BALTISCHE STATEN TALLINN-VILNIUS-RIGA
van reizigers voor reizigers
TR
TTER
BALTISCHE STATEN TALLINN-VILNIUS-RIGA
4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo Postbus/P.O. Box 23202 NL-1100 DS Amsterdam Zuidoost
e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Mireille Peeters; Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto Shutterstock / Grisha Bruev oorspronkelijke titel Le Routard – Pays Baltes oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2020 © Cartografie Hachette Tourisme www.lannoo.com
D/2020/45/164 - ISBN 978 94 014 6620 2 - NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
5
HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? Op deze pagina’s zetten we de toeristische highlights voor je op een rijtje – stuk voor stuk zijn het met recht topervaringen die je niet mag missen!
X
20 TOPERVARINGEN 16
1
17
2
IN TALLINN
1
DE BOVENSTAD
2
DE RAEKOJA PLATS
Laat je bekoren door de bovenstad met haar waaier van torens, bastions en hoge vestingmuren die zo goed als intact zijn overgebleven uit de middeleeuwen, ondanks de wisselvalligheden van de geschiedenis. Blz. 99 Goed om te weten: vanaf het grote terras aan de straat Kohty heb je het allermooiste uitzicht op het woud van daken en de stadsmuren.
Dompel je onder in de vrolijke drukte van de Raekoja Plats, het oude stadhuisplein, dat omringd is door schitterende gebouwen van eerbiedwaardige leeftijd en waar ook het prachtige stadhuis staat met ernaast een opmerkelijk fort. In elk seizoen onthult
In het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ gaan we dieper in op de geschiedenis, het cultureel erfgoed en de geografie van het land of gebied dat je bezoekt. Boeiende achtergrondinformatie om alvast thuis of tijdens de heenreis door te nemen.
40
dit plein een ander facet: zonovergoten terrasjes, openluchtconcerten en middeleeuwse muziekfeesten bij mooi weer en toverachtige kerstversieringen in de winter. Blz. 103
3
DE STRAAT PIKK
Loop door de fascinerende Pikk, een van de oudste en langste straten van de benedenstad. De uiteenlopende architectuur eist op elk moment jouw aandacht op. Bewonder de diversiteit van de gevels die ons door de tijd laten reizen: pakhuizen uit de 15de16de eeuw of gekunstelde en alledaagse decors uit de 19de eeuw. Blz. 104 Goed om te weten: nummer 59, het sierlijke gebouw met schitterende haut-reliëfs, deed dienst als hoofdkwartier van de KGB.
3
X
41
ESTLAND: MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Beroemde personen Bevolking Drank Economie Eigenaardigheden Geografie Geschiedenis Godsdienst en geloof Keuken Media Politiek Werelderfgoed van Unesco
42 42 43 44 46 47 48 52 52 54 54 55
het oude stadhuisplein , raekoja plats , van tallinn wordt omzoomd door schitterende gebouwen .
In het hoofdstuk ‘Praktisch’ vind je alle nuttige informatie over de bestemming. Lees er alles wat je moet weten over bijvoorbeeld verkeer en vervoer, geldzaken, taal en reisdocumenten.
56
X
57
ESTLAND PRAKTISCH
58
59
ABC VAN ESTLAND - Eesti. - Tallinn (427.000 inwoners). - 45.227 km², dit is de kleinste Baltische staat. - 1.252.000 inwoners. - 81,9 jaar voor de vrouwen en 72,1 jaar voor de mannen. - de euro (sinds 2011).
officiële naam hoofdstad
kind niet vergezelt een schriftelijke toestemming opmaakt (in het Engels) en die laat legaliseren door het gemeentebestuur.
oppervlakte bevolking
levensverwachting munteenheid taal
- het Estisch. - parlementaire democratie. - Kersti Kaljulaid (sinds oktober 2016). - Jüri Ratas (sinds november 2016).
staatsvorm president
minister - president
ALVORENS TE VERTREKKEN Nuttige adressen - Guimard-
ambassade van belgië
- Kalliolinnan-
straat 11/13, 1040 Brussel T (02) 779 07 55 tie 5, 00140 Helsinki T (00358) 9 170 412 : embassy.brussels@mfa.ee o brussels. : Helsinki@diplobel.fed.be o finland.dimfa.ee/.
reisinfo - Beenhouwersstraat 9, 8000 Brugge T (050) 33 75 88 : info@wegwijzer.be o wegwijzer.be. Onafhankelijk reisinformatiecentrum met leeszaal (reisgidsen, tijdschriften, kaarten, reisverslagen). Uitgever van het magazine Reiskrant. Organisator van Reismarkt (reizigers informeren reizigers), workshops en andere activiteiten. Jeugddienst en ledenvereniging. wegwijzer
In Nederland - Zeestraat 92, 2518 AD Den Haag T (070) 302 90 50 Fax: (070) 302 90 51 : embassy.haag@ mfa.ee o hague.mfa.ee/.
ambassade van estland
In Estland - T (00372) : belgianconsulate.tallinn@
ereconsulaat van belgië
5 021 638 gmail.com. ambassade
van
nederland
- Ra-
hukohtu 4-I, 10130 Tallinn T (00372) 6 805 500 : tal@minbuza.nl o nederlandwereldwijd.nl/landen/estland.
plomatie.belgium.be. De ambassade in Finland is bevoegd voor Estland.
Formaliteiten
VOOR DE ZEKERHEID Het is een goed idee om van al je belangrijke documenten (identiteitskaart, rijbewijs, verzekeringspolis, e.a.) een fotokopie mee te nemen op reis. Bewaar de fotokopies niet op dezelfde plaats als de originele documenten.
Bij deze consulaire bijstand tussen de Europese lidstaten zul je uiteraard niet altijd in je eigen landstaal worden geholpen. Meestal zal dat gebeuren in een van de courante Europese talen.
Internationale studentenkaart Deze kaart is in de hele wereld het bewijs dat je student bent. Hiermee kun je profiteren van verschillende voordelen, diensten en studententarieven (op vervoer, overnachtingen, cultuur enzovoort). Met de kaart heb je ook diverse speciale voordelen tijdens het reizen (korting op vliegtickets, hotels en jeugdherbergen, verzekeringen, simkaarten, autoverhuur). De digitale kaart kost € 12. Download hem in de App Store of Google Play Store. Je kunt deze ook verkrijgen op vertoon van je identiteitskaart, je studentenkaart en een foto bij: In België
Een Europees paspoort kan handig zijn!
connections
- Connections Travel Shops
in Aalst, Antwerpen, Brasschaat, Brugge, In België De Europese Unie heeft een systeem van Brussel Centrum, Brussel Elsene VUB, wederzijdse consulaire bijstand ontwik- Brussel Schuman, Brussel Toison d’Or, Een identiteitskaart of paspoort volstaat keld voor onderdanen van de EU die in Brussels Airport, Ukkel, Gent, Gent Expo, als je niet langer dan 90 dagen in Estland, Hasselt, Kortrijk, Kraainem, Leuven, Lommoeilijkheden in het buitenland. Letland of Litouwen verblijft. Kinderen dansfestivals maken deel uit van verkeren de estische folklore . onder de twaalf jaar moeten in het bezit Je kunt op deze bijstand een beroep mel, Mechelen, Mortsel, Oostende, Roesezijn van een eigen identiteitsbewijs met doen als België of Nederland niet over een lare, Sint-Niklaas, Turnhout, Vilvoorde. foto, verkrijgbaar bij de gemeentediensten vertegenwoordiging beschikt in het land Callcenter T (070) 23 33 13 o connecvan je woonplaats. Reist het kind met een waar je je bevindt. Concreet houdt dit in dat tions.be. van de ouders, dan is het wenselijk dat de je de hulp kunt inroepen van de ambassade Via o isic.be. ouder die het kind niet vergezelt een of het consulaat (geen ereconsulaat) van om schriftelijke toestemming opmaakt (in het het even welke lidstaat van de EU. Deze In Nederland Engels) en die laat legaliseren door het gediensten zullen je zelf rechtstreeks helpen of kilroy travels netherlands - Singel meentebestuur. je zeggen wat je precies moet doen. 413, 1012 WP Amsterdam T (020) 524 De dienstverlening geldt uiteraard 51 00 o kilroytravels.nl. In Nederland uitsluitend voor noodsituaties, zoals Er zijn ook kantoren in Utrecht en Grooverlijden, ongevallen met verwondingen ningen. Een Europese identiteitskaart of paspoort of letsels, ernstige ziekte, repatriëring om joho - : info@joho.nl o joho.nl. volstaat als je niet langer dan 90 dagen in medische redenen, arrestatie of gevangen- Er zijn kantoren in Den Haag (hoofdkanEstland, Letland of Litouwen verblijft. Dat schap. In geval van verlies of diefstal van toor), Amsterdam, Leiden, Rotterdam, geldt ook voor kinderen. je paspoort kun je bij deze diensten te- Groningen en Utrecht. Reist het kind met een van de ouders, recht voor een voorlopig reisdocument. dan is het wenselijk dat de ouder die het Via o isicnederland.nl. `
Alvorens te vertrekken
ESTLAND PRAKTISCH
In Finland
ambassade van estland
Heb je niet de Belgische of Nederlandse nationaliteit, neem dan contact op met de ambassade van Estland, Letland of Litouwen in België/Nederland. Opgepast: als je de Russische enclave Kaliningrad wilt bezoeken, dan heb je een reispas en een visum voor Rusland nodig. Reizigers met de Belgische of Nederlandse nationaliteit kunnen gebruikmaken van een e-visum: een elektronisch visum dat maximaal 8 dagen geldig is.
ESTLAND PRAKTISCH
ABC vAn estlAnd
In België
De tekst die over twee kolommen loopt, bevat praktische informatie zoals adresgegevens van instanties en webadressen ter voorbereiding op de reis.
ABC van Estland Alvorens te vertrekken Budget Feesten en feestdagen Geldzaken Gezondheid Internetadressen Klimaat Noodgevallen Overnachten Reisliteratuur Taal Telecommunicatie Tijdsverschil Vervoer en autorijden Winkelen en handwerksnijverheid
58 58 60 61 63 64 65 65 65 65 66 67 69 70 70 71
6
HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? X
30
REISPLANNER
Het Kumu ligt in het park Kadriorg.
EEN WEEKEND IN TALLINN Start in de bovenstad (Toompea) met haar Paks Margareeta (8) omzoomd is door talrijke paleizen, aristocratische woningen verheven bouwwerken. Ga terug naar de en kerken die beschermd worden door een straat Pikk (9), waar elk gebouw een totaal indrukwekkend verdedigingssysteem. Je vindt er onder meer het kasteel van Toom- In de middeleeuwse Rataskaevu bevinden zich pea (1), de imposante Russisch-orthodoxe tal van charmante restaurants. kathedraal Alexander Nevski (2) met haar rijke iconostase en de kathedraal van de H. Maria (3). Geniet van het uitzicht op het terras Patkuli Plats (4) en daal dan de heuvel af om de straten, steegjes, doorgangen en romantische pleinen van de benedenstad te gaan verkennen. Begin met de middeleeuwse straat Rataskaevu (5) en trek dan verder naar het schitterende plein van het oude stadhuis (6), waar het bruist van het leven en waar de romantiek hoogtij viert. Zet vervolgens koers naar de Lai (7) (de brede straat), die tot aan de toren van
De Reisplanner stelt uitgewerkte reisprogramma’s voor om de Baltische staten op de beste manier te ontdekken.
4 Lennusadam 5 Gevangenis-fort van Patarei
1 Een weekend in Tallinn
Põhja
e
pst
Sada
nn
am
äe
te
Lai
7
9 Pikk
Aht
ri
rk Tuu
Pr onksi iori
Pärnu
Es
t
Gonsio
Ta rt
u
m
nt
Park
11 Kadriorg
Kunstmuseum 12 Kumu
ava ilmsi J. V
1
Museum van de bezetting
rv a
A. Weizenbergi
ar
Gons
Na
ri
iv
t n m ps Kasteel van kathedraal Toompea Alexander Nevski onia
Raua
s Ve
2 Russisch-orthodoxe t
Jõe
Uus
Kathedraal van de Patkuli Plats H. Maria van het oude 4 6 Plein Narva mnt 3 stadhuis 10 Viru-toegangspoort 5 Rataskaevu
1
De Viru-poort geeft toegang tot de oude stad van Tallinn.
ma
e
Vene
Ra
M e r e ps t
2
van straten met pittoreske houten huizen. Vanaf daar kun je gemakkelijk naar het Lennusadam (4), het immense maritiem museum, dat gehuisvest is in een heel bijzondere structuur! Als er nog tijd over is, moeten de liefhebbers van tragiek en kippenvel beslist naar Patarei (5), de verschrikkelijke gevangenis in het westen.
Kai
Toren van Paks Margareeta 8 Telliskivi
TALLINN IN 3 OF 4 DAGEN Hier volgen een paar tips om de vorige wandeling te vervolledigen. Begin met het aangrijpende museum van de bezetting (1) (Okupatsioonide muuseum) en ga dan noordwaarts, richting de oude volkswijken. Het grote industrieterrein van Telliskivi (2) is inmiddels de hipste buurt van Tallinn geworden. Het grenst aan Kalamaja (3), een schattig geheel
Haven
Passagiersterminal
3 Kalamaja Niin
verschillende gevel heeft. Via de geheimzinnige doorgang van de H. Catharina (Katariina käi) kom je in de epicuristische straat Vene. De levendige straat Viru met de Viru-toegangspoort (10) vormt het einde van de voetgangerszone. Vanaf daar kun je naar het prachtige park Kadriorg (11), waar je een bezoek brengt aan het opmerkelijke museum van schilderkunst met futuristische architectuur, het Kumu (12).
1 Tallinn in 3 of 4 dagen
Linnahall
Soo
31
mn
t
La
ri
0
250
a gn
ee aT
500 m
72
ESTLAND
Winkelen en handWerksnijverheid
TALLINN. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 75
ESTLAND PRAKTISCH
Door deze beknopte inhoudsopgave per hoofdstuk te gebruiken hoef je niet telkens terug te bladeren naar de volledige inhoudsopgave vooraan in het boek.
Doe jezelf een paar gebreide handschoenen cadeau.
laag. Indrukwekkender zijn de prachtige kleedkoffers, maar opgelet, als ze echt oud zijn, mogen ze niet worden geëxporteerd! Ook het vermelden waard: de grote, decoratieve lepels van jeneverboomhout, de houten bloemen, heel diverse speeltuigen en zelfs een schitterende waskom op Estische wijze!
Traditionele kleding Je droomt al jaren van die wollen, Scandinavische trui met jacquardmotief: grijp dan nu je kans! De Estlandse versie, zwaar en warm, is even mooi en minstens tweemaal goedkoper. De productie van vilt is een oude traditie: kleurrijke handschoenen, hoeden en kousen, veel te veel om te kiezen. Klassieker: de geborduurde tafellakens en kleren die eerder doen denken aan de Slavische cultuur. De tsjapka’s komen dan weer rechtstreeks uit Siberië. Ook hier is het oppassen voor namaak uit China!
En dan nog In het rek van de handwerksnijverheid liggen ook nog lederen spulletjes, vlechtwerk, smeedijzer en geblazen glas. Bij de juwelen tref je vaak amber en zilver aan, zoals in de andere Baltische staten, maar dan wel met noordsere patronen. Het aardewerk is ronduit kitscherig, kijk maar naar de bierglazen en de luchters in de vorm van een gebouw uit Tallinn. Voor de levensgenieters: een fles Vana Tallinn, een veenbessenlikeurtje, of Gremi, een Georgische cognac die in Tallinn wordt gebotteld.
ESTLAND
Op de eerste pagina van elk regiohoofdstuk zijn de niet te missen bezienswaardigheden in kaart gebracht met een paginaverwijzing voor wie ze direct wil raadplegen.
XXX
Walmuur en torens Aleksander Nevski Katedraal Raekoja Plats Raekoja Pikk tänav Okupatsioonide muuseum Lennusadam Kunstimuuseum
volgens de legende werd de aleksander nevski katedraal gebouwd op het graf van kalevipoeg , de nationale held .
TALLINN 99 101 103 103 104 109 111 113
427.000 INWONERS | NETNUMMER 372
Spits toelopende klokkentorens, middeleeuwse daken met rode pannen, koopmanspaleizen die gewelfde kelders verbergen, trendy cafés en restaurants, een eveneens middeleeuwse stadsmuur met intact gebleven wachttorens, de grijsblauwe zee en rondom donkere bossen: is dit een luchtspiegeling in het land van de amber? Ziehier de mooie schildwacht van het Noorden, verscholen in een baai met koel water en omringd door immense wouden en meren. Een goed bewaard bolwerk dat als het ware de weg wijst en dat sinds 800 jaar aan de horizon spiedt naar de schaduw van zijn machtige buren. De Russen in het oosten, de Scandinaviërs in het noorden en het westen, de Germanen en Slaven in het zuiden, allemaal veel sterker en allemaal klaar om hun grondgebied of hun rijk uit te breiden. En dat hebben ze trouwens door de eeuwen heen gedaan, vaak met geweld, het zwaard in de hand. Zo was de Estische hoofdstad afwisselend in handen van de Denen, de Germanen, de Zweden, de Russen en de Sovjets. Van deze vele bezettingen en uiteenlopende invloedssferen, die zich als geologische lagen op elkaar stapelden, heeft de stad het beste behouden en het slechtste uit haar lange geschiedenis links laten liggen. Tegenwoordig is Tallinn opnieuw verenigd met haar oorspronkelijke familie – Europa – en is de stad terecht uitgeroepen tot Werelderfgoed voor de schoonheid en de rijkdom van haar kerken, haar huizen en haar paleizen. Het oude centrum is een echt juweeltje dat zijn eigenheid heeft weten te be-
7
Estland
86
87
Välak 7). Je herlaadt deze kaart afhankelijk van het aantal gewenste dagen: € 3 voor 24 uur, € 5 voor 72 uur, € 6 voor vijf dagen. Herladen mogelijk bij de post, in de kantoren van Selver of Prisma, bij het Bureau voor Toerisme, in de R-Kiosk. Er is ook een kaartje voor € 1,10 waarmee je gedurende een uur kunt reizen (inchecken bij elk gebruik). De bussen rijden van 6.00 tot 23.00 u (soms tot 24.00 u). Met de Tallinn Card mag je gratis gebruikmaken van alle soorten openbaar vervoer.
je een auto huren voor een paar dagen. Maar eerlijk gezegd is dit echt niet nodig als je alleen de stad zelf wilt bezoeken. Alle door ons vermelde bezienswaardigheden zijn gemakkelijk te bereiken met het openbaar vervoer.
den kamers. Geen echte keuken, je kunt er alleen iets opwarmen. Jammer! Ideaal gelegen om alle bezienswaardigheden te voet te bezoeken. Rust gegarandeerd. Hartelijke ontvangst. Old tallinn Hostel (detailkaart d4, 25): H Pärnu maantee 8 (en Väike-Karja) 5829 3617
T o 1hostel.ee. Bed op een slaapzaal € 10-15;
SLAPEN
Om vlot door de gids te navigeren, wordt per stad of regio dezelfde informatiestructuur gehanteerd: praktische informatie - informatie over verblijf: slapen, eten, iets drinken, uitgaan - informatie over de bezienswaardigheden.
Een paar serieuze maatschappijen:
Von Stackelberg Hotel
Bij het begin van de rit, als de klant in de auto stapt, moet de teller van de taxi normaal als eerste aanslag € 2,30-2,90 geven en € 0,50-0,58 als tarief per kilometer. Dat staat vermeld op het voertuig. Elke maatschappij heeft eigen tarieven, dus een goede raad: kijk op het portier, want daar staat de prijs. En dan varieert het bedrag afhankelijk van de afstand. Een rit van het noorden van de stad tot aan de toegangspoort in het zuiden (Vadabuse Väljak) kost ongeveer € 5-7. Nooit problemen met taxi’s die je telefonisch reserveert. Met de zogenaamde snorders kan dat weleens anders zijn: zij durven soms meer te rekenen, ook al staat het tarief aangegeven (natuurlijk zijn ze niet allemaal zo!). Handige mobiele app om een taxi te vinden o taxify.eu.
JEUGdHERBERGEn Red Emperor Hostel (detailkaart d3, 23): H Aia 10 615 00 35 redemperorhostel.com.
T
`
U
Elektritakso: T 5749 5749 o taksod.net/ elektritakso-tallinn. Iets duurder, maar we zijn er wel fan van, want ze rijden elektrisch en zijn dus beter voor het milieu. `
o
Onmiddellijk rechts op de binnenplaats; op de 1ste verdieping. Reken op € 14-16 voor een bed in een slaapzaal. Tweepersoonskamer ongeveer € 50. Goed comfort in deze moderne en nette jeugdherberg: veel plek, brandschoon sanitair, handdoeken beschikbaar, wasmachines en keuken. Gemengde slaapzalen met 4 tot 8 bedden en een paar privékamers; de badkamer is overal gemeenschappelijk. Extra troeven naast de kwaliteit van de ontvangst en de geleverde diensten: het festival van prachtige muurschilderingen in de bar en de gekke tekeningen in de gang van de slaapzalen. Een van onze favorieten!
U takso24: T 640 89 27 o takso24.com. Peretakso: T 646 00 06 o peretakso.ee. H Viru Backpackers (detailkaart d4, 24): U Grote taxi’s voor groepen en gezinnen. Viru 5 644 60 50 toth.ee/viru-back`
`
MEt dE aUtO
T
o
packers/. Slaapzaal (2-5 bedden) ongeveer € 15 per persoon. Tweepersoonskamer zonder of met badkamer € 40-50. Een kleine, gezellige jeugdherberg op de tweede verdieping. Kleurrijk en intiem. Een tiental vrij ruime en goed onderhou`
Er mogen geen auto’s in de oude stad komen. Om de buitenwijken en de omgeving te verkennen kun
Munkenhof (detailkaart d3, 26): MunH ga 4 507 47 66 16eur.ee/munkenhof.
T
In de oude stad
`
Reval takso: T 601 46 00 o revalU takso.ee. De goedkoopste.
tweepersoonskamer € 35-50. Beneden zeer discreet aangegeven. In een rijk aandoend gebouw. Een immens groot appartement met hoog plafond op de derde verdieping. Aangename kamers met twee tot zes bedden. Eenkamerflat met privébadkamer. Brandschoon sanitair. Uitgeruste keuken. Je kunt er ook je was doen. Gemeenschappelijke zaal met comfortabele leunstoelen. Mooi uitzicht op de stad. Voor wie de rust opzoekt. Professionele ontvangst. `
MEt dE taXi
o
Reken op € 12-15 voor een bed op een slaapzaal. Tweepersoonskamer zonder of met badkamer € 45-50. Gastvrije jeugdherberg met een zeventigtal bedden. Gehuld in zachte kleuren. Goed gelegen in een rustige straat. Grote kamers, sommige onder het dak. Soms ook met stapelbedden. Slaapzalen met 6 tot 10 bedden, tweepersoonskamers met privébadkamer of gemeenschappelijk sanitair en ook gezinskamers: voor elk wat wils! Onberispelijk sanitair. Uitgeruste keuken. `
H
Old town Backpackers Hostel (detailkaart d3, 27): Uus 14 T 5351 7266 o tallinnoldtownbackpackers.com. Bed op een slaapzaal € 15. Opgelet, dit is een heel andere jeugdherberg! Je bevindt je in het huis van de eigenaar zelf en er zijn maar zes bedden. Je hebt de indruk dat je een beetje opeengepakt zit. Dus niet geschikt voor wie veel belang hecht aan comfort. De gemeenschappelijke zaal en de keuken zijn een en dezelfde ruimte. De inrichting is daarentegen heel warm, met veel kleur en een knipoog naar het thema ‘reizen’. Schoon sanitair, wasmachine, bagagedepot. Het kader bij uitstek om anderen te ontmoeten en ideeën uit te wisselen. `
H
Zinc Old town Hostel (detailkaart d4, 28): Väike-Karja 1 T 5781 0173 o zinchostel.ee. Bed op een slaapzaal € 20; tweepersoonskamer € 45. Grote appartementen omgevormd tot een jeugdherberg, op twee verdiepingen van een mooi gebouw uit 1914. De meeste kamers (van de heel eenvoudige tot een slaapzaal voor vijf personen) zijn ruim en voorzien van grote ramen. Basiscomfort, maar wel voldoende. Goed onderhouden sanitair. Keuken. Kastjes, bagagedepot, wasmachine. `
tallinn
Aan de rand van de pagina’s zorgen een duimgreep en een kopregel ervoor dat je direct ziet welke informatie er op de betreffende pagina wordt besproken.
H
Hostel alur (detailkaart C3, 29): Lai 20 T 646 62 10 o hostel.alur.ee. Bed op een slaapzaal € 10-15. Tweepersoonskamer met gemeenschappelijk sanitair ongeveer € 35. In een gebouw dat er niet uitziet, maar dat wel goed gelegen is, in een belangrijke straat van de benedenstad. Grote kamers (en niet overal stapelbedden). In sommige ligt er mooi mozaïekparket. De grootste slaapzaal telt 20 bedden en heeft een oppervlakte van 120 m². Goed comfort: bagagedepot, degelijk uitgeruste keuken. Misschien niet voldoende sanitair en een probleempje met de geluidsisolatie. `
H
tabinoya Hostel (detailkaart C3, 30): Nuune 1 T 632 00 62 o tabinoya.com. Bed op een slaapzaal € 13-17; tweepersoonskamer € 40. Ook verhuur van appartementen. Gelegen in een romantische hoek van de oude stad. De jeugdherberg is ondergebracht in een eerbiedwaardig gebouw met een inrichting die toch wel een beetje verouderd is. Maar het geheel is wel goed onderhouden. Aan het einde van de vrij moeilijke trap word je hartelijk ontvangen. Mooi aanbod: eenpersoonskamers, tweepersoonskamers, vierpersoonskamers voor dames (met eigen badkamer) en een grote gemengde slaapzaal met acht bedden. Keuken, bagagedepot en sauna. `
H
Knight House (detailkaart C4, 31): Rüütli 16 T 631 14 44 o toth.ee/knighthouse/. Bed op slaapzaal € 12-18; tweepersoonskamer € 45-50. Gehuisvest in een rij pittoreske middeleeuwse woningen aan de voet van de bovenstad. Het geheel dateert uit 1431 `
WIST JE DIT? Let op deze kaders voor interessante weetjes.
AANDUIDING TROTTERTIPS
X
trottertip
XX
interessant
XXX
niet te missen
VERKLARING VAN DE SYMBOLEN
A algemeen q autoverhuur s bank O busstation D café, bar C camping p consulaat E dansen c duiklocatie W internetcafé f fietsen te huur F haven h honden toegestaan Y ijssalon
I informatie d kindvriendelijk i koffie- of theehuis M livemuziek, concert L luchthaven e metrostation N ontbijt P parkeren Q patisserie B postkantoor R restaurant a roken verboden H slapen b skistation
g snackbar Z strand U taxi J theater S treinstation V voorzieningen voor rolstoelgebruikers
j wandelen k winkelen m Unesco-werelderfgoed r zwemgelegenheid T telefoonnummer o website : e-mailadres
8
INHOUD ALGEMEEN INLEIDING ���������������������������������12 VEELGESTELDE VRAGEN ������������������������������������14 TOPERVARINGEN ����������������������16 REIZEN NAAR DE BALTISCHE STATEN ������������� 28 REISPLANNER ��������������������������30
DEEL ESTLAND ESTLAND: MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��������������41 Beroemde personen 42 Bevolking 42 Drank 43 Economie 44 Eigenaardigheden 46 Geografie 47 Geschiedenis 48 Godsdienst en geloof 52 Keuken 52 Media 54 Politiek 54 Werelderfgoed van Unesco 55
ESTLAND PRAKTISCH ��������������57 ABC van Estland 58 Alvorens te vertrekken 58 Budget 60 Feesten en feestdagen 61 Geldzaken 63 Gezondheid 64 Internetadressen 65 Klimaat 65 Noodgevallen 65 Overnachten 65 Reisliteratuur 66 Taal 67 Telecommunicatie 69 Tijdsverschil 70 Vervoer en autorijden 70 Winkelen en handwerksnijverheid 71
ESTLAND
Tallinn ��������������������������������������������������������������75
X DEEL LETLAND LETLAND: MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ������������ 119 Beroemde personen 120 Bevolking 120 Drank 122 Economie 122 Eigenaardigheden 123 Geografie 123 Geschiedenis 125 Godsdienst en geloof 128 Keuken 129 Media 130 Politiek 130 Werelderfgoed van Unesco 131 LETLAND PRAKTISCH ������������ 133 ABC van Letland 134 Alvorens te vertrekken 134 Budget 136 Feesten en feestdagen 137 Geldzaken 139 Gezondheid 140 Internetadressen 140 Klimaat 141 Noodgevallen 141 Overnachten 141 Reisliteratuur 142 Taal 142 Telecommunicatie 144 Tijdsverschil 145 Vervoer en autorijden 145 Winkelen en handwerksnijverheid 146
9
LETLAND
Riga �����������������������������������������������������������������149 Jurmala �����������������������������������������������������������190 Paleis van Rundale ������������������������������������������191
DEEL LITOUWEN LITOUWEN: MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ������������ 195 Beroemde personen 196 Bevolking 197 Drank 198 Economie 198 Eigenaardigheden 200 Geografie 201 Geschiedenis 202 Godsdienst en geloof 205 Keuken 206 Media 207 Politiek 208 Werelderfgoed van Unesco 208
10
LITOUWEN PRAKTISCH ���������� 211 ABC van Litouwen 212 Alvorens te vertrekken 212 Budget 214 Feesten en feestdagen 215 Geldzaken 216 Gezondheid 219 Internetadressen 219 Klimaat 219 Noodgevallen 220 Overnachten 220 Reisliteratuur 221 Taal 221 Telecommunicatie 223 Tijdsverschil 224 Vervoer en autorijden 224 Winkelen en handwerksnijverheid 225
LITOUWEN
Vilnius �������������������������������������������������������������229 REGISTER �������������������������������� 285
FINLAND
Afstanden tussen de steden �������������������������� 38 Baltische staten, overzichtskaart ������������������� 29 Reisplanner ���������������������������������������� 30, 33, 35 Riga ������������������������������������������������������� 152-153 Riga – Oude Stad, detailkaart �������������� 154-155
ESTLAND
ZE E
RUSLAND
Jurmala
A LT IS CH E
KAARTEN EN PLATTEGRONDEN
Tallinn ZWEDEN
Riga
LETLAND
B
LITOUWEN RUSLAND
Vilnius Trakai
WIT-RUSLAND
POLEN
Tallinn �������������������������������������������������������� 78-79 Tallinn, detailkaart ������������������������������������ 82-83 Vilnius ��������������������������������������������������� 232-233 Vilnius – Oude Stad, detailkaart ������������������ 235
INHOUD
11
ALGEMEEN
12
INLEIDING
D
eze noordelijke regio aan het koude uiteinde van Europa omvat drie landen, drie hoofdsteden die steeds meer belangstelling opwekken. Tallinn brengt ons in verrukking met haar historische centrum dat rijk is aan prachtige kerken, huizen en paleizen. Riga is de Europese hoofdstad van de art nouveau die ons op elke straathoek verrast en Vilnius, dat lange tijd het Jeruzalem van het Noorden werd genoemd door de aanwezigheid van
Vanaf de heuvel van de Drie Kruisen heb je een geweldig uitzicht over Vilnius.
een uitermate grote Joodse gemeenschap, is een schitterende smeltkroes van culturele en artistieke invloeden. Zijn de drie hoofdsteden identiek en is het moeilijk om er eentje uit te kiezen? Helemaal niet, we hebben hier te maken met drie verschillende identiteiten en persoonlijkheden die zich door de geschiedenis heen hebben gevormd. De Esten voelen zich nauw verbonden met Finland, de Letten met Rusland en de Litouwers met Polen. Dat weerspiegelt zich ook in de samenleving, de gewoonten, de religieuze gebruiken enzovoort. Wat betreft de architectuur staat Vilnius bol van de gotische, renaissancistische en barokke pareltjes, maar je vindt er ook opmerkelijke wijken zoals Uzupis. Riga is een smeltkroes van Letse, Slavische, Russische en westerse cultuur en de stad gaat prat op haar schitterende art-nouveauwijk. Tot slot Tallinn, een grote zeehaven die trots is op haar prachtige middeleeuwse centrum. Daarnaast hebben deze drie hoofdsteden ook gemeenschappelijke elementen: hun boeiende verleden en hun verzet tegen de onderdrukking, een uitermate aangenaam gematigd klimaat (van mei tot september), achttien uur zonlicht per dag in juni (de befaamde witte nachten), een rijk sociaal en cultureel leven, prijzen die geen aanslag plegen op je vakantiebudget en een gastronomie waarbij de nadruk ligt op vis, smeuĂŻge ragouts en gebak met wilde bessen. Het geheel overgoten met ambachtelijk gerstenat dat lekker wegdrinkt. De Baltische hoofdsteden, de koninginnen van de Oostzee, zullen je met hun harmonieuze mix van een rijk verleden, een aangrijpende politieke geschiedenis, een subtiele avant-gardistische moderniteit en een oprechte gastvrijheid weten te bekoren.
X
13
De traditionele kleding van Estland doet denken aan de Slavische cultuur.
De vergulde sterren van het Vrijheidsmonument in Riga symboliseren de drie historische provincies van Letland.
14
VEELGESTELDE VRAGEN WELKE DOCUMENTEN HEB JE NODIG?
De drie Baltische staten behoren tot de Schengenruimte. Voor een verblijf van minder dan drie maanden hebben de burgers van de Europese Unie en van Zwitserland alleen een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart nodig. WAT IS DE BESTE TIJD OM NAAR DE BALTISCHE STATEN TE REIZEN?
Van het begin van de lente tot de eerste dagen van de herfst. De temperatuur schommelt tussen 18 en 22 °C. Vanaf half oktober kan het vrij veel regenen. In hartje winter is het er beslist niet zo koud als in de poolstreken, maar kleed je toch warm, want de temperatuur zakt vaak onder het vriespunt (wel zelden kouder dan -5 °C). Reis in de lente of de zomer naar de Baltische staten.
WELK BUDGET MOET JE VOORZIEN?
In de hoofdsteden van deze drie landen kun je gemakkelijk een tweepersoonskamer vinden voor € 50, soms voor nog minder in het laagseizoen. Reken in de jeugdherbergen op € 10-20 voor een bed in een slaapzaal. Om je honger te stillen kun je het beste naar een traditionele kantine gaan, waar je voor minder dan € 10 je buikje rond kunt eten. De prijzen in de restaurants met een internationalere keuken liggen hoger. WAT IS DE BESTE MANIER OM JE TE VERPLAATSEN?
Te voet, daar bestaat geen twijfel over! De drie hoofdsteden zijn elk rond hun oude stadskern gebouwd, die grotendeels voetgangersgebied is en waarin de meeste bezienswaardigheden, kerken en musea liggen. En voor verdere afstanden biedt het openbaar vervoer de ideale oplossing. Het huren van een auto zorgt eerder voor ergernis. ZIJN ER PROBLEMEN MET DE VEILIGHEID?
Neen, maar toeristen kunnen het slachtoffer worden van zakkenrollers, vooral dan op plaatsen waar veel mensen aanwezig zijn, zoals stations, markten enzovoort. Wees op je hoede. Er werd melding gemaakt van oplichting (frauduleus gebruik van betaalkaarten) in bepaalde nachtelijke etablissementen, dus betaal contant in plaats van met de kaart in bars en discotheken. IS ER EEN TIJDSVERSCHIL?
De Baltische staten zijn een uur voor op West-Europa. Als het in Brussel of Amsterdam 12 uur is, slaat de klok 13 uur in Tallinn, Riga en Vilnius.
X
15
Voor grotere afstanden in de stad biedt het openbaar vervoer de ideale oplossing. HOELANG VLIEG JE?
Reken vanaf Brussel of Amsterdam op iets minder dan tweeĂŤnhalf uur. WAT BETREFT DE GEZONDHEID, WELKE VOORZORGSMAATREGELEN ZIJN NODIG?
Er moeten geen specifieke voorzorgsmaatregelen worden genomen. Zorg er gewoon voor dat je in orde bent met de traditionele inentingen en dat je een Europese ziekteverzekeringkaart op zak hebt. ZIJN DE BALTISCHE HOOFDSTEDEN GESCHIKT VOOR KINDEREN?
Als we eerlijk zijn, moeten we toegeven dat een verblijf in een van deze hoofdsteden kinderen snel kan gaan vervelen, tenzij ze
natuurlijk gek zijn van geschiedenis. Musea, architectuur, klassieke muziek zijn niet echt ideaal voor onze kleine medemens. Eerder een aanrader voor een romantisch uitstapje of een korte vakantie met vrienden of vriendinnen om ten volle te kunnen genieten van de weekendsfeer. VOLSTAAT EEN WEEKEND OM EEN VAN DE HOOFDSTEDEN TE VERKENNEN?
Twee dagen zijn echt te weinig. Ga eerder een lang weekend, waarbij je drie volle dagen ter plaatse bent. Bij dit soort historische steden moet je je kunnen laten doordringen van de bijzondere sfeer en laten betoveren door hun lichtgloed. Bovendien heb je tijd nodig om alle musea te doorlopen!
20 TOPERVARINGEN 16
1
IN TALLINN
1
DE BOVENSTAD
Laat je bekoren door de bovenstad met haar waaier van torens, bastions en hoge vestingmuren die zo goed als intact zijn overgebleven uit de middeleeuwen, ondanks de wisselvalligheden van de geschiedenis. Blz. 99 Goed om te weten: vanaf het grote terras aan de straat Kohty heb je het allermooiste uitzicht op het woud van daken en de stadsmuren.
2
DE RAEKOJA PLATS
Dompel je onder in de vrolijke drukte van de Raekoja Plats, het oude stadhuisplein, dat omringd is door schitterende gebouwen van eerbiedwaardige leeftijd en waar ook het prachtige stadhuis staat met ernaast een opmerkelijk fort. In elk seizoen onthult
dit plein een ander facet: zonovergoten terrasjes, openluchtconcerten en middeleeuwse muziekfeesten bij mooi weer en toverachtige kerstversieringen in de winter. Blz. 103
3
DE STRAAT PIKK
Loop door de fascinerende Pikk, een van de oudste en langste straten van de benedenstad. De uiteenlopende architectuur eist op elk moment jouw aandacht op. Bewonder de diversiteit van de gevels die ons door de tijd laten reizen: pakhuizen uit de 15de16de eeuw of gekunstelde en alledaagse decors uit de 19de eeuw. Blz. 104 Goed om te weten: nummer 59, het sierlijke gebouw met schitterende haut-reliëfs, deed dienst als hoofdkwartier van de KGB.
X
17
2
3
18
4
4
HET LENNUSADAM
5
DE WIJK TELLISKIVI
6
HET MUSEUM VAN DE KUMU-KUNST
Verdiep je in het immense en verrassende aanbod van het Lennusadam, het grote maritiem museum van Tallinn met een boeiende collectie boten en een enorme onderzeeër. Hier scheep je in voor 20.000 zeemijlen plezier en avontuur, een uitstapje tot ver buiten de Oostzee! Blz. 111 Goed om te weten: veel activiteiten voor kinderen en een origineel café om heerlijk te lunchen o meremuuseum.ee. Neem even poolshoogte in de trendy hipsterwijk Telliskivi, een industrieterrein dat werd omgetoverd tot het mekka voor start-ups en digitale en artistieke avant-gardisten, zonder hierbij de levendige en toch wel bijzondere cafés te vergeten. Je kunt hier ook heerlijk eten. Blz. 112
Kir van plezier en verwondering bij een bezoek aan het Museum van de Kumu-kunst,
5
20 TOPERVARINGEN
19
6
het museum van schilderkunst van Estland. Een gedurfde structuur die onderdak biedt aan verrassende en heel originele schilderijen, een uiting van de rijke verbeelding van de Estische kunstenaars, zelfs in tijden van de ‘Russische nacht’. Blz. 113
IN RIGA
7
ART NOUVEAU
Wandel door de straten en bewonder de weelderige architectuur van de art nouveau. Het historische centrum van Riga is Werelderfgoed en bevat de mooiste concentratie art-nouveaugebouwen van Europa. Kleurrijke huizen met veel details en imposante gevels die versierd zijn met personages uit de Griekse mythologie, en allerlei soorten dieren en fruit. Het is een ware lust voor het oog! Blz. 150, 181 Goed om te weten: de prachtige gevels van de straat Alberta Iela zijn het bekendste. Maar ook in de rest van de stad vind je mooie exemplaren.
7
20
9
8
DE SKYLINE BAR
9
DE NATIONALE OPERA
Klim helemaal tot boven in de Skyline Bar en trakteer jezelf op het allermooiste uitzicht op de daken van de stad. Dit restaurant met bar bevindt zich op de 26ste verdieping van het Radisson Blu Hotel en is het hoogste uitzichtpunt van de hoofdstad. Alleen al van de beklimming krijg je koude rillingen. Je wordt ernaartoe gebracht in een doorzichtige lift die in de lucht lijkt te zweven. Magisch! Blz. 168 Goed om te weten: de toegang is gratis, maar uit beleefdheid kun je er toch het best een drankje bestellen.
Koop een kaartje voor een balletvoorstelling in de nationale opera. Dit schitterende gebouw in neoklassieke stijl brengt elk seizoen meer dan 600 voorstellingen. Opera’s, balletuitvoeringen of concerten voor het hele gezin bieden de gelegenheid bij uitstek om te genieten van de schoonheid van deze plek. Dankzij de belachelijk lage prijzen wordt cultuur hier voor iedereen toegankelijk! Blz. 178 Goed om te weten: het theaterseizoen loopt van half oktober tot eind mei. Dus geen voorstellingen in hartje zomer.
DE CENTRALE MARKT
10 Kuier
door de heerlijk geurende en kleurrijke gangen van de centrale markt. Vlees, vis, melkproducten, fruit en groenten, bloemen: meer dan 3000 kraampjes die hun verse producten aanbieden en die vijf immense loodsen van deze ongelofelijke markt vullen, een van de grootste van Europa. Hier komen dagelijks 80.000 tot 100.000 mensen over de vloer! Ideaal om een hapje uit het vuistje te eten en kennis te maken met het lokale leven. Blz. 184 Goed om te weten: de markt is elke dag ge opend van 8.00 u tot ongeveer 17.00 u.
11
ETNOGRAFISCH OPENLUCHTMUSEUM
Verken met het hele gezin het etnografische openluchtmuseum, de bewaker van het Letse erfgoed. Kerken, schuren, een windmolen, huizen en herbergen: in totaal 120 plattelandsgebouwen, samengebracht in een bos. Je wandelt tussen honderdjarige constructies, je gaat naar binnen en daar brengen figuranten deze plattelandsbeelden tot leven. Een openluchtuitstapje voor klein en groot. Blz. 189 Goed om te weten: het museum is elke dag geopend van 10.00 tot 17.00 u.