Groot Fietsboek
VLAANDEREN
JOUW UNIEKE CODE
www.knooppunter.com Registreer je op onze website en we sturen je regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen.
TEKSTEN Patrick Cornillie (Antwerpen, Oost-Vlaanderen, West-Vlaanderen) en Kristien Hansebout (Limburg, Vlaams-Brabant) ONTWERP EN VORMGEVING Keppie & Keppie FOTOGRAFIE Patrick Cornillie, met aanvullingen van o.a.: Koen De Langhe, Johan De Meester, Ivo Hendrikx, Erf-goed.be COVERBEELDEN FRONT Mie De Backer/Toerisme Provincie Antwerpen BACK boven: Provincie Antwerpen midden: Milo Profi onder: Westtoer CARTOGRAFIE Peter De Bock
Deze uitgave is met de grootste zorg samengesteld. Alle gegevens zijn zorgvuldig ter plekke gecontroleerd. Maar ze liggen niet voor eeuwig vast, daar kunnen de auteurs noch de uitgever iets aan doen. De redactie zal je evenwel dankbaar zijn wanneer je wijzigingen aan de beschreven route meedeelt. ONS ADRES: Knooppunter – Groot Fietsboek Vlaanderen – 50 unieke fietsroutes langs de tofste terrassen Kasteelstraat 97, 8700, Tielt of info@knooppunter.com
© Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2020 © 2020 Westtoer – www.westtoer.be © 2020 Toerisme Oost-Vlaanderen – www.tov.be © 2020 Toerisme Provincie Antwerpen – www.toerismeprovincieantwerpen.be of www.tpa.be © 2020 Toerisme Vlaams-Brabant – www.toerismevlaamsbrabant.be © 2020 Toerisme Limburg – www.toerismelimburg.be Deze uitgave bevat knooppuntendata die eigendom zijn van Westtoer (www.westtoer.be), Toerisme Oost-Vlaanderen (www.tov.be), Toerisme Provincie Antwerpen (www.tpa.be), Toerisme Vlaams-Brabant (www.toerismevlaamsbrabant.be) en Toerisme Limburg (www.toerismelimburg.be), verkregen onder een licentie met Toerisme Vlaanderen (http://trip.toerismevlaanderen.be/gdi). De provinciale toeristische diensten en Toerisme Vlaanderen zijn niet verantwoordelijk voor deze gids waarin de knooppuntendata hergebruikt worden, noch voor de wijze waarop ze worden hergebruikt.
www.lannoo.com D/2020/45/373 – NUR 501 ISBN 978-94-014-6640-0 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Groot Fietsboek
VLAANDEREN 50 UNIEKE FIETSROUTES LANGS DE TOFSTE TERRASSEN
4 UNIEKE CODE
KNOOPPUNTER TOONT JE DE MOOISTE FIETSROUTES IN VLAANDEREN Fietsen is genieten. Dat weten we bij Knooppunter als geen ander. Onderweg, met het gezin of met de vrienden, wil je als fietser best wel wat zien. En daar hebben twee doorgewinterde fietsauteurs voor gezorgd. Ze bezochten de charmantste dorpen, doorkruisten de mooiste landschappen en testten de bruinste cafés en zonnigste terrassen van Vlaanderen. In dit Groot Fietsboek bundelen PATRICK CORNILLIE en KRISTIEN HANSEBOUT dan ook hun mooiste rondritten in Vlaanderen: 50 kant-en-klare routes langs fietsknooppunten, telkens met een lang en een kort parcours. Met deze fietsgids als bron van inspiratie én de gebruiksklare Knooppunter-roadbooks op het stuur wordt elke fietstocht gewoonweg dubbel genieten. De meest actuele Knooppunter-roadbooks en de routekaartjes kun je in een paar muisklikken downloaden van www.knooppunter.be (zie blz. 1). Gebruik hierbij je persoonlijke, unieke code.
Patrick Cornillie kent als fervente fietser zowat alle uithoeken van Vlaanderen. Hij is een bekroond dichter, journalist en auteur van talrijke fiets- en wielerboeken. Als wielerjournalist werkt hij mee aan het fietsmagazine Grinta! Voor Knooppunter treedt Patrick graag op als ambassadeur. Hij heeft dan ook het perfecte profiel om mee te schrijven aan dit Groot Fietsboek van Knooppunter.
Kristien Hansebout ademt toerisme. Van kindsbeen af fietste ze in West-Vlaanderen, later in de omgeving van Leuven en nog later in de streek van Hastière, haar tweede thuis. Ze combineert haar job van reisleider en journaliste met die van parcoursbouwer. Als ervaringsdeskundige stippelt ze fietstochten uit in binnen- en buitenland.
INHOUD 5
INHOUD Overzichtskaart
8
Het Groot Fietsboek Vlaanderen van Knooppunter
10
Wat heb je nodig om op pad te gaan?
10
Hoe een roadbook downloaden?
11
Fietsknooppunten: een woordje uitleg
13
DE FIETSTOCHTEN
PROVINCIE ANTWERPEN
1
Boom Een web van waterwegen
15
2
Bornem Het land van Stille Waters
25
3
Herentals Groen fietsen op de Kempense Heuvelrug
35
4
Hoogstraten Langs de Koloniën van Weldadigheid
45
5
Kalmthout-Heide Hoe schoon nog de wereld…
55
6
Lier Van Nete naar Nekker
65
7
Mol Door de Kempense kanalenregio
75
8
Tongerlo Langs abdijen en kastelen
85
9
Turnhout Langs het Bels Lijntje
95
10
Zoersel Met Kiekeboe naar de trappisten
105
PROVINCIE LIMBURG
11
Achel Door bos en hei bij de Nederlandse grens
115
12
Beringen In naam van alle mijnen
125
13
Genk Door de paarse hei en groene mijnstreek
135
14
Kanne Grensfietsen waar de Maas meester is
145
6 INHOUD
15
Linkhout Door het hinterlant van Hasselt
155
16
Lommel Fietsen langs het water en door de bomen
165
17
Ophoven Grenstocht op het ritme van het water
173
18
Opitter Puur natuur in het Grenspark Kempen-Broek
183
19
Sint-Truiden Rondrit door de tuin van Eden
193
20
Tongeren In het spoor van Ambiorix
203
PROVINCIE VLAAMS-BRABANT 21
Aarschot Door de Brabantse Kempen
213
22
Diest Op zoek naar devotie en aflaten
223
23
Haacht Waterrijke rondrit in het land van Damiaan
233
24
Heverlee Flaneren door de achtertuin van Leuven
243
25
Kessel-Lo Een duik in geestrijke dranken en geschiedenis
253
26
Kester Bruegellandschap met Brabants trekpaard
263
27
Lembeek Kastelentocht in het land van geuze en kriek
273
28
Sint-Martens-Lennik Heerlijk heuvelen in het wiel van kapitein Zeppos
283
29
Tervuren Fietstocht met koninklijke allures
293
30
Zoutleeuw Natuur troef tussen de twee Geten
303
PROVINCIE OOST-VLAANDEREN 31
Berlare-Donk De Oude Schelde als leidraad
313
32
Deinze Waar de Leie blijft charmeren
323
33
Dendermonde Een rondje Ros Beiaard
333
34
Eeklo Land van kreken en kanalen
343
35
Geraardsbergen Met de Dender in de hoofdrol
353
36
Kruisem-Lozer Tochtje om te onthaasten
363
INHOUD 7
37
Nederzwalm Het neusje van de Z(w)alm
373
38
Nevele Door het Land van Nevele
383
39
Oudenaarde In het wiel van de flandriens
393
40
Stekene Op zoek naar Reinaert de Vos
403
PROVINCIE WEST-VLAANDEREN 41
Beernem De oostkant van het Brugse Ommeland
413
42
Brugge In de schaduw van 'die Scone'
423
43
Damme Met ge-Zwin-de pas …
433
44
Diksmuide Onthaasten in de grootste open ruimte van Vlaanderen
443
45
Ieper Vredig fietsen door het land van de Groote Oorlog
451
46
Kortrijk Langs de 'Golden River'
461
47
Nieuwpoort Door het 'blote' langs IJzer en Frontzate
471
48
Poperinge Tournée locale in de hoppestreek
481
49
Roeselare Fietsen in het hart van West-Vlaanderen
491
50
Veurne Een rondje weg-van-de-wereld
501
Legenda van de gebruikte pictogrammen Fotoverantwoording
Onderweg nog meer boeiende plekken ontdekken? Vind op UiTinVlaanderen.be meer dan 200.000 verrassende tips.
510 511
8 OVERZICHTSKAART
43 DAMME Oostende
42 BRUGGE
40 STEKENE
34 EEKLO 47 NIEUWPOORT
41 BEERNEM
Sint-Niklaas
O O S T - V L A A N D E R E N
50 VEURNE 44 DIKSMUIDE
38 NEVELE
Tielt
W E S T - V L A A N D E R E N
BERLARE- 31 DONK 33 DENDERMONDE
32 DEINZE
49 ROESELARE 48 POPERINGE
GENT
36 KRUISEM-LOZER
Aalst
37 NEDERZWALM
SINT-MARTEN LENNIK 28 GERAARDSBERGEN 35 26
45 IEPER
39 OUDENAARDE
46 KORTRIJK
KESTER
27 LEMBEEK
nr.
plaats
PROVINCIE ANTWERPEN
1
Boom
km
49,3 / 28
2
Bornem
53 / 29,9
3
Herentals
49,3 / 32
4
Hoogstraten
44 / 24,8
5
Kalmthout-Heide
47,4 / 30,2
6
Lier
45,4 / 29,6
7
Mol
51,5 / 32,7
8
Tongerlo
51,6 / 34,8
9
Turnhout
48,1 / 22,5
10
Zoersel
52,2 / 31
PROVINCIE LIMBURG
11
Achel
12
Beringen
44 / 30 45,1 / 25,2
nr.
plaats
km
13
Genk
14
Kanne
39,2 / 24,4
15
Linkhout
54,4 / 44,2
16
Lommel
39,5 / 26,8
17
Ophoven
18
Opitter
48,5 / 36,7
19
Sint-Truiden
46,3 / 33,8
20
Tongeren
39,2 / 23,5
PROVINCIE VLAAMS-BRABANT
50,3 / 33,1
55 / 25,1
21
Aarschot
22
Diest
60,1 / 36,7
23
Haacht
53,7 / 37,5
51,9 / 36,5
24
Heverlee
48,9 / 27
25
Kessel-Lo
44,4 / 34,6
OVERZICHTSKAART  9
KALMTHOUT4 5 HEIDE HOOGSTRATEN 9 TURNHOUT ANTWERPEN
10 ZOERSEL A N T W E R P E N
6 LIER
3 HERENTALS
11 16 ACHEL LOMMEL
7 MOL Geel
Bree
17 18 OPITTER OPHOVEN
8 TONGERLO
2 1 BOOM BORNEM
L I M B U R G
HAACHT 23 Vilvoorde
21 AARSCHOT
DIEST 22
14 LINKHOUT
HASSELT
V L A A M S - B R A B A N T LEUVEN
NS-
Maaseik
12 BERINGEN
Mechelen
13 GENK
25 KESSEL-LO
HEVERLEE 24 29 TERVUREN
ZOUTLEEUW 30
Tienen
19 SINTTRUIDEN
KANNE 14
20 TONGEREN
Halle
K
nr.
plaats
26
Kester
27
Lembeek
28
Sint-Martens-Lennik
km
nr.
46,9 / 31,5
39
Oudenaarde
55,8 / 32
40
Stekene
PROVINCIE WEST-VLAANDEREN
54,5 / 42,1
29
Tervuren
49,7 / 33,4
30
Zoutleeuw
60,9 / 38,4
PROVINCIE OOST-VLAANDEREN
31
Berlare-Donk
32
plaats
km
43,2 / 25,4 48,6 / 31
41
Beernem
42
Brugge
49,2 / 35
43
Damme
42,7 / 28
46 / 27,8
44
Diksmuide
45,7 / 27
Deinze
39,3 / 27,8
45
Ieper
33
Dendermonde
43,8 / 33,2
46
Kortrijk
45,8 / 29,4
42 / 27,4 40,6 / 29,5
34
Eeklo
50,8 / 30,7
47
Nieuwpoort
35
Geraardsbergen
45,8 / 25,8
48
Poperinge
41,2 / 28
36
Kruisem-Lozer
44,2 / 27,3
49
Roeselare
41,7 / 23,6
37
Nederzwalm
40,2 / 23,3
50
Veurne
38
Nevele
41,8 / 24,8
51,8 / 32,2
42,4 / 28,4
10 INLEIDING
HET GROOT FIETSBOEK VLAANDEREN VAN KNOOPPUNTER Deze fietsgids verzamelt per Vlaamse provincie 10 unieke knooppuntenroutes. Elke routebeschrijving geeft aan wat er te zien en te beleven valt langs het traject: fotogenieke landschappen, bekende maar ook minder bekende kastelen, authentieke dorpen… die het verdienen om even bij halt te houden. Daarnaast vind je in dit fietsboek tal van tips om even op adem te komen op een leuk terras, waar je geniet van een breed uitzicht, in een brasserie of gezellig eethuis. Daarbovenop verneem je waar er op de eindlocatie, of in de buurt ervan, een leuk terras te vinden is waar je volop kunt nagenieten van de tocht die je maakte. Aan jou om dit alles te ontdekken!
WAT HEB JE NODIG OM OP PAD TE GAAN? » OP DE FIETS: HET HANDIGE ROADBOOK
Naast de knooppuntennummers lees je hierop volgende informatie af: de afstanden tussen de opeenvolgende knooppunten, de afstand die je op elk punt van je tocht hebt afgelegd, de plaatsen waar iets te zien is én de locaties waar je een deugddoende tussenstop kunt inlassen.
Voor elk van de 50 routes uit deze fietsgids bestaat er een gebruiksklaar roadbook. Je haalt het – na registratie en het invullen van jouw unieke code (blz. 1) – met een paar muisklikken van de website www.knooppunter.com.
referentiepunt B
36
knooppunt
7,6 km
1,5
afstand tussen twee knooppunten
Je vindt de meest actuele versie van elk roadbook op www.knooppunter.com.
reeds afgelegde afstand
9,1 km
34
horecatip
0,8
21
9,9 km
2,7
71
12,6 km
1,4
bezienswaardigheid
zie beschrijving in de gids
even afwijken van de route
INLEIDING 11
HOE EEN ROADBOOK DOWNLOADEN? 1 Ga naar www.knooppunter.com, klik op ‘Registreer hier’ of ‘Registreer je gids’ en zoek Knooppunter Groot Fietsboek Vlaanderen. 2 Klik op ‘Registreer’ (heb je nog geen gebruikersaccount, registreer je dan eerst op de site). Je belandt op de pagina ‘Activatie Knooppunterproducten’. 3 Vul je unieke code in (die ontdek je op blz. 1 vooraan in deze gids) en klik op ‘versturen’. Opgelet: jouw unieke code is hoofdlettergevoelig. 4 Je code wordt gecontroleerd. Goedgekeurd? Je kunt meteen aan de slag: je hebt nu toegang tot alle gedetailleerde info over elke route in jouw fietsboek. 5 Klik op ‘Ga verder’: je komt op de productpagina van de route die je wilt fietsen. Je vindt er onder de knop ‘Roadbooks + Fietskaartjes’ de meest actuele versie van de roadbooks (een voor de lange en een voor de korte route) van de door jou gekozen fietslus en van het bijbehorende fietskaartje mét alle fietsknooppunten.
Eens de gedownloade roadbooks zijn uitgeprint, kun je ze op de aangegeven stippellijnen meteen op het correcte formaat voor het Knooppuntertoestel knippen. Wie er nog graag gps-coördinaten bovenop heeft, kan die van de website binnenhalen via de knop ‘Download voor je gps’.
» KNOOPPUNTERTOESTEL Knip het geprinte roadbook uit, vouw het netjes langs de stippellijn en stop het in jouw Knooppuntertoestel. De roadbooks passen als gegoten in het houdertje dat je in een paar tellen op om het even welk fietsstuur plaatst. Zo heb je alle info over de route waar je ze nodig hebt: op je fiets.
of
12 INLEIDING
» IN DE RUGZAK OF FIETSTAS: ROUTEBESCHRIJVING ROUTEKAARTJE
» EVENEENS IN DE FIETSTAS: DE FIETSNETWERKKAART ALS BACK-UP
Neem een kopie van de route van je keuze mee tijdens het fietsen of bewaar een foto van het hoofdstuk op je smartphone. Zo kun je bij aanvang of op een stop snel nalezen wat er te zien en te beleven is.
Van alle provinciale fietsknooppuntennetwerken bestaan er kaarten, uitgegeven door de provincie in kwestie. Ben je van plan om geregeld in de provincie eropuit te trekken, dan is het interessant om een dergelijke fietskaart aan te schaffen.
Per route worden de interessante horecazaken opgesomd. Je vindt van elke zaak de adres- en contactgegevens; check daarom voor je vertrekt even de openingstijden van de etablissementen waar je zinnens bent halt te houden. Dit voorkomt onaangename verrassingen.
De fietsnetwerkkaarten zijn te koop in de betere boekhandel en in de verschillende toerismekantoren van de provincie. € 9,95
Leiestreek
Bovendien is iedere fietstocht overzichtelijk uitgetekend op een routekaartje. Als houvast tijdens het fietsen vind je op die kaartjes referentiepunten, aangeduid met een kapitaalletter, waarbij A altijd de startplaats aangeeft. Met behulp van deze referentiepunten kun je inschatten waar de beschreven bezienswaardigheden en horecazaken te ontdekken zijn. Op www.knooppunter.com kun je – na registratie – van elk routekaartje een actuele versie downloaden, mét aanduiding van alle fietsknooppunten.
PRAKTISCHE INFO
FIETSNETWERK VLAAMS-BRABANT
FIETSNETWERK
KEMPEN
2000 KM
FIETSPLEZIER DE RÉSEAU VÉLO CYCLING NETWORK FAHRRADWEGENETZ NL
26
01
BOOM 17
AFSTAND 47,5 km (korte versie 28 km) PARKEREN Je kunt gratis parkeren in Boom, op provinciaal domein De Schorre, hoofdparking aan de Schommelei of parking 2 aan de Kapelstraat (beide gratis). Houd er wel rekening mee dat hier de laatste twee weekends van juli Tomorrowland plaatsvindt! START Er loopt een fietspad in de buurt van hockeyclub Braxgata, onder de Kapelstraat door naar de Rupeldijk. Daar, vlak bij wielermuseum De Velodroom, ontdek je een eerste fietsknooppunt. PARCOURS Dit is een vlakke tocht. De jaagpaden langs de Rupel, Dijle, Leuvense Vaart en Zenne zijn grotendeels autovrij (in totaal ca. 35 km). Je volgt het Fietsknooppuntennetwerk Mechelen en omgeving. AARD VAN DE WEG Vier (korte) stukjes zijn onverhard, maar goed berijdbaar.
A E
38
» »
» »
fietsgids
DE
EN
¤7
1. BOOM
51
Een web van waterwegen Eveneens downloadbaar via www.knooppunter.com/Route-info HIER PLOOIEN
BOOM - 49,3 KM
De Velodroom, Rupeldijk, Boom
26
START
De Dijle in Mechelen
B » C
B
C
C
ViaVia Joker Reiscafé
MEER INFO Toerisme Rupelstreek, Schommelei 1 in Boom (domein De Schorre) 03 880 76 25 www.toerismerupelstreek.be HAPJE EN TAPJE Brasserie De Schoenmet Steenweg 28 in Mechelen 015 71 03 70 ViaVia Joker Reiscafé Zandpoortvest 50 in Mechelen 015 21 60 56 www.viaviacafe.com/mechelen De Zennehoeve Hooeindonkstraat 109 in Heffen 0495 69 14 15 - www.zennehoeve.be ’t Steencaycken Hoek 76 in Boom 03 888 53 63
A » B
Rumst, fietsbrug
50
FR
52 94 website
D Battel, Het Zennegat
96
58
80
8,0 km
20,0 km
28,0 km
N
3,8
79
28
39,3 km
79 97 95
2,0
48,1 km
horecatip
2,3
97
54
93
3,0
8,9 km 5,5
22,3 km 0,9
31,8 km 2,8
50
3,0 km
57
61
92
1,1
14,4 km 2,5
23,2 km 2,2
34,6 km 1,2
51
4,1 km 3,9
64
62
90
16,9 km 3,1
25,4 km 2,6
35,8 km 1,5
HIER PLOOIEN
D » E
= verkorting
0,9
0,0 km
1,2
94 26
41,3 km
1,4
52
42,7 km
5,0
38
47,7 km
0,4
49,3 km EINDE
96
bezienswaardigheid
Dit kaartje past perfect in een
even afwijken van de route
.
© Knooppunter
28
De Kust
INLEIDING 13
KNOOPPUNTEN: EEN WOORDJE UITLEG » FIETSKNOOPPUNTEN De routes in dit Groot Fietsboek zijn gebaseerd op het systeem van de fietsknooppunten. Gewoon door de aangegeven knooppunten – de genummerde bordjes – te volgen, kun je de uitgestippelde tochten uit deze gids probleemloos rijden.
» HET FIETSKNOOPPUNTENNETWERK Het fietsnetwerk in Vlaanderen omvat duizenden kilometers rustige en veilige fietswegen. Waar één of meer trajecten elkaar kruisen, ligt een fietsknooppunt. Elk van die knooppunten draagt een eigen nummer. Langs de weg worden fietsknooppunten aangeduid op rechthoekige signalisatieborden (blauw voor Limburg, groen voor de overige provincies).
Tussen twee knooppunten staan geregeld signalisatieborden met richtingspijlen, zodat je steeds op het juiste pad blijft. De aanduidingen worden steevast in de twee richtingen voorzien: dit laat je toe om ieder traject in beide richtingen te rijden.
» ZELF EEN ROUTE SAMENSTELLEN Wie graag zelf een route wil samenstellen, maakt gebruik van de fietsrouteplanner op www.knooppunter.com. Met enkele muisklikken bepaal je het start- en eindpunt. Eenmaal je route uitgetekend, kun je deze ook afprinten in de vorm van een roadbook (op maat van een Knooppuntertoestel).
Veel fietsplezier!
A » B
01
BOOM
Een web van waterwegen DE SCHORRE • MECHELEN • ZENNE, DIJLE, NETE EN RUPEL
Je hebt het ongetwijfeld onthouden van je lagereschooltijd en de lessen aardrijkskunde: de Rupel ontstaat door de samenvloeiing van Dijle en Nete. Dat zijn al meteen drie rivieren, met elk op hun oevers comfortabele jaagpaden. Voeg daarbij nog de Zenne en de Leuvense Vaart, die iets verder stroomopwaarts – aan het zogeheten ‘Zennegat’ – in de Dijle vloeien, en je snapt dat in de Rupelstreek het aanbod om zonder hinder van autoverkeer langs het water te fietsen uitzonderlijk groot is. Boom, en meer bepaald het provinciaal domein De Schorre, is de ideale uitvalsbasis voor een attractieve rondrit. Die gaat in dit geval helemaal tot in Mechelen. Op de terugweg fiets je zowel door het domein Hofstade als door het Vrijbroekpark. In Klein-Willebroek steek je de Rupel over met het veer. Ruim drie vierde van deze tocht gaat langs de waterkant.
« Er ligt een heerlijk fietspad langs de Rupel in Rumst.
PRAKTISCHE INFO
01
AFSTAND 49,3 km (korte versie 28 km) PARKEREN Je kunt gratis parkeren in Boom, op provinciaal domein De Schorre, hoofdparking aan de Schommelei of parking 2 aan de Kapelstraat (beide gratis). Houd er wel rekening mee dat hier de laatste twee weekends van juli Tomorrowland plaatsvindt! START Er loopt een fietspad in de buurt van hockeyclub Braxgata, onder de Kapelstraat door naar de Rupeldijk. Daar, vlak bij wielermuseum De Velodroom, ontdek je een eerste fietsknooppunt. PARCOURS Dit is een vlakke tocht. De jaagpaden langs de Rupel, Dijle, Leuvense Vaart en Zenne zijn grotendeels autovrij (in totaal ca. 35 km). Je volgt het Fietsknooppuntennetwerk Mechelen en omgeving. AARD VAN DE WEG Vier (korte) stukjes zijn onverhard, maar goed berijdbaar. MEER INFO Toerisme Rupelstreek, Schommelei 1 in Boom (domein De Schorre) 03 880 76 25 www.toerismerupelstreek.be HAPJE EN TAPJE » Brasserie De Schoenmet Steenweg 28 in Mechelen 015 71 03 70 » ViaVia Joker Reiscafé Zandpoortvest 50 in Mechelen 015 21 60 56 www.viaviacafe.com/mechelen » De Zennehoeve Hooeindonkstraat 109 in Heffen 0495 69 14 15 - www.zennehoeve.be » ’t Steencaycken Hoek 76 in Boom 03 888 53 63
A
BOOM 17
Rumst, fietsbrug over Dijle en Nete
A » B
De Dijle in Mechelen
B » C
E
B
C
Mechelen, ViaVia Joker Reiscafé
C
D Battel, Het Zennegat
D » E
N
= verkorting
18 BOOM
DE FIETSTOCHT A » B 8 km Van De Schorre naar de bruggen van de E19
Je start deze fietstocht aan De Schorre A . Vandaag is het provinciaal recreatiedomein (75 ha) wereldwijd bekend omdat Tomorrowland er wordt georganiseerd. Een eeuw geleden ging het er minder vrolijk aan toe. In De Schorre werd namelijk klei voor de baksteenindustrie ontgonnen. Dat gebeurde met de spade en ook de stenen werden nog manueel gevormd. De ‘vormelingen’ moesten enkele weken drogen en werden daarna gebakken. Het was hard labeur, waarbij kinderarbeid eerder regel dan uitzondering was. De Schorre was lang niet de enige kleiput; zowat de hele regio werd letterlijk Boom, domein De Schorre
A » B
uitgespit. De Boomse baksteen of ‘klinkaart’ stond dan ook – en staat nog altijd – bekend voor zijn hoge druk- en slijtageweerstand. Rond 1900 telde de streek tot 180 steenbakkerijen, maar de opkomst van beton en de mechanisering luidden vanaf de jaren 1960 de zwanenzang in van de handsteenbakkerijen. Toch zijn de sporen van die nijverheid lang niet gewist. De verlaten kleiputten liepen vol water en werden door de natuur heroverd. Op weg naar Terhagen en Rumst, stroomopwaarts langs de Rupel, zie je her en der nog oude steenovens, droogloodsen, kleibaggers en arbeidershuisjes. Rumst ligt aan de samenvloeiing van de Nete en de Dijle. Opvallend blauwe fietsbruggen overspannen beide rivieren. Je neemt enkel de eerste brug, om verder Boom, Steencaycken
A » B
BOOM 19
koers te zetten langs de rechteroever van de Dijle. Nog geen 700 m verder zie je aan de overkant het Zennegat, de plek waar zich de sluis naar de Leuvense Vaart bevindt én de plek waar de Zenne in de Dijle vloeit. Even verder, bij een kluwen van grote wegen – die je gelukkig niet hinderen – wissel je de rechter- voor de linkeroever van de Dijle en fiets je verder langs het water richting Mechelen. B » C 6,4 km Van de bruggen van de E19 naar de sluis bij Nekkerspoel-Borcht
Nadat je onder de bruggen van de E19 B door bent gereden, krijg je al de Sint-Romboutstoren in het vizier, maar pas voorbij de Winketkaai fiets je echt de stad van de maneblussers binnen. Tot aan de Kraanbrug blijf je de loop van
de Dijle volgen. Voor je, langs de Heverwerf, zie je de gerenoveerde site Lamot. Dit was ooit dé brouwerij van Mechelen, nu is het een congres- en erfgoedcentrum met Grand Café – een gedurfd staaltje hedendaagse architectuur. Een ommetje naar de Mechelse Grote Markt geeft je een goed beeld van het fraaie historische centrum. Net om de hoek, aan de IJzerenleen, kom je langs het Schepenhuis (1288), dat beschouwd wordt als het eerste ‘stenen stadhuis’ van Vlaanderen. Wat verder volg je weer even de Dijle, om daarna, bij de Pitzemburgpoort, aan een mooie passage door de Kruidtuin te beginnen. Midden in het park staat het standbeeld van Rembert Dodoens, auteur van Het Cruydeboeck (1554), het allereerste werk over geneeskrachtige planten en kruiden. In het 15de-eeuwse molenhuis is een bijzonder eetcafé mét buitenterras gevestigd. Mechelen, de vernieuwde site Lamot
B » C
20 BOOM
IMPOSANTE TOREN In Mechelen kun je uiteraard niet naast de kathedraal kijken. Die werd begin 14de eeuw ingewijd en geldt als de metropolitane kerk of ‘hoofdzetel’ van de kerkprovincie België. Naar verluidt voorzag het oorspronkelijke plan voor de Sint-Romboutskathedraal een toren van liefst 167 m. Door geldgebrek bleef men evenwel steken op ‘slechts’ 97 m. Of voor wie liever in traptreden telt: het zijn er 514. Maar ook met zijn net geen 100 m is de Mechelse toren best imposant. Hij biedt plaats aan niet één, maar twee beiaarden.
» D 13,6 km Van de sluis bij Nekkerspoel-Borcht naar het Kanaal Leuven-Dijle C
Voorbij de Kruidtuin, de ring- en spoorweg én de sluis bij Nekkerspoel-Borcht C wissel je de stad weer in voor het platteland. Samen met de Dijle kronkel je richting Muizen. In de buurt van dierenpark Planckendael verlaat je de rivieroever en ga je op zoek naar het jaagpad langs de Leuvense Vaart. Dat volg je over een afstand van zowat 2 km, tot bij de brug aan de N267. Deze weg (gelukkig met fietspad!) leidt je naar de hoofdingang van domein Hofstade. Het fietsnetwerk gaat deels door het park, tot bij het station van Hofstade en vervolgens weer naar de Leuvense Vaart. » E 13,3 km Van het Kanaal Leuven-Dijle naar de Rupel D
Je fietst dus opnieuw langs de Leuvense Vaart, of het Kanaal Leuven-Dijle D , zij het nu aan de overkant en in de andere richting als daarnet. Dat betekent dat je opnieuw richting Mechelen fietst. In plaats van naar het stadscentrum ga je dit keer naar links, naar het Vrijbroekpark. Het 50 ha grote domein is bekend voor zijn collectietuinen met o.a. rozen en dahlia’s. Niet eens 2 km verder bereik je de Zenne. In Leest wissel je de rechter- voor de linkeroever en trap je richting Zennegat, dat je nu van dichtbij te zien krijgt. De Zenne komt er samen met het Kanaal Leuven-Dijle en stroomt er in de Dijle. Die vloeit dan een kilometer verder samen met de Nete om zo – kun je nog volgen? – de Rupel te vormen.
B » C Mechelen, Sint-Romboutstoren
BOOM 21
DE PLAGE Domein Hofstade, eigendom van Sport Vlaanderen, wordt in de regio ‘De Plage’ genoemd. Aan de grootste vijver van dit 160 ha grote sport- en recreatiepark is namelijk een 800 m lang en 30 m breed strand aangelegd. De waterplassen van het domein zijn ontstaan door grondwinning, die in het begin van de 20ste eeuw nodig was om de nabije spoorlijn tussen Weerde en Muizen op te hogen. In het vroegere strandgebouw is nu Sportimonium gevestigd, dat internationaal erkend is als Olympic Museum.
C » D Mechelen, Sportimonium
E » A 8 km Van de Rupel naar De Schorre
De fietsbruggen over Dijle en Nete laat je dit keer ongemoeid, want je fietst gewoon door langs de linkeroever van de rivier, die vanaf hier Rupel E heet. De Rupel is dus een rivier die geen echte bron heeft, een unicum in België. Niet alleen het uitzicht op de Rupel aan je rechterkant, maar ook het uitzicht links,
op bos- en waterrijke natuurgebieden zoals het Broek De Naeyer, maken van de volgende 6 km een belevenis. Om terug in Boom te komen, moet je nu wel nog naar overkant van de Rupel. Dat kan in Klein-Willebroek. In dit gehucht van Willebroek, geprangd tussen de rivier en de oude arm van het kanaal naar Brussel, zorgt de nv Waterwegen en Zeekanaal om het halfuur voor een gratis veerdienst. Mocht je de afvaart net gemist
22 BOOM
EEN KANAAL, VIJF RIVIEREN Even jouw ‘aardrijkskunde van België’ opfrissen? De bron van de 103 km lange Zenne situeert zich ten zuiden van Zinnik (Soignies) in Henegouwen. De rivier stroomt dwars door Brussel, waar ze grotendeels overwelfd is, en vloeit in de Dijle, op de plek waar ook de Leuvense Vaart zich bij de Dijle voegt. De Dijle ontspringt dan weer in Waals-Brabant en is 86 km lang. Via Ottignies, Waver, door het pretpark Walibi, Leuven en Werchter stroomt ze tot voorbij Mechelen. Daar krijgt de Dijle het gezelschap van de Nete. Waar die vandaan komt? De Nete is een ‘volledig Vlaamse’ rivier, ontstaan uit de Grote Nete (die ontspringt nabij Hechtel in Limburg) en de Kleine Nete (gevormd door enkele beken in de buurt van Retie en Mol-Postel in de Antwerpse Kempen). Vanaf Lier vormen ze samen de Nete.
E » A Over de Rupel uitkijken naar Klein-Willebroek
hebben, kun je van de wachttijd gebruik maken om het oude sashuis uit 1573 te bewonderen. Eenmaal op de rechteroever geniet je van de kaai van Boom, met de fraai aangelegde esplanade, de monumentale trap aan
de Heldenplaats en de in het oog springende horecazaak (Trattoria De Kaai), waarvan het dak golft zoals het water van de rivier. Opnieuw op de fiets bereik je in een wip de al even opvallende meesterwoning van de vroegere steenbakkerij Klampsteen. Het is vandaag de fraaie
BOOM 23
DE VELODROOM Sinds kort heb je tussen de Rupel en De Schorre De Velodroom: een fietsbelevingscentrum met historische fietsen en een ruime collectie wielertruien. Je ontdekt er bovendien het verhaal van de Boomse velodroombouwers Apostel & Mampaey, die voor de Tweede Wereldoorlog niet alleen in het Sportpaleis in Antwerpen en ’t Kuipke in Gent, maar ook elders in Europa wielerpistes optrokken. Bij De Velodroom hoort De Musette, een wielercafé dat genoemd is naar het bevoorradingszakje dat de renners tijdens wedstrijden krijgen aangereikt. Hoek in Boom – 03 880 76 16 www.develodroom.be.
taverne 't Steencaycken. Ernaast ligt het Nautisch Bezoekerscentrum, opgebouwd rond een oude steenschuit. Nog enkele pedaalstoten verder kom je weer bij de ringoven van de voormalige steenbakkerij Verstrepen; de toegangspoort naar domein De Schorre A .
E » A Horecazaak Trattoria De Kaai, aan de Rupelkaai in Boom, springt in het oog door zijn opvallende golfjesdak.
ALTIJD EEN ACTUELE VERSIE VAN DEZE FIETSROUTE
DOWNLOAD JE ROADBOOK EN FIETSKAARTJE
Vind de meeste actuele versie van het roadbook op www.knooppunter.com door jouw unieke code in te geven. Print het roadbook uit en plaats het in je Knooppuntertoestel. Jouw unieke toegangscode tot de informatie van www. knooppunter.com ontdek je op bladzijde 1. Als extra houvast tijdens het fietsen vermeldt de overzichtskaart van deze route een reeks referentiepunten, aangeduid met een kapitaalletter, waarbij A steevast de startplaats aangeeft. Met behulp van deze referentiepunten kun je inschatten waar de beschreven bezienswaardigheden en horecazaken te ontdekken zijn. Eens geregistreerd, kun je via www.knooppunter.com de meest actuele versie van dit kaartje, mét alle knooppunten, downloaden.