Issuu

het abc van Abattoir FermĂŠ

Monster ÂŠ Stef Lernous

abc

het van Abattoir FermĂŠ Karel Vanhaesebroeck | Maja Westerveld | Stef Lernous

inhoudstafel

Kirsten....................................................p. 108

Voorwoord Nog van dat................................................ p. 6 De viceminister-president van de Vlaamse Regering en de minister van Cultuur, Media, Jeugd en Brussel

H Helmut Lotticus.................................p. 118 Hippopotomonstro sesquippedaliofobie........................p. 119 Hollywood............................................. p. 132

A Abattoir Fermé......................................p. 10

I Ikveranderineenander................. p. 132

Armadillo.................................................. p. 15 Autopsie Phénoménale........................................ p. 23

Insomnia................................................ p. 133 Intruse, L’............................................... p. 136

Tine.................................................................. p. 20

Jozefien...................................................p. 144 Jullie..........................................................p. 144

B Backstage................................................. p. 23 Bimborr.................................................... p. 36 Bloedbeestbaan................................... p. 36 C Cabana....................................................... p. 38 Comic Books..........................................p. 40 Cybersaurus.......................................... p. 45 D Darek.......................................................... p. 46 Divine Decadence.............................. p. 46 Drek............................................................. p. 56 Maja................................................................ p. 60

Inspiratiebronnen .................. p. 62

E Edie, Little and Big............................ p. 70 Engagement............................................ p. 71 Executive Toilet................................... p. 79 F Fenka.......................................................... p. 79 Fictie, Film, Fumetti.......................... p. 81 Fleischerei............................................... p. 91 G Gonzo......................................................... p. 94 Granaatgarnalensalade................ p. 101 Groezel.................................................... p. 110

J Jason Pappadopoulos.................... p. 142

Interview “We maken shows over.................. p. 155 bange apen.” Stef Lernous in gesprek met Karel Vanhaesebrouck Tussenwoord De werkelijkheid, maar ............... p. 205 dan anders Pol Dehert

K Kimchi.....................................................p. 210 Kunsteneiland.................................... p. 213 Kwaksplat.............................................. p. 214 L Lestrange, Valentine en Babe............................ p. 214 Libretto................................................... p. 215 Lustvolle Tiere................................... p. 218

Chiel............................................................ p. 222 M Moe & Nelly......................................... p. 224 Mundus in Dolore........................... p. 225 M.U.T........................................................ p. 228

N Nekrozotar........................................... p. 232 Nona......................................................... p. 238 Nudie....................................................... p. 238 O Oberhausen......................................... p. 239 Oersoep.................................................. p. 244 Ortolaan................................................ p. 245

W Wilmott, John.....................................p. 323 Winnifred............................................. p. 324 Works for Abattoir Fermé...................................................... p. 326 X X van AXE.............................................. p. 331 Xtinct .......................................................p. 332

P Patinage................................................. p. 246 Pé Van Der Slagt............................... p. 250 Pollyana.................................................. p. 251

Y Yell.............................................................. p. 335 You Naughty, Naughty Men.......p. 339 Ysbreker................................................ p. 340

Q Quadoushka........................................ p. 252 Questionnaire.....................................p. 253 Quiet........................................................ p. 256

R Roof Der Sabijnse Clonen................................. p. 272 Rosbief In Een Tube....................... p. 272 Routine.................................................... p. 273 S Schriftuur.............................................p. 276 Shirley..................................................... p. 280 Snark....................................................... p. 282

T Tezcatlipoca........................................ p. 282

ʼt Kruipend Vlees............................. p. 282 To Be......................................................... p. 283

Sven............................................................. p. 296

Inspiratiebronnen ............... p. 298

U Unpublished........................................ p. 312 Ununoctium........................................ p. 313 Uzumaki................................................. p. 313

V Verjaardagspap.................................. p. 315 VHS............................................................ p. 316 Vomitor...................................................p. 323

Z Ziekeliedenstraat............................ p. 340 Zure Zaterdag.................................... p. 345 Zwartgenekte Zwaan, De........... p. 346

Nick............................................................... p. 348 Nawoord Laatbloeier........................................... p. 350 Stef Lernous

voorwoord

| De viceminister-president van de Vlaamse Regering en de minister van Cultuur, Media, Jeugd en Brussel

De schoonheid die wanstaltig is, een goddelijkheid die baadt in decadentie, de angsten van een ziel, de fantasieĂŤn die we niet uitspreken, gevaarlijk mooie vrouwen en lieve verdorven mannen, geheimen achter sluiers

met grote tippen, lang leve de 20ste verjaardag van Abattoir FermĂŠ, met alles van jeugdtheater en bonkige videoclips tot barokke opera en marathonspektakels en wat daartussenin ligt. En nog van dat.

A < p. 8-9 The Black Forest Chainsaw Opera © Birgit Hupfeld

Abattoir Fermé Maja Westerveld 19 augustus 2016, Mechelen

EERSTE REPETITIE THE L.A. PLAY

Iedere voorstelling vraagt om een eigen benadering, maar bij Abattoir Fermé begint vrijwel elk repetitieproces met een week Ontbijt TV. Stef heeft door de jaren heen, zowel op zolder als in zijn hoofd, een bibliotheek vol fascinaties, verhalen, sferen, figuren, culturen, niches, portretten, religies, magiërs en rituelen verzameld uit films, boeken, series, tentoonstellingen, registraties en comic books. In tegenstelling tot wat veel mensen vermoeden, ontstaan de producties niet uit persoonlijke trauma’s, maar uit die collectie. De meest urgente fascinaties staan de komende vijf jaar ingepland, maar omdat het soms moeilijk kiezen is, weet Abattoir Fermé ook wat het de komende tien jaar wil brengen – met uitlopers tot 2036. Ontbijt TV schotelt ons een gecondenseerde samenvatting van die verzameldrift voor. Het heeft nog het meest weg van een begeesterende spreekbeurt waarbij fragmenten, ﬂarden en

beelden in sneltempo aan ons voorbijﬂitsen. Vaak kijken we drieënhalve horrorfilm, afgewisseld met de hoogtepunten van Fringe of The Leftovers, een aﬂevering van First Person van Errol Morris, berichtgeving van MSNBC of artikels uit The Guardian. Soms trakteert Stef ons op een reeks imitaties waarmee hij het eerste uur van een documentaire schetst. We bekijken samen de crux, maar nooit het eind – dat moeten we thuis maar doen. Soms krijgen we Ontbijt TV inclusief goocheltrucs waarbij een pak spelkaarten over de tafel vliegt, soms leren schematische krijttekeningen op de muur ons hoe een sefirot is opgebouwd, of zien we een dwarsdoorsnede van het appartementsgebouw waar hij opgroeide. Wanneer we een tekstvoorstelling maken, lezen we op de eerste dag van de week Ontbijt TV de brochure, waarbij Chiel elke geladen stilte ontheiligt met een goede wind. De ene keer ligt er een vrijwel afgewerkt script op tafel en schaven we de tekst tijdens de repetities bij. Er heerst een opgewonden spanning, niemand mag het script openen, want we beginnen samen te lezen. Het is een opgave om niet stiekem te piepen en we proberen aan de hand van het beeld dat Stef voor het titelblad heeft gemaakt, te achterhalen in welke wereld we terecht zullen komen. De andere keer beginnen we met losse scènes. Dan blijft Stef tot ver in het repetitieproces doorschrijven en ontstaat de definitieve versie aan de hand van het werk op de vloer. Bij de brochures van Alice (2015), A Brief History of Hell (2012) of Gonzo (2018) liggen de eerste en de laatste versie zo ver uit elkaar dat het evengoed

verschillende voorstellingen hadden kunnen zijn. Als we een ‘spektakelvoorstelling’ zoals Apocalypso (2012) of Colossus (2014) maken, waarbij er doorgaans maar twee weken repetitietijd is, slaan we die fase over. In dat geval begint de eerste dag met koﬃe, lezen we de tekst, zoeken de spelers een kostuum uit de stock en staan ze zich een uur later, geschminkt en met de brochure in de hand, door de scènes te bluﬀen.

Dat is de week waarin we ‘nog niet echt hoeven te beginnen’. We laten het materiaal bezinken, fantaseren over hoe de wereld die we gaan creëren eruit kan zien, praten over de mogelijke inhoud van de voorstellingen en drinken liters koﬃe of groene thee. Tine haakt ondertussen een sjaal, Kirsten breit een trui en Chiel deelt biologische nootjes uit of neemt af en toe een yogahouding aan, want naast de scène is er geen gemoedelijker gezelschap

dan dit trio denkbaar. Als er nieuwe gastacteurs meespelen, gebruiken we die tijd om elkaar te leren kennen, om te investeren in een persoonlijke band en in een comfortabele werksfeer. Als er ouwe rotten in het vak meedoen, is dit de tijd om herinneringen op te halen, te praten over hoe het leven nu staat en te plannen wanneer we met z’n allen eens goed gaan eten. Als we boﬀen probeert Laura recepten uit in onze keuken en eten we

als goden. Als we pech hebben, sloﬀen we met lange tanden door de Leopoldstraat, om uit te komen bij de hamburgerkraam aan het station.

Armadillo Het gordeldier. Een soort van reallife-Pokémon die bij gevaar opspringt en zich in een gepantserde bal transformeert. Abattoirs gordeldier valt te aanschouwen in Tourniquet (2007), waar hij aanbeden wordt door een verloren beschaving tijdens een zonsverduistering. Het had productioneel wat voeten in de aarde om het beest door de Belgische douane te krijgen (we importeerden het beestje uit Texas, waar ze massaal aangereden worden). Het heeft de ambtenaren een maand gekost om erachter te komen wat voor beest het nu eigenlijk was en of het ons land binnen mocht.

Chiel van Berkel over

Tine Van den Wyngaert

Heb je het over ‘la Vineyard’, dan heb je het over de diva die Tine Van den Wyngaert niet is. Grande dame. Stond twintig jaar geleden aan de wieg van Abattoirs geboorte. Ze zou de Over-Het-Paard-Getilde-Langst-Spelende-SlachthuisSpeelster moeten zijn. Vedette of niet, Tine laat het niet merken. Gepokt en gemazeld in prille, Spartaanse Abattoirjaren. Looks zitten nog goed. Stemgeluid onaangetast. Eyecatcher van nature. Hypochonder ook. Op en naast de scène. Bulkt van het talent. Maar er is meer. Moeilijk te duiden. De aura van joie de vivre. Kleurrijk. Ginnegappend. Zot wijf. Je zou het vaak vergeten: ze is al een tijdje geen kind meer. Altijd pech met culinaire bestellingen. Gek op proevertjes. Abonnement op Eerste Hulp. Zo breit ze zich een merkwaardige weg door de sleur van de dag. Met of zonder wol. Weinig mensen zo grappig als Tine. En onweerstaanbaar. In om het even welke godvergeten rol. Denk je aan ‘la Vineyard’, dan denk je aan veel, heel veel. Vooral aan dankbaarheid. Voor zoveel jaren Tine.

Bedankt! In de eerste plaats het publiek, zonder wie we nooit bestonden; alle spelers, medewerkers, stagiairs, vrijwilligers en samenwerkende partners van Abattoir Fermé 1999-2019; Leen Laconte, Niels Van Campenhout, Saskia Liénard, Tom Van den Eede, Steven De Laet; Bart Vanvoorden, Ilse Thienpont, Axel Doumen, An De Hondt en iedereen @ kunstencentrum Nona; Beatrice De Keyzer van Lannoo voor haar kalmte en toewijding. het stadsbestuur van Mechelen en in het bijzonder de Dienst Cultuur; het Cultuurcentrum Mechelen, in het bijzonder Koen Leemans en Lies Timperman.

www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Auteurs: Pol Dehert, Stef Lernous, Kirsten Pieters, Chiel van Berkel, Tine Van den Wyngaert, Karel Vanhaesebrouck, Maja Westerveld Redactie: Katrien Hardeman, Nick Kaldunski Grafisch ontwerp: Mario Debaene Als u opmerkingen of vragen heeft, dan kunt u contact nemen met onze redactie: redactiekunst@lannoo.com. © Abattoir Fermé, 2019 © Lannoo Uitgeverij, 2019 D/2019/45/270 – NUR 670 ISBN: 978 94 014 6168 9 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. We hebben ons uiterste best gedaan om alle copyrighthouders te traceren. Als iemand een beeld herkent waar een niet-aangegeven eigendoms- of auteursrecht op rust, vragen we hem of haar contact op te nemen met Uitgeverij Lannoo.