Issuu

MYKONOS-SANTORINI DE CYCLADEN

van reizigers voor reizigers

TTER

MYKONOS-SANTORINI DE CYCLADEN

4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:

trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt

Uitgeverij Terra Lannoo Postbus/P.O. Box 23202 NL-1100 DS Amsterdam Zuidoost

e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com

De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Petra

van Caneghem; Imago Mediabuilders

reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto Allard1 / iStock oorspronkelijke titel Le Routard – Îles Grecques et Athènes oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander

D/2020/45/513 - ISBN 978 94 014 6633 2 - NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? Op deze pagina’s zetten we de toeristische highlights voor je op een rijtje – stuk voor stuk zijn het met recht topervaringen die je niet mag missen!

12 TOPERVARINGEN 16

ONTDEK IN ATHENE 1 ALLE HOEKJES VAN DE AKROPOLIS EN BRENG TEGELIJK EEN BEZOEK AAN ZIJN MUSEUM Het monumentale Parthenon, de gracieuze tempel van Athena Nikè, het elegante en rijzige Erechtheion … De Akropolis is een weergaloos archeologisch geheel. Toch bleef de Akropolis in het verleden weinig bespaard en werd het slachtoffer van bombardementen, plunderingen. Het museum dat aan de Akropolis is gewijd, wisselt authentieke meesterstukken af met getrouwe reconstructies die de Heilige Rots op briljante wijze zijn pracht en praal van de oudheid teruggeven. Blz. 156 Goed om te weten: de vindplaats is uiteraard erg druk bezocht. Je kunt de rijen bij de hoofd-

ingang vermijden door de ingang te nemen aan de kant van het Dionysostheater.

VERDIEP JE NOG MEER 2 IN HET VERLEDEN VAN ATHENE EN KEER TERUG NAAR DE OUDHEID TIJDENS JE BEZOEK AAN RUÏNES EN MUSEA Het oude Athene, dat is heel wat meer dan alleen de Akropolis. Al meteen aan de voet ervan strekt zich een andere belangrijke vindplaats uit, de Agora, die misschien minder spectaculair oogt maar onlosmakelijk verbonden is met de Atheense democratie. En wat te denken van het Keramikoskerkhof, de monumentale resten van het Olympieion en de vele andere ruïnes! Kers op de taart is een niet te missen bezoek aan het Nationaal

In het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ gaan we dieper in op de geschiedenis, het cultureel erfgoed en de geografie van het land of gebied dat je bezoekt. Boeiende achtergrondinformatie om alvast thuis of tijdens de heenreis door te nemen.

MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Archeologie Beroemde Grieken Bevolking Dagje op zijn Grieks Diepzeeduiken Drank Economie Geografie Geschiedenis Godsdienst en geloof Grieks-Turkse relaties Keuken Media Milieu Muziek en dans Mythologie Politiek Ruimtelijke ordening Theater Typisch Grieks Werelderfgoed van Unesco Zeden en gewoonten

28 28 31 32 32 34 36 40 40 50 52 53 56 57 58 60 62 62 63 64 64 64

de bouzouki wordt aangetroffen in verschillende beschavingen uit de oudheid .

In het hoofdstuk ‘Praktisch’ vind je alle nuttige informatie over de bestemming. Lees er alles wat je moet weten over bijvoorbeeld verkeer en vervoer, geldzaken, taal en reisdocumenten.

PRAKTISCH

ABC VAN GRIEKENLAND oppervlakte

- 131.944 km² (en 14.854 km kustlijn).

- 10.738.000 inwoners (schatting 2018). - Athene. - modern Grieks. - de euro (in het Grieks evro). - parlementaire republiek. - Katerina Sakellaropoulou, sinds maart 2020. - Kyriakos Mitsotakis, sinds juli 2019. - orthodox (98%).

bevolking

hoofdstad taal munt

staatsvorm

staatshoofd

regeringshoofd religie

ALVORENS TE VERTREKKEN In Griekenland

Nuttige adressen

ambassade van belgië : van

grieken -

In Nederland greek national tourism organisation benelux :

Rokin 93, 1012 KM Amsterdam

T (020) 624 87 86. Fax: (020) 620 70 31 : info@visitgreecebenelux.nl o grieksver

keersbureau.nl. Amalia straat 1, 2514 JC Den Haag T (070) 363 87 00. Fax: (070) 356 30 40 : gremb.hag@ mfa.gr o mfa.gr/hague.

ambassade van griekenland:

Odos Sékéri 3,

10671 Athens T 361 78 87. Fax: 360 42 89 : athens@diplobel.fed.be o greece.diplo matie.belgium.be/nl.

van nederland: Leoforos Vassileos Konstantinou 57, 10674 Athens

ambassade

T 725 49 00. Fax: 725 49 08 o ath@min buza.nl o nederlandwereldwijd.nl/landen/ griekenland/overons/ambassadeathene.

Formaliteiten In België

In België Een Europees paspoort kan handig zijn!

De Europese Unie heeft een systeem van

wederzijdse consulaire bijstand ontwikgriekenland keld voor onderdanen van de EU die in Een identiteitskaart volstaat als je niet lan-is een populaire strandbestemming . moeilijkheden verkeren in het buitenland. ger dan 3 maanden in Griekenland blijft. Kinderen onder de twaalf jaar moeten in Je kunt op deze bijstand een beroep doen het bezit zijn van een eigen identiteitsbeals België of Nederland niet over een vertewijs met foto, verkrijgbaar bij de gemeengenwoordiging beschikt in het land waar je tediensten van je woonplaats. Reist het je bevindt. Concreet houdt dit in dat je de kind met een van de ouders, dan is het hulp kunt inroepen van de ambassade of het wenselijk dat de ouder die het kind niet consulaat (geen ereconsulaat) van om het vergezelt een schriftelijke toestemming even welke lidstaat van de EU. Deze dienopmaakt (in het Engels) en die laat legalisten zullen je zelf rechtstreeks helpen of je seren door het gemeentebestuur. zeggen wat je precies moet doen. De dienstverlening geldt uiteraard In Nederland uitsluitend voor noodsituaties, zoals overlijden, ongevallen met verwondingen Een Europese identiteitskaart of geldig of letsels, ernstige ziekte, repatriëring om paspoort volstaat als je niet langer dan medische redenen, arrestatie of gevangen3 maanden in Griekenland blijft. Dat geldt schap. In geval van verlies of diefstal van ook voor kinderen. Reist het kind met een je paspoort kun je bij deze diensten tevan de ouders, dan is het wenselijk dat de recht voor een voorlopig reisdocument.

- Connections Travel Shops in Aalst, Antwerpen, Brasschaat, Brugge, Brussel Centrum, Brussel Elsene VUB, Brussel Schuman, Brussel Toison d’Or, Brussels Airport, Ukkel, Gent, Gent Expo, Hasselt, Kortrijk, Kraainem, Leuven, Lom mel, Mechelen, Mortsel, Oostende, Roese lare, SintNiklaas, Turnhout, Vilvoorde. Callcenter T (070) 23 33 13 o connec tions.be. Via o isic.be.

connections

In Nederland

kilroy travels netherlands - Singel 413, 1012 WP Amsterdam T (020) 524 51 00 o kilroytravels.nl. Er zijn ook kantoren in Utrecht en Groningen. joho - : info@joho.nl o joho.nl. Er zijn kantoren in Den Haag (hoofdkantoor), Amsterdam, Leiden, Rotterdam, Groningen en Utrecht. Via o isicnederland.nl.

Alvorens te vertrekken

MYKONOS-SANTORINI PRAKTISCH

dienst

Zie: Greek National Tourism Organisation Benelux, onder ‘In Nederland’. Karme lietenstraat 10, 1000 Brussel T (02) 545 55 00 : gremb.bru@mfa.gr o mfa.gr/ brussels/en. wegwijzer reisinfo: Beenhouwers straat 9, 8000 Brugge T (050) 33 75 88 : info@wegwijzer.be o wegwijzer.be. Onafhankelijk reisinformatiecentrum met leeszaal (reisgidsen, tijdschriften, kaarten, reisverslagen). Uitgever van het magazine Reiskrant. Organisator van Reismarkt (reizigers informeren reizigers), Lang op Reis (langdurig reizen), workshops en andere activiteiten. Jeugddienst en ledenvereniging. ambassade van griekenland:

MYKONOS-SANTORINI PRAKTISCH

De tekst die in twee kolommen loopt, bevat praktische informatie zoals adresgegevens van instanties en webadressen ter voorbereiding op de reis.

ABC vAn GriekenlAnd

In België toeristische land:

Bij deze consulaire bijstand tussen de ouder die het kind niet vergezelt een schriftelijke toestemming opmaakt (in het Europese lidstaten zul je uiteraard niet alEngels) en die laat legaliseren door het ge- tijd in je eigen landstaal worden geholpen. Meestal zal dat gebeuren in een van de meentebestuur. courante Europese talen. Ben je onder de 18 jaar en reis je alleen of met een persoon die niet een van de ou- Internationale studentenders is, dan is de schriftelijke toestemming kaart van beide ouders vereist (in het Engels). Deze kaart is in de hele wereld het bewijs Het bewijs moet worden gelegaliseerd. dat je student bent. Hiermee kun je profiHeb je niet de Belgische of Nederlandse teren van verschillende voordelen, diennationaliteit, neem dan contact op met de sten en studententarieven (op vervoer, ambassade van Griekenland in België of overnachtingen, cultuur enzovoort). Met Nederland. de kaart heb je ook diverse speciale voordelen tijdens het reizen (korting op vliegVOOR DE ZEKERHEID … tickets, hotels en jeugdherbergen, verzekeringen, simkaarten, autoverhuur). Het is een goed idee om van al je belangDe digitale kaart kost € 12. Download rijke documenten (identiteitskaart, reispas, hem in de App Store of Google Play Store. vliegtuigtickets, verzekeringspolis, e.a.) een Je kunt deze ook verkrijgen op vertoon van fotokopie mee te nemen op reis. Bewaar de je identiteitskaart, je studentenkaart en fotokopies niet op dezelfde plaats als de orieen foto bij: ginele documenten.

ABC van Griekenland Alvorens te vertrekken Budget Elektriciteit Feesten en feestdagen Geldzaken Gezondheid Internetadressen Klimaat Musea en archeologische vindplaatsen Noodgevallen Openingstijden Overnachten Post Reisliteratuur Risico’s en ergernissen Stranden Taal Telecommunicatie Tijdsverschil Toeristenpolitie Vervoer Wegen Winkelen

72 72 75 78 78 80 82 82 83 84 86 86 86 87 88 89 89 90 94 96 96 96 101 103

HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? X

104

REISPLANNER

De Reisplanner stelt uitgewerkte reisprogramma’s voor om de Cycladen op de beste manier te ontdekken.

de eilanden; het is daardoor moeilijker om van het ene naar het andere eiland te hoppen. Er varen niet elke dag boten uit. Iets om rekening mee te houden dus. Je past je aan de omstandigheden ter plaatse aan. We vermelden ook niet de eilanden waar je soms langs komt als er geen rechtstreekse verbinding is.

Deze reisroutes komen overeen met een reis van twee weken. Als je slechts een week hebt, dan volstaan twee eilanden (of misschien drie). Let op: we zijn voor onze reisroutes uitgegaan van de ideale omstandigheden, de zomer dus (half juni-half sept.). Buiten deze periode zijn er minder boten tussen

Raﬁna

EGEÏSCHE ZEE

Andros 1-2

1 13-14 1 13-14 13-14 ATHENE

ATHENE EN DE ‘GROTE’ CYCLADEN Deze eilanden behoren tot de meest bezochte van Griekenland. De infrastructuur is er dan ook goed ontwikkeld. • Dag 1: Athene en de Akropolis, de Agora en de wijken van Plaka, het Grondwetsplein (Syntagma). • Dag 2-4: Paros, midden in de eilandengroep, met verschillende gezichten: levendige, kosmopolitische dorpjes, stranden aan de oostkust. • Dag 5-7: Naxos, de grote zus van buureiland Paros, met een mooie ketting van zandstranden die zich over kilometers uitstrekken langs de westkust, schitterende dorpjes met karakter in het binnenland.

•

Dag 8-9: Ios, het feesteiland, maar zoveel meer – het heeft ook mooie stranden en een gezellig dorpje hoog in de bergen. Dag 10-12: Santorini, de grote ster van de Cycladen, goed voor spectaculaire landschappen gevormd door de vulkaan onder de zeespiegel, en dorpjes boven op de rots, met zicht op de caldeira. • Dag 13-14: terug naar Athene, de volgende ochtend einde van het stadsbezoek (nationaal archeologisch museum, museum van de Akropolis). Ook wandelaars halen hun hart op op deze vier eilanden.

•

De Akropolis is de meest bezochte vindplaats van Athene.

Tinos 3-5

Syros

105

Mykonos

6-8

9-11 2-4 Paros

Naxos

5-7

Sifnos

2-4 Amorgos

5-7

10-12

Ios 8-9

Milos

8-9 Folegandros

Tussenstop

Santorini

Athene en de ‘Grote’ Cycladen Athene en de Cycladen van de wandelaars Athene en de eilanden in het noorden en het midden van de Cycladen

10-12

Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

40 km

198

Door deze beknopte inhoudsopgave per hoofdstuk te gebruiken hoef je niet telkens terug te bladeren naar de volledige inhoudsopgave vooraan in het boek.

gandros, Sikinos, Ios, Santorini). Vertrek in Piraeus. Voor andere bootmaatschappijen kijk je op o ferries.gr o openseas.gr o gtp.gr o danae.gr.

EN WAT ALS JE EENMAAL OP EEN VAN DE EILANDEN BENT?

• De overtochten worden overal geannuleerd als

de zee woelig is. De klassieke veerboten zijn wat beter bestand tegen hoge golven. Vanaf 8 beaufort blijven de boten aan de kade in de haven. Je kunt je geld terug krijgen als je naar de maritieme politie gaat voor een officiële verklaring.

• In de zomer kun je je kaartje voor de terugreis het beste meteen kopen zodra je op het eiland van bestemming aankomt. SLAPEN

Als je op een eiland aankomt (in ieder geval op een klein eilandje of een heel toeristisch eiland), staat je meestal een groepje mensen op te wachten die kamers verhuren. Velen hebben zelfs een foto bij om je te overtuigen. Dit zijn de kamakia. Dergelijke praktijken kunnen we niet aanbevelen. Wanneer je aan de haak geslagen bent door een van die personen is het erg moeilijk om nog te

weigeren. Als er werkelijk geen kamers meer te huur zijn en je ook geen kamer van tevoren hebt geboekt, raden we je ten stelligste aan om een overnachtingsplek te vinden via de vereniging van eigenaren van kamers te huur of via de toeristenpolitie. Als die beweert dat alles vol is, Everything is full! (met Grieks accent), kun je nog altijd op goed geluk bij de huizen aankloppen. We vallen in herhaling: laat je niet belazeren aan de haven door mensen die je met een minibusje naar een kamer willen brengen. Als de kamer je niet bevalt is het moeilijk om nog te weigeren, aangezien je dan ver van de haven verwijderd bent.

DE CYCLADEN DE WESTELIJKE CYCLADEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 KYTHNOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 SERIFOS. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 214 SIFNOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 222 MILOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 241 DE CENTRALE CYCLADEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 SYROS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 258 PAROS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 270 ANTIPAROS. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 296 NAXOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 298 DE NOORDELIJKE EN NOORDOOSTELIJKE CYCLADEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324 ANDROS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 324 TINOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 335 MYKONOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 354 DELOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 372 DE ZUIDELIJKE EN ZUIDOOSTELIJKE CYCLADEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 SANTORINI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 376 AMORGOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 410 ANAFI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 425 FOLEGANDROS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 428 SIKINOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 436 IOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 439 DE KLEINE CYCLADEN. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 451

SCOOTERVERHUUR Tegenwoordig heb je, wegens het grote aantal verkeersongelukken in Griekenland, een rijbewijs nodig om een scooter of motor te huren. UITKIJKEN: de meltemi (koude noordenwind) kan hard waaien en het bijna onmogelijk maken om in het zadel te blijven! Bovendien zitten de wegen vaak vol kuilen en is het asfalt heel glibberig. Gebroken armen zijn alles behalve zeldzaam. Tot slot wordt het materiaal meestal slecht onderhouden. Dit geldt vooral voor de uitlaten die je kuiten ernstig kunnen verbranden. Al veel reizigers hadden het aan de stok met de verhuurders.

Op het kleine kaartje linksboven zie je in een oogopslag welk deel van het land of de regio het betreffende hoofdstuk beschrijft.

BULGARIJE

NOORDMACEDONIË

TURKIJE

ALBANIË

EGEÏSCHE

TURKIJE ZEE

Andros Mykonos

Athene

DE CYCLADEN

Santorini Naxos

MIDDELLANDSE ZEE

KRETENZISCHE ZEE

DE CYCLADEN

Op de eerste pagina van elk regiohoofdstuk zijn de niet te missen bezienswaardigheden in kaart gebracht met een paginaverwijzing voor wie ze direct wil raadplegen.

XXX

in sarakiniko bevinden zich bijzondere rotsen gevormd door winderosie .

Uitzicht over Serifos vanuit het kastro Wandeling langs de vestingmuur Sarakiniko Kleftiko Ano Syros Kerk van Panagia Ekatondapiliani Chalki Venetiaanse toren van Gratzia-Barotsi Chalki-Potamia-Agios Mamas Museum voor moderne kunst Pyrgos Museum of Marble Crafts Vindplaats van Delos Fira of Thira Wandeling over de weg langs de klif Archeologische vindplaats van Akrotiri Het antieke Thira Wandeling in het dorp Oia Wandeling over de klif van Oia naar Fira Chora Klooster van Panagia Chozoviotissa Aigiali – Potamos – Chora

Informatie en ligging van de Cycladen 220 237 251 257 266 277 316 316 323 333 352 353 374 380 388 395 402 408 409 416 417 422

Met de zonovergoten witte huisjes, de kloosters, de windmolens, de duiventillen en de stranden behoren de Cycladen tot de meest populaire vakantiebestemmingen aan de Middellandse Zee. Elk eiland heeft zijn eigen karakter en charme en alleen hun namen al brengen je aan het dromen. De archipel telt 56 eilanden, grote en kleine, maar slechts twintig ervan zijn bewoond. Er wonen ongeveer 120.000 mensen. De bestuurlijke hoofdstad is Ermoupoli op het eiland Syros. Sommigen zeggen dat de eilanden ‘Cycladen’ worden genoemd omdat ze een cirkel (kyklos) vormen rond het heilige eiland Delos. Anderen denken dan weer dat ze hun naam te danken hebben aan de sterke winden die de boten om hun as deden draaien. Volgens de geologen maken de Cycladen deel uit van een werelddeel dat ten gevolge van talrijke aardbevingen is verdronken. De verscheidenheid van gesteenten waaruit de Cycladen zijn opgebouwd (zoals Milos), maken de landschappen afwisselend.

260

261

chitectuur te zien zijn en twee identieke heuvels: Anastassi (‘verrijzenis’), ook Vrondado genoemd, en Ano Syros, die respectievelijk orthodox en katholiek zijn. Op Ano Syros vind je typisch Cycladische architectuur.

WIST JE DIT? TWEE KERKEN, SLECHTS ÉÉN GOD | De twee heuvels die boven de haven van Ermoupolis uittorenen, staan voor de twee rivaliserende christelijke gemeenschappen die hier al eeuwen van elkaar gescheiden leefden: aan de linkerkant de kathedraal Agios Georgios, de ontmoetingsplek voor de Romeinse katholieken; aan de andere kant de Agios Nikolaos, de orthodoxe tegenhanger.

DOORSNEEPRIJS TOT LUXUEUS

NUTTIGE ADRESSEN

Havenmeester: T 22 81 08 88 88 en 22 81 08 26 90.

DE CYCLADEN

Om vlot door de gids te navigeren, wordt per stad of regio dezelfde informatiestructuur gehanteerd: praktische informatie - informatie over verblijf: slapen, eten, iets drinken, uitgaan - informatie over de bezienswaardigheden.

in handen van de Turken te vallen. Syros was lange tijd een schuiloord voor de katholieke inwoners van de naburige eilanden en werd gaandeweg een katholiek bastion in de Egeïsche Zee dankzij de bescherming van de Franse koningen. Zij hadden kapucijnen en jezuïeten naar het eiland gestuurd en privileges onderhandeld voor de bewoners. Nog altijd woont zo’n 45% van de Griekse katholieken op dit eiland. In de 19de eeuw werd Syros het belangrijkste scheepvaart- en handelscentrum van heel Griekenland. Met de opening van het kanaal van Korinthe kwam daar echter verandering in. Piraeus won snel terrein. Na 1821 nam het aantal eilandbewoners plotseling sterk toe. Heel wat vluchtelingen uit Chios, Kasos en Psara kwamen zich op Syros vestigen. Ermoupolis werd door zijn uitstekende haven en zijn eeuwenoude traditie van handel met het Westen al snel de belangrijkste haven van het Middellandse Zeegebied. In 1889, toen de economische macht van het eiland het grootst was, woonden er 31.500 mensen.

• Van en naar verschillende eilanden van

AANKOMST EN VERTREK

MET HET VLIEGTUIG

Luchthaven: 2 km ten zuidoosten van Ermoupolis T 22 81 08 19 00. • Van en naar Athene: 6 verbindingen per week (met Sky Express). Reistijd: circa 30 min. `

MET DE VEERBOOT OF CATAMARAN

de Cycladen: als hoofdstad van de Cycladen is Syros de spil van het zeetransport. Syros is ook bereikbaar vanuit Astypalea (Dodekanesos) en vanuit sommige eilanden in het noordoosten van de Egeïsche Zee (Samos bijvoorbeeld). Maar zoals altijd kan dit per jaar verschillen.

(plattegrond B2): in de haven `

(plattegrond C1, 2): in Vaporia A22Politie 81 09 61 00.

Tickets voor de snel- en veerboten: in de haven zijn er verschillende bureaus naast elkaar. • Gaviotis Travel (plattegrond B2, 3): Akti Papagou 24 T 22 81 08 66 44 of 22 81 08 66 11 o gaviotis.gr. Dag. geopend 9.00-21.00 u. Heel bekwaam. Vertegenwoordigt Blue Star Ferries. Huurauto’s. • Vassilikos (plattegrond B2, 4): Akti Papagou 10 T 22 81 08 44 44 o vassilikos.gr. Ticketverkoop (vliegtuig, boot). `

O Busstation: de bussen vertrekken vanuit de `

Ziekenhuis (plattegrond A3): ten zuiden van Ermoupolis, aan het begin van de weg naar Kini T 22 81 08 66 66 of 166. `

bus naar de dorpjes in het zuiden, behalve op zondag).

Ermoupolis (Ερμουπολις)

SLAPEN 21.500 INWONERS

De bestuurlijke hoofdstad van de Cycladen, tevens de grootste stad. De stad is beroemd om haar gastronomische specialiteiten, waaronder heerlijke streekkazen, loukoums, pasteli en noga. Een echte stad: de meeste eilandbewoners wonen in Ermoupolis. Laat de aanblik van de scheepswerven of de loodsen je niet afschrikken bij je aankomst. In de stad wachten je een aantal leuke verrassingen. Ermoupolis bestaat in feite uit verschillende delen. De benedenstad, de haven waar sporen van de neoklassieke ar-

Pension Paradise (plattegrond B2, 15): H Odos Omirou 3 22 81 08 32 04 paradise-

rooms.gr. In de haven neem je de Odos Chiou en dan de 3de straat links. Vervolgens een vijftiental treden naar rechts. Het etablissement ligt links. Geopend april-okt. Tweepersoonskamer € 50-80. Geen ontbijt. Rustig pension in het hart van de stad met eenvoudige en aangename, comfortabele kamers. Vraag of je er een aantal mag bekijken. Airco, tv en grote koelkast. Er is een klein binnenplein en een lift. Elke kamer heeft een terrasje. `

Pefkakia Park (plattegrond A2, 16): Odos Gymnastiriou 1. Kijkt uit over Platia Pertezi en het schaduwrijke park T 22 81 08 80 95 of 22 81 08 10 62 of 69 32 84 32 22 o pefkakiapark.gr. Aan de haven neem je de Odos Naxou en loop je de Odos I. Kosma op (trappen). Het hele jaar geopend. Tweepersoonskamer € 3365, studio’s en driepersoonskamer € 45-85. Ontbijt € 6. Eenvoudige, maar aangename kamers. Sommige kamers bieden een mooi uitzicht op de baai of het plein (of allebei). Alle kamers hebben een balkon. Op de bovenste verdieping is er een kleine studio met dakterras en dus een mooi uitzicht. Ook een gemeenschappelijk terras (ook op het dak) met tafels en stoelen. Kraaknet. Airco, tv en koelkast. Keuken. Ze komen je ophalen in de haven als je hierom vraagt. `

Syros Car & Bike Rental (plattegrond B2, 5): Odos Dodekanisou 6 T 22 81 08 37 77 o syrosrentacar.gr. Dag. geopend 9.30-22.00 u. Scooter € 12-20 per dag (afhankelijk van de inhoud), auto € 30-40. Auto’s en scooters in goede staat. `

JE VERPLAATSEN OP HET EILAND

• Van en naar Piraeus: meerdere verbindingen haven (Ermoupolis) T 22 81 08 25 75. per dag in het hoogseizoen. Reistijd: circa 4 uur • Vele bussen (in het hoogseizoen elke 30 min een met de veerboot, 2½ uur met de catamaran.

U Taxi’s

T 22 81 08 62 22 en 22 81 08 42 22.

Ethrion Hotel (plattegrond B2, 17): Odos Kosma 24 T 22 81 08 90 66 o ethrion.gr. Neem in de haven de Odos Naxou en loop die op. Geopend 25 maart-30 okt. Kamers en studio’s 2 personen € 54-135. Goed gelegen, dicht bij de haven, al moet je wel de Odos Kosma nemen met steile trappen. Drie verdiepingen met acht kamers en vier studio’s. Heel rustig. Goed onderhouden en onlangs in een moderne stijl gerenoveerd. De kamers zijn niet allemaal even groot. Mooi uitzicht vanaf het balkon in sommige kamers. De lieve eigenaar Giorgios heeft heel wat tips. `

Het is erg moeilijk om hier in het weekend kamers te vinden, want het is een favoriete bestemming van de inwoners van Athene. Dit zorgt ervoor dat de kamers niet goedkoop zijn. Buiten de maand augustus kan over de prijs onderhandeld worden.

23372_07a_Trotter Mykonos-Santorini_Cycladen.indd 260-261

17-07-20 09:16

WIST JE DIT? Let op deze kaders voor interessante weetjes.

AANDUIDING TROTTERTIPS

trottertip

interessant

XXX

niet te missen

VERKLARING VAN DE SYMBOLEN

A algemeen q autoverhuur s bank O busstation D café, bar C camping p consulaat E dansen c duiklocatie W internetcafé f fietsen te huur F haven h honden toegestaan Y ijssalon

I informatie d kindvriendelijk i koffie- of theehuis M livemuziek, concert L luchthaven e metrostation N ontbijt P parkeren Q patisserie B postkantoor R restaurant a roken verboden H slapen b skistation

SYROS ERMOUPOLIS

Aan de rand van de pagina’s zorgen een duimgreep en een kopregel ervoor dat je direct ziet welke informatie er op de betreffende pagina wordt besproken.

g snackbar Z strand U taxi J theater S treinstation V voorzieningen voor rolstoelgebruikers

j wandelen k winkelen m Unesco-werelderfgoed r zwemgelegenheid T telefoonnummer o website : e-mailadres

INHOUD INLEIDING ��13 VEELGESTELDE VRAGEN ��14 12 TOPERVARINGEN ��16 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��27 Archeologie 28 Beroemde Grieken 28 Bevolking 31 Dagje op zijn Grieks 32 Diepzeeduiken 32 Drank 34 Economie 36 Geografie 40 Geschiedenis 40 Godsdienst en geloof 50 Grieks-Turkse relaties 52 Keuken 53 Media 56 Milieu 57 Muziek en dans 58 Mythologie 60 Politiek 62 Ruimtelijke ordening 62 Theater 63 Typisch Grieks 64 Werelderfgoed van Unesco 64 Zeden en gewoonten 64

Feesten en feestdagen 78 Geldzaken 80 Gezondheid 82 Internetadressen 82 Klimaat 83 Musea en archeologische vindplaatsen 84 Noodgevallen 86 Openingstijden 86 Overnachten 86 Post 87 Reisliteratuur 88 Risico’s en ergernissen 89 Stranden 89 Taal 90 Telecommunicatie 94 Tijdsverschil 96 Toeristenpolitie 96 Vervoer 96 Wegen 101 Winkelen 103 REISPLANNER �� 104

ATHENE EN ATTICA

REIZEN NAAR GRIEKENLAND ��66 PRAKTISCH ��71 ABC van Griekenland 72 Alvorens te vertrekken 72 Budget 75 Elektriciteit 78

Athene ��111 Piraeus ��181

Rafina ��185 Egina ��185

Sifnos ��222 Milos ��241

INLEIDING GRIEKSE EILANDEN �� 191

DE CENTRALE CYCLADEN 258 Syros ��258 Paros ��270 Antiparos ��296 Naxos ��298

DE CYCLADEN

DE NOORDELIJKE CYCLADEN 324 Andros ��324 Tinos ��335 Mykonos ��354 Delos ��372

Informatie en ligging van de cycladen ��201 Hoe kies je een route? ��202 De beste periodes om de Cycladen te bezoeken ��205 Overnachten ��206 Boten ��206 DE WESTELIJKE CYCLADEN 207 Kythnos ��207 Serifos ��214

DE ZUIDELIJKE EN ZUIDOOSTELIJKE CYCLADEN 376 Santorini ��376 Amorgos ��410 Anafi ��425 Folegandros ��428 Sikinos ��436 Ios ��439 De Kleine Cycladen ��451 REGISTER

467

de witte huizen en molens van oia staan symbool voor heel griekenland .

KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

BULGARIJE

NOORDMACEDONIË

TURKIJE

ALBANIË

KAARTEN EN PLATTEGRONDEN Amorgos, het eiland, overzichtskaart �� 412-413 Anafi, het eiland, overzichtskaart �� 425 Andros, het eiland, overzichtskaart �� 325 Athene, detailkaart �� 130-131 Athene en de Cycladen �� 97 Athene – plattegrond I �� 122-123 Athene – plattegrond II �� 124-125 Athene – plattegrond III �� 126-127 Athene – plattegrond IV �� 128-129 Athene, Nationaal Archeologisch Museum 165 Athene, omgeving van, overzichtskaart �� 179 Athene, openbaar vervoer �� 118-119 Chora �� 303 Cycladen, de, overzichtskaart �� 203 Egina, het eiland, overzichtskaart �� 187 Ermoupolis �� 262-263 Fira �� 381 Folegandros, het eiland, overzichtskaart �� 429 Griekenland, overzichtskaart �� 68-69 Ios, het eiland, overzichtskaart �� 441 Kleine Cycladen, de, overzichtskaart �� 452

EGEÏSCHE TURKIJE ZEE

Andros Mykonos

Athene DE CYCLADEN

Santorini Naxos

MIDDELLANDSE ZEE

KRETENZISCHE ZEE

Kythnos, het eiland, overzichtskaart �� 208 Milos, het eiland, overzichtskaart �� 242 Mykonos, het eiland, overzichtskaart �� 355 Mykonos-Chora �� 360-361 Naoussa �� 282-283 Naxos, het eiland, overzichtskaart �� 299 Oia �� 406-407 Parikia �� 273 Paros en Antiparos, de eilanden, overzichtskaart �� 271 Piraeus �� 183 Reisplanner �� 104 Santorini, het eiland, overzichtskaart �� 377 Serifos, het eiland, overzichtskaart �� 215 Sifnos, het eiland, overzichtskaart �� 223 Sikinos, het eiland, overzichtskaart �� 436 Syros, het eiland, overzichtskaart �� 259 Tinos, het eiland, overzichtskaart �� 336-337 Tinos-stad �� 340-341 Topervaringen �� 19

op mykonos kun je ronddwalen in de charmante steegjes .

INLEIDING

riekenland is niet alleen een bewaarplaats van antieke ruïnes, hoe mooi ze ook zijn, en beperkt zich niet alleen tot zijn grootse verleden. Het heeft zoveel meer te bieden als je bereid bent de platgetreden paden te verlaten. Anders gezegd, het zou zonde zijn je Griekenlandreis te beperken tot een klassieke tocht langs de archeologische vindplaatsen, je kunt beter een beetje gezonde nieuwsgierigheid aan de dag leggen. Ook zijwegen zijn er immers om genomen te worden. Sterker nog, het gevoel van bevreemding overvalt je altijd op plaatsen waar a priori niets te zien is. In dorpen die ver van alles verwijderd zijn bestaat de kans dat je ontvangen wordt in de geest van de filoxenia, de traditionele gastvrijheid van de Grieken die in sommige afgelegen gebieden nog niet verdwenen is. Aarzel niet om je op onbekende wegen te begeven en vertrouw op je goede gevoel. Dit kleine land is eigenlijk immens: de eilanden zijn stuk voor stuk minilandjes, van verschillende grootte, met een eigen identiteit, allemaal waard om ontdekt te worden. De Griekse keuken is ontzettend veelzijdig.

Het dagelijkse leven in Griekenland speelt zich buiten af.

Griekenland is nog steeds niet verlost van de diepe economische – en morele – crisis die het land nu al jaren in zijn greep heeft. Maar geloof ook niet alles wat de kranten en tv beweren over die ‘vreemde’ Grieken, vreemd in de ogen van de Noord-Europeanen die toch wel een heel hard oordeel over hen hebben. Bekijk die ‘vreemde’ Grieken met een open en nieuwsgierige geest en vergeet alle clichés. Je ontdekt een volk voor wie gastvrijheid geen loos begrip is en dat bereid is met jou over alles en nog wat te praten … Ondanks alle problemen heeft het land niets aan aantrekkingskracht ingeboet als je het aantal toeristen van de laatste jaren bekijkt. En dat is een goede zaak!

VEELGESTELDE VRAGEN WAT ZIJN DE FORMALITEITEN OM GRIEKENLAND BINNEN TE KOMEN?

Inwoners van de EU hebben alleen een geldige identiteitskaart of paspoort nodig. WANNEER REIS JE HET BESTE NAAR GRIEKENLAND?

De maanden mei en juni. Dan is het al mooi weer en de hitte is nog niet zo drukkend. Bovendien zijn de landschappen dan nog mooi groen. Het enige nadeel is dat begin mei nog niet alles geopend is. September is ook een goede keuze. Juli en augustus zijn uiteraard ook niet slecht, maar dan is het erg warm en is de kans klein dat je rustig in je eentje op het strand kunt zitten.

IS GRIEKENLAND EEN DUUR LAND?

Griekenland is nog steeds goedkoper dan BelgiĂŤ en Nederland, ondanks recente verhogingen van btw en andere belastingen. De prijzen voor campings verschillen niet veel, hotel- en gastenkamers zijn iets goedkoper. Vooral het eten in restaurants is nog steeds vrij goedkoop. HOE VERPLAATS JE JE?

Weinig problemen op het vlak van vervoer, ook als je niet over eigen vervoer beschikt (eigen auto of huurauto), want er rijden veel bussen. Er zijn wel streken waar de dienstverlening minder goed is. De treinverbindingen blijven beperkt tot een klein gedeelte van het land.

In de maanden mei en juni zijn de landschappen nog mooi groen.

ZIJN ER VEILIGHEIDSPROBLEMEN?

Nee, absoluut niet, Griekenland is een erg veilig land. Alleen in de grote steden moet je net als overal een beetje op je hoede zijn (vooral in de metro van Athene). IS ER EEN TIJDVERSCHIL?

In Griekenland is het een uur later, het hele jaar door. HOELANG DUURT EEN VLUCHT?

Vanuit Brussel duurt een vlucht naar Athene gemiddeld 3 uur, vanuit Amsterdam is dat iets langer. MOET JE GEZONDHEIDS VOORZORGEN NEMEN?

Je hoeft geen speciale voorzorgen te nemen. Vergeet je Europese ziekteverzekeringskaart niet. Bij ernstige gezondheidsproblemen ga je het beste zo snel mogelijk naar een grote stad of meteen naar Athene. KUN JE GRIEKENLAND MET KINDEREN BEZOEKEN?

Jazeker, absoluut. Denk er wel aan je kinderen goed tegen de zon te beschermen. De leukste plekken voor kinderen herken je aan het symbool d . HOE KUN JE TER PLAATSE BETALEN?

In Griekenland was het gebruik van betaal kaarten lange tijd beperkt, maar daar is verandering in gekomen omdat hotels en restaurants nu in theorie over een betaalkaart terminal moeten beschikken. Hoe toeristischer de regio, hoe groter de kans dat je er kunt betalen met een betaalkaart. Dring gerust een beetje aan als je met een kaart wilt betalen.

Griekenland is een kindvriendelijke bestemming.

WELKE TALEN SPREEK JE IN GRIEKENLAND?

Tenzij je natuurlijk Grieks spreekt, kun je met Engels bijna overal terecht. Heel wat Grieken die in de toeristische sector werken, spreken ook een aardig mondje Frans. Het Griekse alfabet kunnen lezen is wel heel handig bij het ontcijferen van wegwijzers, straatnamen of uithangborden van hotels en restaurants. MOET IK BANG ZIJN VOOR DE HITTE?

Als je van koelte houdt, kun je beter naar Ierland gaan! Al vroeg in de lente maakt de zomer zich helemaal meester van het land, in de ene streek al wat sneller dan in de andere. Houd er rekening mee dat het op het Griekse vasteland warmer is dan op de eilanden, waar er in de zomer meer wind staat.

12 TOPERVARINGEN 16

ONTDEK IN ATHENE ALLE HOEKJES VAN DE AKROPOLIS EN BRENG TEGELIJK EEN BEZOEK AAN ZIJN MUSEUM

Het monumentale Parthenon, de gracieuze tempel van Athena Nikè, het elegante en rijzige Erechtheion … De Akropolis is een weergaloos archeologisch geheel. Toch bleef de Akropolis in het verleden weinig bespaard en werd het slachtoffer van bombardementen, plunderingen. Het museum dat aan de Akropolis is gewijd, wisselt authentieke meesterstukken af met getrouwe reconstructies die de Heilige Rots op briljante wijze zijn pracht en praal van de oudheid teruggeven. Blz. 156 Goed om te weten: de vindplaats is uiteraard erg druk bezocht. Je kunt de rijen bij de hoofd-

ingang vermijden door de ingang te nemen aan de kant van het Dionysostheater.

VERDIEP JE NOG MEER IN HET VERLEDEN VAN ATHENE EN KEER TERUG NAAR DE OUDHEID TIJDENS JE BEZOEK AAN RUÏNES EN MUSEA

Het oude Athene, dat is heel wat meer dan alleen de Akropolis. Al meteen aan de voet ervan strekt zich een andere belangrijke vindplaats uit, de Agora, die misschien minder spectaculair oogt maar onlosmakelijk verbonden is met de Atheense democratie. En wat te denken van het Keramikoskerkhof, de monumentale resten van het Olympieion en de vele andere ruïnes! Kers op de taart is een niet te missen bezoek aan het Nationaal Ar-

cheologisch Museum. Dat biedt een ongeëvenaarde collectie bestaande uit 12.000 tentoongestelde stukken … Blz. 160, 162, 163, 177 Goed om te weten: er bestaat een combikaartje waarmee je 5 dagen lang toegang krijgt tot de belangrijkste archeologische vindplaatsen (niet goedkoop!).

BEKIJK ATHENE VANAF DE TOP VAN HEUVELS EN ZIE HOE DE ZONSONDER GANG DE HELE STAD IN VUUR EN VLAM ZET

zee. Dichter bij de Heilige Rots ligt de heuvel met het Philoppapoumonument vanwaar je uit de hoogte op de Akropolis neerkijkt. Blz. 173 Goed om te weten: je kunt met een kabelbaan naar de top van de Likavitosheuvel, maar te voet ben je er ook in een kwartiertje en het kost je geen cent …

SNUIF DE VOLKSE SFEER VAN ATHENE TERWIJL JE ’S OCHTENDS DOOR DE GANGEN VAN DE HALLEN Athene ligt in een kom, omringd met heu- DWAALT vels die prachtige panorama’s bieden vanuit telkens een andere hoek. Er is natuurlijk de heuvel van de Akropolis, maar vanaf de Likavitosheuvel is het uitzicht op de antieke vindplaats nog mooier. Je ziet het Parthenon prachtig liggen en het uitzicht reikt tot de

De Hallen van Athene liggen in het hart van de stad en bieden een heel kleurrijk, felliniaans beeld. Een overvloed van vis aan de ene kant, vlees aan de andere, en handelaren en klanten die druk staan te onderhandelen. De hele wijk gonst mee op die activiteiten, met

12 TOPERVARINGEN

1 2 3 4 5

Chios

ATHENE EN ATTICA blz. 109

ATHENE Tinos

9 Mykonos

12 6

Koufonissi

Sifnos

Amorgos

Milos

DE CYCLADEN blz. 199

Symi

Nissyros

Rhodos

Santorini

10 KRETENZISCHE ZEE Karpathos

KRETA

100 km

Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

groothandels in de Odos Sokratous, een betoverende mix van allerlei geuren en de kraampjes met Chinese uithangborden in de Odos Evripidou. Om het plezier nog wat langer te laten duren, kun je in dit bruisende stadsdeel terecht in enkele van de beste tavernes van de stad. Blz. 167

SLENTER DOOR DE PITTORESKE STRAATJES VAN DE ATHEENSE WIJK PLAKA, EEN DORP IN HARTJE STAD

integraal werd herbouwd. Het spreekt vanzelf dat deze wijk heel erg toeristisch is, zo erg dat de charme soms ver te zoeken is als toeristen en snuisterijenkraampjes de straten innemen. Maar als je de laatste restaurantjes achter je laat, dan neemt de avond hier buitengewone kleuren aan, vooral in de ‘wijk binnen de wijk’, Anafiotika. Blz. 168

MAAK IN KASTRO, HET MOOISTE DORP OP SIFNOS, EEN PRACHTIGE WANDELING LANGS DE Plaka klampt zich hardnekkig vast aan de WALMUREN heuvel en ontrolt zijn straatjes aan de voet van de Akropolis, hier en daar onderbroken door trapsteegjes waar caféterrassen soms toch een plekje hebben gevonden. Het lijkt wel een ansichtkaart, een dorpje dat weggeplukt werd van een of ander eiland en hier

Geen versterkingen hier in de klassieke zin van het woord: de walmuren hier zijn gemaakt van huisjes met twee of drie verdiepingen. Op het rotsige schiereiland bij de zee staat een kapel, die van de Zeven Martelaren, een vooruitgeschoven wachtpost in het water. Aan land een mooi uitzicht op de heuvels. En in het midden van al dat moois een schattig dorp met nauwe straatjes en meer dan een verrassing. Zo zijn er de antieke marmeren zuilen die in sommige bouwwerken opnieuw zijn gebruikt om lateien te stutten. Blz. 237

VAAR MET DE BOOT ROND MILOS EN ONTDEK DE VEELKLEURIGE ROTSEN WAARUIT DIT EILAND BESTAAT. ZOIETS ZIE JE NERGENS ANDERS

Speelterrein voor archeologen in spe. Milos biedt een verrassende, betoverende combinatie van vormen en kleurschakeringen, het resultaat van de vulkanische oorsprong van het eiland. Om al dat moois goed te kunnen bewonderen vertrek je voor een daguitstap (of een halve dag als je budget beperkt is) aan boord van een van de vele bootjes die de excursie aanbieden. Vanaf het water sta je zo oog in oog met een grandioze natuur die niemand onverschillig laat. Blz. 247