SMART PHOTOS
SMART PHOTOS Maak en deel de mooiste foto’s met je telefoon
Janou Zoet
INHOUD 010 WELKOM SMARTPHOTOS, MOOIE FOTO’S
014 DE BASIS HANDIGE TRUCS VOOR BETERE FOTO’S 16 Scherpe foto’s De perfecte focus 17 17 De focus vastzetten 19 Schone lens 20 Niet te licht, niet te donker 21 De beste belichting 23 De flits De vorm 24 25 Het standaardformaat Vierkant 25 Pano/panorama 27 Live- en bewegingsfoto’s 27
006
Liggend of staand 38 Wat is beter? 39 Is dat ook de regel? 39 Bewogen foto’s 40 Geluidsknop als trigger 41 Koptelefoon als afstandsbediening 41 Je camera stilhouden 43 43 Het licht heeft het gedaan! Timer 43 Het schevehorizonprobleem 44 Lijnen in beeld 45 5 TIPS VOOR… NATUURFOTOGRAFIE 46 Beweging vastleggen Burst – beweging bevriezen Lange sluitertijd – om de beweging te laten zien
50 51 52
DE IK-GA-EEN-FOTOMAKENCHECKLIST 55
5 TIPS VOOR… FOTO’S VAN (KLEIN)KINDEREN 28
058
Zoomen met je benen 32 Inzoomen 33 Waarom is dat belangrijk? 33 34 Frisse kleuren High Dynamic Range – HDR 36 Stilhouden 37 37 Bekijk het verschil
VAN KIEKJE NAAR KUNST Wil je een mooie foto maken? Leg je smartphone dan even weg Jouw wereld
CREATIEVE FOTO’S 60 62
5 TIPS VOOR… SELFIES 64
007
Spelen met licht 66 Licht als vriend… en als vijand 67 Het gouden uur 69 Gek stipje in je foto 69 Compositie 72 Regel van derden 74 Verander je perspectief 76 Verschillende perspectieven 77 De wat-groeit-daar-uit-jehoofdmisser 79 Spelen met lijnen en diepte 80 5 TIPS VOOR… ARCHITECTUURFOTOGRAFIE 84 Reflecties 86 Framing 88 89 Kader je beeld in In verhouding 90 Rust op de achtergrond 92 Houd het simpel 93 De gebruik-een-mooie-muurtruc 93 93 Veel lege ruimte 94 Tegen de regels in Symmetrie 95 Silhouetten 95 Scheve horizon 95 Veel ruis 95 Flatlays 96 97 De ondergrond 5 TIPS VOOR… MOOIE VAKANTIEFOTO’S 98
inhoud
102 DE TECHNIEK VANBINNEN WAT IS HET, WAT DOET HET? Pixels zijn belangrijk, of toch niet? 105 Size does matter De sensor als hart van je camera 106 De lens - Het glas is heilig 108 De beste kwaliteit - JPEG of RAW 109 Zelf je instellingen bepalen voor meer controle 111 Belichtingsdriehoek 112 Diafragma 113 Sluitertijd 115 ISO 116 Witbalans/Lichttemperatuur 117 MF/AF 117 117 Belichtingscompensatie + / - 5 TIPS VOOR… CONCERTFOTO’S 118
120 BEWERKEN MET APPS VOOR DE JUISTE LOOK Het is niet zo moeilijk als het lijkt! 122 Gewoon doen. Al die functies – wat doet wat? 124 Belichting/exposure/helderheid 125 Contrast 125
008
Scherpte 125 Hooglichten 125 Schaduwen 125 Verzadiging 125 Vervaging 126 Crop/bijsnijden/rechtzetten 126 Witbalans/Lichttemperatuur 126 Sfeer/tint 126 Vignet 126 Uitgelicht 128 Filters 129 Tilt-shift 131 5 TIPS VOOR… FOTO’S VAN DIEREN 132 10 briljante apps 134 Layout - Collages maken 134 TouchRetouch - Elementen 134 uit de foto verwijderen VSCO - Filters en 135 basic bewerkingen Fonta - Tekst en 135 vormen op de foto Color Splash 136 Spelen met kleuraccenten Afterlight (2) - Filters, structuren en basic bewerkingen 137 SKRWT - Perspectief137 en lenscorrecties Snapseed - De (bijna) alleskunner 138 Distressed FX – dompel je onder 139 in de wereld van phone-art Rhonna Designs 139 creatieve teksten en vormen
5 TIPS VOOR… STRAATFOTOGRAFIE 140
144 ACCESSOIRES WAAR JE ECHT WAT AAN HEBT
Losse smartphonelenzen voor meer mogelijkheden 146 Macrolens 147 Fisheyelens 147 Groothoeklens (wide) 149 Telelens 149 Alles over… macrofotografie 150 5 TIPS VOOR... MACROFOTOGRAFIE 152 Gorillapod 154 Selfie ringlicht 155 Extra licht 156 Zonlicht gebruiken 157 Selfiestick 158 Powerbank 160 5 TIPS VOOR… MINIMALISME 162
009
166
188
FOTO’S KLAAR
JE SMARTPHONE VERZORGEN
EN DAN? Good old prints 168 Social media 170 Instagram 170 Steller 170 500px 171 EyeEM 171 Twenty20 171 Zoom.nl 171 Facebook 171 5 TIPS VOOR… PRODUCTFOTOGRAFIE 172 Uitgelicht: Instagram De basics voor Instagram
176 177
OOK BELANGRIJK 190 Orde in de chaos 191 Je batterij verzorgen Back-ups… 192 … en updates 193 Een vol geheugen 196 5 TIPS VOOR… FOODFOTO’S 198
203 INDEX
5 TIPS VOOR… PORTRETTEN 182
206 DANK JE WEL!
207 BRONNEN
inhoud
WELKOM
010
BONUS
Meld je aan op www.foonfoto.nl/ bonus voor leuke extra’s!
VOORDAT JE BEGINT De tips in dit boek zijn te gebruiken voor ieder type smartphone, zolang er maar een camera op zit. De beschikbare functies en instellingen kunnen wel per merk en type toestel verschillen. Verwijzingen naar andere tips vind je in de kantlijn van de pagina’s.
011
SMART PHOTOS, MOOIE FOTO’S Ken je dat: een smartphone vol foto’s die bewogen zijn, of scheef? Of nog erger: vol saaie plaatjes waar je zonder gevoel aan voorbijscrolt? Dat kan anders. Voor je ligt een praktisch handboek boordevol info en inspiratie, waarmee je direct mooiere foto’s zult maken. ‘De beste camera is degene die je bij je hebt’, zei de beroemde Amerikaanse fotograaf Chase Jarvis eens. En laat dat in negen van de tien gevallen je smartphone zijn. We klikken allemaal wat af met onze mobiele camera. De een om een herinnering vast te leggen, de ander om zo bewust mogelijk een mooie foto te maken. Maar hoe zorg je ervoor dat beide écht leuk zijn om te bekijken of te delen?
Het gaat er niet om welke camera je gebruikt, maar wat je ermee doet. Leer hoe je je dagelijkse kiekjes kunt veranderen in mooie foto’s en krijg meer lol in het fotograferen en bewerken met je smartphone. Je kunt dit boek van a tot z lezen, maar dat hoeft niet. Kies af en toe een deel en ga ermee aan de slag. Iedere bladzijde geeft nieuwe inspiratie om je foto’s mooier en interessanter te maken, of met een ander oog naar je omgeving te kijken. Je smartphonecamera heb je al op zak, nu alleen nog de tools om eruit te halen wat erin zit! Ik wens je heel veel fotografie plezier,
welkom
Janou Zoet Foonfoto.nl
SCHERPE FOTO’S
Een vuile lens levert onscherpe foto's op.
Niet te licht, niet te donker - p. 20 Macrolens - p. 147 Macrofotografie - p. 150
016
017
DE PERFECTE FOCUS Een smartphonecamera stelt automatisch scherp. ‘Handig!’ hoor ik je denken. Maar dat is het niet altijd. Vooral bij slecht licht zal de camera je in de steek laten. Hij krijgt het moeilijk om te focussen, of stelt op het verkeerde onderwerp scherp. Help de camera een handje door met je vinger op het scherm te tikken op het onderwerp van de foto. Hij heeft dan meteen de focus te pakken en er verschijnt een vierkantje of rondje in beeld: het focuspunt.
DE FOCUS VASTZETTEN
01 de basis
Wil je meerdere foto’s vanuit dezelfde positie nemen, dan is het onhandig om telkens opnieuw op het scherm te moeten tikken. Zet in dat geval het focus- en belichtingspunt eerst vast, door je vinger iets langer op het scherm te houden. De melding AE/AF-vergrendeling (Auto Exposure/ AutoFocus) komt in beeld. Tik op een willekeurige plek op het scherm om de vergrendeling ongedaan te maken.
DE VORM
AFHANKELIJK VAN HET MERK EN TYPE TOESTEL GEEFT DE STANDAARDCAMERA-APP JE ALLERLEI KEUZES VOOR DE VORM VAN JE FOTO.
Social media - p. 170 Instagram - p. 176
024
025
HET STANDAARDFORMAAT Het standaard ingestelde fotoformaat kan verschillen. Bij het ene toestel is dat de veelgebruikte beeldverhouding 4:3 (bekend van oude tv’s). Het andere toestel heeft de beeldverhouding 16:9 als standaardinstelling, die vergelijkbaar is met breedbeeld. In het laatste geval kun je in de instellingen van de camera-app vaak ook kiezen voor 4:3.
VIERKANT Spreekt voor zich: je foto wordt direct in een vierkante vorm gegoten. Waarom is dat handig? Het kan een creatief effect geven aan je foto’s. Het is ook te gebruiken voor social media waarbij het vierkante formaat beter uitkomt op de tijdlijn. Zoals Facebook, Instagram of Snapchat.
01 de basis
Lange sluitertijd - p. 52, 112, 115
ZELF DOEN
Probeer eens een panoramafoto verticaal omhoog te maken, bijvoorbeeld van een hoog gebouw. Geeft een bijzonder effect!
026
027
PANO/PANORAMA Een functie waarmee je de tofste uitgestrekte foto’s maakt van bijvoorbeeld natuur of stad. Bij sommige toestellen is het zelfs mogelijk om helemaal rond te gaan met een 360 gradenfoto. Heb je een iPhone, dan kun je de panoramafoto alleen verticaal maken (dus met de telefoon rechtop). Bij de meeste andere toestellen is horizontaal ook mogelijk. Druk een keer op de fotoknop en ronddraaien maar! Draai je te snel, dan zal de smartphone dat laten weten. Ook als je scheef gaat, trouwens. Probeer je telefoon tijdens het draaien constant op dezelfde hoogte te houden. Het is een kwestie van de juiste draaibeweging te pakken krijgen. Wil je liever linksom draaien, tik dan even op het pijltje. Bewegende elementen komen vertakt in de foto, dus houd die liever buiten een panoramafoto.
LIVE- EN BEWEGINGSFOTO’S Deze modus was eerst alleen beschikbaar voor iPhones (6s e.v.) en is inmiddels op meer types toestellen te gebruiken (zoals Samsung Galaxy). Met deze functie maak je niet alleen een stilstaand beeld, maar neemt de camera automatisch ook een paar seconden video en audio op. Het zorgt voor een echte momentopname en geeft je de mogelijkheid om achteraf het beste frame uit de video op te slaan als losstaande foto. In iOS kun je deze foto’s bovendien bewerken. Klik in de fotobibliotheek op de livefoto en veeg vervolgens met je vinger omhoog voor een breed scala aan mogelijkheden. Zet de livefoto bijvoorbeeld om in een GIF of boots een lange sluitertijd na.
5 TIPS VOOR…
FOTO’S VAN (KLEIN) KINDEREN
028
Een favoriet onderwerp voor velen, maar niet altijd even gemakkelijk. Kids vliegen alle kanten op, zitten nooit stil op het moment dat jij met je camera klikt en de kreet ‘even lachen’ werkt al helemaal niet. Hoe krijg je dan toch mooie kinderfoto’s?
5 tips voor... foto's van (klein)kinderen
1.
Pak het moment en fotografeer als ze net even niet op jou letten. Een lach van oor tot oor, of de kliederboel na het eten van een ijsje. Kleine momenten geven vaak de leukste foto’s. Houd je smartphone dus in de aanslag.
2.
Vergrendel de focus en gebruik de burst-functie. Zo heb je meer kans op succes.
3.
Kinderen zijn kleiner dan jijzelf (uit de kluiten gewassen pubers uitgezonderd). Ga door je knieën als je ze fotografeert. Dat geeft een persoonlijker beeld en meer gevoel van contact met het kind.
029
5 tips voor... foto's van (klein)kinderen
De focus vastzetten - p. 17 Burst - p. 51 5 tips voor… selfies - p. 64
4.
Doe eens gek en breng ze aan het lachen. Gebruik attributen als een favoriete knuffel, grappige bril of gekleurde paraplu. Selfies (al dan niet samen) doen het natuurlijk ook goed. En denk eraan: een kind hoeft niet altijd te lachen op de foto. Serieuze blikken kunnen ook héél mooi zijn.
5.
Soms is het helemaal niet nodig om het kind in z’n geheel te zien, maar vertellen een paar voetjes of een handje al een heel verhaal.
COMPOSITIE
Regel van derden - p. 74 Lijnen in beeld - p. 45
072
De compositie van een foto is eigenlijk net als een muziekstuk: alle onderdelen moeten in balans zijn om er een fijn geheel van te maken. Het is een manier om de kijker naar de belangrijkste onderdelen van de foto te leiden. Voegen alle elementen in de foto iets toe of kun je er een paar weglaten? Vanuit welk perspectief neem je je foto en kun je de kijker verrassen? Door even stil te staan bij wat je doet, kun je al een wereld van verschil maken. Met een goede compositie kan zelfs een saai onderwerp mooi worden. Omgekeerd kan een geweldig onderwerp door een slechte compositie juist verknoeid worden.
073
EEN MOOIE COMPOSITIE ZORGT VOOR RUST. ER IS NIET TE VEEL IN BEELD, MAAR OOK NIET TE WEINIG. HET ZORGT DAT DE KIJKER DIRECT ZIET WAAROVER DE FOTO GAAT. EN HET IS JE KANS OM DE KIJKER TE VERRASSEN.
BONUS
Wat maakt een topfoto een topfoto? Ga naar www.foonfoto.nl/ bonus en ontvang leuke extra’s.
02 creatieve foto's
Er zijn handvaten die je kunnen helpen om de beste compositie te bepalen, zoals de regel van derden of het gebruik van lijnen. Onthoud wel, goed of fout bestaat hier eigenlijk niet. Dit soort handvaten heeft bewezen dat ze werken, maar dat betekent niet dat je ze altijd moet gebruiken. Een goede compositie draait, net als bij het componeren van een muziekstuk, vooral om je eigen gevoel, stijl en smaak. Blijf veel oefenen. Voor je het weet, swingen jouw foto’s de pan uit.
REGEL VAN DERDEN
074
075
TIP!
Het raster is ideaal voor het gebruik van de regel van derden. Zo zie je precies waar de sterke punten zich op de foto bevinden. De regel ‘extreem’ toepassen levert ook toffe foto’s op. Door de horizon bijna onderaan het beeld te plaatsen bijvoorbeeld. Lees er alles over op p. 45.
02 creatieve foto's
We zijn allemaal geneigd om de horizon en het hoofdonderwerp keurig in het midden van de foto te zetten. Niet doen! Het maakt je foto voorspelbaar en saai. Een handige fotografieregel die je houvast geeft voor het maken van een spannende foto, is de regel van derden. Met deze regel deel je je foto in negen gelijke vlakken in. De clou is om je hoofdonderwerp niet in het midden van de foto te zetten, maar op een van de lijnen of (nog beter) een van de kruispunten ervan. Dat zijn de ‘sterke punten’ van een foto. Op de een of andere manier worden onze ogen onbewust naar die sterke punten getrokken. Je foto wordt dus veel interessanter voor het oog als het onderwerp ergens in de buurt van de sterke punten staat. Dat geldt ook voor de horizon in je foto. Zet die eens op de bovenste of onderste lijn, in plaats van in het midden. Zo’n kleine aanpassing maakt je foto in één klap minder saai en legt nadruk op de voorgrond, of de lucht in je foto.
SIZE DOES MATTER
Niet te licht, niet te donker - p. 20 Spelen met licht - p. 66
De sensor als hart van je camera
Op de sensor wordt alle informatie van de foto opgeslagen. Als je de beschrijving van je camera erop naleest, zie je vast iets staan over de grootte van de sensor en de resolutie ervan in megapixels. Het aantal pixels staat voor het aantal ‘sponsjes’ op de sensor, die het licht opvangen. Dat opgevangen licht wordt vervolgens omgezet in een foto.
de techniek vanbinnen
DE SENSOR IS HET HART VAN JE CAMERA EN BEPALEND VOOR DE BEELDKWALITEIT VAN JE FOTO’S. Hoe groter de sensor, hoe meer informatie. En hoe beter je foto. Je verwacht het misschien niet, maar het aantal pixels (of ‘sponsjes’) is daarbij eigenlijk niet zo belangrijk. Hoe groot die sponzen zijn wél. Want een kleine sensor met veel kleine sponsjes zal minder goed licht opnemen dan een grote sensor met minder, maar grotere sponzen. En hoe meer licht, hoe beter de kwaliteit van de foto. Daarom moet je je niet blindstaren op het aantal megapixels, maar meer op het formaat van de sensor en pixels. Dat maakt pas écht het verschil. Twee nadelen: een grote sensor maakt je camera duur en fysiek groot. Daarom is die van een smartphonecamera maar een fractie van de sensors die je in spiegelreflexcamera’s vindt. Dan weet je ook meteen waarom een smartphone het moeilijk heeft in het donker. De sensor is gewoon te klein om voldoende licht op te vangen.
106
107
Ken je dat nog? Een handige schildertechniek waarbij je de genummerde lege vlakken van een schilderij inkleurt met de corresponderende verf. Je ziet alleen maar losse kleuren naast elkaar. Totdat je het kunstwerk van een afstandje bekijkt en die losse kleuren samen een paard of schattig hondje vormen (of was ik de enige die voor die varianten koos?). De pixels van een foto zijn een beetje te vergelijken met die genummerde delen.
DUIZENDEN VLAKJES Het opgevangen licht van ieder sponsje wordt omgezet in een piepklein vakje met een kleur(waarde). Jouw foto bestaat dus eigenlijk uit miljoenen kleine, gekleurde vakjes, die samen jouw mooie landschap of portret vormen. Pas als je inzoomt, zijn ze met het blote oog te zien. Hoe meer vakjes (pixels), hoe groter en scherper de foto.
03 de techniek vanbinnen
de techniek vanbinnen
SCHILDEREN OP NUMMER
www.foonfoto.nl www.sweetsmedia.nl instagram.com/sweetsphotos instagram.com/foonfoto facebook.com/foonfoto www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Auteur: Janou Zoet Fotografie: Janou Zoet Redactie: Nicolas Quaghebeur Grafisch ontwerp: Elke Treunen Opmaak: Keppie & Keppie Als u opmerkingen of vragen hebt, dan kunt u contact opnemen met onze redactie: redactiestijl@lannoo.com. Š Lannoo Uitgeverij, 2019 D/2019/45/272 – NUR 460/473/652 ISBN: 978 94 014 6170 2 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geauto-matiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.