fit dog
HA
PPY DOG =
H PY DOG =
FIT
DOG =
Joke Lannoo
DOG =
AP
fit dog
FIT
Inhoud Waarom schrijf ik dit boek?
12
DEEL 01
Een hond in huis nemen
22
A man’s best friend: de hond in de geschiedenis Keuzestress Een hond adopteren Een hond kopen Raskeuze Vacht Welke pup uit het nest? Welke hond uit het asiel?
24 27 27 30 34 62 65 67
DEEL 02 Je pup
Een goede voorbereiding Aankomst thuis Het eerste dierenartsbezoek Verzorging Puppyvoeding Spel en gedrag
68 70 75 80 90 92 96
DEEL 03
Een puber in huis Medisch Verzorging Voeding en gewicht Spel en gedrag
118 120 126 132 134
DEEL 04
Je volwassen hond Medisch Voortplanting Voeding Toxische stoffen voor je hond
154 157 158 160 166
Spel en gedrag
168
DEEL 05 Jouw senior Medisch
189 191
Seniorvoeding Spel en gedrag Levensverwachting
206 208 211
DEEL 06
Afscheid van een vriend Doodsoorzaken Euthanasie Wat nu? Rouwproces
212 214 216 218 220
Hallo hondenliefhebber. Ik ga ervan uit dat je van honden houdt, aangezien je dit boek openslaat. Al kan het ook zijn dat je wordt gedwongen om dit boek te lezen, door een gezinslid dat je ervan wil overtuigen een hond in huis te nemen. Met dit boek ambieer ik om je te informeren over wat er allemaal komt kijken bij het hebben van een hond: de meest onvoorwaardelijke vriendschap, het warme gevoel wanneer je kwispelende hond je na een lastige werkdag staat op te wachten, maar ook de modderpoten in je auto en het overdreven geblaf als er iemand op de deurbel drukt. Ik ben zelf een hondenmens, maar heb momenteel twee katten en geen hond. Mijn levensritme laat geen hond toe, het dier zou te veel lange dagen alleen thuiszitten. Dit toont direct de realiteit aan: een hond in huis nemen is niet enkel een emotionele beslissing, maar zeker ook een praktische. Mijn collega-dierenartsen en ik krijgen erg vaak vragen die beter beantwoord hadden kunnen worden voordat de pup gekocht werd. Ik heb geprobeerd om
de informatie waarvan je op de hoogte zou moeten zijn bij de aankoop van een hond in dit boek op te nemen. De bedoeling is om elke hond gelukkig en gezond te zien. Ik heb de waarheid niet in pacht en elke situatie dient individueel bekeken te worden. Ik vertel in dit boek dus niet de enige waarheid en heb geen antwoord op elk probleem. Dit boek heb ik geschreven vanuit de overtuiging dat de informatie die ik deel iedere hondenliefhebber ten goede komt. Bij specifieke problemen met je hond schakel je het best een dierenarts of een gedragstherapeut in. Je hond tevreden zien is heerlijk.
Joke
12
Waarom schrijf ik dit boek? Een huisdier geeft een nieuwe dimensie aan je leven en brengt liefde en een beetje chaos in je huis. Of het nu een hond, kat, goudvis, konijn of iets anders is, ze maken mensen gelukkig. Dierenliefhebbers kunnen zich niet indenken dat ze in een leeg huis thuiskomen en vinden een huisdier een vast onderdeel van het gezin. De verzorging, de tijd en de kosten nemen ze er graag bij. Toch ga je beter niet over één nacht ijs wanneer je besluit om een hond in huis te nemen. Tien à vijftien jaar lang voor een dier zorgen gaat gepaard met een grote verantwoordelijkheid. Afhankelijk van je gezinsleven, je werk, je hobby’s, je financiële situatie en je liefde voor reizen kun je bedenken of een hond als huisdier een goed idee is.
Een hond of kat of konijn of…
De hond is een erg populair huisdier in België. De kat is het enige huisdier dat we nog vaker zien. 1 op de 5 huishoudens in Vlaanderen heeft een hond. Bij de keuze van een huisdier zijn er praktische overwegingen om een hond, kat of ander huisdier te kopen of te adopteren. Katten zijn veel eigenzinniger en kunnen minder goed getraind worden dan honden. De band met aquariumvissen is volledig anders, want knuffelen met een vis is geen optie. Een konijn wordt nog te vaak als een knaagdier in een hokje in de tuin gezien, terwijl het een slim huisdier is dat graag aandacht en liefde krijgt en ook geeft als je het meer in je gezinsleven betrekt. Cavia’s, chinchilla’s, degoes en hamsters zitten te vaak ook alleen maar in hun hok. Vogels zoals papegaaien en parkieten kunnen met wat geduld, ervaring en haalbare verwachtingen redelijk goed getraind worden, maar zijn minder aaibaar. Schildpadden en andere reptielen zijn van een volledig
andere knuffelorde dan honden. Fretten, ratten en muizen komen minder vaak voor en worden nog te vaak als ongedierte gezien, terwijl ze ook erg goed getraind kunnen worden (fretten werden oorspronkelijk zelfs als werkdier ingezet in de jacht). De keuze voor een huisdier valt meestal samen met wat iemand ‘mooi’ vindt, of met wat de kinderen graag willen. Te weinig wordt er rekening gehouden met de behoeften en de levensstijl van de diersoorten zelf. Een Syrische hamster is een nachtdier met scherpe tanden. Het is niet meteen het ideale dier om in een kooi op de kinderkamer te zetten: overdag is een hamster vaak grumpy en wil hij liever slapen dan knuffelen, ’s nachts maakt hij veel lawaai wanneer hij urenlang in zijn wieltje loopt. Het gebeurt dus regelmatig dat een gezin na enkele weken van het diertje af wil. Een konijn kan dan weer de kabel van de Playstation doorbijten. Wanneer hij daarna naar zijn hok verbannen wordt, blijkt het beest toch veel schoonmaakwerk mee
“ Een hond is het enige
op aarde dat meer van je houdt dan je zelf doet. JOSH BILLINGS
D
I
N HU
IS NEMEN -
DI
N
E E N HO N
EEN HON
01 -
01 -
L EE
EL
D IS NEMEN -
HU
DE
deel 01
een hond in huis nemen
16
Raskeuze Raskeuze is belangrijk voor je gezin. Elk dier is een individu, en het ouderpaar en de opvoeding bepalen voor een groot deel het gedrag en het karakter van je hond. Toch is het bij het kiezen van een hondenras belangrijk om rekening te houden met typische kenmerken.
‘Mooi’ zou zeker niet je enige drijfveer mogen zijn om een bepaald hondenras te kiezen. Wanneer je hebt gekozen om een hond te adopteren uit een asiel, is het moeilijk om halsstarrig aan een bepaald ras vast te houden. Niet elk ras zal op een thuis aan het wachten zijn en kleine honden vinden sneller een nieuw thuis dan een groot, sterk ras. Er worden ook allerlei kruisingen aangeboden en die zijn zeker ook het overwegen waard. Bij het kiezen van een dier is het allerbelangrijkst om eerst stil te staan bij je eigen verwachtingen van je toekomstige hond. Het dier blijft tien tot vijftien jaar onder jouw verantwoordelijkheid, dus neem vooral ook je eigen mogelijkheden onder de loep: • Tijd: hoeveel tijd ben je bereid elke dag uit te trekken voor wandelen, spelen en verzorging? Kan verandering van werk roet in het eten gooien? • Geld: over welk budget kun je wekelijks beschikken voor je hond? Denk hierbij niet alleen aan de aankoop, maar ook aan de verdere levenslange kosten. • Activiteit: wil je samen sporten of heb je liever een luie hond? • Vacht: vervult het idee van ronddwarrelend haar je met afschuw? Geniet je ervan om dagelijks quality-borsteltijd met je hond door te brengen? • Kinderen of kinderwens: heb je jonge kinderen in je gezin of heb je een kinderwens?
• Woning: is het houden van honden toegestaan? Zullen buren klagen wanneer het dier blaft of jankt? Komt er veel bezoek over de vloer of heb je liever een waakhond die vreemden aankondigt? Zijn je tuin en huis groot genoeg om een grote hond beweging te geven of past een kleiner exemplaar beter in je woonruimte? • Kwijlen: vind je kwijlen verschrikkelijk vies of kun je hier best mee omgaan? • Wil je alleen een gezelschapshond of denk je ook aan fokken en tentoonstellingen? • Omgang met andere dieren: heb je al huisdieren of ben je van plan op korte termijn ook een kat of ander huisdier in huis te nemen? Als je al deze vragen hebt doorgenomen, kun je gaan nadenken over welke van de mogelijke opties je nu de leukste en mooiste hond vindt. Wanneer je puur op het uiterlijk afgaat, kom je soms bij koppige, actieve karaktertjes uit, terwijl je liever een rustige, makkelijke hond wilt. En dan beginnen de frustraties al binnen enkele maanden na aankoop. Opnieuw geldt hier: een goede match is beter dan de mooiste keuze.
“
Money will buy you a pretty dog, but only love can make him wag his tail. JOSH BILLINGS
18
Spreek ook je verwachtingen uit tegenover de fokker. Een eerlijke en verantwoordelijke fokker zal aangeven of je verwachting van de pup die je wilt kopen wel realistisch zijn. Het is niet de bedoeling van dit boek om elk ras te bespreken. Het is onmogelijk om een schema te maken waarin de beste keuze voor elke situatie
gevonden kan worden. Online kun je makkelijk wat testjes invullen om je te helpen passende rassen te vinden. Hondenencyclopedieën geven een duidelijk overzicht van elk ras. Bespreek de opties met je dierenarts of met mensen van de rasvereniging van je uitverkoren rassen.
Typische vragen bij een raskeuzetest zijn: 1. Wat voor eigenaar zul jij zijn voor je hond? Wat heb jij te bieden? Kijk goed naar wat passend is bij je leefomstandigheden:
Mag je hond eigenwijs zijn of wil je goede gehoorzaamheid?
Hoeveel tijd zal je hond alleen zijn?
Zoek je een beschermende waakhond of een allemansvriend?
Hoeveel tijd wil je aan activiteiten spenderen?
Wil je liever een rustige hond of mag hij onvermoeibaar zijn?
Welk budget heb je voor eten en algemene verzorging?
Wil je bepaalde hobby’s met je hond kunnen uitvoeren?
Heb je ervaring met de opvoeding van honden of is dit je eerste hond?
Mag je hond een jachtinstinct hebben of niet?
Wil je je hond verwennen of kun je een streng baasje zijn? Welk type woning heb je en heb je een tuin? 2. De gewenste karaktertrekken van de hond qua gehoorzaamheid, intellect, sociale kenmerken… Denk zelf eens na over de eigenschappen die je graag in je nieuwe hond wil zien. Wat trekt je aan in een hond? Moet je hond samenleven met kleine kinderen? Moet je hond samenleven met katten of andere huisdieren?
3. Uiterlijk van de hond: Hoe groot mag je hond worden? Welk vachttype geniet je voorkeur? Hangoren of staande oren? Mag je hond veel haar verliezen? Is iemand in het gezin allergisch voor honden? Besteed je graag tijd aan de vachtverzorging? Is kwijlen toegelaten?
19
Je ziet dat de levensomstandigheden en verwachte karaktertrekken prioriteit hebben, en niet in de eerste plaats het uiterlijk. Ga eerst na welk type hond bij je past voordat je kiest welke hond je het mooist vindt.
TIPs & tricks Kijk hoe de volwassen hond eruitziet, en niet naar puppyfoto’s van de mogelijke rassen! Laat je niet overtuigen door een snoezige reclame op tv of door een buurman met een mooie hond. Met andere woorden: neem de tijd om uit te zoeken of je de juiste keuze maakt. Een miskoop is snel gemaakt en de dierenasielen zitten overvol door snelle en foute beslissingen. Een hond koop je niet alleen voor Kerstmis!
20
Het ontstaan van rassen en rasgroepen
In het verleden werden alle honden als werkhonden gehouden. De honden konden allerlei verschillende taken uitvoeren, zoals schapen hoeden, het erf bewaken of de baas helpen bij de jacht. Doordat telkens verder gefokt werd met honden die goed waren in hun werk, ontstonden er groepen honden met vergelijkbare karakters en ook een vergelijkbaar uiterlijk. Toen werkeigenschappen minder belangrijk werden doordat honden ook als gezelschapsdieren werden gehouden, werd het uiterlijk steeds belangrijker: naast een goed karakter moesten honden ook een bepaald uiterlijk hebben om er verder mee te kunnen fokken. De honden die daaruit zijn ontstaan, zijn de uiteindelijk gekende rashonden. Deze honden hebben dus naast een vergelijkbaar karakter ook een vergelijkbaar uiterlijk. In elk ras blijft het temperament van de hond ook erg afhankelijk van de afstammingslijn. Wanneer de ouderdieren sociaal en rustig zijn, is de kans dat je pup vriendelijk en rustig is groter dan wanneer de
ouderdieren nerveus of agressief zijn. Ook hier is de keuze voor een fokker waar je de ouderdieren kunt ontmoeten dus belangrijk. Bepaalde rassen kennen een werklijn en een showlijn. De werkhonden zijn vaak energetischer en leergieriger. De showlijnen zijn puur op uiterlijk geselecteerd en vaak rustiger. Vraag de fokker naar het temperament van de familieleden van jouw pup, om te horen of deze karaktertrekken bij jouw verwachting van het ras passen. Als je voor een rashond kiest, weet je hoe deze eruitziet als hij volwassen is en heb je een idee van zijn raskenmerken en het bijbehorende karakter. Een stamboom zorgt ervoor dat je de afstamming weet. Rashonden zijn verdeeld over tien rasgroepen die qua karakter en type redelijk bij elkaar in de buurt liggen. Dat is dus een goed startpunt. Lees de korte beschrijving en onthoud de rasgroep waarbij je denkt: ja, die past wel bij mijn karakter, mijn gezin, de tijd die ik heb en de activiteiten die ik wil ondernemen met mijn toekomstige hond!
21
groep 1
herdershonden en veedrijvers Energiek, atletisch en ongelooflijk intelligent. Vrijwel overal ter wereld waar schapen of koeien worden gehouden, zijn deze rassen gefokt om het vee veilig te houden. Deze groep bestaat voornamelijk uit honden die actief zijn, een groot uithoudingsvermogen hebben en een taak willen hebben. Je zult dus iets met ze moeten doen! De honden uit deze groep zijn echte werkers en willen fysiek en mentaal uitgedaagd worden. Samenwerken met de baas staat bij de meeste wel bovenaan. Kies als je zo’n hond in huis haalt daarom voor een hobby als vervangend werk, zoals gehoorzaamheid, flyball, behendigheid, speuren en doggydance. Deze honden kunnen zich goed aanpassen aan een gezin zolang ze maar genoeg uitdaging krijgen. Enkelbijten moet al vroeg afgeleerd worden.
Sheltie Duitse herder
Bordercollie Australische herder
Voorbeelden van rassen uit deze groep zijn de Duitse herder, bordercollie, bobtail (denk: Samson), sheltie, Australische herder en Mechelaar.
Bobtail
Mechelaar
22
groep 2
pinchers, schnauzers, molossers (=dogachtigen) en Zwitserse sennenhonden Deze groep bevat vier soorten honden die toch redelijk verschillend zijn van elkaar. De pinchers en schnauzers werden voornamelijk gebruikt voor het vangen van ratten en muizen, maar kunnen ook prima ingezet worden als waakhonden. Het zijn actieve, zelfstandige honden met veel jachtinstinct en beschermend van aard. Ze kunnen veel blaffen en wantrouwig zijn tegenover vreemden. Ze zijn slim en leren snel. De molossers en Zwitserse sennenhonden zijn wakers en beschermers. Molossers of dogachtigen zijn grote, zware, sterke honden. Ze zijn rustig, zelfstandig en zelfverzekerd en hechten zich aan het gezin. De meeste dogachtigen leren niet zo snel. Omdat deze rassen veelal werden gefokt om de wacht te houden over mensen en dieren, meestal ergens hoog in de bergen, zijn honden uit deze groep krachtig, loyaal en dapper. Wanneer ze goed getraind zijn, zullen deze gewel-
denaars kalm en zachtaardig zijn, maar vanwege hun sterke waakinstinct houden ze iets onvoorspelbaars in hun karakter. De Zwitserse sennenhonden zijn waaks en zelfstandig. Duidelijke leiding is belangrijk bij deze rasgroep. Veel van deze honden zijn graag buiten en stellen een tuin of erf heel erg op prijs! Erg snelle en actieve sporten zijn niet echt aan deze groep besteed.
Voorbeelden van rassen uit deze groep zijn de dobermannpincher, riesen-
schnauzer, Duitse dog, boxer, rottweiler, Tibetaanse mastiff, Berner sennenhond.
23
Dobbermannpincher
Boxer
Berner sennenhond
Riesenschnauzer
Duitse dog
Rottweiler
Tibetaanse mastiff
24
Rouwproces Na het verlies van je hond ga je door een rouwproces. Dit kan erg heftig zijn en langer duren dan wat de maatschappij aanvaardbaar vindt. Geef jezelf toestemming om te rouwen en neem er ook je tijd voor.
Psychologen en rouwconsulenten benadrukken dat rouwen om een huisdier even heftig kan zijn als rouwen om een familielid. Het taboe is alleen veel groter. Als je kinderen het moeilijk hebben, moet je er ook voor hen zijn. Als ze regelmatig vragen waar hun hond is, zeg dan dat het lichaam van het dier niet meer werkte, dat het dood is en dat het nooit meer terugkomt. Zorg dat je uitleg afgestemd is op hun leeftijd. Kinderen rouwen namelijk anders: ze kunnen het ene moment erg overstuur zijn en vijf minuten later weer met vriendjes spelen. Laat hen zelf hun eigen aanpak bepalen, maar wees eerlijk indien je kinderen oud genoeg zijn. Een kleine plechtigheid kan helpen om afscheid te nemen. Samen een boom ter nagedachtenis planten, of met de mooiste foto’s een collage maken kan helpen om hem een mooie plaats te geven. Je verdriet aanvaarden betekent ook weer niet dat je het onnodig moet opwekken. Ik raad aan om de spulletjes weg te doen of toch minstens even op te bergen. Een halsband of specifiek speelgoed kan als mooi aandenken bewaard worden, maar elke ochtend de lege mand in de keuken zien staan, wakkert je verdriet onnodig aan. Neem niet zomaar snel een nieuwe hond om de oude te vervangen. Elk huisdier is anders en betekent een nieuwe start. Wanneer je huis echt te leeg aanvoelt, zul je na de juiste tijd wel weer op zoek gaan naar een nieuwe viervoeter die je begroet wanneer je thuiskomt. Houd er wel rekening mee dat een pup een volledig andere energie in je huis zal brengen dan je overleden seniorhond. Meestal
ben je vergeten wat een wervelwind de jonge versie van je oude hond vroeger was. Bedenk of het nemen van hetzelfde ras een goed idee is. Misschien heb je na het lezen van dit boek een beter idee hoe je het best een nieuwe hond voor jouw persoonlijke situatie kiest. Ik wens je alleszins het allerbeste toe, welke keuze je ook maakt.