elkaar ontmoeten, ook anderen inspiratie, vertrouwen en kracht kan geven. Wie verder wil kennismaken met de wereld van yoga, de Upanishads en het niet-duale wereldbeeld, kan er meer over lezen achteraan in het boek.
10 . 11
De stilte waarin woorden terugkeren samen met het denken is waard om bereikt te worden. TEJO I.20
Stilte Stilte meer dan pauze tussen geluid is even verpozen in het eeuwige een flits van herinnering aan iets heiligs in ons
12 . 13
Heelhuids Je zit me onder de huid als een moedervlek erop zo deel van me dat het lijkt op vergeten en het toch niet is heelhuids kan je alleen worden
De ondeelbare niet-duale essentie is dat wat we waarnemen. SVET.VI.11
14 . 15
Het dacht: hier zijn de werelden, laat me nu de beschermers van de werelden scheppen. Uit de oceanen zelf liet het de mens ontstaan en gaf hem vorm. AITA.I.1.3
Lege schelpen Wanneer het water veiliger is dan het land wanneer woestijnen getrotseerd worden om oceanen over te steken wanneer niemand zijn meer toekomst heeft dan iemand zijn wanneer families in stukken aanspoelen met lege schelpen tussen schroot waar zijn dan de strandjutters waar de minister van planetaire zaken? en wij waar zijn wij?
16 . 17
In de kleine ruimte in het hart bevindt zich dat wat alles beheert. Het wordt niet groter door goede handelingen, of kleiner door ongunstige daden. Het is de brug en de grens tussen de werelden. BRIH.IV.4.22
Geen spijt Aan het kind dat ik niet heb aan de man met wie ik niet oud word aan mijn ouders die ik overleef aan de geliefde die nog niet van me weet aan de wereld die ik droom geen tijd kan ons scheiden
18 . 19
Twee vogels zitten in dezelfde boom. Ze zijn altijd samen. Een van beide eet zoete vruchten, terwijl de andere roerloos toekijkt. MUND.III.1.1
Houden van En als ik eens in jou kantel en jij in mij en we dan duikelen dieper steeds dieper in elkaar tot er alleen beweging is en verder niets nee niets meer om ons aan vast te houden dan houden van elkaar
20 . 21
Hier is de instructie voor de ultieme kennis die komt als een bliksemschicht: niet dit, niet dat. BRIH.II.3.6
Trilling Niet ik sta daar te spreken niet meer ben ik dan lucht in lichaam niet meer dan geluid op weg naar muziek niet meer dan stroom van instrument naar oor vervliegt wat uit me komt blijft alleen wat ergens binnenkomt en raakt een trilling niet meer
22 . 23
Het leven is als een pot die omringd door de lucht ook lucht in zich draagt. Als de pot gebroken wordt, blijft de lucht, zowel in als rond de pot, onaangetast. AMRT.13
Heel Het zacht worden van stenen vraagt geen slijpen maar strelen als lang spelen in de golven of onmetelijk traag helen
Kristin Verellen gedichten, teksten, tekeningen, selectie Upanishads Katrien Van Steen ontwerp en vormgeving Sigrid Bousset redactionele begeleiding Peter Van Lierde & Linda Brys vertaling en duiding Upanishads
© Uitgeverij Lannoo nv en Kristin Verellen, Tielt, 2021 D/2021/45/123 – ISBN 978 94 014 71664 – NUR 740/306
www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.