DENEMARKEN
van reizigers voor reizigers
TR
TTER
DENEMARKEN
4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo Postbus/P.O. Box 23202 NL-1100 DS Amsterdam Zuidoost
e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Erik Ros / Katrien Meuleman; Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto Sean Pavone / Shutterstock oorspronkelijke titel Le Routard – Danemark, Suède oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2020 © Cartografie Hachette Tourisme www.lannoo.com
D/2020/45/375 - ISBN 978 94 014 6623 3 - NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
5
HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? Op deze pagina’s zetten we de toeristische highlights voor je op een rijtje – stuk voor stuk zijn het met recht topervaringen die je niet mag missen!
X
10 TOPERVARINGEN 16
0
Oslo
100
17
200 km
NOORDZEE
IQU
E
NOORWEGEN
9
1
Dompel je onder in de bruisende sfeer in de bars en restaurants van Nyhavn, in het hart van de zuidelijkste van de Scandinavische hoofdsteden. Een verkeersvrije kade langs het mooiste kanaal van de stad loopt onder de masten van de trotse zeilboten door. Het lijkt wel een lange bar in de openlucht met een dertigtal kroegjes en restaurants, waar het in het weekend heel druk is. Jongens en meisjes zitten er netjes op een rijtje langs het kanaal, ze drinken, zingen, roepen en vieren feest. Sfeer verzekerd! En om 24.00 u ziet iedereen elkaar binnen weer! Blz. 107
In het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ gaan we dieper in op de geschiedenis, het cultureel erfgoed en de geografie van het land of gebied dat je bezoekt. Boeiende achtergrondinformatie om alvast thuis of tijdens de heenreis door te nemen.
24
8 Odense 6
R
4
E
Ribe
Malmö Eiland Møn
Waddenzee
DOMPEL JE ONDER IN DE BRUISENDE SFEER VAN NYHAVN
1
BA
ZWEDEN
5
Kronborg Museum Louisiana
Roskilde
M
Legoland
LT
Aalborg
1 2 3 Kopenhagen
10 DENEMARKEN
Bornholm
7 DUITSLAND
POLEN
taat nu is een volledige zaal waar je van de BEZOEK DE PRACHTIGE 2 NY CARLSBERG landschappen van Pont-Aven naar de warme GLYPTOTEK IN KOPENHAGEN kleuren van Tahiti gaat. Gauguin was dan wel Ontdek een van de mooiste verzamelingen werken van Gauguin ter wereld. Hoe kwam die in Kopenhagen terecht? Gauguin trouwde met een Deense, Mette-Sophie Gad, en na hun scheiding betaalde hij haar met schilderijen die toen niets waard waren. Het resul-
2
X
een groot reiziger, een goede echtgenoot was hij niet! Blz. 118 Goed om te weten: pauzeer zeker even in café Blomsterberg, een prachtige oase met een wintertuin omzoomd met antieke zuilen. o glyptoteket.dk.
25
MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Barnsteen Beroemde Denen Bevolking Design Drank Economie en maatschappij Geluk Geografie Geschiedenis Keuken Media Milieu Staatsvorm Vreemd! Of toch niet? Werelderfgoed van Unesco
26 26 31 31 32 33 35 35 36 40 42 43 44 44 45
nyhavn is een belangrijke toeristische trekpleister van kopenhagen .
In het hoofdstuk ‘Praktisch’ vind je alle nuttige informatie over de bestemming. Lees er alles wat je moet weten over bijvoorbeeld verkeer en vervoer, geldzaken, taal en reisdocumenten.
50
X
51
DENEMARKEN PRAKTISCH
52
53
ALVORENS TE VERTREKKEN Nuttige adressen
- Konin ginnegracht 30, 2514 AB Den Haag
kind met een van de ouders, dan is het De dienstverlening geldt uiteraard wenselijk dat de ouder die het kind niet uitsluitend voor noodsituaties, zoals vergezelt een schriftelijke toestemming overlijden, ongevallen met verwondingen opmaakt (in het Engels) en die laat legali- of letsels, ernstige ziekte, repatriëring om seren door het gemeentebestuur. medische redenen, arrestatie of gevangenschap. In geval van verlies of diefstal van In Nederland je paspoort kun je bij deze diensten teEen Europese identiteitskaart of paspoort recht voor een voorlopig reisdocument. Bij deze consulaire bijstand tussen de volstaat. Dat geldt ook voor kinderen. Reist het kind met een van de ouders, dan Europese lidstaten zul je uiteraard niet alis het wenselijk dat de ouder die het kind tijd in je eigen landstaal worden geholpen. niet vergezelt een schriftelijke toestem- Meestal zal dat gebeuren in een van de ming opmaakt (in het Engels) en die laat courante Europese talen. legaliseren door het gemeentebestuur. Ben je onder de 18 jaar en reis je alleen of met een persoon die niet een van de ouders is, dan is de schriftelijke toestemming van beide ouders vereist (in het Engels). Het bewijs moet worden gelegaliseerd. Heb je niet de Belgische of Nederlandse nationaliteit, neem dan contact op met de ambassade van Denemarken in België of Nederland.
ambassade van denemarken
In België - Aarlen straat 73, 1040 Brussel T (02) 233 09 00. Fax: (02) 233 09 30 : bruamb@um.dk
ambassade van denemarken
: haaamb@um.dk o nederlandene.um.dk. In Denemarken
VOOR DE ZEKERHEID Het is een goed idee om van al je belangrijke documenten (identiteitskaart, rijbewijs, verzekeringspolis, e.a.) een fotokopie mee te
op reis. Bewaar de fotokopies niet op ambassade van belgië - Øster op Alléhet 7, centrum vannemen uitzicht kopenhagen dezelfde plaats als de originele documenten. 2100 Copenhagen T 35 25 02 00 : co penhagen@diplobel.fed.be o denmark.di plomatie.belgium.be/nl. ambassade van nederland - Toldbod Een Europees paspoort kan handig zijn! Onafhankelijk reisinformatiecentrum met gade 33, 1253 Copenhagen T 33 70 72 00. leeszaal (reisgidsen, tijdschriften, kaarten, : kop@minbuza.nl o nederlandwereld De Europese Unie heeft een systeem van reisverslagen). Uitgever van het magazine wijd.nl/landen/denemarken. wederzijdse consulaire bijstand ontwikReiskrant. Organisator van Reismarkt (reikeld voor onderdanen van de EU die in zigers informeren reizigers), workshops en Formaliteiten moeilijkheden verkeren in het buitenland. andere activiteiten. Jeugddienst en ledenJe kunt op deze bijstand een beroep In België vereniging. doen als België of Nederland niet over een vertegenwoordiging beschikt in het land Een identiteitskaart of paspoort volstaat. In Nederland waar je je bevindt. Concreet houdt dit in dat Kinderen onder de twaalf jaar moeten in je de hulp kunt inroepen van de ambassade het bezit zijn van een eigen identiteitsbevisit denmark - : denemarken@visit of het consulaat (geen ereconsulaat) van om denmark.nl o visitdenmark.nl (voor Ne- wijs met foto, verkrijgbaar bij de gemeenhet even welke lidstaat van de EU. Deze tediensten van je woonplaats. Reist het derland en België). diensten zullen je zelf rechtstreeks helpen of je zeggen wat je precies moet doen.
o belgien.um.dk. wegwijzer
reisinfo
- Beenhouwers
straat 9, 8000 Brugge T (050) 33 75 88 : info@wegwijzer.be o wegwijzer.be.
Internationale studentenkaart
Deze kaart is in de hele wereld het bewijs dat je student bent. Hiermee kun je profiteren van verschillende voordelen, diensten en studententarieven (op vervoer, overnachtingen, cultuur enzovoort). Met de kaart heb je ook diverse speciale voordelen tijdens het reizen (korting op vliegtickets, hotels en jeugdherbergen, verzekeringen, simkaarten, autoverhuur). De digitale kaart kost € 12. Download hem in de App Store of Google Play Store. Je kunt deze ook verkrijgen op vertoon van je identiteitskaart, je studentenkaart en een foto bij: In België - Connections Travel Shops in Aalst, Antwerpen, Brasschaat, Brugge, Brussel Centrum, Brussel Elsene VUB, Brussel Schuman, Brussel Toison d’Or, Brussels Airport, Ukkel, Gent, Gent Expo, Hasselt, Kortrijk, Kraainem, Leuven, Lom mel, Mechelen, Mortsel, Oostende, Roese lare, SintNiklaas, Turnhout, Vilvoorde. Callcenter T (070) 23 33 13 o connec tions.be. Via o isic.be.
connections
In Nederland
`
kilroy travels netherlands
413, 1012 WP Amsterdam 51 00 o kilroytravels.nl.
- Singel
T (020)
524
Alvorens te vertrekken
DENEMARKEN PRAKTISCH
oppervlakte - 43.096 km². Meer dan vierhonderd eilanden, waarvan er slechts honderd bewoond zijn; 7313 km kust en ruim duizend meren. hoofdstad - Kopenhagen (ong. 569.000 inwoners, agglomeratie 1.295.686 inwoners). Andere steden: Århus (ong. 269.000 inwoners), Odense (ong. 176.690 inwoners), Aalborg (ong. 113.417 inwoners). bevolking - 5,749 miljoen inwoners, 87% woont in steden. bevolkingsdichtheid - 131 inwoners per km². gemiddelde levensverwachting - 77 jaar voor mannen, 81 voor vrouwen. munteenheid - Deense kroon (DKK). bnp - € 45.801 per inwoner. werkloosheidscijfer - 5,3%. hoogste punt - Yding Skovøj, 173 m hoog. officiële taal - Deens. staatsvorm - constitutionele, parlementaire monarchie. Margaretha II zit sinds 1972 op de troon. minister - president - Mette Frederiksen sinds juni 2019 (sociaaldemocratische partij). grootste politieke partijen - sociaaldemocraten en conservatieven. godsdienst - 83% lutheranen. ontwikkelingsindex - 0,93. Vijfde plaats op 187 landen.
DENEMARKEN PRAKTISCH
ABC vAn DenemArken
ABC VAN DENEMARKEN
De tekst die in twee kolommen loopt, bevat praktische informatie zoals adresgegevens van instanties en webadressen ter voorbereiding op de reis.
ABC van Denemarken Alvorens te vertrekken Budget Feesten en feestdagen Geldzaken Gezondheid Internetsites Kinderen Klimaat Musea Overnachten Post Reisliteratuur Taal Telecommunicatie Vervoer Winkelen
52 52 54 55 55 57 57 58 58 60 60 62 63 65 68 69 73
6
HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? X
74
REISPLANNER TWEE TOT DRIE DAGEN IN KOPENHAGEN
•
Dag 1: Rådhuspladsen, langs Straget naar Kongens Nytorv. Amalienborg Plads en een bezoekje aan die andere belangrijke dame van het land, de Kleine Zeemeermin. Breng een bezoekje aan die musea die je wat lijken: het Amalienborgmuseet, het Rosenborgkasteel, de David Collection of, iets verder, het Statens Museum for Kunst. Terugkeren naar Nyhavn voor een gezellig aperitief. Ga ’s avonds eten in de Quartier Latin, een wijk met leuke restaurantjes en designwinkels. • Dag 2: vertrek naar het Nationalmuseet, een bewonderende blik op het Kasteel van Christianborg en de kaden van Christianshavn, en dan een tochtje door de alternatieve wijk Christiania. Bezoek aan de schitterende Ny Carlsberg Glyptotek voor je je in Tivoli op de achtbaan uitleeft. Heb je honger ’s avonds, dan kun je in Tivoli een suikerspin eten of in de populaire wijk Vesterbro van de wereldkeuken genieten. • Dag 3: op naar het noorden, naar de Deense Rivièra. Ordrupgaard met zijn verzameling impressionistische schilderkunst, het Museumhuis van schrijfster
De Reisplanner stelt uitgewerkte reisprogramma’s voor om Denemarken op de beste manier te ontdekken.
Karen Blixen en het schitterende Museum voor Moderne Kunst Lousiana. Terug naar de hoofdstad op zoek naar een bar-restaurant in Kødbyen, de vroegere buurt van de slachthuizen.
Mile
Reisroute van een week Reisroute van twee weken Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco
S K AG E R R A K 15 Sæby
In Nyhavn rijgen de pubs zich aaneen.
16 Læsø
Rebild
14 Nationaal Park HIMMERLAND
JUTLAND Billund
K AT T E G AT
ZWEDEN
Grenå 13
10
Silkeborg
11
Ebeltoft 12
Århus
Tisvildeleje
9
Horsens
8
4
Mandø
7
Ribe 6
5
Odense
2
FUNEN
Egeskov
Store Bælt
Dragør 6
8
1
Nyborg
2-3 dagen in Kopenhagen 9
4
Ærø
Lolland
DUITSLAND
Fem
•
Kopenhagen en omgeving: zie ‘Een weekend in Kopenhagen’. Noord-Seeland (2 dagen): Helsingør, het kasteel van Hamlet (Kronborg) (1) en het Deens maritiem museum (2). Na de middag naar het koninklijk kasteel Frederiksborg (3) en ’s avonds voor de zonsondergang naar het strand van Tisvildeleje (4). Met de trein terug naar Kopenhagen. De volgende dag zet je koers naar
•
museum
KOPENHAGEN 5 Den Blå Planet
Køge
3
Het kasteel van Hamlet in Kronborg
1 Kronborg 2 Deens maritiem
3
7 Roskilde SEELAND
Kolding ZEE
Helsingør
Frederiksborg
(Legoland) WADDEN-
EEN WEEK
De alternatieve wijk Christiana
Skagen
17
18 Råbjerg
75
11
er
Bæ
10
Møn
B A LT I S C H E ZEE
Falster 50 km
lt
het zuiden. ’s Ochtends een bezoek aan het aquarium van Den Blå Planet (5), lunch in Dragør (6) en na de middag de stad Roskilde (7), waar je de kathedraal bezoekt en vanaf het Vikingmuseum een tochtje maakt met een drakar. Zuid-Seeland (2 dagen): Køge (8), het eiland Møn (9) en het eiland Falster (10), en ook het eiland Lolland (11) en het Middelaldercentret.
•
140
O
gråhundbus: T 44 68 44 00 o graahund bus.dk. • naar malmö: ma.-vr. meerdere bussen per dag, vooral tijdens de spitsuren, geen bussen op zo. Bus 999 aan de Kongens Nytorv (platte grond II D2, voor het Koninklijk theater) via Nørreport, het station en de luchthaven. Rit van ongeveer 1 uur. Kaartje: circa 100 DKK.
Kopenhagen en omgeving
`
Door deze beknopte inhoudsopgave per hoofdstuk te gebruiken hoef je niet telkens terug te bladeren naar de volledige inhoudsopgave vooraan in het boek.
naaR ZWeDen Er zijn diverse mogelijkheden om de Øresund over te steken.
Voor wie absoluut met de boot naar Zweden wil, zie hieronder.
SEELAND (SJÆLLAND)
met de ferry (met auto) • van helsingør (ten noorden van Sjælland) naar helsingborg (Zweden): o scandlines.dk. Ferryverbinding naar Zweden, precies aan de andere kant van de sond. Voor meer informatie verwijzen we je naar ‘Aankomst en vertrek’ in het hoofdstuk Helsingør, zie blz. 149.
TEN ZUIDEN VAN KOPENHAGEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144
naaR nooRWegen
KØGE. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 144
De terminal voor de boten naar Oslo (Noorwegen) ligt ten noorden van Kastellet (buiten platte grond II, via E1). Bus 26 of pendelbus DFDS 20E (gratis voor wie een geldig kaartje van de rederij kan overleggen). • naar noorwegen (oslo): een boot per dag om 16.30 u. Aankomst de volgende dag rond 9.45 u. Informatie bij DFDS Seaways T 33 42 30 10 (ma.vr. 9.0016.30 u) o dfdsseaways.com. Je kunt beter via internet reserveren dan telefonisch (minder kosten). `
met de auto De tunnel-brug (Øresundsbron): o ore sundsbron.com. Dit architecturele meesterwerk van meer dan 12 km vormt de verbinding tussen Kopenhagen en Malmö. De brugpijlers zijn tot 204 m hoog! In beide richtingen moet tol worden betaald: € 52 voor een voertuig tot 6 m lang (€ 28 voor een motor). Je kunt met een betaalkaart betalen. Goedkoper als je online boekt. Sinds de opening van de brug vaart hier geen ferry meer.
•
`
TEN NOORDEN VAN KOPENHAGEN . . . . . . . . . . . . . 147 HELSINGØR . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 149 FREDENSBORG. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 154 TISVILDELEJE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 155 HILLERØD . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 156 ROSKILDE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 160 DE ZUIDELIJKE EILANDEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 HET EILAND MØN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 169 HET EILAND FALSTER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 177 HET EILAND BORNHOLM . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 179
Op het kleine kaartje linksboven zie je in een oogopslag welk deel van het land of de regio het betreffende hoofdstuk beschrijft. Op de eerste pagina van elk regiohoofdstuk zijn de niet te missen bezienswaardigheden in kaart gebracht met een paginaverwijzing voor wie ze direct wil raadplegen.
vanaf de koepel van de marmeren kerk heb je een prachtig uitzicht op amalienborg . ZWEDEN
Kattegat
KOPENHAGEN Kopenhagen
DUITSLAND
KOPENHAGEN EN OMGEVING XXX
Nyhavn Ny Carlsberg Glyptotek Nationalmuseet Rosenborg Slot The David Collection SMK, Statens Museum for Kunst
KOPENHAGEN (KØBENHAVN) 117 118 119 128 129 129
i
NUTTIGE ADRESSEN EN INFORMATIE
AANKOMST MET HET VLIEGTUIG
L
De luchthaven CPH (buiten plattegrond, via E4): 11 km ten zuidoosten van de City (het centrum), in Kastrup, op het eiland Amager T 32 31 32 31 o cph.dk. Drie terminals: T2 (vertrek) en T3 (aankomst) voor internationale vluchten, T1 voor binnenlandse vluchten. Pendelbus van T1 naar de andere terminals; vertrek bij de ingang van de metro om de 10-20 min, 4.30-23.30 u (of 10-15 min lopen).
I
Informatiepunt: in de centrale hal van de luchthaven. Dag. geopend 5.00-23.00 u. Gratis stadsplattegrond, informatie over transport en hotelreserveringen (provisie 70 DKK). Copenhagen Card (CPH Card) te koop (zie verder bij ‘Toeristische informatie’).
A
Bagagebewaarplaats dag en nacht (Garderobe): op de gelijkvloerse verdieping van parkeerterrein 4, tegenover T2 (links als je uit de bagagehal komt). 60-100 DKK voor 4 uur, afhankelijk van de grootte van de locker. Werkt alleen met betaalkaarten. `
Autoverhuur: in de hoofdhal, links als je uit de bagagehal q komt.
7
180
181
bij het Bureau voor toerisme van Ystad. Bedenk wel dat parkeren evenmin gratis is.
• elders op het eiland: Boss Cycler, Kanni-
Vanaf Køge
T 48 00 60.
Bornholmstrafikken: T (00 45) 70 23 15 F 15 bornholmstrafikken.dk . De overtocht duurt
o
Seeland (Sjælland)
met Het VlieGtUiG Vluchten vanaf Kopenhagen met Danish Air Transport T 0045 76 92 30 40 o dat.dk.
i
NUTTIGE ADRESSEN EN INFORMATIE
I Bureau voor toerisme: Ndr. Kystvej 3, dicht bij de haven in Rønne, in een modern ge-
bouw T 95 95 00 o bornholminfo.dk. Wisselende openingstijden, doordeweeks in elk geval 9.00-16.00 u, mei-juni en sept. ook za.ochtend; eind juni-half aug. dag. geopend 9.00-17.00 u. Beschikt over een heel volledige brochure in het engels of Duits over de activiteiten op het eiland. Ook een wegenkaart van Bornholm; plattegronden en be schrijvingen van de dorpen. Je kunt hier zonder problemen contant geld en reischeques wisselen, tegen betaling van een provisie van circa 50 DKK. • elk dorp heeft zijn eigen kleine informatie kantoor.
f
Fietsverhuur: enkele verhuurders in Rønne en ook een paar in de kleine toeristenhaventjes. Geen verhuurders echter in het midden van het eiland. Reken op 85 DKK per dag. • in rønne: Bornholms Cykeludlejning, Norde Kystvej 5 T 95 13 59 o bornholms-cykeludlejning.dk. 100 m van het informatiekantoor. Dag. geopend 9.00-12.00 u, 14.00-18.00 u, za.-zo. 9.3018.00 u . Cykel Centret, Søndergade 7, in het centrum van de stad T 95 06 04. Geopend ma.-vr. 9.30-17.30 u, za. 10.00-12.30 u . Het eerste adres biedt de meeste keuze en is het handigst. Bij al lebei kun je tandems, kinderfietsen en zelfs een combitandem met kinderzitje huren (heel handig als je kind nog niet zelf kan fietsen). `
`
en 7; naar Svaneke bus 3, 5 en 7; naar Gudhjem bus 3 en 7; naar SandvigAllinge bus 1, 2 en 7. In principe rijden ze van 5.00 tot 23.00 u.
`
VerHUUr Van aUto’S en SCooterS
VERVOER OP HET EILAND
`
veel langer (5 uur ’s nachts) en is duurder. 1 boot per dag om 0.30 u. Reken op € 118 voor 1 auto en 5 personen.
Om vlot door de gids te navigeren, wordt per stad of regio dezelfde informatiestructuur gehanteerd: praktische informatie - informatie over verblijf: slapen, eten, iets drinken, uitgaan - informatie over de bezienswaardigheden.
kegårdsvej 10, Nexø T 49 44 74. Sandvig Cykeludlejning, Strandvejen 121, Allinge (Sandvig)
q
avis: Dampskibskajen 3-5, Rønne (aan de haven) T 070 24 77 19. Ook een kantoor in het luchthavengebouw.
met de FietS
`
Bornholm is werkelijk een ideale plek om met de fiets te bezoeken, als je geen auto hebt. Alles op het eiland is op redelijke afstand, er zijn slechts weinig hoogteverschillen, je hebt er heel wat fietspaden die min of meer beschermd zijn (fiets padennet van 235 km, de fietsenverhuurders en de informatiebureaus beschikken over een fiets kaart) en het verkeer op de wegen is er beperkt. Zorg voor waterdichte kleding en een picknick mand voor onderweg, want veel restaurants zul je er niet tegenkomen, in het midden van het eiland al helemaal niet. Sommige bewoners verkopen aan kraampjes langs de weg wel wat levensmid delen, vooral seizoensfruit. Dat is natuurlijk heel aardig, maar meestal niet voldoende voedzaam als je stevig doorfietst.
met de BUS er is een busnetwerk dat handig kan zijn, bijvoor beeld als je onderweg een lekke band hebt (je mag de fiets meenemen in de bus). In totaal zijn er 9 buslijnen, 7 daarvan vertrekken in Rønne. Soms moet je dus twee bussen nemen. een brochure met de dienstregeling vind je bij de aanlegsteiger van de ferry of bij het informatiebureau. De eind halte in Rønne ligt tussen beide in, in de Snelle mark, de straat die van de haven naar het centrum loopt.
O
Bat: T 56 95 21 21 o bat.dk (in het Deens) . De prijs voor een rit hangt af van de af te leggen afstand. Goedkoop is de bus echter niet, je doet er goed aan om meteen in de bus een pasje voor 1 tot 5 dagen te kopen. De meeste bussen die het eiland doorkruisen, ver trekken bij de aanlegsteiger van de ferry’s: naar Snageback rijden bus 5 en 7; naar nexø bus 5, 6 `
europcar: Finlandsvej 2, Rønne T 95 43 00. q Tegenover de aanlegsteiger. Ook een kantoor in het luchthavengebouw.
`
danhostel Gudhjem: Ejnar Mikkelsvej, H Gudhjem 48 50 35 dgudhjemvandrerh-
T
o
jem.dk. Het hele jaar door geopend. Slaapzaal 260 DKK (alleen reserveringen via mail); tweepersoonskamer zonder badkamer 500 DKK. tegenover de haven, in een traditioneel gebouw in het midden van het dorp, op 1 km van het strand. erg goed on derhouden slaapzalen met vier bedden, waarvan sommige onder de hanenbalken. Ook enkele ge zinskamers. Keuken, tafelvoetbal, fietsverhuur. Aangenaam terras tegenover de zee. De receptie ligt een straat hoger, in de winkel (aangegeven). `
H
danhostel Sandvig: Langebjergvej 12, 3770 Allinge T 48 09 80 o danhostelsandvig.dk. Niet ver van de weg, maar toch al midden in de natuur, 500 m van het strand en 800 m van de vesting Hammershus. Geopend maartsept. Slaapzaal circa 260 DKK; tweepersoonskamer zonder badkamer 460 DKK . een groot geel gebouw met aan beide kanten een vleugel waarin kraakheldere slaapzalen zijn onderge bracht. Samen vormen ze een U rond het plein. Aangename salon in het hoofdgebouw. `
SLAPEN
GoedKooP Minder dan 400 DKK of € 54 Overal op het eiland zijn jeugdherberH gen, telkens op een afstand van ongeveer 20 km van elkaar. Je vindt ze in Rønne, Hasle, SandvigAllinge, Gudhjem, Svaneke en Boder ne. Ze zijn vrij goed aangegeven. Zelfs in de zo mer vind je er altijd nog wel een plaatsje. Reser veren kan op o danhostel.dk.
CH
dueodde Vandrerhjem & Camping: 2 km ten oosten van de belangrijkste toegangsweg tot Dueodde T 14 68 49 o dueodde.dk. Vaste prijs voor 2 personen met een kleine tent: 190-200 DKK. Kamer met badkamer 325 DKK voor een persoon, 375 DKK voor twee personen. een prachtige omgeving. Uitgestrekt dennenbos, wiegend op het geluid van de golven die net ach ter de rij duinen breken op het immense witte zandstrand van Dueodde. Wie op zoek is naar wat privacy kan met een klein tentje zelfs een plekje zoeken in de dichtstbijzijnde duinen. Ook enkele kamers en slaapzalen zoals in een jeugd herberg, ondergebracht in een blokhut of in een moderner gebouw. Met of zonder badkamer. Bin nenzwembad in een veranda, speelterrein, grote keukens, tvruimtes, wasmachines, winkel, fiets verhuur en zelfs een café waar je ’s avonds een hapje kunt eten. Wat wil een mens nog meer? `
`
ETEN In de kleine dorpen langs de kust vind je naast talrijke restaurants ook visrokerijen (røgeri), die absoluut de beste prijskwaliteitverhouding bie den. Je kunt de vis ook meenemen. In het mid den van het eiland daarentegen vind je nergens een plek waar je kunt eten, ook niet in de dor pen of in de buurt van de ronde kerken.
GoedKooP tot doorSneePrijS Minder dan 200 DKK of € 27
R
nordbornholms røgeri: Kæmpestranden 2, Allinge T 48 07 30. Geopend wo.-za. 10.00-17.00 u (za. tot 13.00 u). Visgerecht met frites 60-115 DKK; buffet 190 DKK. Grote hou ten barak met veel glas naast een visrokerij aan de havenpier. terras langs een inham met rots blokken. Genietend van het uitzicht op het water `
WIST JE DIT? Let op deze kaders voor interessante weetjes.
AANDUIDING TROTTERTIPS
X
trottertip
XX
interessant
XXX
niet te missen
VERKLARING VAN DE SYMBOLEN
A algemeen q autoverhuur s bank O busstation D café, bar C camping p consulaat E dansen c duiklocatie W internetcafé f fietsen te huur F haven h honden toegestaan Y ijssalon
I informatie d kindvriendelijk i koffie- of theehuis M livemuziek, concert L luchthaven e metrostation N ontbijt P parkeren Q patisserie B postkantoor R restaurant a roken verboden H slapen b skistation
g snackbar Z strand U taxi J theater S treinstation V voorzieningen voor rolstoelgebruikers
j wandelen k winkelen m Unesco-werelderfgoed r zwemgelegenheid T telefoonnummer o website : e-mailadres
Het eiland BornHolm eten
Aan de rand van de pagina’s zorgen een duimgreep en een kopregel ervoor dat je direct ziet welke informatie er op de betreffende pagina wordt besproken.
8
INHOUD INLEIDING ���������������������������������12 VEELGESTELDE VRAGEN ����������14
Taal 65 Telecommunicatie 68 Vervoer 69 Winkelen 73
TOPERVARINGEN ����������������������16 REISPLANNER ������������������������ 74 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��������������25 Barnsteen 26 Beroemde Denen 26 Bevolking 31 Design 31 Drank 32 Economie en maatschappij 33 Geluk 35 Geografie 35 Geschiedenis 36 Keuken 40 Media 42 Milieu 43 Staatsvorm 44 Vreemd! Of toch niet? 44 Werelderfgoed van Unesco 45 REIZEN NAAR DENEMARKEN ���46 DENEMARKEN PRAKTISCH ������51 ABC van Denemarken 52 Alvorens te vertrekken 52 Budget 54 Feesten en feestdagen 55 Geldzaken 55 Gezondheid 57 Internetsites 57 Kinderen 58 Klimaat 58 Musea 60 Overnachten 60 Post 62 Reisliteratuur 63
KOPENHAGEN EN OMGEVING
Kopenhagen (København) ���������������������������������79
SEELAND (SJÆLLAND)
TEN ZUIDEN VAN KOPENHAGEN 144 Køge ����������������������������������������������������������������144
X TEN NOORDEN VAN KOPENHAGEN 147 Helsingør ���������������������������������������������������������149 Fredensborg ����������������������������������������������������154 Tisvildeleje ������������������������������������������������������155 Hillerød ������������������������������������������������������������156 Roskilde �����������������������������������������������������������160
9
JUTLAND (JYLLAND)
DE ZUIDELIJKE EILANDEN 169 Het eiland Møn �����������������������������������������������169 Het eiland Falster ��������������������������������������������177 Het eiland Bornholm ���������������������������������������179
DE FUNENSE EILANDEN
Het eiland Ærø ������������������������������������������������187 FYN (FUNEN) 193 Het Egeskov-kasteel ���������������������������������������193 Odense ������������������������������������������������������������194 Nyborg �������������������������������������������������������������209
Kolding ������������������������������������������������������������215 Ribe �����������������������������������������������������������������221 De eilanden in de Waddenzee ������������������������227 Billund en Legoland ����������������������������������������230 Horsens �����������������������������������������������������������235 Silkeborg en het merengebied ������������������������239 Århus ���������������������������������������������������������������243 DJURSLAND 257 De streek van Mols �����������������������������������������258 Ebeltoft ������������������������������������������������������������259 Grenå ���������������������������������������������������������������262 Randers �����������������������������������������������������������265 Fjord van Mariager ������������������������������������������269 Rebild national park ����������������������������������������271 Aalborg ������������������������������������������������������������272 De weg naar het zuiden ����������������������������������281 VENDSYSSEL 282 Langs de weg naar Frederikshavn ������������������282 Sæby ���������������������������������������������������������������283 Frederikshavn ��������������������������������������������������284 Skagen ������������������������������������������������������������288 De westkust van Vendsyssel ��������������������������292 REGISTER
301
NOORDELIJKE IJSZEE
10 Noord p
oolcirke l
FINLAND
Aalborg �������������������������������������������������� 274-275 Ærøskøbing �������������������������������������������������� 189 Afstanden tussen de steden �������������������������� 71 Århus ����������������������������������������������������� 244-245 Denemarken, overzichtskaart ������������������� 48-49 Helsingør ������������������������������������������������������ 151 Køge ������������������������������������������������������������� 145 Kopenhagen, plattegrond I ����������������������� 80-81 Kopenhagen, plattegrond II ���������������������� 82-83
NOORWEGEN
RUSLAND ZWEDEN
ESTLAND
Århus VERENIGD KONINKRIJK
DUITSLAND
Kopenhagen
HE
ZEE
NOORDZEE
DENEMARKEN
SC
KAARTEN EN PLATTEGRONDEN
B
TI AL
POLEN
Kopenhagen, plattegrond III ��������������������� 84-85 Kopenhagen, plattegrond IV �������������������������� 86 Nyborg ���������������������������������������������������������� 211 Mon (het eiland) met de stad Stege ���� 170-171 Odense �������������������������������������������������� 196-197 Reisplanner ���������������������������������������������������� 75 Roskilde �������������������������������������������������������� 161 Topervaringen ������������������������������������������������� 17
LETLAND LITOUWEN RUS.
INHOUD
11
het rosenborg slot in kopenhagen is omringd door slotgrachten en een groot park .
12
INLEIDING
M
et Jutland (of Jylland in het Deens) dat als een belerend vingertje uitsteekt tussen de Noordzee en de Baltische Zee, en zijn honderden grote en kleine eilanden als trouwe supporters, is Denemarken een land van water, zee en aquarelkleuren. Hier zijn de kleuren zacht, van het alomtegenwoordige groen van het platteland tot het prachtige gouden licht dat op sommige zomeravonden het land kleurt. Het kleinste van de Scandinavische landen is ontegenzeggelijk het zuidelijkste, niet alleen wat ligging betreft, maar ook qua inborst. De jeugd is er levendiger en hartelijker
dan in de rest van Scandinavië, steeds bereid om met je te proosten, te praten, rond te slenteren en samen van de zon te genieten. Doe niet zoals veel andere toeristen die op weg zijn naar het Hoge Noorden en neem voldoende tijd om dit landje te ontdekken. Het beschikt misschien niet over de grote wonderen der natuur, maar het biedt er wel enorm veel andere, minder opzichtige bezienswaardigheden, achter elke bocht in de weg. Huur een fiets, zigzag over de landweggetjes en de duizenden kilometers aangelegde fietspaden op het ritme van de Deense natuur – zo zoet, zo opwekkend en zo gezond.
Amalienborg, in Kopenhagen
De duinen van Rubjerg Knude, bij Lønstrup
X
13
Kasteel Frederiksborg, in Hillerød
14
VEELGESTELDE VRAGEN WAT ZIJN DE FORMALITEITEN OM DENEMARKEN BINNEN TE KOMEN?
Inwoners van de EU hebben alleen een geldige identiteitskaart of geldig paspoort nodig. WANNEER REIS JE HET BESTE NAAR DENEMARKEN?
De zee heeft een gunstige invloed op het klimaat van dit Zuid-Scandinavische land. De winter duurt er misschien lang, maar is zelden streng. De kans bestaat wel dat je op een fikse regenbui getrakteerd wordt. De aangenaamste periode om Denemarken te bezoeken is tussen mei en half september. In de zomer wordt de 25 °C vaak overschreden en iedereen haast zich dan naar het strand.
of een appartement. Als je liever een hotelkamer boekt, de duurste optie, denk er dan aan dat je online vaak goedkoper kunt reserveren als je dat van tevoren doet. HOE VERPLAATS JE JE?
Zoals vaak is de auto het makkelijkste transportmiddel, zeker als je met meerdere personen reist. De trein is ook handig, zeker in combinatie met de fiets, die op de stations kan worden gehuurd. Het fietspadennet is bijzonder goed ontwikkeld, fietstoerisme is hier zeker een goede keuze. De bussen zijn traag en daarom weinig praktisch, maar ze brengen je op plekken waar geen station is. ZIJN ER VEILIGHEIDSPROBLEMEN?
IS DENEMARKEN EEN DUUR LAND?
Ja, en nog eens ja. De levensstandaard in Denemarken is hoog en dat merk je meteen aan een aantal prijzen, zeker in de hoofdstad. In het deel ‘Denemarken praktisch’ vind je enkele prijsindicaties die helpen bij het bepalen van je reisbudget. Op het vlak van logies kun je online heel wat aanbiedingen vinden. Buiten de grote steden is het iets minder duur, zeker wat het eten betreft. Als je op tijd een slaapplek zoekt en alles goed organiseert, kun je best betaalbaar reizen.
Wees niet bang, hoe eng een Scandinavische thriller ook mag zijn, Denemarken is een erg veilig land. IS ER EEN TIJDSVERSCHIL?
Denemarken ligt in dezelfde tijdzone als België en Nederland. Er is dus geen tijdsverschil. HOELANG DUURT EEN VLUCHT?
Vanuit Brussel duurt een vlucht naar Kopenhagen gemiddeld 1½ uur, vanuit Amsterdam is dat iets korter.
WAAR KUN JE HET BESTE OVER NACHTEN?
MOET JE GEZONDHEIDS VOORZORGEN NEMEN?
Overnachten in jeugdherbergen, in een kamer bij particulieren of op een camping is de goedkoopste oplossing. In Denemarken zijn jeugdherbergen echte lowcosthotels, sommige zijn zelfs ronduit charmant en bieden alle comfort. Maar denk er wel aan op tijd te reserveren, want in de zomer zijn ze vaak volgeboekt. Een alternatief zijn de huisjes die op campings worden verhuurd,
Je hoeft geen voorzorgen te nemen. Er zijn geen inentingen vereist. KUN JE DENEMARKEN MET KINDEREN BEZOEKEN?
Denemarken is een paradijs voor kinderen. Alles is er op kinderen gericht. Je kinderen zullen bovendien verrast worden door pretparken en aparte kinderafdelingen in talrij-
X ke musea en niet te vergeten, het sprookjes universum van Hans Christian Andersen.
15
naamde contacloos betaalsysteem, wat kan zorgen voor extra bankkosten. Probeer in dat geval je aankopen te groeperen!
WAT IS DE WISSELKOERS?
Denemarken behoort niet tot de eurozone. De munteenheid is de Deense kroon (krone). In deze gids gebruiken we de afkorting DKK. 1 DKK = 100 øre. Begin 2019 was 1 DKK ongeveer € 0,13 waard. Voor € 1 krijg je circa 7,45 DKK. HOE KUN JE TER PLAATSE BETALEN?
Je kunt met betaalkaarten zoals MasterCard, Visa en Maestro geld pinnen bij de betaalautomaten. Je moet hiervoor echter kosten betalen (afhankelijk van je bank), je kunt dus beter in een keer een groot bedrag pinnen. In Denemarken is betalen met een kaart niet zo eenvoudig als je zou verwachten: sommige handelaren weigeren buitenlandse betaalkaarten of laten je een provisie van 3% tot zelfs 7% betalen! Dat is vooral het geval in restaurants. Zorg dus dat je daar contant geld bij hebt. Op andere plaatsen wordt dan weer geen contant geld meer geaccepteerd en kun je niet anders dan betalen via het zogeDe Deense kroon (krone)
MOET JE EEN FOOI GEVEN?
Het geven van fooien is niet gebruikelijk, maar het is niet verboden een goede service te belonen. HEB JE EEN ADAPTER NODIG?
Nee, het elektriciteitsnet werkt op 220 V en de stopcontacten voldoen aan de Europese normen. WELKE TALEN SPREEK JE IN DENEMARKEN?
Tenzij je natuurlijk Deens spreekt, kun je met Engels bijna overal terecht. Ook Duits wordt er vrij vlot gesproken. HOE GA JE OM MET DE DENEN?
De Denen zijn een ontspannen volk, dat veel belang hecht aan beleefdheid, respect en bescheidenheid. Ze zijn het zuidelijkste volk van Scandinavië en dus altijd in voor een feestje. WAT IS ER TE ZIEN EN TE DOEN?
Kopenhagen is een echte cultuurhoofdstad. Een spectaculaire natuur hoef je in Denemarken niet te zoeken, maar je ontdekt er wel een aangenaam platteland, mooie steden en vooral een vrolijke en gastvrije bevolking. Ook heel aardig is een bezoek aan de kleinere eilanden, zoals Møn en Ærø, waar je een stapje terug in de tijd zet. De middeleeuwse stad Ribe in het zuiden van Jylland mag niet ontbreken tijdens je reis. De stad is de ideale uitvalsbasis voor een tochtje naar de eilanden in de Waddenzee.
10 TOPERVARINGEN 16
1
DOMPEL JE ONDER IN DE BRUISENDE SFEER VAN NYHAVN
1
Dompel je onder in de bruisende sfeer in de bars en restaurants van Nyhavn, in het hart van de zuidelijkste van de Scandinavische hoofdsteden. Een verkeersvrije kade langs het mooiste kanaal van de stad loopt onder de masten van de trotse zeilboten door. Het lijkt wel een lange bar in de openlucht met een dertigtal kroegjes en restaurants, waar het in het weekend heel druk is. Jongens en meisjes zitten er netjes op een rijtje langs het kanaal, ze drinken, zingen, roepen en vieren feest. Sfeer verzekerd! En om 24.00 u ziet iedereen elkaar binnen weer! Blz. 107
2
X 0
Oslo
100
17
200 km
NOORWEGEN
NOORDZEE
Aalborg
1 2 3
9
Ribe
8 Odense 6
Waddenzee
Eiland Møn
4
R
Legoland
5
Kronborg Museum Louisiana Roskilde Malmö
E
10 DENEMARKEN
ZWEDEN
M
Kopenhagen
Bornholm
7 DUITSLAND
POLEN
taat nu is een volledige zaal waar je van de BEZOEK DE PRACHTIGE landschappen van Pont-Aven naar de warme NY CARLSBERG GLYPTOTEK IN KOPENHAGEN kleuren van Tahiti gaat. Gauguin was dan wel
2
Ontdek een van de mooiste verzamelingen werken van Gauguin ter wereld. Hoe kwam die in Kopenhagen terecht? Gauguin trouwde met een Deense, Mette-Sophie Gad, en na hun scheiding betaalde hij haar met schilderijen die toen niets waard waren. Het resul-
een groot reiziger, een goede echtgenoot was hij niet! Blz. 118 Goed om te weten: pauzeer zeker even in café Blomsterberg, een prachtige oase met een wintertuin omzoomd met antieke zuilen. o glyptoteket.dk.
18
3
WAAN JE EVEN OPNIEUW KIND
Waan je in Kopenhagen even opnieuw kind op de oude draaimolens in het pretpark Tivoli en tussen de talrijke standjes van de kerstmarkt. We zijn gek op dit pretpark, dat al meer dan 170 jaar oud is. In Kopenhagen luidt de heropening van het park ieder jaar de lente in. Je vindt er reuzenraden, schiettenten, achtbanen, parades, poppenkasten. Van het paleis naar de Japanse vijvers loop je langs kermisattracties, tot groot plezier van iedereen die wel van een kick houdt. Blz. 117 Goed om te weten: ga er ’s avonds heen voor de verlichting, tijdens een concert of vuurwerk, dan haal je meer uit je kaartje! o tivoli.dk.
BEWONDER DE 4 KUNSTWERKEN IN HET MUSEUM VOOR MODERNE KUNST LOUISIANA Dit is een van de mooiste musea van het land, prachtig gelegen met op de achtergrond het machtige blauw van de Øresund. Je kunt niet
ongevoelig blijven voor de uitzonderlijke omgeving: een reeks lange, glazen galerijen die zich uitstrekken over grote grasperken tegenover de zee, waar hier en daar kunstwerken opduiken, zoals de uil van Joan Miró, een groep sculpturen van Calder, beelden van Max Ernst. Op elk moment van de dag kun je ontspannen op het gras, genieten van de ligstoelen of van de cafetaria met de panoramische ramen. Blz. 148 Goed om te weten: dit is ook een concertzaal; hier treden uitstekende groepen op. o louisiana.dk.
KLIM NAAR HET DAK VAN KASTEEL KRONBORG
5
In het kasteel van Helsingør, dat Werelderfgoed is, zweeft nog steeds de geest van Shakespeares Hamlet rond. Kronborg is een imposante militaire vesting die in 1574-1585 door Frederik II werd gebouwd en de toegang van de zee-engte van Øresund bewaakt, en tegelijk ook een elegant renaissancekasteel. Kronborg was het symbool van de maritieme
4
10 TOPERVARINGEN
19
3
20
macht van Denemarken. Hier situeert Shakespeare het verhaal van Hamlet. Dat bewijst, voor zover dat nodig is, de overzeese faam die het kasteel toen had. Blz. 152 Goed om te weten: ieder jaar in augustus vindt in het kasteel het Shakespeariaans Theaterfestival plaats. o kronborg.dk.
MAAK EEN TOCHTJE MET EEN REPLICA VAN EEN VIKINGSCHIP OP DE FJORD VAN ROSKILDE
6
Van de 10de tot de 15de eeuw was Roskilde de hoofdstad van het koninkrijk. De koningen werden er in de kathedraal gekroond en begraven. De kathedraal is Werelderfgoed. De ligging van de stad, aan het eind van een beschutte fjord, maakte er een belangrijk handelscentrum van, dat merk je in het Vikingschipmuseum. Het museum kijkt via immense ramen uit op de fjord. Je ziet er het geraamte van vijf Vikingschepen die in 1962 opgevist werden. Je kunt een tochtje maken met een Vikingschip. Blz. 167 Goed om te weten: o vikingeskibsmuseet.dk o roskildedomkirke.dk.
6