Issuu

van reizigers voor reizigers

TTER

COLOMBIA

4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:

trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt

Uitgeverij Terra Lannoo Postbus/P.O. Box 23202 NL-1100 DS Amsterdam Zuidoost

e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com

De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Mireille Peeters; Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto mehdi33300 / Shutterstock oorspronkelijke titel Le Routard – Colombie oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander

D/2022/45/51 - ISBN 9789401466226 - NUR 515 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? Op deze pagina’s zetten we de toeristische highlights voor je op een rijtje – stuk voor stuk zijn het met recht topervaringen die je niet mag missen!

22 TOPERVARINGEN 16

SLENTER IN BOGOTÁ 1 DOOR LA CANDELARIA, EEN WIJK UIT HET KOLONIALE TIJDPERK. Hier is de stad in de 16de eeuw ontstaan. Tegenwoordig is dit een bruisende studentenbuurt die zich wentelt rond het kloppende hart van de Plaza de Bolívar. In dit historische centrum liggen heel wat hostels en restaurants. De geplaveide wegen, omgeven door oude huizen en gedeeltelijk voetgangersgebied, zijn bezaaid met prachtige graffiti en muurschilderingen. Net erboven de kabelbaan die glijdt over de ‘savanne’ en jou naar de top van de Cerro de Monserrate brengt (3152 m). Hier heb je een weids uitzicht over de hoofdstad! Blz. 140

BEWONDER, IN HET 2 MUSEO DEL ORO – HET GROOTSTE GOUDMUSEUM TER WERELD – DE PRACHTIGE SCHATTEN UIT DE PRECOLUMBIAANSE TIJD.

GA TERUG IN DE TIJD IN 3 VILLA DE LEYVA, EEN KOLONIALE STAD UIT DE 16DE EEUW, EEN VAN DE BEST BEWAARDE VAN HEEL COLOMBIA.

Collecties van unieke voorwerpen, sieraden, halskettingen, armbanden en hangers, helmen en wapens, stuk voor stuk verfijnd uitgewerkt door de indiaanse edelsmeden. Het meest zeldzame stuk is de Balsa de la Ofran da (of Balsa Muisca): een miniatuurvoorstelling van de ceremonie van het indiaanse opperhoofd bedekt met goudpoeder. De beroemde El Dorado werd een legende die de hebzucht van de conquistadores heeft aangewakkerd. De offerruimte is een grote,

Hoewel je je hier bevindt op een hoogte van 2150 m, is het er heel aangenaam vertoeven. De met grote keien geplaveide wegen zijn omzoomd met witte huizen met rode pannendaken. Ze leiden allemaal naar de immense Plaza Mayor, het historische kloppende hart van de stad en een van de grootste pleinen van het land. Er omheen liggen heel wat beschermde woningen en fraaie kerken. Vroeger lag deze regio trouwens onder water, vandaar de grote hoeveelheid prehistorische fossielen en skeletten die in de archeologische en paleontologische musea van de stad worden tentoongesteld. Blz. 168 Goed om te weten: vermijd het weekend en de schoolvakanties. Boek ook van tevoren je hotel kamer. De buurt rond het plein is verboden gebied voor de auto.

mysterieuze en symbolische zaal, verfraaid met drieduizend fonkelende voorwerpen. Blz. 146 Goed om te weten: trek minstens twee uur uit voor dit bezoek. Ga er ’s ochtends naartoe en vermijd zaterdag en zondag. Op zondag is het museum gratis geopend voor iedereen (veel be zoekers dus).

In het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ gaan we dieper in op de geschiedenis, het cultureel erfgoed en de geografie van het land of gebied dat je bezoekt. Boeiende achtergrondinformatie om alvast thuis of tijdens de heenreis door te nemen.

MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Beroemde Colombianen Bevolking Drank Economie Geografie Geschiedenis Keuken Media Mensenrechten Milieu Muziek Sport en ontspanning Werelderfgoed van Unesco Zeden en gewoonten

34 42 44 45 46 47 59 60 62 63 64 66 67 67

met exotische vruchten als lulo , maracuya en guanabana wordt colombia vaak als fruithemel bestempeld .

In het hoofdstuk ‘Praktisch’ vind je alle nuttige informatie over de bestemming. Lees er alles wat je moet weten over bijvoorbeeld verkeer en vervoer, geldzaken, taal en reisdocumenten.

COLOMBIA PRAKTISCH ABC van Colombia Alvorens te vertrekken Budget Elektriciteit Feesten en feestdagen Geldzaken Gezondheid Klimaat Noodgevallen Oriëntatie, straatnummering Overnachten Post – telecommunicatie Reisliteratuur Risico’s en ergernissen Taal Tijdsverschil Vervoer Winkelen

ABC VAN COLOMBIA

van plan bent om ter plaatse een wagen te ambassade van nederland - Carrera 13 No. 9340, Piso 5, Bogotá T (1) 638 42 00. besturen. Fax: (1) 623 30 20 : bog@minbuza.nl o nederlandwereldwijd.nl/landen/colom Een Europees paspoort kan handig zijn! bia/overons/ambassadeinbogota. De Europese Unie heeft een systeem van wederzijdse consulaire bijstand ontwikIdentiteitsbewijzen Er is geen visum nodig voor een toeris- keld voor onderdanen van de EU die in tisch verblijf van maximaal 90 dagen. Een moeilijkheden verkeren in het buitenland. reispas die nog minstens 6 maanden geldig Je kunt op deze bijstand een beroep is bij inreis is wel vereist. Je moet verder in doen als België of Nederland niet over een het bezit zijn van een retourbiljet (of een vertegenwoordiging beschikt in het land vlucht naar een volgende bestemming & waar je je bevindt. Concreet houdt dit in dat de vereiste documenten voor die bestem- je de hulp kunt inroepen van de ambassade ming) en kunnen aantonen dat je over vol- of het consulaat (geen ereconsulaat) van doende financiële middelen beschikt voor om het even welke lidstaat van de EU. Deze ALVORENS TE VERTREKKEN je verblijf in Colombia. diensten zullen je zelf rechtstreeks helpen Voor kinderen gelden dezelfde formali- of je zeggen wat je precies moet doen. teiten. Reist het kind met één van de ouNuttige adressen De dienstverlening geldt uiteraard ders, dan is het wenselijk dat de ouder die uitsluitend voor noodsituaties, zoals In België het kind niet vergezelt een schriftelijke toe- overlijden, ongevallen met verwondingen Roetersstraat 33, 1018 WB Amsterdam, stemming opmaakt (in het Engels) en die of letsels, ernstige ziekte, repatriëring om ambassade van colombia - Franklin T (020) 525 34 98. Fax: (020) 625 51 27 laat legaliseren door het gemeentebestuur. medische redenen, arrestatie of gevangenRooseveltlaan 96A, 1050 Brussel : secretariat@cedla.nl o cedla.uva.nl. Ben je onder de 18 jaar en reis je alleen, schap. In geval van verlies of diefstal van T (02) 649 56 79. Fax (02) 649 54 91 la chispa - : info@lachispa.eu o la met slechts één familielid of met een per- je paspoort kun je bij deze diensten te: ebruselas@cancilleria.gov.co o belgica. chispa.eu. Website, online community & soon die niet één van de ouders is, dan is recht voor een voorlopig reisdocument. nieuwsbrief voor liefhebbers van Latijnsembajada.gov.co. de schriftelijke toestemming van beide ouBij deze consulaire bijstand tussen de Amerika. wereldmediahuis vzw - Vlasfabriek ders vereist (in het Engels). Het bewijs Europese lidstaten zul je uiteraard niet alstraat 11, 1060 Brussel T (02) 536 19 77 koninklijk instituut voor de tropen het wordt moet worden gelegaliseerd. tijd in je eigen landstaal worden geholpen. Mauritskade 64, 1092 ADcarnaval Amsterdam van barranquilla : info@mo.be o mo.be. Reizigers die niet wegwijzer reisinfo: Beenhouwers T (020) 568 87 11 :uitbundig communication@ gevierd door de hele stad . de Belgische of Neder- Meestal zal dat gebeuren in een van de landse nationaliteit hebben, nemen best op courante Europese talen. straat 9, 8000 Brugge T (050) 33 75 88 kit.nl o kit.nl. voorhand contact op met de ambassade : info@wegwijzer.be o wegwijzer.be. On- oxfam novib - Postbus 30919, 2500 GX van Colombia in België of Nederland. afhankelijk reisinformatiecentrum met lees- Den Haag T (070) 342 17 77 o oxfam Internationale Neem - naast je nationaal rijbewijs - studentenkaart zaal (reisgidsen, tijdschriften, kaarten, reis- novib.nl. Bezoekadres: Mauritskade 9, 2514 ook een internationaal rijbewijs mee als je Deze kaart is in de hele wereld het bewijs verslagen). Uitgever van het magazine HD Den Haag. Reiskrant. Organisator van Reismarkt (reizi- stichting fair tourism - o fairtourism.nl. dat je student bent. Hiermee kun je profigers informeren reizigers), Lang op Reis Actief op het gebied van duurzaam toerisme. teren van verschillende voordelen, dienVOOR DE ZEKERHEID (langdurig reizen), workshops en andere ac- informatie verre reizen - Postbus 1504, sten en studententarieven (op vervoer, tiviteiten. Jeugddienst en ledenvereniging. overnachtingen, cultuur enzovoort). Met 6501 BM Nijmegen T (06) 2535 48 52 Het is een goed idee om van al je belangde kaart heb je ook diverse speciale voorrijke documenten (identiteitskaart, reispas, : info@tegast.nl o tegastin.nl. Uitgever In Nederland delen tijdens het reizen (korting op vliegvliegtuigtickets, verzekeringspolis, e.a.) een van publicaties met betrekking tot verre tickets, hotels en jeugdherbergen, verzekefotokopie mee te nemen op reis. Bewaar de bestemmingen. ambassade van colombia - Groot Her ringen, simkaarten, autoverhuur). fotokopies niet op dezelfde plaats als de oritoginnelaan 14, 2517 EG Den Haag De digitale kaart kost € 12. Download ginele documenten. T (070) 361 45 45. Fax: (070) 361 46 36 In Colombia hem in de App Store of Google Play Store. informatie over de voorwaarden m.b.t. corona : epaisesbajos@cancilleria.gov.co o pai ambassade van belgië - Avenida Calle 92 # Je kunt deze ook verkrijgen op vertoon van vind je op volgende sites: http://www.diplosesbajos.embajada.gov.co. 11 51 oficina 503, Barrio Chicó, Bogotá DC je identiteitskaart, je studentenkaart en matie.be en https://www.rijksoverheid.nl/. cedla - centre for latin american T (1) 328 71 80 : Bogota@diplobel.fed. een foto bij: research and documentation - be o colombia.diplomatie.belgium.be/nl.

Alvorens te vertrekken

COLOMBIA PRAKTISCH

De tekst die in twee kolommen loopt, bevat praktische informatie zoals adresgegevens van instanties en webadressen ter voorbereiding op de reis.

ABC vAn ColomBiA

officiële naam - de Republiek Colombia. hoofdstad - Bogotá. oppervlakte - 1.138.910 km², verdeeld in 32 departementen en een distrito capital (Bogotá). En ook een kuststrook van 3208 km. hoogste punt - 5775 m (de piek Cristóbal Colón). bevolking - 49,08 miljoen inwoners (2020). officiële taal - het Spaans (Castiliaans). En ongeveer tachtig autochtone talen. staatsvorm - presidentiële republiek. staatshoofd - Iván Duque, verkozen op 7 augustus 2018. bevolkingsdichtheid - 44 inwoners per km² (77% woont in de stad). gemiddelde leeftijd - 31 jaar. levensverwachting - 75 jaar. alfabetiseringsgraad - 94%.

74 74 77 79 79 80 83 87 88 89 89 91 93 95 97 100 100 105

HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? X

106

De Reisplanner stelt uitgewerkte reisprogramma’s voor om Colombia op de beste manier te ontdekken.

REISPLANNER perfecte reisroute bestaat niet, aangezien de beschikbare tijd een grote rol speelt! Onze voorstellen houden rekening met afstand en bieden een mooi overzicht van de gevarieerdheid van de Colombiaanse landschappen. Laat onze suggesties je inspireren om zelf een parcours uit te stippelen!

Je moet rekenen op minstens twee weken om je een beeld te kunnen vormen van Colombia, een land dat vele malen groter is dan België of Nederland. Als je drie weken uittrekt voor je reis, zul je de meeste ‘onvermijdelijke’ bezienswaardigheden waarschijnlijk wel kunnen bezoeken. Maar de

Santa Marta

CARIBISCHE

PNN Tayrona 11

ZEE

Cartagena 10 de Indias Verbinding

TWEE WEKEN

•

per bus

Los Nevados (8), met name naar de spectaculaire Valle de Cocora (9) met haar befaamde waspalmen. Vlucht naar Cartagena de Indias (10) vanuit Pereira, Medellín of Cali: hier concentreer je je op het schitterende, versterkte historische centrum.

Bogotá (1): bezoek aan de belangrijkste musea van de koloniale wijk La Candelaria. Ga zeker met de kabelbaan naar de top van de Cerro de Monserrate voor een prachtig uitzicht over de stad. Villa de Leyva (2): leuk koloniaal stadje in de Andes. Wandeling door de geplaveide straatjes, omgeven door mooie witte huizen met patio. • Route door de Cordillera Oriental tot in San Gil (3): het mekka van de bergsport! Rafting, paragliding enzovoort. • Barichara (4): een van de mooiste koloniale centra van de Andes en van Colombia. Hier vertrekt ook de Camino Real, een tocht naar Guane (5), te midden van een prachtig berglandschap. • Terug naar Bogotá (1) en vlucht naar Medellín. • Medellín (6): blijf minstens een dag en een nacht ter plaatse en breng een bezoek aan de wijken Comuna 13 en Poblado. En dan een busreis van een dag of een vlucht (via Pereira) naar Salento. • Salento (7): koloniaal dorp in het hart van de Zona cafetera. Bezoek aan de fincas, de koffieplantages. • In de omgeving prachtige wandelingen in het Parque Nacional Natural (PNN)

VENEZUELA

Verdwaal in de geplaveide straatjes omgeven door statige witte huizen in Villa de Leyva.

Verbinding per vliegtuig

Verbindin g per vliegtuig

•

107

Guane 5

4 Barichara 3 San Gil

Medellín 6 g din

Verbinding p er vliegtuig

Ve rb in r pe

2 Villa de Leyva

g tui eg vli

Kofﬁecultuurlandschap

PNN Los 8 Nevados

Pereira Salento 7

9 Valle de Cocora

100 km

Bogotá

1 Tussenstop Reisroute van 15 dagen Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

206

water), en is tegenwoordig uitgegroeid tot een gemiddeld grote stad, een soort van uitgestrekte buitenwijk die onder het bestuur van Bucaramanga valt. Het meest interessante deel is het historische centrum, rond het centrale plein en aan de Basílica Menor del Señor de los Milagros met haar helderwitte gevel. Werp ook een blik op de Mansión del Fraile (c. 30, 25-27) waar het decreet voor de onafhankelijkheid van Colombia in 1810 werd getekend. Je kunt dit koloniale centrum gemakkelijk te voet verkennen, langs de straten en steegjes die ’s avonds worden verlicht met lantaarns.

SLAPEN, ETEN Het noordoosten: Boyacá en santander

Door deze beknopte inhoudsopgave per hoofdstuk te gebruiken hoef je niet telkens terug te bladeren naar de volledige inhoudsopgave vooraan in het boek.

HR Girón chill out Hotel: cra. 25, 32-06 T (7) 646 11 19 en 315 475 30 01 o gironchillout.com. 100 m van het centrale plein (Parque Principal). Tweepersoonskamer ongeveer $ 190.000-205.000. Gerechten $ 20.000-40.000. Er hangen twee vlaggen (een Italiaanse en een Colombiaanse) aan de witte muren van deze oude koloniale woning, laag en onopvallend. Dit `

DE CARIBISCHE KUST CARTAGENA DE INDIAS EN OMGEVING . . . . 212

betekent dat de Colombiaanse eigenaar in Italië heeft gewoond. Is dit geen perfect huwelijk? Vanuit de patio met keuken en kleine eetzaal kom je in de kamers die allemaal verschillend van grootte zijn: voor twee, vier of vijf personen. Overal airco en eigen badkamer. Weinig uitzicht (helemaal geen in sommige), maar het is er wel rustig. In het restaurant toont de chef dat hij goede leermeesters heeft gehad, want zijn Italiaanse keuken is even lekker als die van Rome: smakelijke gerechten, verrukkelijke pasta, frisse witte wijn.

CARTAGENA DE INDIAS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 212 MOMPOX . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 240 DE NOORDWESTELIJKE KUST . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 SANTA MARTA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 246 MINCA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 254 PARQUE NACIONAL NATURAL (PNN) TAYRONA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 257 PALOMINO. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 264 SCHIEREILAND GUAJIRA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 265 RIOHACHA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 266

Op het kleine kaartje linksboven zie je in een oogopslag welk deel van het land of de regio het betreffende hoofdstuk beschrijft.

CARIBISCHE ZEE

Cartagena de Indias PANAMA

Santa Marta

Riohacha

Mompox

VENEZUELA

DE CARIBISCHE KUST STILLE OCEAAN

BRAZILIË

ECUADOR PERU

DE CARIBISCHE KUST

Op de eerste pagina van elk regiohoofdstuk zijn de niet te missen bezienswaardigheden in kaart gebracht met een paginaverwijzing voor wie ze direct wil raadplegen.

XXX

Ciudad Amurallada Castillo de San Felipe de Barajas La Ciudad Perdida

na een wandeltocht van vier dagen en een hele reeks uitgehouwen treden kom je bij de ciudad perdida .

230 233 263

De Caribische kust van Colombia is de drukst bezochte streek van het land. En met reden: naast de uitgestrekte stukken strand met fijn zand word je hier verwend met opmerkelijke historische en natuurlijke plekjes. De hoogtepunten: het mythische Cartagena de Indias met een oud, kleurrijk centrum dat als een juweeltje wordt omsloten door zijn vestingmuren en Mompox, een prachtig koloniaal dorp op de oever van de río Magdalena. En dan ga je de rest van de streek verkennen, met een o zo gevarieerd aanbod van landschappen. Op het programma: farniente, snorkelen en duiken langs de heel Caribische Islas de San Bernardo; trektochten van berg naar koffieplantage in de buurt van Minca, of in het tropische woud van het nationale park van Tayrona; met de 4x4 naar het afgelegen schiereiland Guajira (en zijn woestijn); en dan mogen we natuurlijk de ongelofelijke Sierra Nevada de Santa Marta niet vergeten, een van de hoogste kustmassieven ter wereld. De pico Cristobal Colón, die vaak onder een laagje sneeuw schuilgaat, is 5775 m hoog, en dat op slechts 42 km van de zee! Op de noordelijke hellingen brengt een tocht van vier dagen je tot bij de Ciudad Perdida, de stad die meer dan duizend jaar geleden werd gesticht door de Tayrona-indianen en die zich aan jou openbaart nadat je een hele reeks uitgehouwen treden in het hartje van de jungle hebt overwonnen. Je voelt je echt een beetje Indiana Jones! De afstammelingen van de Tayrona – de Kogi en de Arhuaco – bewaken ook tegenwoordig nog deze plek en de hele regio; ze leven in sterk afgezonderde

164

165

onafhankelijkheidsleger van Simón Bolívar het opnam tegen de koloniale en koningsgezinde Spaanse soldaten. Bolívar won de strijd en kon zo doorstoten naar Santa Fe de Bogotá dat hij moest bevrijden. De Spaanse nederlaag was ook een symbolisch feit dat de andere onafhankelijksbewegingen van Zuid-Amerika stimuleerde. Op de hoogste heuvel staat het monument van Bolívar dat het hele terrein domineert. • Ciclorama: Spaanse rondleiding van een kwartier. Nee, dit is geen velodroom. Het grote, moderne en cirkelvormige gebouw omvat een immense muurschildering die vertelt over de heldenfeiten van Bolívar in 1819. Je leert dat dit Ciclorama werd gebouwd boven het massagraf waarin de dode sodaten na het gevecht werden begraven. • Monument van Bolívar: dit bronzen beeld stelt een triomferende Bolívar voor. Hij houdt de vlag van Colombia vast en staat op een sokkel die wordt ondersteund door vijf kariatiden. Deze vrouwenbeelden verwijzen naar de vijf bevrijde republieken (Colombia, Venezuela, Peru, Ecuador en Bolivia). Onder hen zie je gevleugelde muzen, onder meer Clio (de muze van de Geschiedenis) en Calliope (de muze van de Poëzie).

Het noordoosten: Boyacá en santander

Om vlot door de gids te navigeren, wordt per stad of regio dezelfde informatiestructuur gehanteerd: praktische informatie - informatie over verblijf: slapen, eten, iets drinken, uitgaan - informatie over de bezienswaardigheden.

Monguí travel: cra. 4, 3-41 T 314 361 24 23 o monguitravels.com. Lokaal reisbureau, jong en professioneel team. Organiseert diverse openluchtactiviteiten, zoals tochten naar de páramo van Ocetá. Reken op $ 40.000 per persoon (in kleine groepen), ongeveer $ 60.000-80.000 voor twee personen, maaltijd en een deel van het transport per jeep inbegrepen. • geen pinautomaat. De dichtstbijzijnde bevindt zich in Sogamoso. `

SLAPEN

mers van deze degelijke herberg zijn bereikbaar via een buitengalerij. Ze hebben een groot venster dat uitkijkt over de vallei (mooi uitzicht). De herberg is ook bekend om haar keuken: lekkere, eerlijke en verzorgde Colombiaanse gerechten. De specialiteit is forel met mandarijnsaus, maar ook verrukkelijk zacht vlees. Organiseert tochten met gids en uitstapjes te paard.

Hotel calicanto real: cra. 3, naast Puente Real (de oude brug) T 311 811 15 19 : calicantoreal.hotel@gmail.com. Tweepersoonskamer $ 100.000. Staanplaats ongeveer $ 10 000 per nacht. Een leuk en knus huis, verwijderd van het dorp. Opmerkelijke omgeving, in een vallei die wordt gekoeld door een bergstroom, vlak bij een oude en door de tijd gepatineerde brug. Hier woont een gastvrij gezin dat zijn gasten heel attent ontvangt. Comfortabele kamers (douche, wc). Salon met haardvuur en boeken. Je treft er ook collecties zadels, naaien schrijfmachines aan. Café van weleer, in de rustieke stijl van indiaan Romulo, de oom van de eigenaar. In de tuin zijn er een paar staanplaatsen voor tenten. `

goedKooP

MONGUÍ

(minder dan $ 120.000 of ongeveer € 26) ONGEVEER 5000 INWONERS | KENGETAL 8

We hebben het einde van de weg bereikt en zijn aangekomen in een opmerkelijk dorp, een klein en karaktervol centrum dat is neergezet op een hoogte van 2900 m, op een berghelling midden in een landschap van vruchtbare velden en bossen. Monguí is een plek waar je maar al te graag een paar dagen wilt blijven hangen. Er gewoon voorbijlopen zou een grote vergissing zijn. In de taal van de indianen betekent de naam van dit dorp ‘bad van de echtgenote’. Vreemd, niet? Dit dorpje heeft altijd zijn schoonheid en zijn eigenheid bewaard; het heeft nooit zijn ziel aan de duivel van de vooruitgang verkocht. Het mooie centrale plein (Plaza Mayor) met een kerk van okerkleurige steen, de talrijke huizen met witte muren en groen en rood geschilderde ramen en deuren, de geplaveide straten, de bergstroom, de frisheid en de zuiverheid van de lucht: hier doet niets nog denken aan de drukte en de onnodige opwinding van de hoofdstad. Monguí werd trouwens uitgeroepen tot het schoonste dorp van Boyacá. Toen de Spaanse veroveraars het dorp in 1601 stichtten, troffen ze hier Muisca-indianen aan. Hun afstammelingen vormen de huidige bevolking van Monguí. Velen dragen een heel speciale hoed. Ze zijn er zich van bewust dat ze deel uitmaken van een homogene gemeenschap die verenigd is rond een cultureel en identiteitsproject. De Andijnse indianiteit is hier veel meer dan elders aanwezig. Goed om te weten: de gemiddelde temperatuur bedraagt 12 °C. Neem dus gepaste kleding mee.

AANKOMST EN VERTREK

NUTTIGE ADRESSEN EN INFORMATIE

• Van sogamoso: er vertrekt om het kwartier een opend ma.-vr. 8.00-12.00 u en 14.00-18.00 u; za.-

bus bij het busstation, onder meer van de maatschappij Flota Sugamuxi. De tocht gaat via een goed geasfalteerde weg (reken op een halfuur voor 20 km).

de HR La casona de311san237 Francisco asís: cra. 4, 3-41 98 23 la_

zo. 10.00-12.00 u en 14.00-16.00 u. Plattegrond van het dorp en basisinformatie. `

casona_mongui@hotmail.com. Tweepersoonskamer $ 95.000-100.000. Restaurant dag. geopend tot 22.00 u. Nog een fraaie, traditionele woning op de heuvelflank: witte muren, ramen met geschilderde spijlen, sierlijke en kleurrijke deur die niet zou misstaan in een Tibetaans klooster. De goed ingerichte ka`

I Bureau voor toerisme: c. 5, 3-24. Ge-

Met de Bus

Portón de oceta: c. 5, 1-68 T 311 220 25 48 of 311 233 40 04 : hotelportondeoceta@yahoo.es. Bereikbaar met de auto en te voet via de stenen trap (zeer steil) die vertrekt vanaf het kerkplein (ongeveer 10 min). Tweepersoonskamer $ 80.000-90.000. Dit hoog neergezette familiepension steekt uit boven het dorp als een vreemde wachttoren. Het zou een charmehotel kunnen zijn, maar het is een bescheiden dorpsherberg die wordt gerund door een vriendelijke dame, samen met haar echtgenoot en haar zoon. Ouderwets, maar schoon interieur. Kamers met basiscomfort en eenvoudige wc; elektrische douches. De matrassen zijn oud, maar acceptabel. Het interessantste is het prachtige uitzicht vanuit de kamers die uitkijken over het dorp en de vallei. Je kunt ter plaatse ontbijten (beperkt).

doorsneePrIJs ($ 120.000-250.000 of ongeveer € 26-55)

Monguí Plaza Hotel: cra. 4, 4-13 T 321 429 47 72 : monguiplaza@gmail.com. Tweepersoonskamer $ 120.000. Ons favoriet adresje in Monguí, aan het centrale plein. Niet te missen, dit mooie huis met witte muren, versierd met rode bakstenen en groen en rood geschilderde deuren en balkons. De binnenkant is even bekoorlijk als de buitenkant: alles is georganiseerd rond een fraaie patio met galerij. Netjes, schoon en goed onderhouden. Comfortabele, moderne en degelijk ingerichte kamers. Goede matrassen en onberispelijke douches. Drie kijken uit over het plein, de andere liggen aan de achterkant en hebben uitzicht op de stad en de bergen. Nummer 201 is ideaal voor gezinnen. Hartelijke ontvangst. `

WIST JE DIT? Let op deze kaders voor interessante weetjes.

AANDUIDING TROTTERTIPS

trottertip

interessant

XXX

niet te missen

VERKLARING VAN DE SYMBOLEN

A algemeen q autoverhuur s bank O busstation D café, bar C camping p consulaat E dansen c duiklocatie W internetcafé f fietsverhuur F haven h honden toegestaan Y ijssalon

I informatie d kindvriendelijk i koffie- of theehuis M livemuziek, concert L luchthaven e metrostation N ontbijt P parkeren Q patisserie B postkantoor R restaurant a roken verboden H slapen b skistation

g snackbar Z strand U taxi J theater S treinstation V voorzieningen voor rolstoelgebruikers

j wandelen k winkelen m Unesco-werelderfgoed r zwemgelegenheid T telefoonnummer o website : e-mailadres

Monguí SLAPEN

Aan de rand van de pagina’s zorgen een duimgreep en een kopregel ervoor dat je direct ziet welke informatie er op de betreffende pagina wordt besproken.

INHOUD INLEIDING ��12 VEELGESTELDE VRAGEN ��14

Taal 97 Tijdsverschil 100 Vervoer 100 Winkelen 105

TOPERVARINGEN ��16 REISPLANNER �� 106 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��33 Beroemde Colombianen 34 Bevolking 42 Drank 44 Economie 45 Geografie 46 Geschiedenis 47 Keuken 59 Media 60 Mensenrechten 62 Milieu 63 Muziek 64 Sport en ontspanning 66 Werelderfgoed van Unesco 67 Zeden en gewoonten 67 REIZEN NAAR COLOMBIA ��69 COLOMBIA PRAKTISCH ��73 ABC van Colombia 74 Alvorens te vertrekken 74 Budget 77 Elektriciteit 79 Feesten en feestdagen 79 Geldzaken 80 Gezondheid 83 Klimaat 87 Noodgevallen 88 Oriëntatie, straatnummering 89 Overnachten 89 Post – telecommunicatie 91 Reisliteratuur 93 Risico’s en ergernissen 95

BOGOTÁ EN OMGEVING

Bogotá ��116

HET NOORDOOSTEN: BOYACÁ EN SANTANDER

BOYACÁ 160 Tunja ��161 Monguí ��164

X Sogamoso ��167 Villa de Leyva ��168 Ráquira ��178 Parque Nacional Natural (PNN) El Cocuy ��179

ARCHIPEL SAN ANDRÉS EN PROVIDENCIA

SANTANDER 184 San Gil ��184 Barichara ��190 Bucaramanga ��199

DE CARIBISCHE KUST SAN ANDRÉS 277 San Andrés Town ��280 PROVIDENCIA

289

HET NOORDEN VAN HET EILAND ��293 WESTKUST EN HET ZUIDEN VAN HET EILAND ��296 CARTAGENA DE INDIAS EN OMGEVING 212 Cartagena de Indias ��212 Mompox ��240 DE NOORDWESTELIJKE KUST 246 Santa Marta ��246 Minca ��254 Parque Nacional Natural (PNN) Tayrona ��257 Palomino ��264 SCHIEREILAND GUAJIRA 265 Riohacha ��266

OOSTKUST VAN HET EILAND ��300

MEDELLÍN EN ZONA CAFETERA

DE STREEK VAN MEDELLÍN ��306 Medellín ��307 Santa Fe se Antioquia ��333 Guatapé ��339

CHOCÓ

ZONA CAFETERA 345 Jericó ��346 Jardín ��349 Manizales ��354 NAAR HET ZUIDEN, TUSSEN MANIZALES EN PEREIRA ��362 De haciënda’s ��362 Thermen van Santa Rosa ��364 Pereira ��366 Parque Nacional Natural (PNN) Los Nevados ��367 Salento ��369 Tochten in het Parque Nacional Natural Los Nevados, met vertrek in Salento ��379 Filandia ��383 Armenia ��386

Nuquí ��440 Guachalito ��444 Termales ��446 Jurubida ��447 El Valle ��448 Bahía Solano ��452

HET AMAZONEGEBIED

CALI EN HET ZUIDEN

Leticia ��460 VAN LETICIA NAAR PUERTO NARIÑO ��472 Puerto Nariño ��473 Cali ��392 Popayán ��404 San Agustín ��414 Neiva ��427 Villavieja ��430

FOTOVERANTWOORDING �� 477 REGISTER �� 478

INHOUD Providencia

KAARTEN EN PLATTEGRONDEN Afstanden tussen de steden �� 101 Amazonegebied, overzichtskaart �� 460 Barichara �� 191 Bogotá �� 118-119 Bogotá – Centro en La Candelaria (detailkaart I) �� 122-123 Bogotá – Centro Internacional en La Macarena (detailkaart II) �� 125 Bogotá en omgeving, overzichtskaart �� 116 Bucaramanga �� 200-201 Cali �� 393 Cali en het zuiden, overzichtskaart �� 392 Cali – San Antonio, detailkaart �� 397 Caribische kust, overzichtskaart �� 210-211 Cartagena de Indias �� 214-215 Cartagena de Indias – Centro en Getsemani, detailkaart �� 216-217 Colombia, overzichtskaart �� 70-71 Chocó, overzichtskaart �� 441 Eiland Providencia, overzichtskaart en Aguadulce, detailkaart �� 291 Eiland San Andrés, overzichtskaart �� 279 Guatapé �� 341 Jardín �� 351 Leticia, plattegrond �� 463

San Andrès

Caribische zee

Riohacha Santa Marta Cartagena

PANAMA

VENEZUELA

Bucaramanga Medellín Nuquí STILLE OCEAAN

Quibdo Cali

BOGOTÁ COLOMBIA

Popayán Evenaar BRAZILIË

ECUADOR PERU

Leticía

Manizales – plattegrond centrum �� 354-355 Manizales – plattegrond Zona Rosa �� 357 Medellín, plattegrond �� 309 Medellín – Carrera 70 (detailkaart III) �� 317 Medellín – Centro (detailkaart II) �� 313 Medellín – Poblado (detailkaart I) �� 310-311 Medellín en Zona Cafetera, overzichtskaart �� 306 Mompox �� 241 Noordoosten, overzichstkaart �� 160 Parque Nacional Natural el Cocuy �� 181 Parque Nacional Natural Tayrona �� 259 Popayán �� 405 Reisplanner �� 107, 109 Salento �� 371 San Agustín �� 415 San Agustín, omgeving van, overzichtskaart �� 416-417 San Andrés Town �� 281 San Gil �� 185 Santa Fe de Antioquia �� 335 Santa Marta �� 247 Topervaringen �� 20 Villa de Leyva �� 169

INLEIDING

aan of wonder? Het lijkt of Colombia met de ondertekening (2016) van de ontwapeningsakkoorden met de FARC (de grootste gewapende groep van de guerrilla) een verschrikkelijke bladzijde van zijn geschiedenis heeft omgeslagen en de cyclus van geweld heeft onderbroken. Nog niet alle plooien zijn gladgestreken, maar in Colombia, dat in de jaren 1970-1980 tot de gevaarlijkste landen ter wereld werd gerekend, heerst inmiddels in ruime mate vrede en stabiliteit. Het toerisme neemt er een hoge vlucht. Het is een van de mooiste Zuid-Ameri kaanse bestemmingen voor reizigers. De conquistadores waren ervan overtuigd dat het befaamde El Dorado zich op dit grondgebied bevond en misschien is dat wel geen toeval. Colombia bezit heel wat natuurlijke en culturele rijkdommen. Van de besneeuwde Andijnse vulkanen met een hoogte van meer dan 5000 m tot de groene uitgestrektheid van het Amazonegebied, van de eindeloze vlakten in het oosten tot de groene hellingen van de Zona cafetera (de streek van de koffie), van de

woestijn La Guajira tot het witte zand van de Caribische stranden: dit land biedt een ongelofelijke diversiteit — en biodiversiteit. Op dit vlak is Colombia de nummer twee van de wereld, net na Brazilië! Het Colombiaanse territorium dat ongeveer 37 keer zo groot is als België en waarin Nederland bijna 28 keer past, telt meer vogelsoorten dan Europa en Noord-Amerika samen.

ONTHOUDEN IS GEMAKKELIJK VOOR HEN DIE EEN GEHEUGEN HEBBEN, VERGETEN IS MOEILIJK VOOR HEN DIE EEN HART HEBBEN

Gabriel García Márquez

De koloniale steden Villa de Leyva, Baricha ra, Popayán, Cartagena de Indias of ook nog Mompox zullen de liefhebbers van cultuur en geschiedenis in verrukking brengen. De

Maak in de regio rond Silvia kennis met de inheemse Guambiano-indianen.

archeologische vindplaatsen van San Agus tín en Tierradentro (in het zuiden), getuigen van mysterieuze en miskende culturen waarvan de originele kunst kan wedijveren met de grootste precolumbiaanse beschavingen. En de natuur? Die is overal aanwezig, met een vijftigtal nationale parken! Wan delen en rafting vlak bij San Gil, in de tropische warmte van het Parque Tayrona of tussen de waspalmen en de Andijnse vulkanen van het Parque Los Nevados; trekking naar de befaamde Ciudad Perdida; surfen en walvissen spotten langs de kusten van de Stille Oceaan; een tocht naar het binnenste van het Colombiaanse Amazoneregenwoud, naar de roodachtige woestijn van Tatacoa of naar het schiereiland Guajira (ook een geweldige plek om te kitesurfen); diepzeeduiken of snorkelen bij de archipel San Andrés en Providencia. Altijd weer anders. En hoe zit het met de inwoners? De Colom bianen zijn uitermate hartelijk en goedlachs, het zijn levensgenieters die met trots de reizigers verwelkomen op hun grondgebied dat eindelijk gevechtsvrij is. Wie een

beetje Spaans spreekt (ook al is het Engels steeds meer verspreid), zal probleemloos en snel vrienden maken, onder het genot van een kopje koffie, een lekker frisse Club Colombia of zwetend in een salsaclub. De vredesduif is in dit aardse paradijs geland. Geniet ervan met volle teugen: “¡ Que viva Colombia!”.

Colombia telt meer vogelsoorten dan Europa en Noord-Amerika samen. < In de koloniale stad Villa de Leyva halen cultuur- en geschiedenisliefhebbers hun hart op.

VEELGESTELDE VRAGEN WELKE DOCUMENTEN HEB JE NODIG?

Voor een verblijf van minder dan 90 dagen volstaat een paspoort. Als je langer wilt blijven, heb je een visum nodig. WAT IS HET BESTE SEIZOEN OM COLOMBIA TE BEZOEKEN?

Als je het hele land wilt bezoeken zonder je zorgen te moeten maken over de weersomstandigheden, is over het algemeen de winter de beste periode, van december tot maart (voor sommige streken ook tot mei of juni). Juli-augustus is ook prima. Het regenseizoen valt tussen april en juni, en van september tot november. Voor Bogotá en de Cordillera Oriental (Villa de Leyva, Barichara, Tunja) kies je bij voorkeur het droge seizoen, dat zich uitstrekt van januari tot maart en van juli tot september. Langs de kust van de Stille Oceaan regent het een groot deel van het jaar (wees gerust, vooral ’s nachts) en de bultruggen laten zich zien tussen juni en oktober. Het Amazonegebied bezoek je het beste tijdens de lente, want dan verloopt het bootverkeer gemakkelijker dankzij het hoge waterniveau. HOE LANG MOET JE GEMIDDELD VLIEGEN?

Reken op 15 à 16 uur voor een rechtstreekse vlucht; met een tussenstop ben je natuurlijk veel langer onderweg. HOE GROOT IS HET TIJDSVERSCHIL?

Er is een enkele tijdzone voor het hele land! Reken op (minstens) 7 uur verschil met België of Nederland tussen april en oktober, 6 uur tussen november en maart.

WAT IS DE WISSELKOERS EN HOE MOET JE TER PLAATSE BETALEN?

De gemiddelde wisselkoers bedraagt $ 3500 (COP, Colombiaanse peso) voor € 1. Deze kan gedurende het jaar veranderen, maar over het algemeen is de munt vrij stabiel. Op de meeste plaatsen worden betaalkaarten geaccepteerd, behalve in de allergoedkoopste hostels en restaurants. Er zijn ook etablissementen of bureaus die hun prijzen weergeven in dollars. WELK BUDGET MOET JE VOORZIEN?

Colombia is een betaalbare bestemming, toegankelijk voor de kleine budgetten, maar wel duurder dan de andere Andeslanden. Als je alleen en budgetbewust reist (bed in een slaapzaal, volkse restaurants), moet je rekenen op € 25-30 per dag. Het dubbele als je met zijn tweeën bent, maar dan kun je in de hostels wel een (vrij bescheiden) tweepersoonskamer nemen. Wie logeert in een nachtverblijf uit de categorie ‘Doorsneeprijs’ en ’s avonds kiest voor een leuk restaurant, moet per dag rekenen op € 80100 voor twee personen. Opgelet, de prijzen rijzen de pan uit tijdens de vakantie, de carnavalperiode en de Goede Week voor Pasen. Dit geldt vooral voor de Caribische regio (Cartagena is heel duur). Je moet dan rekenen op het dubbele, soms zelfs het drievoudige. De streek van Chocó, langs de kust van de Stille Oceaan, is ook duur, vooral wat betreft het vervoer dat daar uitsluitend per boot gebeurt. HOE VERPLAATS JE JE IN HET LAND? WELKE VERVOERSMIDDELEN ZIJN ER?

Voor kleine en grote afstanden neem je de bus. Deze zijn gewoonlijk in goede staat,

X comfortabel en veilig. De busstations zijn meestal modern en goed uitgerust. Betrouwbaar netwerk en stipt rijdende bussen. Andere optie: een auto huren (zonder chauffeur). De snelle verbindingswegen en ook de secundaire wegen zijn in goede staat, maar dit verandert als je de grote verkeers assen verlaat: kleine, hobbelige wegen en paden waarop je vaak niet sneller dan 20-30 km per uur (gemiddeld) kunt rijden. Complete verkeerschaos in de grote steden. En ook in de bergen is voorzichtigheid geboden, want daar proberen ‘snelheidsfreaks’ je tot elke prijs in te halen. Voor de verbindingen tussen de grote steden (Cartagena de Indias, Medellín, Cali) is het vliegtuig de beste oplossing. De maatschappij Avianca is heel betrouwbaar. Lowcostmaatschappijen zoals VivaAir en Easyfly bieden vaak heel interessante tarieven. Soms is het vliegtuig zelfs goedkoper dan de bus!

en in de toeristische gebieden blijft, is het land veilig. WELKE VOORZORGSMAATREGELEN VOOR DE GEZONDHEID ZIJN NODIG?

Je hebt geen vaccins nodig om naar Colombia te gaan, maar zorg er toch voor dat je ingeënt bent met de universele inentingen. Voor het Amazonegebied worden inenting tegen de gele koorts en malaria behandeling aangeraden. Jammer genoeg is er geen wondermiddel tegen hoogteziekte! De eerste dagen moet je je inspanningen doseren, veel drinken (geen alcohol en ook geen energiedrankjes) en licht eten. Neem voldoende tijd om te acclimatiseren voordat je op trektocht vertrekt of voordat je een berg gaat beklimmen. Je kunt ook kauwen op bladeren van de cocaboom (natuurlijk en legaal geneesmiddel) of Diamox slikken. Kraanwater moet je overal vermijden.

ZIJN ER PROBLEMEN MET DE VEILIGHEID?

KUN JE ER MET KINDEREN NAARTOE?

Er heerst opnieuw vrede in Colombia, maar dit houdt geen garanties in voor de veiligheid. In de stad kun je beter niet te laat op stap gaan, zeker niet te voet (bel een taxi). Er zijn stadswijken die eigenlijk verboden terrein zijn, zowel overdag als ’s nachts. Dit geldt voor Bogotá, Medellín, Cali, Cartagena en Bucaramanga. We zullen het in de gids duidelijk vermelden. In de kleine koloniale steden zoals Villa de Leyva, Barichara, Mompox, Salento en Monguí is het veel rustiger en voel je je echt wel veilig. Check voor excursies en trekkings de betrouwbaarheid van het bureau dat deze organiseert. Als je elementaire voorzorgsmaatregelen neemt

Ja, op voorwaarde dat je rekening houdt met de afstanden, het klimaat en de hoogte. Voor het overige is een reis naar Colombia niet moeilijker dan naar de buurlanden. En de Colombianen verafgoden kinderen! WELKE TAAL (TALEN) WORDT (WORDEN) ER GESPROKEN?

Er wordt overal Spaans gesproken. Op de meeste toeristische plaatsen kun je je ook behelpen (een beetje toch) met Engels. Bepaalde inheemse talen zijn ook nog in gebruik, zoals op het schiereiland Guajira of in het Amazonegebied.

22 TOPERVARINGEN 16

SLENTER IN BOGOTÁ DOOR LA CANDELARIA, EEN WIJK UIT HET KOLONIALE TIJDPERK.

BEWONDER, IN HET MUSEO DEL ORO – HET GROOTSTE GOUDMUSEUM TER WERELD – DE Hier is de stad in de 16de eeuw ontstaan. Te- PRACHTIGE SCHATTEN UIT genwoordig is dit een bruisende studenten- DE PRECOLUMBIAANSE TIJD.

buurt die zich wentelt rond het kloppende hart van de Plaza de Bolívar. In dit historische centrum liggen heel wat hostels en restaurants. De geplaveide wegen, omgeven door oude huizen en gedeeltelijk voetgangersgebied, zijn bezaaid met prachtige graffiti en muurschilderingen. Net erboven de kabelbaan die glijdt over de ‘savanne’ en jou naar de top van de Cerro de Monserrate brengt (3152 m). Hier heb je een weids uitzicht over de hoofdstad! Blz. 140

Collecties van unieke voorwerpen, sieraden, halskettingen, armbanden en hangers, helmen en wapens, stuk voor stuk verfijnd uitgewerkt door de indiaanse edelsmeden. Het meest zeldzame stuk is de Balsa de la Ofranda (of Balsa Muisca): een miniatuurvoorstelling van de ceremonie van het indiaanse opperhoofd bedekt met goudpoeder. De beroemde El Dorado werd een legende die de hebzucht van de conquistadores heeft aangewakkerd. De offerruimte is een grote,

GA TERUG IN DE TIJD IN VILLA DE LEYVA, EEN KOLONIALE STAD UIT DE 16DE EEUW, EEN VAN DE BEST BEWAARDE VAN HEEL COLOMBIA.

GA RAFTEN, KLIMMEN, KANOËN OF PARAGLIDEN IN SAN GIL, HET MEKKA VAN DE AVONTUURLIJKE SPORTEN.

VAL VOOR DE CHARME VAN BARICHARA, EEN KOLONIAAL STADJE DAT TOT DE MOOISTE VAN COLOMBIA WORDT GEREKEND.

Deze streek met bergen en diepe valleien leent zich uitstekend voor dit soort activiteiten. De rivieren Fonce, Chicamocha en Suárez zullen met hun snel stromende water (verschillende niveaus, van gemakkelijk tot moeilijk) de liefhebbers van rafting beslist weten te bekoren. De klimfanaten en de fans van paragliding gaan naar Curití. Wandelaars gaan naar de Cascadas de Juan Curi. Blz. 184 Goed om te weten: ongeveer 40 km ten noorden van San Gil kom je bij de kabelbaan van Chicamocha; deze glijdt over de duizelingwekkende cañon met dezelfde naam en is de meest spectaculaire van Colombia.

Dit 17de-eeuwse centrum op een hoogte van 1340 m is opmerkelijk goed bewaard en beschermd gebleven. Elk huis, gebouwd volgens een oude traditie, is georganiseerd rond een bekoorlijke openluchtpatio met zuilen. De uitgewerkte deuren, ramen en balkons zijn van hout en hullen zich in heldere kleuren: blauw, groen, roze, pastel. Een vrolijk accent dat aan dit stadje zijn uitzonderlijk stijl verleent. Talrijke films en tv-reeksen werden hier opgenomen. Het is er heerlijk vertoeven. Blz. 190 Goed om te weten: blijf hier minstens drie nachten. De wandelaars kunnen de Camino Real volgen, een zeer mooi pad dat afdaalt naar het dorp Guane, een kleine parel die verscholen ligt in de vallei.

22 TOPERVARINGEN

ARCHIPEL SAN ANDRÉS EN PROVIDENCIA blz. 271

CARIBISCHE ZEE

10 Schiereiland Guajira

Providencia

PNN Tayrona

San Andrés

Cartagena de Indias

DE CARAÏBISCHE KUST blz. 207

PANAMA

Mompox

VENEZUELA

MEDELLÍN EN ZONA CAFETERA blz. 303

14 12

STILLE OCEAAN

Medellín Nuquí

13 Barichara Guatapé

14 Jardín 15 Valle de Cocora

Cali

18 Silvia

PNN El Cocuy

San Gil

Villa de 3 Leyva

Manizales

CHOCÓ blz. 437

HET NOORDOOSTEN: BOYACÁ EN SANTANDER blz. 157

Bogotá

1 2

Desierto de la Tatacoa

BOGOTÁ EN OMGEVING blz. 113

Popayán

19 San Agustín CALI EN HET ZUIDEN blz. 389

BRAZ.

Quito

ECUADOR

HET AMAZONEGEBIED blz. 457

PERU

200 km

Am az on e

22 Leticia