Issuu

YUCATÁN-CANCÚN

van reizigers voor reizigers

TTER

YUCATÁN-CANCÚN

4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:

trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt

Uitgeverij Terra Lannoo Postbus/P.O. Box 23202 NL-1100 DS Amsterdam Zuidoost

e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com

De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Ilse van Huis; Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto oneinchpunch / Shutterstock oorspronkelijke titel Le Routard – Mexique oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander

D/2020/45/188 - ISBN 978 94 014 6631 8 - NUR 513 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? Op deze pagina’s zetten we de toeristische highlights voor je op een rijtje – stuk voor stuk zijn het met recht topervaringen die je niet mag missen!

9 TOPERVARINGEN 14

Matamoros

40D Reynosa

rkring Kreeftskee

DE MAYARIVIÈRA blz. 211

Golf Tampico 180

MEXICO-STAD Veracruz Puebla

Golf van Campeche 145

20 0

Reservaat Sian Ka’an

Chetumal

185

7 6

Belmopan Yaxchilán

BELIZE

San Cristóbal de Las Casas

Mazunte

HONDURAS

GUATEMALA

San Agustinillo

100

Cenotes

Calakmul

Palenque Tzotzile dorpen

Tapachula

200 km

Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

Cobá Tulum

Ruta Puuc

Bacalar

180

135D

Oaxaca

100°

Cancún

180

Chichén Itzá

HET SCHIEREILAND YUCATÁN blz. 117

El Tajin

Taxco

Mérida

15D

Isla Holbox

van Mexico

Guanajuato

Guatemala

STILLE OCEAAN

Tegucigalpa

SALVADOR San Salvador

90°

GA OP ZOEK NAAR DE SLURF VAN DE GOD CHAAC OP DE MAYA VINDPLAATSEN VAN DE RUTA PUUC

Goed om te weten: wie niet over eigen vervoer beschikt, kan op zondag met de bus vanaf Mérida een rondrit maken langs alle vindplaatsen.

vaak wordt afgebeeld. De belangrijkste vindplaats, Uxmal, verwondert door de schoonheid van de gebouwen die opduiken tussen de heuvels en de bomen. De andere steden zijn wat bescheidener, maar hebben zeker hun charme zoals Labná, dat vaak door toeristen wordt vergeten. Blz. 146

Dit is een van de zeven nieuwe wereldwonderen. Twee keer per jaar, op het moment van de zonnewende, verschijnt hier op de noordelijke trap de schaduw van de gevleugelde slang. Dit spektakel leert je hoe nauw het geloof van de Maya’s verbonden was met de zon, de sterren en de natuur. Blz. 169

BEKIJK HET MAGISCHE 2 KLANK EN LICHTSPEL Ten zuiden van Mérida ligt de Ruta Puuc, een verzameling Mayasteden die vroeger met el- DAT GEPROJECTEERD kaar verbonden waren. Ze worden geken- WORDT OP DE GROTE merkt door een gezamenlijke stijl, de Puuc- PIRAMIDE VAN CHICHÉN stijl, waarbij Chaac, de god van de regen, ITZÁ

In het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ gaan we dieper in op de geschiedenis, het cultureel erfgoed en de geografie van het land of gebied dat je bezoekt. Boeiende achtergrondinformatie om alvast thuis of tijdens de heenreis door te nemen.

MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Architectuur Belangrijke personen Bevolking Drank Economie Fauna en flora Film Folklore Frontera Geografie Geschiedenis Godsdienst Keuken Media Mensenrechten Milieu Sport en ontspanning Werelderfgoed van Unesco Zeden en gewoonten

22 23 26 27 30 32 33 36 37 38 39 59 60 65 67 68 69 71 72

traditionele klederdracht van mayadanseres in yucatán

In het hoofdstuk ‘Praktisch’ vind je alle nuttige informatie over de bestemming. Lees er alles wat je moet weten over bijvoorbeeld verkeer en vervoer, geldzaken, taal en reisdocumenten.

YUCATÁN-CANCÚN PRAKTISCH

ABC VAN MEXICO bevolking

oppervlakte

hoogste punt

•

Alvorens te vertrekken

YUCATÁN-CANCÚN PRAKTISCH

•

YUCATÁN-CANCÚN PRAKTISCH

ABC vAn MexiCo

hoofdstad

De tekst die in twee kolommen loopt, bevat praktische informatie zoals adresgegevens van instanties en webadressen ter voorbereiding op de reis.

novib.nl. Bezoekadres: Mauritskade 9, 2514 HD Den Haag. stichting fair tourism - o fairtourism.nl. Actief op het gebied van duurzaam toerisme. informatie verre reizen - Postbus 1504, 6501 BM Nijmegen T (06) 2535 48 52 : info@tegastin.nl o tegastin.nl. Uitgever van publicaties met betrekking tot verre bestemmingen.

Ben je onder de 18 jaar en reis je alleen, met slechts een familielid of met een persoon die niet een van de ouders is, dan is de schriftelijke toestemming van beide ouders vereist (in het Engels). Het bewijs moet worden gelegaliseerd. Reizigers die niet de Belgische of Nederlandse nationaliteit hebben, kunnen het best op voorhand contact opnemen met de ambassade van Mexico in België of Nederland. • Neem – naast je nationaal rijbewijs – In Mexico ook een internationaal rijbewijs mee als je van plan bent om ter plaatse een wagen te ambassade van belgië - Avenida Alfredo Musset 41, Colonia Polanco, 11550 besturen. México D.F T 52 80 07 58. Fax: 52 80 02 • Voor wie via de Verenigde Staten 08 : mexico@diplobel.fed.be o mexico. komt: ook als je een tussenstop maakt in dit land, heb je geen visum nodig. Maar je diplomatie.belgium.be/nl. ALVORENS TE VERTREKKEN bent wel verplicht om je minstens 72 uur ambassade van nederland - Volcán 150, piso 2, Edificio Qúbica, Col. Lomas de van tevoren in te schrijven op de interIn Nederland Chapultepec, C.P. 11000 México D.F netsite o esta.cpb.dhs.gov ($ 14). Dit is Nuttige adressen toeristische informatie - o visitmexi: mex-info@min-buza.nl o nederland- het ESTA-systeem (Electronic System for In België co.com. wereldwijd.nl/landen/mexico/over-ons/am- Travel Autorisation). Het bewijs is 2 jaar geldig. Schrijf je uitsluitend in op de webbassade-in-mexico. toeristische informatie - o visitmexiambassade van mexico - Nassauplein site van ESTA, alle andere websites zijn co.com. 28, 2585 EC Den Haag T (070) 360 29 00 illegaal en duurder. ambassade van mexico - Franklin RooFormaliteiten o embamex.nl en embamex.sre.gob.mx/ seveltlaan 94, 1050 Brussel T (02) 629 paisesbajos/. • Voor houders van een Belgisch of Neder- Let op, een vlucht met tussenstop in de 07 77. Fax: (02) 644 08 19 o embamex.eu/ cedla – centrum voor studie en do lands paspoort die (als toerist) maximaal Verenigde Staten kan vertraging opleveren, 180 dagen in Mexico verblijven, is een vi- waardoor je het risico loopt je aansluiting vlaams.htm. cumentatie van latijns - amerika alle huisjes in izamal zijn geschilderd in een geel en witnaar , Mexico te missen: zorg bij het resersum niet vereist. Je moet wel internatioRoetersstraat 33, 1018 WB Amsterdam wereldmediahuis vzw - Vlasfabriekstraat en een heen-en-terugreisbiljet 11, 1060 Brussel T (02) 536 19 77 T (020) 525 34 98. Fax: naar (020) 625 51 27 het evenbeeld van nale zijnreispas indrukwekkende kloosterveren . voor minstens 3 uur overstaptijd. op zak hebben. Zorg ervoor dat de reispas : info@mo.be o mo.be. : secretariat@cedla.nl o cedla.uva.nl. VOOR DE ZEKERHEID … nog minstens 6 maanden geldig is na terugcentrum voor mexicaanse studiën la chispa - : info@lachispia.eu o lakeer uit Mexico. De Mexicaanse autoriteiten Universiteit Antwerpen, Stadscampus, chispa.eu. Website, online community & Het is een goed idee om van al je belangkunnen je vragen naar een bewijs dat je over Prinsstraat 9, 2000 Antwerpen T (03) 265 nieuwsbrief voor liefhebbers van Latijnsrijke documenten (identiteitskaart, reispas, voldoende financiële middelen beschikt vliegtuigtickets, verzekeringspolis, e.a.) een 44 42 : cms@uantwerpen.be o uant- Amerika. voor de periode van je verblijf. Verder is er fotokopie mee te nemen op reis. Bewaar de werpen.be/nl/centra/centrum-mexicaanse- centro de estudios mexicanos - Oude ook een toeristenkaart vereist. fotokopies niet op dezelfde plaats als de oristudie/. Kijk in ’t Jatstraat 26, 9712 EK Groningen wegwijzer reisinformatie - Beenhou• Indien je naar Mexico reist voor andere ginele documenten. T (050) 363 58 50. Fax: (050) 363 58 21 doeleinden dan toerisme (bijvoorbeeld wersstraat 9, 8000 Brugge T (050) 33 75 88 : seccet@rug.nl o rug.nl/research/mexiwerk) of voor een verblijf langer dan 180 da: info@wegwijzer.be o wegwijzer.be. costudiecentrum/. Centrum voor MexiOnafhankelijk reisinformatiecentrum met caanse studies van de Rijksuniversiteit gen, neem dan contact op met de ambassade Een Europees paspoort kan leeszaal (reisgidsen, tijdschriften, kaarten, Groningen. handig zijn! van Mexico in België of Nederland. reisverslagen). Uitgever van het magazine koninklijk instituut voor de tropen • Voor kinderen gelden dezelfde formali- De Europese Unie heeft een systeem van Reiskrant. Organisator van Reismarkt (rei- - Mauritskade 64, 1092 AD Amsterdam teiten. Reist het kind met een van de ou- wederzijdse consulaire bijstand ontwikzigers informeren reizigers), Lang op Reis T (020) 568 87 11 : communication@ ders, dan is het wenselijk dat de ouder die keld voor onderdanen van de EU die in (langdurig reizen), workshops en andere kit.nl o kit.nl. het kind niet vergezelt een schriftelijke toe- moeilijkheden verkeren in het buitenland. activiteiten. Jeugddienst en ledenvereni- oxfam novib - Postbus 30919, 2500 GX stemming opmaakt (in het Engels) en die Je kunt op deze bijstand een beroep ging. laat legaliseren door het gemeentebestuur. doen als België of Nederland niet over een Den Haag T (070) 342 17 77 o oxfam- Federatie van Mexicaanse Verenigde Staten, 31 staten en een federaal district: de hoofdstad Mexico-Stad. - circa 125 miljoen inwoners. - 1.964.380 km². - de vulkaan Pico de Orizaba (5675 m). - Mexico-Stad. talen - Spaans (circa 93,4%) en 67 inheemse talen. munt - peso mexicano (MXN). staatsvorm - Federale Republiek. Presidentieel regime. staatshoofd - Andrés Manuel Lopez Obrador, bijnaam AMLO, verkozen op 1 juli 2018. inkomen per inwoner - circa $ 9950 (koopkrachtpariteit $ 18.150). werkloosheidscijfer - 3,4%. levensverwachting - 75,2 jaar. staatkundig

ABC van Mexico Alvorens te vertrekken Budget Elektriciteit Feesten en feestdagen Geldzaken Gezondheid Internetadressen Klimaat Noodgevallen Overnachten Post en telecommunicatie Reisliteratuur Risico’s en ergernissen Taal Tijdsverschil Vervoer Winkelen, ambachtskunst

78 78 81 83 83 85 87 89 89 92 92 93 96 98 100 104 104 110

HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? 112

113

REISPLANNER De perfecte reisroute in Mexico bestaat niet, of misschien wel, maar daarvoor heb je ten minste enkele maanden nodig. Hieronder vind je alvast een aantal voorstellen die je kunnen helpen bij het uitstippelen van je parcours:

De Reisplanner stelt uitgewerkte reisprogramma’s voor om Yucatán-Cancún op de beste manier te ontdekken.

YUCATÁN, TUSSEN EILANDEN EN CENOTES (CIRCA 2 WEKEN)

•

Cancún (1). Eerste mogelijke halte voor een reis door Yucatán (rechtstreekse, internationale vluchten). Waarom maak je

geen uitstapje naar het kleine eilandreservaat Contoy? Je beleeft er een waar avonturenverhaal. Yucatán, tussen eilanden en cenotes

Golf van Mexico

Isla 12 Holbox

Isla Mujeres

Río Lagartos

1 Mérida

Celestún

Valladolid

Uxmal Campeche

Puerto Cancún Morelos

9 Playa del Carmen Cobá

Chichén Itzá Ruta Puuc

Isla Cozumel

Tulum

Route van de piramides

Golf van Campeche

Laguna de Bacalar

Calakmul

5 Belmopan

BELIZE

100

200 km

Stopplaatsen Reisroute van ongeveer 15 dagen

GUATEMALA

HONDURAS

Reisroute van ongeveer 6 dagen op het onbewoon de eiland contoy mogen

Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

per dag slechts 200 mensen aan land .

Guatemala

EL SALVADOR San Salvador

116

Door deze beknopte inhoudsopgave per hoofdstuk te gebruiken hoef je niet telkens terug te bladeren naar de volledige inhoudsopgave vooraan in het boek.

In het midden van het land kom je in een ander tijdperk. Daar vind je een hele serie koloniale steden (waarvan vele als Wereld erfgoed gelden), zowel in het zuiden van Mexico (Taxco, Puebla, Oaxaca), als in het noorden (Morelia, Pátzcuaro, Querétaro, San Miguel de Allende, Guanajuato, San Luis Potosí, Zacatecas). En natuurlijk de hoofdstad zelf met de vele kerken en kunstmusea en het beroemde nationale antropologiemuseum. Kortom, liefheb bers van precolumbiaanse kunst of barok komen hier volop aan hun trekken.

tistieke rijkdom van Mexico waarderen: de verzameling monarchvlinders (in de win ter) op de hoogvlakten, de inheemse en kleurrijke markten van Chiapas, de spec taculaire grotten van Cacahuamilpa in het zuiden van Mexico, enzovoort. … meer van natuur houdt

Van de woestijnen in het noorden, bekend geworden door westerns, tot de tropische gebieden in het zuiden, richting Chiapas, van de met cactus begroeide bergen tot aan de stranden met kokospalmen van Yu catán, er is keuze genoeg. En dan vergeten we nog de reeks vulkanen (Popocatépelt … met je gezin op reis bent Het land is gevarieerd genoeg om activitei voorop) in het zuiden van Mexico, die bij ten te bieden die leuk zijn voor zowel vol mooi weer een prachtig decor vormen, en wassenen als kinderen. Om te beginnen natuurlijk het op een na grootste koraalrif zijn er de prachtige stranden langs de Cari ter wereld voor het Isla de Cozumel, een bische Zee, waar je heerlijk kunt luilek paradijs voor duikers. keren, de vele attractieparken rond de ce notes kunt verkennen, kunt snorkelen en … van lekker eten houdt zelfs met de tokkelbaan kunt zweven. In De Mexicaanse keuken is als een van de wei Yucatán kun je een verblijf aan zee combi nige aangemerkt als Werelderfgoed. Met zijn neren met culturele uitstapjes, in het ach taco’s, enchilada’s, quesadilla’s, pozoles, knap terland vind je namelijk heel wat Maya perige insecten, de beroemde sausjes, waar vindplaatsen en overblijfselen zoals onder die met cacao (mole) en de Spaanse Tulum, Cobá en Chichén Itzá. Reislustige peper natuurlijk, heeft de Mexicaanse keu kinderen zullen ook de natuurlijke en ar ken een heel eigen persoonlijkheid.

HET SCHIEREILAND YUCATÁN MÉRIDA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 121 CELESTÚN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 140 IZAMAL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 143 DE RUTA PUUC . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 146 CAMPECHE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 ESCÁRCEGA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 164 DE MAYAVINDPLAATSEN VAN RÍO BEC . . . . . 165 ZONA ARQUEOLÓGICA DE CHICHÉN ITZÁ. . 169 VALLADOLID . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 176 RÍO LAGARTOS. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 184 ISLA HOLBOX . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 CANCÚN. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 194 ISLA MUJERES . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 202 PUERTO MORELOS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 PLAYA DEL CARMEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 216 ISLA COZUMEL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 226 PAAMUL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 233 PUERTA AVENTURAS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 234 AKUMAL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 235 TULUM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 239 ZONA ARQUEOLÓGICA DE COBÁ . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 BACALAR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257 CHETUMAL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 262

Op het kleine kaartje linksboven zie je in een oogopslag welk deel van het land of de regio het betreffende hoofdstuk beschrijft.

VERENIGDE STATEN

Golf van Mexico MEXICOSTAD

STILLE OCEAAN

Playa del Carmen Uxmal Tulum

SCHIEREILAND YUCATÁN GUATEMALA

BELIZE

HET SCHIEREILAND YUCATÁN

Op de eerste pagina van elk regiohoofdstuk zijn de niet te missen bezienswaardigheden in kaart gebracht met een paginaverwijzing voor wie ze direct wil raadplegen.

XXX

de opgravingen van de archeologische vindplaats ek balam begonnen pas in

1994 en zijn nog steeds aan de gang .

Gran museo del Mundo Maya Reserva de la Biosfera Ría Celestún Pirámide del Adivino Cuadrángulo de las Monjas Palacio del Gobenador Gran Pirámide Calakmul El Volcán de los Murcielagos Castillo Juego de Pelota Tzompantli Las Coloradas Museo Maya de Cancún Eiland Contoy Playa Akumal Playa Xcacel Sac Actun El Castillo Piramide van Nohoch Mul Lagune van Bacalar Museo de la Cultura Maya

137 142 151 151 151 153 167 168 172 174 174 186 200 210 236 237 239 252 255 261 265

Toen de Spaanse ontdekkingsreiziger Francisco Hernández de Córdoba voor het eerst voet aan wal zette in 1517, vroeg hij aan de Maya’s die hij er ontmoette hoe dit gebied genoemd werd. Volgens de legende zouden ze hebben geantwoord met: ‘Yuk ak katán’ (‘Ik begrijp niet wat u zegt’). Het schiereiland Yucatán, tegenover Cuba en Florida, sluit de Golf van Mexico af. Het omvat de deelstaten Yucatán (in het noorden), Quintana Roo (in het oosten) en een groot deel van Campeche (in het zuidwesten). Aan de kant van de Caribische Zee vind je de mooiste stranden van Mexico, met groenblauw water en hagelwitte zandstranden. Niet alleen de stranden rond Playa del Carmen en van het eiland Cozumel zijn prachtig, ook het onderwaterleven is er uitzonderlijk. Sinds haar ontstaan in 1969 is de badplaats Cancún het epicentrum van een exponentiële toeristische ontwikkeling, die zich beetje bij beetje uitbreidde naar een groot deel van de oostkust, waar enorme hotelcomplexen uit de grond werden gestampt. De prijzen – in dollar – rijzen afhankelijk van het seizoen de pan uit en dan lijkt Mexico soms erg ver weg. Deze regio beschikt echter ook nog over andere troeven, waarvan er vijf Werelderfgoed zijn: enkele van de mooiste Mayavindplaatsen (waaronder Uxmal en Chichén Itzá), prachtige natuurreservaten (waaronder dat van Sian Ka’an ten zuiden van Tulum en dat van Calakmul vlak bij de grens met Guatemala) en plaatsen die ondanks de vele toeristen nog blijk geven van hun Mexicaanse inborst (Mérida, Valladolid, Campeche). Uiteraard is er ook

Het scHiereiland Yucatán

140

141

Hoewel deze vindplaats weinig bezocht wordt, is ze echt de moeite waard. Het is een van de weinige plekken waar je de monumenten, die verspreid liggen over grote grasvelden, mag beklimmen. Mayapán (letterlijk: de ‘vlag van de Maya’s’) wordt beschouwd als de laatste grote Mayahoofdstad uit de postklassieke periode (1200-1450 n.Chr.). De stad heeft een oppervlakte van 4 km². Geschat wordt dat er circa 12.000 mensen woonden. De invloed van Chitchén Itzá is af lezen aan het hoofdgebouw, bijgenaamd het ‘kasteel van Kukulkán’, vergelijkbaar met dat in Chitchén Itzá maar kleiner (18 m hoog). Van bovenaf heb je een prachtig uitzicht over de gehele vindplaats. Aan de voet, aan de linkerkant, zie je onder een palapa de resten van een kleurrijk fresco en daarachter een kleine cenote met bananenbomen op de achtergrond. Ernaast staat een interessant, rond observatorium met aan de achterkant twee mooie maskers van de god Chaac. De andere gebouwen rond het centrale plein hadden een administratieve of religieuze functie.

CELESTÚN 6800 INWONERS | NETNUMMER 988

Rustig vissersdorpje, 96 km ten westen van Mérida, aan de oevers van de Golf van Mexico. Pelikanen strijken met tientallen tegelijk neer op de bootjes en aan weerskanten strekt het witte zandstrand zich kilometers ver uit. Je komt hier vooral om met een bootje door het prachtige ecosysteem van het reservaat van Ría Celestún te varen. Tussen de mangroves, bronnen en het zoute water komen duizenden roze, haast rode, flamingo’s samen. De monding vormt een uitgestrekte laguna van een twintigtal kilometers. Het is een geliefde pleisterplaats in de winter voor allerlei wilde vogelsoorten: migrerende eenden, allerlei soorten reigers, bruine en witte pelikanen, ibissen, zilverreigers enzovoort. In totaal werden er meer dan 230 soorten geregistreerd. Een aangename bestemming voor een dagtripje, maar liefhebbers van rust en natuur zullen er met plezier een of twee nachten doorbrengen.

Om vlot door de gids te navigeren, wordt per stad of regio dezelfde informatiestructuur gehanteerd: praktische informatie - informatie over verblijf: slapen, eten, iets drinken, uitgaan - informatie over de bezienswaardigheden.

tankstation: in de haven, 1,3 km ten zuiden A van de zócalo (volg calle 12 tot het eind en daarna

AANKOMST EN VERTREK

• Van en naar Mérida: om het halfuur een

de onverharde weg in het verlengde).

bus van Oriente, van 5.00-20.00 u (circa 58 MXn). de bussen in Mérida vertrekken van de terminal noreste. in Celestún stoppen ze aan de zócalo. rit van 2½ uur met de bus en 1½ uur met de auto. NUTTIGE ADRESSEN

Casa de Celeste Vida

SLAPEN

Pinautomaat: in het supermarktje Willy’s, A op de zócalo (dag. geopend 7.00-22.00 u). Accepteert Visa en MasterCard.

internetpunt cyberline: op de zócalo. Dag. geopend 10.00-13.30 u, 17.00-21.30 u.

Al onze adressen liggen aan de calle 12, de weg die langs het strand loopt.

GOedKOOP tOt dOOrsneePriJs (minder dan 800 MXN of € 38)

cabañas y camping Hotel ría celestún: calle 12 nr. 108 (op de hoek met calle 17) T 235 13 92 (WhatsApp) o ria-celestun. negocio.site. Campingplaats 50 MXN per persoon, cabaña voor circa 500 MXN. Geen wifi. Hier kun je je tentje opzetten onder de palmbomen en flamboyanten, vlak bij het strand. Het terrein is niet heel goed onderhouden, maar de plek is heel fraai. de roze cabañas met daken van palmbladeren (vaak afgedekt met zeil) hebben een eigen badkamer en zijn net afdoende voor de prijs. Het gemeenschappelijke sanitair voor kampeerders is summier.

den van het centrum. Studio voor circa $ 95 per nacht, appartement voor circa $ 130, inclusief ontbijtmand. Gratis voor kinderen tot 12 jaar. ideale ligging, buiten het dorp, maar dichtbij genoeg om er via de boulevard heen te gaan. in dit grote huis zijn twee studio’s (met keukenhoek) en een appartement voor vier personen ondergebracht. Ze zijn leuk ingericht en voorzien van alle comfort: badlakens voor op het strand, hangmat, ligstoelen, barbecue. er wordt ook heel wat georganiseerd: paardrijtochten, kajaktochten, fietstochten. Verhuur van paddleboards. dit is het paradijs, met een strand dat zich tot in het oneindige lijkt uit te strekken.

Hotel san Julio: calle 12 nr. 93A (tussen de calles 9 en 11) T 916 20 62 o hotel-sanjulio.negocio.site. Tweepersoonskamers voor 500-700 MXN, afhankelijk van het seizoen en de beschikbaarheid. Hoewel de eigenaar zweert bij booking, accepteert hij ook gasten die op de bonnefooi langskomen, als er plek is. recente, onberispelijke kamers met tegelvloer, airco, koelkast en tv. twee kamers kijken uit op de straat, de andere op de binnenplaats met zand en het strand.

Hotel Gutierrez: calle 12 (op de hoek met calle 13) T 916 26 48. Tweepersoonskamer voor circa 500-700 MXN, afhankelijk van het seizoen. Parkeergelegenheid. dit leuke strandhotel staat met zijn voeten in het zand en kijkt uit over de zee. eenvoudige, maar goed onderhouden kamers. Ze zijn voorzien van badkamer, airco en ventilator en liggen langs lange gangen met uitzicht op zee. Het restaurant, uitgebaat door een Zwitser, is ideaal voor een lekker ontbijt of voor de lunch (zie ‘eten’). Vriendelijke ontvangst.

Heel luXueus (meer dan 1600 MXN of € 76) Vida: calle 12 nr. 49 H916casa25 36de celeste hotelcelestevida.com. Aan de

weg langs het strand, ongeveer 1,5 km ten noor-

ETEN, ONTBIJTEN, IETS DRINKEN Langs het strand liggen diverse restaurants, ondergebracht in strohutten (palapa). Ze bieden vrijwel allemaal hetzelfde menu tegen een identieke prijs (circa 80-180 MXN per gerecht): zeevruchten, krabbenpoten (manitas de cangrejo), garnalen met verschillende sausjes, langoesten afhankelijk van de vangst van de dag en dagverse vis, in zijn geheel of gefileerd, opgediend op de wijze van Yucatán (met paprika’s, tomaten en ui), met knoflook (ajo) of gewoon gebakken, a la plancha. Let op, de restaurants sluiten vroeg (rond 19.00 u).

Gutierrez dolphin: calle 13 nr. 103, in het hotel Gutierrez (zie ‘Slapen’). Wo.-zo. 8.30-13.00 u (zo. tot 15.00 u). dit restaurant grenst aan het strand en wordt uitgebaat door de Zwitserse Peter. Het restaurant biedt een ruime keuze aan vers fruit, brood en zelfgemaakte papajajam, muffins, omeletten en eieren, wentelteefjes, yoghurt en granola. je kunt alles los bestellen of in paquetes (110120 MXn). Vanaf 11.30 u kun je ook belegde stokbroodjes krijgen. een klein voederbakje trekt altijd een paar kolibries.

los Pompanos: calle 12 nr. 99 T 916 26 61. Dag. geopend tot circa 19.00 u. dit res-

WIST JE DIT? Let op deze kaders voor interessante weetjes.

AANDUIDING TROTTERTIPS

trottertip

interessant

XXX

niet te missen

VERKLARING VAN DE SYMBOLEN

A algemeen q autoverhuur s bank O busstation D café, bar C camping p consulaat E dansen c duiklocatie W internetcafé f fietsen te huur F haven h honden toegestaan Y ijssalon

I informatie d kindvriendelijk i koffie- of theehuis M livemuziek, concert L luchthaven e metrostation N ontbijt P parkeren Q patisserie B postkantoor R restaurant a roken verboden H slapen b skistation

g snackbar Z strand U taxi J theater S treinstation V voorzieningen voor rolstoelgebruikers

j wandelen k winkelen m Unesco-werelderfgoed r zwemgelegenheid T telefoonnummer o website : e-mailadres

celestún eten, ontbijten, iets drinken

Aan de rand van de pagina’s zorgen een duimgreep en een kopregel ervoor dat je direct ziet welke informatie er op de betreffende pagina wordt besproken.

INHOUD INLEIDING ��10 VEELGESTELDE VRAGEN ��12 TOPERVARINGEN ��14 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��21 Architectuur 22 Belangrijke personen 23 Bevolking 26 Drank 27 Economie 30 Fauna en flora 32 Film 33 Folklore 36 Frontera 37 Geografie 38 Geschiedenis 39 Godsdienst 59 Keuken 60 Media 65 Mensenrechten 67 Milieu 68 Sport en ontspanning 69 Werelderfgoed van Unesco 71 Zeden en gewoonten 72 REIZEN NAAR YUCATÁN-CANCÚN ��74 YUCATÁN-CANCÚN PRAKTISCH ��77 ABC van Mexico 78 Alvorens te vertrekken 78 Budget 81 Elektriciteit 83 Feesten en feestdagen 83 Geldzaken 85

Gezondheid 87 Internetadressen 89 Klimaat 89 Noodgevallen 92 Overnachten 92 Post en telecommunicatie 93 Reisliteratuur 96 Risico’s en ergernissen 98 Taal 100 Tijdsverschil 104 Vervoer 104 Winkelen, ambachtskunst 110 REISPLANNER �� 113

HET SCHIEREILAND YUCATÁN

Mérida ��121 Celestún ��140 Izamal ��143 De Ruta Puuc ��146 Campeche ��155 Escárcega ��164 De Mayavindplaatsen van Río Bec ��165 Zona arqueológica de Chichén Itzá ��169 HET OOSTEN VAN YUCATÁN 176 Valladolid ��176 Río Lagartos ��184

HET NOORDEN VAN QUINTANA ROO 186 Isla Holbox ��186 Cancún ��194 Isla Mujeres ��202

Paamul ��233 Puerta Aventuras ��234 Akumal ��235 Tulum ��239 Zona arqueológica de Cobá ��254

DE KUST VAN PUERTO MORELOS TOT TULUM – DE MAYARIVIÈRA 211 Puerto Morelos ��212 Playa del Carmen ��216 Isla Cozumel ��226

HET ZUIDEN VAN QUINTANA ROO 257 Bacalar ��257 Chetumal ��262 REGISTER

KAARTEN EN PLATTEGRONDEN Afstanden tussen de steden �� 107 Bacalar �� 259 Campeche �� 157 Cancún �� 195 Chetumal �� 263 Chichén Itzá, De ruïnes van (plattegrond vindplaats) �� 173 Isla Holbox �� 187 Isla Mujeres, overzichtskaart �� 203 Isla Mujeres (de stad) �� 205 Mérida �� 123 Mayarivièra, De, overzichtskaart �� 211 Playa del Carmen �� 217

270

Golf van Mexico Golf Mérida Cancún van Tulum Campeche

MEXICO

BELIZE GUATEMALA

STILLE OCEAAN

Playa del Carmen, detailkaart �� 219 Puerto Morelos �� 213 Reisplanner �� 113 San Miguel de Cozumel �� 229 Topervaringen �� 14 Tulum Playa �� 240 Tulum Pueblo, detailkaart �� 241 Tulum, De archeologische vindplaats, detailkaart �� 249 Uxmal �� 152 Valladolid �� 177 Yucatán �� 120 Yucatán-Cancún, overzichtskaart �� 75

INLEIDING

owel het land Mexico als de gelijknamige hoofdstad zijn kosmopolitisch, lawaaiig, en fascinerend. Een mythisch land dat onmiddellijk beelden oproept van vroeg-Spaanse beschavingen, het bloedige avontuur van de conquistadores, de revolutie en kleurrijke feesten. Door de eeuwen heen hebben er vele beschavingen gewoond en die waren zo interessant dat je gemakkelijk een heel leven kunt wijden aan het bestuderen van de wetenschap van de Maya’s, het bijzondere esthetische gevoel van de Olmeken, de sportieve Tolteken en de militaire organisatie van de Azteken. Naast monumentale archeologische vindplaatsen biedt het land schitterende stranden en prachtige koloniale steden, adembenemende landschappen van droge woestijnen in het noorden tot vulkanen in het midden en tropische bossen in het zuiden. En overal hoor je de muziek van een gemengd volk, indianen en Spanjaarden, waarin de tegenstellingen van Latijns-Amerika samenkomen. Het land gaat gebukt onder grote ongelijkheden, maar is tegelijkertijd verankerd in de mondialisering en kent een rijke verscheidenheid aan talen en culturen afkomstig uit de precolumbiaanse wereld. Resultaat: de economische en culturele invloed van de machtige buur in het Noorden zorgt ervoor dat de Azteekse goden hier hand in hand gaan met het internet en dat hier zowel het feest van de Doden als Halloween wordt gevierd. Laat je in Mexico meeslepen door de muziek van de mariachis, volg de Franse commandant Cousteau bij zijn ontdekkingstocht door het onderwaterpark van Cozumel, flaneer

De ruïnes van Chichén Itzá behoren tot de zeven nieuwe wereldwonderen.

over de dorpsmarkten en bezoek op Yucatán de cenotes, natuurlijke poelen met kristalhelder water. Een reis door dit prachtige, surrealistische land kun je eigenlijk het beste vergelijken met de initiatieriten beschreven in de boeken van Carlos Castañeda.

De taco is een typisch Mexicaans gerecht.

De Dag van de Doden wordt gevierd op 1 en 2 november.

VEELGESTELDE VRAGEN WELKE PAPIEREN HEB JE NODIG?

Je hebt een paspoort nodig dat minstens zo lang geldig is als de duur van je verblijf. Je hoeft geen visum te hebben, maar ze vragen je wel om bij aankomst een toeristenkaart in te vullen, die je weer moet inleveren als je het land verlaat. Als je via Amerika reist, moet je je minstens 72 uur van tevoren inschrijven op de website o  https://esta.cbp. dhs.gov.

HOE VERPLAATS JE JE IN HET LAND? WELKE VERVOERSMIDDELEN ZIJN ER?

Alles hangt af van je budget en je route, maar onthoud dat er een uitstekend busnet is, uitgebreid, goed georganiseerd met verschillende comfortklassen. Voor grotere afstanden kun je het vliegtuig nemen, verschillende betaalbare vliegmaatschappijen vliegen naar de grootste steden van het land.

WAT IS DE BESTE PERIODE?

Ons antwoord is dubbel: alles hangt af van de reisroute die je kiest. Het klimaat en de temperatuur variëren sterk naargelang de streek. Je kunt misschien beter niet in de maanden september en oktober gaan, want dat is het regenseizoen dat gekenmerkt wordt door vele wervelstormen. WAT IS DE WISSELKOERS? HOE BETAAL JE TER PLAATSE?

De wisselkoers die in deze gids is gebruikt, is 20 MXN (Mexicaanse peso) voor € 1. De betaling ter plaatse hangt af van de categorie van het restaurant of hotel. Op markten, in goedkope restaurantjes en hotels betaal je contant. In de supermarkt en in ‘luxueuze’ winkels kun je over het algemeen met betaalkaart betalen. WAT VOOR BUDGET HEB JE NODIG?

Het leven is minder duur dan in Nederland of België. Als je met z’n tweeën reist, kun je toe met € 40 per dag per persoon. Je kunt echter nog goedkoper overnachten door je hangmat op te hangen op sommige stranden of campings langs de kust. Er zijn ook overal jeugdherbergen en goedkope hotels.

IS HET EEN VEILIG LAND?

De criminaliteit is de laatste jaren flink toegenomen in Mexico, maar dat geldt vooral voor het noorden en sommige plekken die gelieerd zijn aan drugshandel. Als je je beperkt tot de toeristische gebieden en de normale veiligheidsregels in acht neemt, zal je waarschijnlijk niets overkomen. WAT IS HET TIJDSVERSCHIL?

Er zijn vier tijdzones in Mexico, maar over het algemeen is het 7 uur eerder in het grootste deel van het land (in april en oktober een paar dagen 8 uur, Mexico gaat niet op hetzelfde moment over op zomertijd). MOET JE INGEËNT WORDEN?

Er is geen verplichte inenting, maar naast de inentingen die ook bij ons worden aangeraden, is het verstandig je te laten vaccineren tegen hepatitis A en tyfus. Daarnaast moet je je beschermen tegen muggenbeten, vooral in de tropische gebieden (Chiapas) en dan voornamelijk tijdens het natte seizoen. Drink nooit water uit de kraan en als je fruit of groente op de markt hebt gekocht, maak het dan eerst goed schoon.

X KUN JE MET KINDEREN OP VAKANTIE IN MEXICO?

Als je de uitstapjes afwisselt – de ene dag een precolumbiaanse stad, de andere dag het strand – zullen je kinderen in de wolken zijn. Bovendien leren ze op school toch over de Azteken en andere beschavingen op -eken (Olmeken, Zapoteken, Tolteken) en de Maya’s. WELKE TALEN WORDEN ER GESPROKEN?

Het Spaans van de Mexicanen is vrij schools, je kunt ze dus gemakkelijk begrij-

pen. In de grote steden en op toeristische plekken kun je vaak ook wel wat Engelse woordjes uitwisselen. WELKE SPORTEN EN ACTIVITEITEN KUN JE DOEN?

Het avontuurlijke toerisme en het ecotoerisme bieden heel wat mogelijkheden: snelle afdalingen per kajak, wandeltochten, paardrijtochten, mountainbiketochten, grottenbezoek, klimmen. En natuurlijk duiken in het water van het Caribisch gebied en de cenotes van Yucatán, snorkelen en surfen langs de kust van de Stille Oceaan. Parasailen bij Cancún

9 TOPERVARINGEN 14

40D Reynosa

Matamoros

rkring Kreeftskee

DE MAYARIVIÈRA blz. 211

Golf Tampico 180

najuato

2 HET SCHIEREILAND YUCATÁN blz. 117

El Tajin

15D

MEXICO-STAD Veracruz Puebla

Taxco

Golf van Campeche 145

135

Palenque Tzotzile dorpen

D 95

185

20 0

Mazunte

100

Cenotes

Ruta Puuc

Reservaat Sian Ka’an

Bacalar

Chetumal

Calakmul

Belmopan Yaxchilán

BELIZE

HONDURAS

GUATEMALA Tapachula

200 km

Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

Cobá Tulum

San Cristóbal de Las Casas

San Agustinillo

Chichén Itzá

Cancún

180

Oaxaca

100°

180

Mérida

Isla Holbox

van Mexico

STILLE OCEAAN

Guatemala

Tegucigalpa

SALVADOR San Salvador 90°

GA OP ZOEK NAAR DE SLURF VAN DE GOD CHAAC OP DE MAYAVINDPLAATSEN VAN DE RUTA PUUC

Ten zuiden van Mérida ligt de Ruta Puuc, een verzameling Mayasteden die vroeger met elkaar verbonden waren. Ze worden gekenmerkt door een gezamenlijke stijl, de Puucstijl, waarbij Chaac, de god van de regen, vaak wordt afgebeeld. De belangrijkste vindplaats, Uxmal, verwondert door de schoonheid van de gebouwen die opduiken tussen de heuvels en de bomen. De andere steden zijn wat bescheidener, maar hebben zeker hun charme zoals Labná, dat vaak door toeristen wordt vergeten. Blz. 146

Goed om te weten: wie niet over eigen vervoer beschikt, kan op zondag met de bus vanaf Mérida een rondrit maken langs alle vindplaatsen.

BEKIJK HET MAGISCHE KLANK- EN LICHTSPEL DAT GEPROJECTEERD WORDT OP DE GROTE PIRAMIDE VAN CHICHÉN ITZÁ

Goed om te weten: ma. gesloten. In het hoogseizoen moet je van tevoren reserveren. Neem een zaklamp mee, antimuggenspray, een warme trui en iets om je tegen de regen te beschermen, voor het geval dat.

GA VANAF ISLA HOLBOX OF ISLA MUJERES ZWEMMEN MET WALVIS HAAIEN

niet opgegeten worden, want deze zeemonsters eten alleen plankton. Blz. 186 en 202 Goed om te weten: je duikt met masker en snorkel in 2 sessies van maximaal 5 minuten. Maar let op: de walvishaaien zwemmen op 1½ uur van de kust van Isla Mujeres en op 2-2½ uur van Holbox. Niet voor watjes dus!

GA SNORKELEN IN DE ZEE BIJ TULUM, Tussen juni en september migreren de tiburones MET DE BEROEMDE ballenas in groten getale langs deze eilanden: je MAYAVINDPLAATS OP zult er gegarandeerd een zien. Op sommige da- DE ACHTERGROND gen zwemmen ze hier met tientallen tegelijk! Dit is hun grootste verzamelplek ter wereld. Je zult

Vlak bij de zee bij Punta Sur vind je hier het op een na grootste koraalrif ter wereld, na

9 TOPERVARINGEN

dat van Australië. Je ziet er prachtige koraalvissen en zeeschildpadden in het warmste en helderste water van de Caribische Zee. En op de achtergrond de archeologische vindplaats van Tulum met zijn kleine tempels die uitkijken op een prachtig strand. Blz. 248 Goed om te weten: in het hoogseizoen is reserveren noodzakelijk (Pasen, juli-augustus en rond kerst).

BEKLIM DE NOHOCH MUL, DE GROOTSTE PIRAMIDE VAN COBÁ

Hij duikt als een vuurtoren op te midden van een zee van bomen en kijkt uit over de ruïnes van deze machtige Mayastad uit de klassieke periode. Het grootste deel ligt nog bedolven onder de vegetatie. Het uitzicht vanaf de piramide, ’s ochtends vroeg, geeft je het gevoel alleen op de wereld te zijn. Blz. 255 Goed om te weten: de grote piramide ligt op 25-30 minuten lopen vanaf de ingang, maar je kunt ook een fiets huren of je laten rijden in een driewieler met chauffeur.

ONTDEK HET NATUUR RESERVAAT SIAN KA’AN

Het natuurreservaat Sian Ka’an (‘afkomstig uit de hemel’ in het Maya) ligt ten zuiden van Tulum en is Werelderfgoed vanwege de rijke flora en fauna. Je stapt aan boord van een klein bootje om de lamantijnen en krokodillen die hier rondwaren te observeren. Ook vogels voelen zich hier thuis. Blz. 253 Goed om te weten: er zijn verschillende toegangswegen, waaronder Punta Allem en Boca Pailla (ten zuiden van het hotelgebied van Tulum), maar de mooiste route loopt via de archeologische vindplaats van Muyil, die je onderweg ook nog even kunt bezoeken.

DUIK IN HET KRISTAL HELDERE WATER VAN EEN CENOTE, OP HET SCHIEREILAND YUCATÁN

Deze natuurlijke bronnen in de jungle dienden vroeger als drinkwaterreservoir voor de Maya’s. Ze zijn uitgehold in het kalk en vaak bedekt met luchtwortels. Ze vormen de toegangspoorten tot de onderwereld (de hel) en

9 TOPERVARINGEN

werden dan ook vaak gebruikt voor menselijke offers. Als de zon schijnt, zorgen de grotten met hun helderblauwe water voor een betoverende sfeer. Blz. 182, 184, 252 Goed om te weten: kom bij voorkeur rond 12.00 u, want sommige, vrijwel afgesloten of heel diepe cenotes laten alleen licht door wanneer de zon op zijn hoogste punt staat.

BEZOEK HET MAYAMUSEUM VAN CHETUMAL, GA DAN DOOR TOT AAN DE LAGUNE VAN BACALAR IN DE QUINTANA ROO

Bewonder de virtuele reconstructie van de Mayawereld in het zeer sombere, maar zeer leerzame Mayamuseum van Chetumal. Ga dan naar Bacalar en de lagune met zeven blauwtinten, een waar paradijs om te kajakken, peddelen of gewoon te ontspannen. Blz. 257, 265 Goed om te weten: Bacalar is in volle ontwikkeling, maar is nog niet veel veranderd. Ga er

snel naartoe! Er is een ruime keuze aan overnachtingsmogelijkheden: campings, jeugdherbergen en ‘ecologische’ hutten.

KLIM NAAR DE TOP VAN DE GROOTSTE PIRAMIDE VAN DE VINDPLAATS CALAKMUL (45 M) VOOR HET UITZICHT OP DE ENORME GROENE OASE EROMHEEN

Calakmul concurreert met Tikal in Guatemala. Het was het centrum van het koninkrijk van de Kop van de Slang. Het ligt tegenwoordig midden in een natuurreservaat met een rijke fauna en een grote variëteit aan orchideeën. De trappen die naar de top van de hoogste piramide leiden, zijn steil, maar eenmaal boven kun je zelfs Guatemala zien liggen. Blz. 167 Goed om te weten: de vindplaats ligt in de regio Río Bec, in de staat van Campeche, tussen Escárcega en Chetumal, aan het einde van een doodlopende weg van 65 km.