Issuu

GOUD 25 jaar inspirerend ondernemerschap vanuit Vlaanderen

tekst BERT

VOET fotografie Diego Franssens

goud

voorwoord

25 jaar onderneming van het jaar

België is een land van vele talenten. We vieren uitgebreid het succes van onze voetballers, wielrenners, topchefs, muzikanten… We zijn er terecht trots op hoe ze vanuit ons kleine land de wereld verbazen. Dan is het toch dubbel merkwaardig dat we veel minder spontaan de loftrompet steken als het gaat om ons lokaal ondernemerstalent? Ons land telt nochtans een hele reeks topondernemers van wie de prestatie moeiteloos de vergelijking doorstaat met pakweg onze Rode Duivels: puur talent dat de wereld verovert.

Succesvol ondernemerschap is geen toevalstreffer. Het is heel vaak een verhaal van durf en visie, maar evenzeer van zwarte sneeuw zien en doorzetten tegen beter weten in, soms zelfs van blind geloof in eigen kunnen. Ondernemers vind je in alle geuren en kleuren, maar altijd duikt in hun DNA iets op dat hen onderscheidt van anderen: een meer dan gezonde brok koppigheid, vechtlust en trots.

Over dat ondernemerschap gaat Goud. 25 ondernemers die de afgelopen jaren het erepodium mochten beklimmen van Onderneming van het Jaar, een initiatief van EY, DE TIJD en BNP Paribas Fortis. 25 ondernemers die erboven uitstijgen door visie, doorzettingsvermogen, internationale ambitie, faire bedrijfsstructuren, aandacht voor duurzaamheid en uiteraard groeiend succes. Velen van hen zijn niet of amper bekend bij het grote publiek, of waren het niet vóór ze deze erkenning kregen, maar ze staan stuk voor stuk aan de wereldtop.

Hun verhalen draaien niet om heroïsche kasseistroken, om volle concertzalen

of om Michelinsterren, maar denk er de typische ondernemersbegrippen uit weg en het gaat eigenlijk over hetzelfde: mensen die er alles voor over hebben om te slagen in een project waarmee ze de wereld willen veroveren. En die de erkenning daarvoor verdienen.

Goud gaat over ondernemers van vandaag: durvers – vrouwen en mannen – die niet alleen zichzelf maar de hele maatschappij vooruit branden, die werken aan projecten die ons leven verbeteren, aan groei die de wereld een beetje aangenamer maakt, aan rendement om opnieuw te kunnen investeren.

EY, DE TIJD en BNP Paribas Fortis zijn trotse supporters van de ondernemers die ze intussen 25 jaar lang op een piëdestal zetten. Hun verhalen, hun successen én hun dieptepunten, vormen de rode draad door dit boek. We hopen dat ze velen in dit land inspireren en ertoe aanzetten hun ondernemerstalent te ontplooien. Om ooit op een dag zelf wereldkampioen te worden en met trots de medaille te dragen van puur goud.

Rudi Braes

Patrick Rottiers

Frederik Delaplace

Max Jadot

Vice Chair EY EMEIA CEO EY Belgium CEO DE TIJD CEO BNP Paribas Fortis

voorwoord pag. 5

Duurzame groei Blijven groeien:

waarom en hoe? Winnaars 1995 - 2019

pag. 107

pag. 7

Drive

Wat is de essentie van ondernemen? pag. 15

Sociale verantwoordelijk-Â heid en ethiek Hoe een bedrijf te leiden met een hoger doel? pag. 127

Leiderschap Hoe bouw je een team

en haal je er het beste uit? pag. 37

vii

Ecologie en klimaat Hoe rijm je ecologisch bewustzijn met ondernemen? pag. 149

iII

Innovatie Hoe overleven in

een veranderende wereld? pag. 53

viii

Overdracht van de macht

Van babyboomers tot generatie Z: hoe slaan we de brug?

Internationalisering en geopolitiek Hoe de wereld veroveren

vanuit het kleine Vlaanderen? pag. 77

pag. 167

Familiaal aandeelhouderschap en generatiewissels Hoe van familiebedrijven

een blijvend succes te maken? pag. 185

i Drive Wat is de essentie van ondernemen?

Waarom stampt de ene mens een onderneming uit de grond en de andere niet? Waarom blijft de ene onderneming klein en groeit de andere uit tot een wereldÂspeler en een miljardenbedrijf? Sommige mannen en vrouwen die in dit boek getuigen werden geboren uit ondernemers. Sommigen werden geboren ĂĄls ondernemers. Bij anderen kwam het talent pas later bovendrijven. Wat ze wel gemeen hebben: een niet te stuiten drive. Waar komt die onuitputtelijke drive vandaan? We laten de fine fleur van onze ondernemers de kern van het ondernemerschap formuleren. Dromen doen ze allemaal, maar waarvan? Van rijk worden? Dat zijn ze op een bepaald moment allemaal geworden. Dus als ze het louter voor het geld deden, dan waren alle deelnemers aan dit boek allang gestopt. En dat is niet het geval.

goud

kapitaalverhoging bij Deceuninck voor zijn rekening nam, werd hij er meteen hoofdaandeelhouder en twee jaar later ook CEO. Toch situeren zijn wildste dromen zich elders.

Als ondernemer ben ik (niet) geboren

‘Diep vanbinnen heb ik spijt dat ik geen arts ben geworden. Dat is eigenlijk een veel mooier beroep dan ondernemen, het nobelste van het nobelste. En geen specialist maar huisarts, want die moet heel veelzijdig

In 2009 overleed Jean-Jacques Sioen onverwacht,

zijn en gaat bij de mensen thuis. Je ziet daar dan een

op bijna 74-jarige leeftijd. Met zijn focus op coating –

muis lopen, je ziet dat het er vuil ligt of dat er relatie-

destijds een nieuwe techniek om stoffen brandwerend,

problemen zijn. Dat volkse trekt me aan.’

waterdicht of ademend te maken – had hij een inter-

Dat hij geen huisarts werd, is geen trauma gewor-

nationaal succesverhaal geschreven. Toen een brand in

den. Als ondernemer zit hij perfect in zijn vel. Hij is ook

1991 de vestiging in Ardooie vernielde, twijfelde hij over

doordrongen van een hardewerkersmentaliteit. Hij kan

een heropstart, maar zijn drie dochters overtuigden

geen interview geven zonder dat hij over ‘zweten’ be

hem. De fabriek werd heropgebouwd en Sioen bloeide

gint. Ook al is hij zeer rijk en zou hij perfect een gezapig

als nooit tevoren. In 2005, na 45 jaar, volgde Michèle

leventje kunnen leiden, hij blijft doorgaan in een ver-

haar vader op als CEO van de intussen beursgenoteerde

schroeiend tempo. Why oh why?

groep. Haar opvolging was de meest logische beslissing. Want al staat ze van nature niet graag in de belangstelling, al vroeg was duidelijk dat ze ondernemerschap ademt. ‘Ondernemen is risico’s nemen, en ervoor gáán.

‘Tja, waarom loop ik marathons? Niemand praat over mijn tijden, hoor. Wellicht is het mijn ego. Een CEO zonder ego bestaat niet, maar ego en ego is twee. Ik wil over dertig jaar vooral trots kunnen zijn en kunnen zeg-

Als meisje was ik al diegene die de koe bij de hoorns

gen: Deceuninck heeft moeilijke tijden doorgemaakt,

vatte. In groep dingen realiseren, dat deed ik graag.

maar we hebben het tot dáár gebracht. En het zou nog

Maar het echte ondernemen komt ook met de opportu-

mooier zijn als ik vervolgens een generatieoverdracht

niteiten. Met mijn vader heb ik jarenlang zeer nauw

kon realiseren.’

samengewerkt. We zaten naast elkaar op kantoor, dat

Op de vraag waarom hij blijft werken, haalt hij er

creëerde een speciale band. Ik heb wel al vaak gezegd

ook de Bijbel bij, zoals wel meer ondernemers doen: ‘Ik

dat ik gelukkig geen broer heb – in dat geval zat ik hier

geloof enorm in de parabel van de talenten. Ik heb blijk-

misschien niet.’ Dat laatste is niet zomaar een grapje. Haar moeder

baar het talent om een bedrijf te leiden. Ik moet dat dus doen. Iemand anders kan bijvoorbeeld goed voetballen.

Jacqueline vertelde ooit dat haar man zijn dochters

Maar als die hele dagen bier drinkt, een dikke buik

zeer graag zag, maar toch elke keer had gehoopt op een

krijgt en niet meer kan volgen op het veld, dan word ik

zoon – tot de dag van de bevalling. Michèle maakte later

boos. Morsen met talenten, daar kan ik niet tegen.’

grapjes over de drie jongensnamen van de dochters. Hoe dan ook werd Sioen een zeer vrouwelijk bedrijf. Ook de jongere zussen Pascale en Daniëlle werken er, net als hun moeder vroeger. Ook Francis Van Eeckhout is een ondernemer van

‘ Een CEO zonder ego bestaat niet.’ Francis Van Eeckhout

het zuiverste soort, geboren en getogen in het gelijk namige familiale beton- en cementbedrijf. Kort nadat hij afstudeerde, werd zijn vader ziek, en het was logisch dat hijzelf en zijn broer Philiep in het bedrijf kwamen. Dat leidden ze samen tot de verkoop ervan in 2011. Daarna bleef het even stil rond hem, maar toen hij in 2014 met 41 miljoen euro het leeuwendeel van een Francis Van Eeckhout (Deceuninck)

Drive

goud

Drive

en ik organiseerde tientallen beruchte farmafuiven, waar ik mijn eerste speeches gaf. In het laatste jaar be gon ik te twijfelen of de apotheek wel iets voor mij was. Toen mijn vader enkele weken ziek was, bediende ik de klanten. Na drie weken vroeg ik me af of ik dit heel mijn leven wilde doen. Ik suggereerde mijn vader: ‘Zouden we niet fusioneren met de apotheker hier wat verderop?’ Er zat dus toch al vroeg wat ondernemend denken in mij.’ Vindevogel wist Coucke te overtuigen en ze trokVan Eeckhout is niet de enige die andere professionele

ken samen van apotheek naar apotheek om er hun zelf

ambities had. Bernard Haspeslagh wilde aanvankelijk

gecreëerde shampoo te verkopen. Van apothekers voor

boer worden, maar werd COO van het familiebedrijf

apothekers, heette dat. De slimmigheid van die strategie

Ardo. ‘Het initiatief nemen zit in het bloed’, zegt hij.

bestond erin dat ze de apotheker als raadgever tussen

‘We zijn een ondernemende familie.’

producent en verbruiker plaatsten. Met succes.

‘Ik ben schoolmeester geworden, maar ik heb

Achteraf lachten ze dat het hen was gelukt ‘omdat ze

het ondernemen ook niet kunnen laten’, lacht zijn neef

niet wisten dat het onmogelijk was’. Ondernemen is dus

Philippe. Hij is professor en was van 2008 tot 2015

misschien ook een beetje naïef zijn. Toen er in 1994 een

decaan van de Vlerick Business School. Naast zijn aca-

overnamebod voor 200 miljoen frank (5 miljoen euro)

demische carrière was hij altijd nauw betrokken bij

op Omega Pharma kwam, wilde Vindevogel verkopen,

het familiebedrijf, en lag hij mee aan de wieg van onder

Coucke niet. ‘Ik kon kiezen: honderd miljoen “in de plus

meer Vitaya en investeringsfondsen zoals het Leuvense

of in de min”.’ Coucke kocht Vindevogel uit en ging door.

Capricorn Venture Partners en Quest for Growth. ‘Ik bewonder gasten die kunnen vallen, weer opstaan,

‘Ondernemen was pas een latere roeping’, zegt Hans

en dan durven te herbeginnen’, zegt hij.

Bourlon, die een kandidaatsdiploma filosofie heeft en

‘Je mag natuurlijk niet te zwaar vallen’, lacht Bernard Haspeslagh.

samen met Gert Verhulst een van de opmerkelijkste ondernemersverhalen in Vlaanderen neerzette. ‘Mijn vader was douanier, mijn moeder huisvrouw. Het is niet

Zelfs onze bekendste ondernemer, de man die zowat

zo dat ik op mijn achttiende dacht: ik ga ondernemer

dagelijks wel ergens in een krant staat, droomde hele-

worden. Ook op school was er niemand die zei dat

maal niet van het ondernemerschap. Op zondagochtend

dat iets voor mij was. Ik ben wel lang bij de scouts ge

kropen Marc Coucke en zijn broer geregeld bij hun

weest. Dat is een zeer ondernemende omgeving waarin

ouders in bed, met ook de hond erbij. Dan deden ze

alles draait rond dingen samen doen en creëren. Via

daar wiskundespelletjes. Leraar wiskunde worden,

de scouts ben ik in 1987 overigens ook bij de VRT beland.

dát was toen zijn droom. Het idee om een farmabedrijf

Ze zochten iemand voor een kinderspelprogramma

te starten kwam van Yvan Vindevogel, die hij tijdens

en kwamen via via bij mij terecht.’

zijn legerdienst had ontmoet. ‘Er zijn er al zo veel’, vond Coucke toen. ‘In mijn familie waren geen ondernemers, dus

Ook Verhulst, zoon van een spoorwegarbeider en een huisvrouw, kreeg het ondernemen niet van thuis uit mee. ‘Maar ik heb wel altijd een eigen zaak gewild’,

denk je daar zelf ook niet gauw aan. Mijn vader was een

zegt hij. ‘Zelfstandig zijn was een betrachting. Ik speel-

zeer intelligente man – hij was zestien toen hij naar

de al vroeg winkeltje: inkopen doen en ze thuis weer

de universiteit trok. Mijn ouders hadden een apotheek

verkopen.’

in Gent, waarin ze wel hard werkten. Toen ik ging stude-

‘De essentie van ondernemen is vrijheid’, meent hij.

ren, was er veel werkloosheid. Ik koos de apothekers

‘Je eigen koers bepalen. Niemand boven je hebben die

opleiding omdat die zekerheid gaf, want dan kon ik mijn

de lakens uitdeelt. Sommige mensen hebben daar

vader opvolgen. Het was aan de universiteit dat ik me

geen behoefte aan om gelukkig te zijn, ik wel.’

ontpopte tot een initiatiefnemer. Elk jaar was ik preses

‘In die zin vind ik het ook een dikke aanrader’, zegt zijn

Gert Verhulst en Hans Bourlon (Studio 100)

goud

‘ Ik werd al spelend groot en eigenlijk ben ik nog aan het spelen. Vroeger speelde ik met kleine kraantjes, nu met grote.’ Fernand Huts

Ondernemen is opportuniteiten zien Onder het pseudoniem Jules Van Bochelt schreef Katoen Natie-baas Fernand Huts boeken over zijn voorvaderen, die hij met veel plezier navertelt. Hoe zijn moeder opgroeide in een grote vierkantshoeve in Neervelp, Haspengouw, waar ernstige boeren leefden, die redeneerden in aantallen hectares en paarden – ook als ze trouwden. En over zijn plezierige grootmoeder

kompaan. ‘Iedereen zou er op z’n minst over moeten

aan vaderskant, die opgroeide in een dorpscafé in

nadenken. Ondernemen geeft een zekere ambiance in

Baardegem. En dat zijn voorvaderen narren waren aan

je leven. Maar dat weet je pas als je het probeert. Samen

het hof van de Bourgondiërs, en zelfs de eerste vrouwe-

met anderen begin je met iets, en dan is er die span-

lijke nar in de Nederlanden leverden. Hij is bijzonder

ning: zal het lukken of niet? Dat doet mensen vaak al

trots op zijn genenpoel.

floreren. Of boven zichzelf uitstijgen. Soms ontstaat er

‘Ik kan heel goed spelen. Ik heb heel mijn jeugd

een krachtige dynamiek. En groei is een magneet:

enorm veel gespeeld, van ’s morgens tot ’s avonds,

iedereen wil er dan bij betrokken zijn. Er ontstaat een

ook op de boerderij van mijn grootouders. Je zou het

opwaartse spiraal van succes, waarbinnen je nieuwe

ook werken kunnen noemen, maar het had altijd een

dingen gaat proberen. Succes geeft ook zelfvertrouwen

dimensie van plezierig bezig zijn. De dorpsjeugd hield

aan een groep. Een zeker gevoel van onoverwinnelijk-

rendez-vous op die boerderij, en dan konden we úren

heid. Dat kan ook doorgeprikt worden, natuurlijk.

Monopoly spelen, of Stratego, of we schaakten. Of we

Maar het is een belangrijke kracht. Er is geen enkele

gingen vissen vangen in de beken. Ik werd dus al spelend

renner die wint als hij vooraf niet het idee had dát hij

groot en eigenlijk ben ik nog aan het spelen. Vroeger

zou winnen.’

speelde ik met kleine kraantjes, nu met grote.’

De drive van Guido Vanherpe: bedrijfswaarden en stromend water ‘Er is een beeld dat ik nastreef, uit mijn jeugd, dat ik toen misschien wat onbewust heb opgepikt maar steeds bewuster ben gaan beleven: het beeld van bewegend bronwater dat steeds grotere rivieren, en vandaaruit meren en oceanen creëert.’ ‘Ik werd geboren in Congo. Mijn ouders hadden er een grote ranch met vee. Als kleine jongen liep ik er vaak in de natuur van een prachtig plateau op 2000 meter hoogte. Bergriviertjes baanden zich een weg door dat grillige landschap. Telkens wanneer ik zo’n riviertje zag, werd ik enthousiast. Dat was water, dat bewoog, ging altijd vooruit, werd groter, liep naar de meren die we bezochten. Zeer

inspirerend. Vaak werd ik gewaarschuwd door mijn ouders: drink er maar van, maar nooit van stilstaand water – stil staand water is ondrinkbaar, daarvan word je ziek.’ ‘Tot tien jaar geleden bleef dat beeld latent, maar na een gesprek met een journalist werd het manifest. Die metafoor zegt helemaal wat me zo sterk drijft: onder nemerschap is permanent in beweging blijven.’ ‘Ik geloof heel sterk in yin en yang. In dit geval leidt dat tot de vraag: wat moet je vasthouden en wat moet bewegen? Wat wij moeten vasthouden zijn onze vijf bedrijfswaarden. Ik heb mijn grootvader nog gekend. Die man had respect voor zijn mensen en ging respectvol met hen om. Intussen hebben we dat vertaald als respect

Guido Vanherpe (La Lorraine Bakery Group)

Drive

Het lijkt een tegenstelling van formaat met de nuchtere ondernemersvisie van Antoon De Proft. De Proft volgde in 2002 Jos Verjans op, die als CEO Icos Vision Systems

krijgen. Maar ze kunnen zichzelf ook de gracht inrijden.

op de wereldkaart had gezet. Net als Verjans had ook

Een manager managet, haalt het risico weg, dus doet

De Proft aan de KU Leuven in het lab van de latere

hij eigenlijk het omgekeerde van de ondernemer.

rector André Oosterlinck gewerkt, vanwaaruit Icos

De manager is veel meer bezig met execution, de uit

werd gestart. Verjans zocht jaren geleden al de luwte

voering. De meeste ondernemers hebben driehonderd

op, maar ook De Proft is een boeiend man om mee

procent energie, ze blijven maar doorgaan. Terwijl

over ondernemerschap te praten.

de manager zegt: “Hoe gaan we dat allemaal uitvoeren?

‘Ondernemen is waarde creëren voor een klant.

We hebben mensen en processen nodig.” Ik zoek altijd

Dat kan van alles zijn: een beter product maken, dat

de balans tussen enerzijds opportuniteiten zien en er

product sneller leveren, maar ook een liedje schrijven.

achteraan gaan, en anderzijds managen. Opportunisme

En “waarde” is finaal: iets waarvoor iemand wil betalen.

vind ik trouwens een veel te negatief beladen woord.

Vervolgens heb je in het ondernemen veel randvoor-

Ondernemen is continu de ogen openhouden: Wat zijn

waarden, zoals ethiek. Je kunt ook voor een drugdealer

de trends? Waar kan ik waarde creëren?’

waarde creëren. Er zijn dus verschillende manieren van ondernemen, maar dat wil niet zeggen dat ze allemaal oké zijn.’ De Proft weet de ondernemer ook meteen raak te typeren. ‘Meestal ben je een ondernemer of een mana-

En daar is Fernand Huts een kei in. ‘Meerwaarde, de rest is bullshit’, staat te lezen in de bedrijfsbijbel van Katoen Natie. Dat klinkt al iets minder speels. ‘De juiste kansen zien en op de rails zetten’, zo definieert Huts ondernemen.

ger. Ik ben fiftyfifty. Uitgesproken ondernemers nemen veel meer risico dan ik. Zij kunnen dwars door een

Bij het ontstaan van de groene beweging in de jaren

muur gaan en totaal crazy dingen toch voor elkaar

1970 was Huts er al als de kippen bij. De boeren die

goud

Drive

waren aangesloten bij de toenmalige Vereniging voor Ecologische Land- en Tuinbouw (VELT) hadden een bescheiden systeem om hun biologisch gekweekte groenten en fruit naar natuurwinkels en vegetarische restaurants te transporteren. Maar dat liep voor geen meter. Huts zette een compleet distributiesysteem op poten dat gesmeerd liep. Het werd zijn eerste bedrijf: Veldboerke. Een groot succes. ‘Ik heb toen biogroenten en -fruit in Vlaanderen

Ondernemen is doorzetten, ook als je liever zou sterven

geïntroduceerd. Dat is pionieren, hé. Toen was dat niet vanzelfsprekend. Maar ik ben een nichedenker, en ik

Zelfs als ik wist dat morgen de wereld zou vergaan,

ben bovendien zeer pragmatisch ingesteld. Ik zag toen

dan nog zou ik vandaag mijn zaadje planten. Zo luidde

dat die boeren ook behoefte hadden aan grondverbete-

de lijfspreuk van koffiehandelaar Frans Michielsen sr.

raars en producten tegen insecten. Maar die mochten

Ze hing ingekaderd in zijn kantoor toen zijn kleinzoon

ze niet gebruiken, tenzij het natuurlijke producten

Frans Van Tilborg er als CEO arriveerde. Hij las er

waren. En dus startte ik een tweede afdeling. In het eer-

de essentie van ondernemerschap in.

ste studiejaar leer je dat lava fantastisch vruchtbaar is,

‘Mijn grootvader bouwde het bedrijf op in moeilijke

dus stuurde ik een vrachtwagen naar de Vesuvius, om

tijden, met een gezin van vijf zonen en vijf dochters en

lava op te scheppen. Of ik liet er een vullen met bento-

soms met het water tot aan de lippen. Zijn credo zegt

niet – dat wordt in de bouwsector gebruikt en houdt

dat je moet blijven hopen. Het wijst ook op een ingebak-

water vast. Voor Kempische boeren een droomproduct.

ken prestatiedrang en op volharding. In het zakenleven

Of met basalt. En zeewier. Het was de bedoeling mijn

denk je dikwijls: wat staat me morgen in godsnaam te

kost te verdienen, en dat lukte aardig.’

wachten? Maar je mag het hoofd niet laten hangen.’

voor people, product en planet. Ondernemend en inno vatief denken, dat zat erin. Hij was ook van ’s morgens tot ’s avonds met zijn bedrijf bezig. Passie op zich is misschien niet sterk genoeg als derde waarde. Gedeelde passie is dat wel. Passie voor en trots op het product dat we samen maken. Verantwoordelijkheidszin en accountability vormen de vierde bedrijfswaarde. De eerste en tweede generatie hebben duidelijk geleerd elke frank of euro twee keer om te draaien alvorens hem uit te geven, dingen af te werken enzovoort. En last but not least: no nonsense. Keep it simple. Niet rond de pot draaien. Direct en open communiceren.’ Vanherpe beweert dat die waarden vanaf de eerste dag werden meegegeven door de stichter. ‘Stonden ze in zijn bedrijfsbrochure? Hoegenaamd niet, want hij had er geen. Maar als we terugkijken, zien we dat die waarden toen eigenlijk onbewust werden beleefd. Je begint altijd met sturm-und-drang, en pas later ga je conceptualiseren.

Guido Vanherpe (La Lorraine Bakery Group)

Dat is ook zo in een familiebedrijf. In onze purpose guide staan die waarden beschreven en worden ze gekoppeld aan gedragscodes. En eigenlijk hebben onze werknemers – conceptueel vormen ook zij drie generaties – ze altijd beleefd.’ ‘In een bedrijf zijn waarden de stabiele kracht die medewerkers, klanten en alle andere stakeholders lange termijnvertrouwen biedt. Met vertrouwen kun je veel bereiken, maar het kan ook leiden tot zelfgenoegzaamheid – ik zit hier goed in mijn hoekje en doe niets meer. Je hebt dus ook een dynamiek nodig, een project, een missie die ervoor zorgt dat mensen bereid zijn zichzelf te overstijgen. Voor mij zijn waarden als de bedding van de rivier, de stabiele kracht die ervoor zorgt dat het bewegende water op de juiste manier naar die meren en die oceanen gaat. Yin en yang.’

goud

Dat is ook volgens Vic Swerts de essentie. ‘Als ondernemer heb ik vijf kernwoorden. Dromen,

Later werkte ik om een gezin te stichten. En als een van de weinige gelukkigen heb ik die drijfveren op een

denken, durven en doen, die vier woorden gelden voor

bepaald moment kunnen overstijgen. Wanneer dat pre-

zowat iedereen, in meerdere of mindere mate. Het

cies is gebeurd, weet ik niet. Toch al een jaar of twintig

vijfde is doorzetten. Ondernemen is vooral doorzetten.

geleden, denk ik. Sindsdien ben ik niet langer ongerust,

Nooit – nóóit! – tonen dat je het niet meer ziet zitten.

ben ik echt zeker, en werk ik voor mijn plezier. Hoeveel

Hoezeer ik in de beginperiode van Soudal ook wilde

ik precies bezit en hoelang ik daarmee rondkom weet

sterven: ik kón dat niet laten zien. Dat ik absoluut wilde

ik ook niet. Maar ik denk wel dat ik genoeg heb.’

slagen heeft met mijn afkomst te maken. Ik stam af

Swerts kan inderdaad op beide oren slapen. Zijn per-

van boeren, ik schaam me daar zeker niet voor. Maar

soonlijk vermogen wordt op 360 miljoen euro geraamd.

in mijn kinderjaren zag ik anderen witte tennispakjes

Maar hij is nog zowat elke dag in het bedrijf, blijft zeer

dragen en dat wilde ik ook graag. Er niet bij horen heeft

betrokken en heeft nog steeds het laatste woord over

veel bepaald. Ook later toen ik niet in de serviceclub

echt grote beslissingen.

mocht omdat ik niet goed genoeg was, want wij waren de boeren. Hoon en smaad waren mijn drijfveren om

‘Het motief is nu louter het plezier van het ondernemen en van omringd te zijn met zo veel enthousiaste

meer te doen dan iemand anders. Ik was ook de oudste

jonge mensen.’ Hij wijst naar Dirk Coorevits, de CEO

van zeven, die altijd het voorbeeld moest geven en

van Soudal die al 37 jaar voor hem werkt. ‘Hij is súper

verantwoordelijkheid moest nemen.’

enthousiast. We hebben er nog zulke, in Zuid-Korea

Swerts probeert te verklaren waarom hij is ge slaagd. ‘Ik weet zeker dat ik geen superintelligente kerel ben, maar ik ben ook niet dom en ik kan zeer rationeel zijn. In de loop der jaren heb ik wel ervaren

bijvoorbeeld. Hij zit hier ook niet meer om den brode, hoor.’ Volgens Swerts draagt welstand wel bij aan een ‘soort voldoening’, maar niet per se aan geluk. ‘Anders

dat ik ook een hoge emotionele intelligentie heb. Die

zou je niet gelukkig kunnen zijn zonder rijk te zijn,

mengeling maakt dat ik makkelijk mensen kan begees-

en dat is flauwekul. Ik ben tevreden, maar ben ik nu

teren en overtuigen. Ik ben ook zelf zeer begeesterd.

gelukkiger? Mijn broers geven les en zijn ook niet

Net als vijftig jaar geleden spreek ik met een haast

ongelukkig, hoor.’

kinderlijk enthousiasme over mijn producten – wacht, maak daar jeugdig enthousiasme van.’ De moeder van Swerts had een kruidenierswinkel,

Ondernemen is een hoger doel nastreven

zijn vader een klein tuinbouwbedrijf. Als 26-jarige nam hij aan de Antwerpse Ossenmarkt een bedrijfje over in

Ook Luc Bertrand hoeft niet langer te werken om zijn

lasmaterialen en polyesterpasta voor koetswerkherstel-

achterkleinkinderen eeuwen vooruit van een inkomen

lingen. Een paar jaar later begon hij op vraag van Bayer

te voorzien. Vandaag is DEME het kroonjuweel binnen

siliconen te maken. Toen hij na tien jaar wilde uitbreiden,

Ackermans & van Haaren, de beursgenoteerde investe-

keerde hij terug naar zijn geboortestad Turnhout.

ringsmaatschappij die in handen is van vijf familiale

‘Ik ben begonnen om den brode en om mijn ouders te plezieren – toen gaven we thuis nog ons loon af.

takken en teruggaat tot 1876, toen twee aannemersbaggeraars, Hendrik Willem Ackermans en Nicolaas van Haaren, gingen samenwerken. Bertrand is getrouwd met Fabienne Ackermans en neemt de rol van pater familias op zich. Beleggers vergelijken hem soms

‘ Mensen samenbrengen om een hoger doel te bereiken, dat is de basis van ondernemen.’ Luc Bertrand

met Warren Buffett. Van bij de beursgang in 1984 tot zijn afscheid als CEO in 2016 vermenigvuldigde de beurswaarde van AvH met factor 100 tot zowat 5 miljard euro, bij zijn vertrek als ceo, ofwel een rendement van 14,9% per jaar. De bedrijven in portefeuille stellen 22.700 mensen tewerk. Daartoe behoren onder meer ook Delen Investments en Bank J. Van Breda, de ontwikkelaars

Drive

Luc Bertrand (deme)

van vastgoed en rusthuizen Leasinvest Real Estate en

nieuwe dingen verder uit te bouwen. Als je om de ver-

Anima Care, en in de energie- en grondstoffentak de

keerde motieven onderneemt, loopt het vaak verkeerd

plantages van SIPEF. Het klinkt vreemd uit de mond van

af. Zodra je te veel aan winst denkt, ben je je ziel kwijt

een puissant rijk man, sommigen zullen het ongeloof-

en zit je op het verkeerde pad. Je zal de mensen dan

waardig vinden, maar als Bertrand tot de kern van het

ook niet meer op de juiste manier kunnen motiveren.

ondernemen komt, ziet hij winst als een noodzakelijk

Ik denk dat de maatschappij dat niet goed begrijpt.

doch verraderlijk beestje.

Zonder echte ondernemers raakt de economie ook

‘Ondernemen is creatie, iets creëren. Mensen samenbrengen om een hoger doel te bereiken, dat is de basis. De meeste mensen denken dat een ondernemer

niet vooruit. Zonder hen wordt er geen werk gecreëerd, worden er geen nieuwe dingen uit de grond gestampt.’ Bertrand heeft vele helden, maar als hij er één moet

werkt om rijk te worden. Maar zodra je daaraan denkt,

kiezen, dan is het de ontdekkingsreiziger Jacques-Yves

verlies je de weg. Bij ondernemen moet je denken aan

Cousteau. ‘Een zeer interessante, ondernemende per-

iets wat de moeite loont voor heel wat mensen, die

soonlijkheid en specialist op het water. Een bijzonder

samenwerken om iets te bereiken. In het baggeren

energieke, zeer nieuwsgierige explorateur.’

willen wij de zeeën veroveren. We doen van alles, op en naast het water, ook windmolenparken bouwen.

Peter Vyncke gaat diezelfde kant uit. Bij de ontwikke-

Met de banken willen we op een ethische manier onze

laar van verbrandingsketels voor biomassa leeft een vrij

klanten op zeer lange termijn beschermen. En ja, op

speciale bedrijfscultuur, waarbinnen Vyncke Territory

het eind van de dag willen we ook wat geld verdienen.

zich afscheurde van Harelbeke en zichzelf soeverein

Omdat dat de zaak in stand houdt, doet groeien, en

verklaarde. Werknemers worden er Vynckeneers

omdat het ons in staat stelt om samen met anderen

genoemd. Als je dat voor het eerst hoort, mag dat wat

goud

“ Velen kiezen

voor het gelukkige, verborgen bestaan. Ik begrijp dat helemaal, maar ik heb het tegenover gestelde gedaan.

”

marc coucke

Drive

gestoord klinken, maar ze doen het consequent en

ondertussen in de steigers, voor de andere projecten is

overtuigend, en algauw komt het heel normaal over.

het nog wachten op goedkeuringen, maar het geheel

‘Ondernemen is mensen meenemen in je droom. Op

is goed voor een investeringsplan van een miljard euro.

een bepaald moment word je door je ouders het huis

En dat terwijl veel anderen met knikkende knieën de

uitgezet. Je krijgt geen geld meer. Als je dan een pot verf

gevolgen van de brexit afwachten. ‘Ik ben entrepreneur

en een borstel neemt om een woonkamer te schilderen,

in hart en nieren. En dus heb ik altijd geld te kort.

ben je niet aan het ondernemen. Dan ben je enkel aan

De investeringen voor Katoen Natie vreten kapitaal.

het voorzien in je levensonderhoud. Ondernemen is

En we hebben veel meer ideeën dan we kunnen betalen.

zeggen: dat schilderen staat me wel aan, we gaan

In een groeiend bedrijf gaat alle geld naar investeren.

het grootste schildersbedrijf van Vlaanderen bouwen.

Gelukkig heb ik goede bankiers die in de economische

En andere mensen zot maken om mee te doen. De beste

wereld steeds een fundamentele rol spelen en zeker

omschrijving van ondernemen komt van de Franse

bij een ondernemingsmachine als Katoen Natie.’

piloot en auteur Antoine de Saint-Exupéry: ‘Als je

Huts benadrukt wel dat hij ‘zeer voorzichtig’ is in het

een schip wilt bouwen moet je geen hout verzamelen,

ondernemen. Maar risico’s zijn er natuurlijk een

werktekeningen maken of ploegen indelen, maar men-

essentieel onderdeel van. In die zin vinden de broers

sen laten dromen van de open zee, en dat schip zal er

Beazar van zichzelf dat ze het met hun bedrijf Compex

wel komen.’ Een ondernemer moet vooral een story

(‘Computer Experts’) misschien verkeerd hebben aan-

teller zijn en toevallig is dat mijn grootste talent. Door

gepakt. Té voorzichtig. Ze waren jong toen ze begonnen,

te vertellen mensen meenemen in een droom en

en thuis hadden ze geen voorbeeld. Ook tijdens hun

een verhaal. Gelukkig heb ik Toegepaste Economische

ingenieursstudie leerden ze niets over ondernemen.

Wetenschappen gestudeerd, terwijl we een hoog

Wim Beazar: ‘Wij waren opgevoed met de gedachte:

technologisch ingenieursbedrijf zijn. Stel je voor dat ik

als het niet voldoende is, moet je harder werken. Maar

ook een ingenieur was, wat was mijn marginaal nut

we hadden ook slimmer kunnen werken. Onze balans

hier dan geweest, bovenop die 350 andere ingenieurs?

was zo clean als wat. Op de passiefzijde stond geen euro

Nu maak ik hun hoofd zot over de open zee, en zij

schuld aan banken. En in de moeilijkste maanden gingen

bouwen het schip. Managen is niet nodig.’

we nóg harder werken, nóg meer vragen van onze men-

Ook voor Bart Van Coppenolle, tot 2009 CEO van Metris

van de rit hebben we het goed gered, maar we hadden

en nu de man achter Right Brain Interface, draait onder

ook een paar honderdduizend euro krediet kunnen

nemen niet om winstmaximalisatie. Hij beschouwt

opnemen en onszelf wat kunnen sparen. Dat zouden we

zichzelf in eerste instantie als filosoof, en dan pas als

nu wel doen, denk ik.’

sen, onszelf nóg minder loon uitbetalen. Op het eind

ondernemer. En dus neemt hij zijn tijd om na te denken

Guido Beazar: ‘We waren overconsciëntieus, over-

over ondernemerschap. Weloverwogen en langzaam

conservatief, overbezorgd en katholieker dan de paus.

zegt hij: ‘Ondernemen is in essentie: vrij en verant-

Dat is in de kleren gekropen. Ik herinner me de eerste

woordelijk de maatschappij vooruit helpen. Geld ver-

keer dat we iemand moesten ontslaan. Dat kon ik niet

dienen is een van de randvoorwaarden om te kúnnen

van me afzetten. Ik pakte dat mee.’

ondernemen. En blijvend winst maken geeft aan dat je volgens de spelregels speelt.’ We onthouden dat ondernemen niet hetzelfde is als

Wim Beazar: ‘Daardoor waren we op het einde erg moe geworden. We hadden geleerd: je zal geld verdienen “in het zweet uws aanschijns”. Vroeger heb ik

in je levensonderhoud voorzien, en dat rijk willen wor-

veel gewerkt voor de parochie. Opdienen op de Vlaamse

den een slechte drijfveer is. Maar voor we zouden gaan

kermis en zo, want er moest geld geïnd worden voor

denken dat ondernemers niet met centen bezig zijn,

een nieuw parochiehuis. Nóóit heb ik me afgevraagd

zet Fernand Huts ons met beide voetjes op de grond.

waarom ik dat deed, uren en uren, gratis en voor niks.

Vorig jaar gaf hij zijn zegen om met het overgenomen

Onze ouders stimuleerden dat. Pas achteraf denk je:

Indaver in Ierland, Noord-Ierland, Schotland en Enge-

we hebben als jonge gasten toch veel tijd in de maat-

land vier dossiers uit te werken voor fabrieken die afval

schappij geïnvesteerd.’

verbranden en omzetten in energie. Schotland staat

pp. 28–29 Guido Vanherpe (La Lorraine Bakery Group)

goud

Drive

goud

Idealisme is veel ondernemers lang niet vreemd. Bij de ontwikkelaar van halfgeleiders en sensoren voor de auto-industrie Melexis kwam jarenlang haast enkel Roland Duchâtelet in beeld. Hij werd niet alleen een

‘ In drie uur wordt er soms veel beslist: zeer intens en vermoeiend. Mensen denken dat ik nu minder hard werk, terwijl dat niet zo is.’ Marc Coucke

idealist maar zelfs een utopist genoemd, met zijn onvoorwaardelijk basisinkomen. Maar ook Françoise Chombar is er een groot voorstander van. Ook aan haar kleeft een groot idealisme. ‘In alle ondernemende mensen zit een vorm van

raden van bestuur achter de rug. En ik wil altijd goed voorbereid zijn. In drie uur wordt er soms veel beslist:

idealisme. Ondernemen is samen met een team dat de

zeer intens en vermoeiend. Mensen denken dat ik nu

zelfde visie en hetzelfde engagement deelt, een verschil

minder hard werk, terwijl dat niet zo is.’

ten goede maken. Dat kan ook sociaal ondernemerschap

‘Ik denk dat er voor mij geen andere weg meer is.

zijn, dat is zelfs zeer belangrijk. Een ondernemer hoeft

Soms probeer ik in mijn agenda drie dagen vrij te hou-

niet per se een commerciële business te runnen. Hij is

den om op adem te komen. Mijn vrouw weet dan heel

een mens die iets wil bereiken.’

goed dat ik na die drie dagen weer een idee heb. Ik kan die knop niet uitzetten. Ik zeg niet dat ik dat niet zou

Voor Guido Vanherpe van La Lorraine Bakery Group

willen, alleen dat ik het niet kan. Dat is hoe ik ben.

ligt in het ondernemen zelf het geluk. En meer dan dat

Ik denk dat ik niet gemaakt ben om trager te leven.

zelfs. ‘Ondernemen is in essentie jezelf overstijgen,

Hoewel. Onlangs waren we tien dagen in Vietnam – we

daar gelukkig van worden en anderen meenemen in dat

wilden niet naar Saint-Tropez, waar elke tien minuten

geluk. Ondernemerschap biedt een ongelooflijke kans

een Vlaming om een selfie vraagt. Mijn vrouw vreesde

voor de mens om dingen rond zich te veranderen, te

dat ik me steendood zou vervelen, maar ik heb me

verbeteren, en grenzen te verleggen. Het drijft je om

integendeel enorm geamuseerd. En zo kwam ik daar

dingen bewuster te beleven. Al ondernemend verander

wel een beetje tot rust. Al was ik ook wel meteen met

je ook zelf. In het begin is er veel sturm-und-drang, later

de kok van ons hotel mee aan het koken.’

ga je meer conceptueel denken. Waar ben ik precies

Dat van die selfies heeft hij natuurlijk aan zichzelf

mee bezig? En hoe kan dat verder gaan, ook na mij?

te danken. Van Coucke kun je niet zeggen dat hij het

Want je wilt dat het verhaal jou overstijgt. Dat is de zin

publieke leven schuwt. Met televisieploegen erbij orga-

van het leven, hé.’

niseerde hij memorabele verjaardagsfeesten voor alle

Twintig jaar nadat Marc Coucke 2,5 miljoen euro ‘in de

cafés uit de Gentse Overpoortstraat liet nabouwen en

medewerkers van Omega Pharma, waar hij studentenmin’ stond, verkocht hij Omega Pharma voor 3,6 miljard

het wereldrecord waterpistoolschieten scherper stelde;

aan de Iers-Amerikaanse farmagigant Perrigo. Hijzelf

hij nam Het is weer Couckenbak op en onderbrak een

streek 600 miljoen in cash op, en nog zowat evenveel in

liveshow op televisie om het nummer met een polonaise

Perrigo-aandelen. Maar wat deed hij vervolgens? Actief

ten berde te brengen; hij nam deel aan kookprogram-

participeren in een twintigtal andere bedrijven. Hij is

ma’s; hij liet zijn kasteel langs alle kanten vastleggen

er niet dagelijks operationeel bij betrokken, maar

door een televisieploeg, enzovoort. En ook dat heeft

samen met een klein team binnen zijn investerings-

een hoger doel. Met ego heeft het niets te maken.

maatschappij Alychlo volgt hij ze wel professioneel op. ‘Als ze me nodig hebben en ik iets kan bijbrengen,

‘Velen kiezen voor het gelukkige, verborgen be staan. Ik begrijp dat helemaal, maar ik heb het tegen-

bijvoorbeeld bij een strategische meeting of een grote

overgestelde gedaan. Veel mensen mislukken in het

overname, dan roepen ze. Die momenten kan ik natuur-

ondernemen, dat hoort er ook bij. Als je een business-

lijk niet zelf bepalen. Soms heb ik op woensdag al vijf

plan maakt, heb je één zekerheid: het komt niet uit. Marc Coucke (Omega Pharma)

Drive

goud

Drive

geven dat ze al jaren onecologisch bezig zijn, zeker? We hadden ook gewoon de verkeerde partner. Zakelijk is het goed afgelopen, mentaal niet. Het gaf me een Het zal meer of minder zijn. En als het minder is, leidt

stevige knauw.’

dat vaak tot persoonlijke drama’s. Ik heb ervoor gekozen om te proberen een voorbeeld te zijn. Het kán lukken,

Het was geen ramp. Vorig jaar boekte Resilux record

ook in België!’

resultaten. Het verkocht bijna zeven miljard preforms.

Ondernemen kan mislukken

En er kwam een overnamebod van 386 miljoen euro door de private-equityreus Bain Capital – dat weliswaar finaal werd afgeblazen wegens problemen met de Duitse

Dirk De Cuyper is een bijzonder gedreven techneut

mededingingsautoriteiten.

die ’s nachts werkt aan innovaties met polyethyleen tereftalaat. Airolux was voor Resilux een potentiële

Dat ligt enigszins anders bij Option. Jan Callewaert is

gamechanger die zeven jaar werk en meer dan 10 mil-

wellicht een van de weinige CEO’s die geregeld mede

joen euro aan investeringen opslokte. In een joint ven-

lijden wekte als hij bij een zoveelste reddingspoging

ture met de Nederlandse familie Kelders, bekend van

van zijn softwarebedrijf in de media verscheen. Maar

de Pritt-stift, ontwikkelde Resilux een revolutionaire,

als De Cuyper al een knauw kreeg, wat moet dat dan

milieuvriendelijke spuitbustechnologie met perslucht.

voor Callewaert zijn geweest? Om met de ellende om

Airolux luidde het einde in van aluminiumspuitbussen

te gaan houdt hij iets achter de hand. Als student

met potentieel schadelijke drijfgassen voor onder meer

legde hij destijds in juni de ingenieursexamens af,

luchtverfrissers en deodorants. Voor de fabrikant van

in september die voor filosofie. Dat helpt.

petvoorvormen zou het compleet nieuwe markten

‘Al heb ik het soms erg moeilijk gehad, mijn filoso

openen, ook die van voeding, smeermiddelen, cosmetica

fische ingesteldheid maakt dat ik doorgaans rustig blijf.

en medische toepassingen. De Cuyper was fier als een

En ik denk ook continu aan oplossingen, ook op die zeer

gieter en je kon zijn bureau niet inkomen of hij spoot

stresserende momenten. Ik ben van oorsprong West-

van alles in het rond. In 2015 tekende hij een groot con-

Vlaming: “Alsan deure doen” (altijd voortdoen), dat zit er

tract om scheergelverpakkingen te produceren voor

diep in. Een derde punt is geduld, wat de meeste onder-

Gillette, dat in de portefeuille van Procter & Gamble zit.

nemers niet hebben. Om als ondernemer duurzaam

Toch geraakte Airolux niet uit de rode cijfers. Het verhaal

aan iets te bouwen, moet je een marathon lopen – en

eindigde met een kletterende ruzie, waarna de Neder-

natuurlijk ook af en toe een sprintje trekken.’

landers Resilux uitkochten. ‘Vanuit ecologisch oogpunt was het een schitterend

Tien jaar na zijn hoogtepunt in 2006 was de beurswaarde van Option verschrompeld van zowat een miljard

product, het mooiste dat ik ooit zag, maar geen enkel

naar dertig miljoen euro. Het is moeilijk voor te stellen

bedrijf kocht het om die reden – het was meer om zich

dat dat niet ontzettend veel pijn doet. We peilen naar

te differentiëren. Waarom? Omdat ze dan moeten toe-

de balans, na 33 jaar ondernemerschap en finaal veel verbrand en verdampt geld. Heeft ondernemen hem fundamenteel gelukkig gemaakt? ‘Ik denk het wel. Op een bepaald moment was ik

‘ Ik denk continu aan oplossingen, ook op die zeer stresserende momenten.’ Jan Callewaert

naar schatting 150 miljoen euro waard. Sommigen kicken daar op, mij zegt het niet veel. In de hoogdagen stond ik nooit te springen om aandelen te verkopen, maar men trok wel aan mijn mouw. Ik heb dus wel wat opzij kunnen zetten. Gelukkig. Bij sommige ondernemers die onderuitgingen ligt dat anders. Ik heb ook gediversifieerd door te investeren in andere bedrijven zoals imec. In Arco Information, een bedrijf dat actief is in de elektronische verwerking van documenten, zit ik nog steeds.

Dirk en Peter De Cuyper (Resilux)

goud

dus Callewaert. In het eerste kwartaal van 2020 geeft hij een demo op een terrein in Vossem, vlak buiten Leuven. ‘Je heimat mag je nooit vergeten. Option ontstond uit internationaal denken en ik heb de wereld gezien. Veel managers komen na een lange carrière terug en vallen in een gat, maar ondernemers gaan nooit met pensioen. Het moet plezant blijven, wij zijn creëerders. Waarom blijft Vic Swerts bezig? Hij is haast tachtig en denkt nog altijd dat hij de wereld zal veroveren.’ Diezelfde verbetenheid zien we bij zijn collega-filosoof Dat begint nu echt te groeien. Ook mijn participatie in

Bart Van Coppenolle. Nadat het noodlijdende Metris in

het Buy Out Fund heeft me geen windeieren gelegd.’

2009 werd verkocht aan Nikon zei hij dat hij het bedrijf

‘En geluk is ook: je passie uitbouwen met mensen.

nooit zag als zijn levenswerk maar als ‘een kans om

Een goed team empoweren door hen uitdagingen te

slaag te krijgen en succes te voelen’. Met Metris lukte

geven. In de kwade dagen konden we het personeel

dat allebei uitstekend. Met Bhaalu moest hij het succes

altijd begeesterd houden doordat cutting-edge inno-

ontberen.

vatie onze drijfveer was – en niet zozeer de beurskoers.

Vanuit zijn fascinatie voor de structuur van het brein

Option heeft altijd believers gehad. In de goede periode

had hij Right Brain Interface opgericht. Met Bhaalu pre-

zijn veel medewerkers ook wel gelukkig geweest met

senteerde hij een intuïtief alternatief voor de klassieke

hun opties. Maar eigenlijk lagen ze daar niet van wakker.’

TV-zapper. En veel belangrijker: Bhaalu was de digitale

‘Ergens weet je dat de neergang zal komen, die valt

videorecorder van de 21ste eeuw die in de cloud alles

niet zomaar uit de lucht. Als kapitein moet je dan wel

opnam wat werd uitgezonden, waarna de kijker zelf kon

op je schip blijven, tot de laatste man. Ik ben nooit weg-

kiezen wanneer hij wat bekeek. Dat was een potentiële

gelopen. Door die houding krijg je best wel respect, ook

gamechanger, vergelijkbaar met Netflix, Uber of Airbnb.

van medewerkers.’

Maar Van Coppenolle botste op de advocaten van de TV-huizen en internetproviders. De rechtbank oordeel-

Vanaf 2013 focuste Option op het internet der dingen.

de dat Bhaalu het auteursrecht schond en Right Brain

Ook dat ging gepaard met een aaneenschakeling van

Interface mocht het platform niet langer aanbieden.

noodplannen. In 2017 versmolt het met Crescent, de

‘We hebben de jongste jaren veel slaag gekregen.

holding van de voormalige Barco-topman Eric Van Zele

Ik heb veel wijsheid opgedaan en ook veel geld verloren.

die gespecialiseerd is in ledverlichting. Maar Crescent

Dat is geen probleem, het komt wel terug. Ik heb

is piepklein en stapelt de verliezen op. Toch weigert

de waarde van geduld geleerd en ik ben zeer hoopvol

Callewaert zijn geesteskind dood te verklaren.

dat dat beloond zal worden. Onwrikbaar vertrouwen

‘Ik geloof nog dat Option zal terugkomen. Eigenlijk staat het er nog. Option Solutions is nu een divisie bin-

in de toekomst hoort bij ondernemerschap. Ik wil de toekomst niet voorspellen, wel creëren.’

nen de Crescent-groep. De bedoeling daarvan is om de door Option ontwikkelde producten voor het internet

Ook Rudy Hageman kent het klappen van de zweep.

der dingen op de internationale markt te verkopen.

Op het hoogtepunt in 1999 noteerde Real Software op

De banner “Option” staat nog steeds op de producten

de Brusselse beurs tegen 144 euro, goed voor een waar-

die Crescent maakt.’

dering van 2,2 miljard. Hageman was toen op papier

Voor een van die producten heeft hij samen met

rijker dan Albert Frère. Maar torenhoge schulden en

twee vennoten TRES opgericht, een nieuw bedrijf. Het

een grote, mislukte overname in de VS zouden hem

plan is om bij de ‘verledding’ van straatverlichting ver-

de das omdoen. Met het barsten van de dotcom-bubble

lichtingspalen te ontwikkelen die ook dienstdoen als

begon voor de softwareontwikkelaar een lange helle-

laadpunt voor elektrische voertuigen én toegang geven

tocht langs een investeerdersgroep, een alliantie met

tot het private 5G-netwerk van steden. ‘Smart poles’, al

Dolmen en finaal een overname door de Franse groep Rudy Hageman (Real Software)

Drive

goud

GFi Informatique in 2018. Maar als bij wonder overleefde

‘Als ik van elk groot probleem binnen elk bedrijf van

het bedrijf, net als Hageman zelf, ook al was hij zijn

Katoen Natie wakker moet liggen, doe ik geen oog

bedrijf kwijt. Hij richtte in 2004 Pearlchain op, dat ge

meer dicht. Twintig problemen meer of minder, dat

specialiseerd is in supply chain management en mo

maakt geen enkel verschil. In 1987 was ik manager van

menteel gebruikmaakt van de Wet op de Continuïteit

het jaar. Als je heel die lijst bekijkt en je ziet hoeveel

van Ondernemingen, die bedrijven in slechte papieren

winnaars achteraf fysiek in de problemen geraakt zijn,

even op adem laat komen. Maar Hageman blijft mensen

dan weet je: je moet echt de kunst verstaan om niet

ontvangen met zijn eeuwige, enthousiaste glimlach.

te vergaan van stress. Van ondernemer groei je naar

‘Als ondernemer heb je ook de vrijheid om te leren van

filosoof.’

je fouten, mét het risico dat je opnieuw fouten maakt. Als het niet lukt moet je nederig zijn en zeggen: naar de volgende stap. Ondernemen is ook niet ontgoocheld worden door de harde werkelijkheid en je droom telkens weer oppikken. Als ik iets bewezen heb, is het wel

We laten de winnaar van 2019 dit hoofdstuk afsluiten. “Schoonheid”, antwoordt Eddy Duquenne op de vraag wat hem drijft. ‘Ik ben iemand die graag alles tot zijn essentie uit-

dat ik veerkrachtig ben. Nog steeds ga ik maandelijks

eenrafelt, de dingen probeert te begrijpen en daar

naar China. Daar slagen is ook een droom en ik denk

vervolgens perfectie in nastreeft. Ik ben een autofreak,

dat ons product er zeer goed past.’

maar niet om mijn buurman te overbluffen. Auto’s

Hageman houdt van mooie dingen, zoals dat heet.

bevatten het beste van het menselijk kunnen. Alle elek-

Van vliegen houdt hij ook, en van peperdure suites in

tronische systemen die erin zitten beschermen je

New York. Hij erkent dat hij de ogen uitstak, ook toen het

tegen het gegeven dat je eigenlijk niet goed kunt rijden

al slecht ging met Real Software, en dat het als jongen

en hem misschien te snel een bocht in jaagt of te hard

van bescheiden komaf niet eenvoudig was om met

remt als het regent. Vandaag houden ze hem zelfs

rijkdom om te gaan.

op zijn rijvak als je aan het stuur zit te spelen met je

‘Luxeartikelen hebben een beperkte houdbaarheid.

telefoon. Daarmee bezig zijn en dat ontwikkelen getuigt

De dag dat ik ze moet opgeven zal ik geen ongelukkig

van passie voor je vak. Hier bij Kinepolis Group is dat:

mens zijn. Voor een groot stuk maakt werken mij

de klant observeren en leren kennen, om vervolgens

gelukkig. Hier mogen binnenkomen en zorgen dat we

met een ploeg iets neer te zetten waar iedereen beter

die vier miljoen lijnen software geschreven krijgen.

van wordt: die klant, de medewerkers, de aandeelhou-

Ik wil iets succesvol maken. Wat je ook doet, of je nu

ders en het bedrijf op zich. Dergelijke dingen op poten

een programma schrijft dan wel mensen bedient: als je

zetten, dat vind ik schoonheid.’

trots kunt zijn, dan kun je gelukkig zijn. En het wordt

Ondernemen is ook proberen, meent hij, al wordt

me misschien verweten, maar jawel, ik ben nog altijd

falen bij ons amper getolereerd. Maar ondernemen is

trots. Ik wil me niet beter voordoen dan ik ben, maar ik

ook grenzen verleggen. ‘De oprichter van dit bedrijf,

ben ook lang niet zo slecht als de kranten schrijven.’

Albert Bert, werd achteraf een visionair genoemd.

Hoewel het tegendeel hem soms aangewreven

Maar toen hij begon zei iedereen dat hij gek was, want

wordt, blijft Hageman volhouden dat er zakelijk gezonde

de opkomst van de kleuren- en kabeltelevisie zou

beslissingen achter Real Software zaten.

het einde betekenen voor de cinema. De videocassette

Om als ondernemer niet ten onder te gaan, zo vindt

Netflix. Laat mijn hoofd eens gerust, zeg. We zullen dat

Fernand Huts, moet je een doorgedreven filosofische in

ook overleven.’ ¶

was de volgende doodsteek, en daarna de dvd. Nu is het

gesteldheid en een groot relativeringsvermogen hebben.