Met de camper door Europa ItaliĂŤ Duitsland
Estland
SOMMAIRE
• Vertaling: Jan Bos, Alexander van Kesteren, Marian van der Ster • Opmaak binnenwerk: Asterisk*, Amsterdam • Opmaak omslag: Keppie & Keppie, Varsenare • Omslagontwerp: Keppie & Keppie, Varsenare • Omslagfoto: Cookelma/iStock • Ontwerp lay-out: Jean-Luc Cannet en Hélène Payelle • Oorspronkelijke titel: L’Europe en Camping-car • Uitgevers: Philippe Orain Lieven Defour • Eindredactie: Hélène Payelle, L’Adé (Parijs) • Redactie: Michel Chaput, Fabienne Darmostoupe, Serge Guillot, Adriana Malgahaes, Andra-Florentina Ostafi, Florence Piquot, Irina Racaru, Tony de Souza, Nicolas Thibaut • Cartografie: Philippe Cannot, Thierry Lemasson, Iulia Daniela Nedelcu • Met dank aan: Maria Gaspar, Philippe Gallet, Agnès Matyja, Michèle Chapuis-Bonfini, Stéphane Tantot, Hervé Dubois © Michelin, 2019 © Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2019 Contactadres De Groene Reisgids Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt degroenereisgids@lannoo.be
De Groene Reisgids Uitgeverij Terra Lannoo bv Postbus 23202 1100 DS Amsterdam Zuidoost degroenereisgids@terralannoo.nl
www.lannoo.com D/2019/45/472 - NUR 512 ISBN 978 94 014 5814 6
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
2
SOMMAIRE
camper
Met de door
Europa
Mobieler en verder dan ooit! Met de camper door Europa: voor velen de manier bij uitstek om Europa te ontdekken! Deze Michelingids bevat routebeschrijvingen voor 75 uitstapjes met de camper en is een handig hulpmiddel bij het reizen door Europa met zijn rijke culturele erfgoed. U vindt er voor iedere bestemming tips, aanbevelingen en recente en onmisbare informatie om van uw reis een onvergetelijke ervaring te maken. Ontdek in alle rust met de camper de Noordkaap, de typisch Andalusische dorpjes, het Roemeense platteland, de Griekse havens, de Poolse bossen, de Belgische stranden, de Oostenrijkse musea, de Duitse route door de Alpen, de Kroatische watervallen, de Sloveense grotten, de Deense eilanden, de Toscaanse kerken, de Engelse kastelen, de Letse festivals enz. Ontdek andere culturen en laat u verrassen door de vele natuurlijke, culturele en gastronomische rijkdommen die Europa te bieden heeft. In deze reisgids vindt u 75 ontdekkingstochten door 25 landen in alle windstreken van Europa, onderverdeeld in 3 grote zones. Wat staat er op het programma? Een praktische schets van ieder land, beschrijvingen van de reisroutes, nuttige tips, een woordenlijst per land, reisroutes van vijf tot vijftien dagen, tussen de 195 km en 2560 km, opgesplitst per dag, een beschrijving van de belangrijkste bezienswaardigheden, een kaart per rondrit, en bij elke route een selectie van tankstations en parkeerplaatsen, campings, goede restaurants en plaatselijke producten. Alles in één gids voor nog meer vrijheid. Goede reis!
3
SOMMAIRE DE LANDEN IN DEZE GIDS ZUID-EUROPA Griekenland Italië Kroatië Portugal ★ ★★
Slovenië Spanje
Reisroutes in
Europa
NOORD-EUROPA België Denemarken Duitsland
GROOT-BRITTANNIË GROO GROOT-BRITTANNI GROOT-B GROOT-BRITTAN NN NIËË
Estland Finland Dublin
Frankrijk Groot-Brittannië
IERLAN IERLAND ERLAND D
Ierland Letland Litouwen Nederland Noorwegen Polen Zweden OOST-EUROPA Duitsland Hongarije Oostenrijk Roemenië Tsjechië 4
Zwitserland
PORTUGA PORTUGAL ORTUGALL Lissabon
Madr
SPANJE
rid
DE LANDEN IN DEZE GIDS
FINLAND
ZWEDEN ZW WEDEN W EDEN
Helsinki
NOORW NOO NOORWEGEN OORWEG EGEN N Oslo
Tallinn
Stockholm
ESTLAND EESST EST STL TLAND TLAN AND ND ND Riga
DENEMARKEN DENEMARK DEN ENEMARKE EMARK EMARKEN RKEN RKEN KEN
LITOUWEN LITOU LITOUW TOUW O WEEN N
Kopenhagen
NEDERLAND NEDERLAND Amsterdam Londen
BELGIË BELG ELG LGIË Parijs
FRANKRIJK Bern ZWITSERLAND
Vilnius
Warschau
Berlijn
POLEN
DUITSLAND DU SL DUITS DUITSL LA AND AN ND
Brussel
LETLAND LEETLAN LE ETTLAN TLA LA AN ND D
Praag
TSJECHIË Wenen
Boedapest
OOSTENRIJK OO O OOST OSST O OST STEN TTENRIJ EN NR R JK RIJ
HONGARIJE HONGA HONG HONGARI ONG NGA ARIJE RIJJE R RI
ROEMENIË Boekarest
SLOVENIË
Zagreb
KROATIË KROATI K KRO KR KROAT ROATIËË ITALIË Rome
GRIEKENLAND GR GR GRIEKEN RIEKEN RIEKENLA KENLA K KENLAN NLAN AND Athene
5
AVANT LE DÉPART VERKLARING VAN DE SYMBOLEN
Campings Categorieën Categories Kategorien
l…h Camping, van zeer comfortabel tot eenvoudig maar voldoende Camping from very comfortable to simple but suitable Komfortabel bis einfach, aber ordentlich
Extra mooie camping Peaceful setting Besonders schöne Lage
l…h Extra mooie camping, qua ligging, kwaliteit en verscheidenheid van de faciliteiten Particularly pleasant setting, quality and range of services available Landschaftlich schöne Lage, gutes und vielfältiges Serviceangebot
Voorzieningen voor campers Facilities for campervans Dienstleistungen für Wohnmobil
¡
M
s Sanizuil voor campers Point for campervans Versorgungsanschluss für Wohnmobil Speciaal arrangement voor campers Special price for campervans Sonderpreis für Wohnmobil
Speciaal voor campers ingerichte plaatsen Sites equipped for campervans Stellplätze für Wohnmobil
Prijzen in € Charges in € Preise in € Dagprijzen Daily charge Tagespreise I€ 5 Per persoon s € 6 Per staanplaats Per person Per pitch Pro Person Platzgebühr =€ 2 Per voertuig ï € 6,50 Voor elektriciteit (per aantal ampères) Per vehicle (4A) For electricity (by number of amperes) Pro Fahrzeug Stromverbrauch (Anzahl der Ampere) All-inprijs Rates included Pauschalgebühren II = Plaats voor 2 personen, inclusief voertuig en elektriciteit s € 25 Pitch for 2 persons including vehicle and electricity ï (10A) Stellplatz für 2 Personen, Fahrzeug und Strom inklusiv
Recreatiemogelijkheden Recreational facilities Freizeitmäglichkeiten
î Fitnessruimte > Fietsverhuur Fitness room Cycle hire Fitnessraum Fahrradverleih ) Sauna p E Tennisveld – Tennishal Sauna Tennis courts open air – covered Sauna Tennisplatz – Hallentenisplatz ê Zwemmen toegestaan O - Zwembad – Overdekt zwembad Bathing allowed Open air – covered swimming pool Baden erlaubt Freibad – Hallenbad $ Waterglijbaan ó Q Watersporten -–Kano/Kajak Water slide Water sports – Canoe/Cajak Wasserrutschbahn Wassersport – Kanu/Kajak B Vissen ë Midgetgolf Fishing Mini golf Angeln Minigolfplatz
14
AVANT LE DÉPART VERKLARING VAN DE SYMBOLEN P Paardrijden Riding Reitzentrum
Faciliteiten Facilities Dienstleistungen
é ´ Toezichthouder die dag en nacht bereikbaar is – Alleen overdag A warden can be contacted 24h/24 – Day security only Eine Aufsichtsperson kann Tag und Nacht bei Bedarf erreicht werden – Nur tagsüber bewacht ö Wasserette Washing machines Waschmaschinen æ è Supermarkt – Levensmiddelenwinkel ò Afhaalmaaltijden Supermarket – Food shop Take away meals Supermarkt – Lebensmitteldeschäft Fertiggerichte zum Mitnehmen ô Bar (met drankvergunning) õ Restaurant, snackbar Bar (serving alcohol) Restaurant, snack-bar Bar mit Alkoholausschank Restaurant, Snack-Bar a Sanitaire voorzieningen voor gehandicapten Sanitary installations for the desabled Sanitäre Einrichtungen für Körperbehinderte
Service- en parkeerplaatsen Voorzieningen voor campers Facilities for camper vans Dienstleistungen für Wohnmobile
ä Drinkwater ï Elektriciteit Drinking water Electricity Trinkwasser Stromanschluss T Lozen van grijs water S Legen chemisch toilet (met draagbare tank) Waste water change Mobil toilet disposal Grauwasserentleerung Entsorgung Mobiltoilette 30 f - 24 uur Aantal plaatsen - maximale parkeertijd - prijs per dag - € 18/dag Number of parks and rates - maximal time Anzahl von den Parkplätzen und Preis - maximale Zeit o Beveiligde parking Secure park Sicheren Parkplätzen
Faciliteiten in de nabije omgeving Facilities in close proximity Dienstleistungen in der Nähe
V Openbaar toilet ö Wasserette Public toilets Laundry – washing machines Öffentliche Toiletten Waschmaschinen õ Restaurant æ Levensmiddelenwinkel Restaurant Food shop Restaurant Lebensmittelgeschäft u Wifi
15
VOOR HET VERTREK
Een camper huren in het buitenland Een camper huren in het buitenland kan een goede, goedkope, praktische en milieuvriendelijke oplossing zijn. U hoeft dan niet kilometers lang te rijden om op uw vakantiebestemming te komen. U kunt bijvoorbeeld ook het vliegtuig of de trein naar het land van bestemming nemen en daar overstappen op de camper die u van tevoren gereserveerd heeft.
Formaliteiten Voor wie een camper wil huren in het buitenland gelden nagenoeg dezelfde formaliteiten als in Nederland en België:
Een rijbewijs op uw naam, minimaal 1 jaar in bezit Een geldig paspoort of identiteitskaart Een internationale pinpas of creditcard De minimumleeftijd om te mogen huren verschilt per land en ligt tussen de 21 en 25 jaar. U moet minimaal 1 jaar in het bezit zijn van een rijbewijs. Sommige verhuurders rekenen extra kosten voor bestuurders onder de 25 jaar.
Tips Prijzen De verhuurprijzen verschillen al naargelang het land en het type voertuig. Reken bijvoorbeeld voor Spanje op een bedrag tussen de € 1000 en 1500 voor een huurtermijn van 10 dagen voor 4 personen. Het aantal kilometers is vaak onbeperkt en de verzekeringen zijn bij de prijs inbegrepen.
Let op de verschillende extra’s Vergelijk de tarieven, extra’s en verzekeringen. Sommige voorzieningen worden als extra gezien: kinderstoel, navigatiesysteem, campingtafel en -stoelen, airco, fiets, benodigdheden (vaatwerk, beddengoed, enz.).
18
Verzekeringen De verplichte WAM-verzekering is over het algemeen bij de huurprijs inbegrepen. U kunt eventueel aanvullend een cascoverzekering (al dan niet met afkoop eigen risico) en diefstalverzekering afsluiten. Controleer op de achterkant van uw groene kaart voor welke landen u verzekerd bent.
Websites www.campingcar-online.com/en/ – Partner van onder andere Avis. Informatie over het huren van campers in Italië, Sardinië, Spanje, Portugal, Schotland, Ierland, Engeland, Zweden, Noorwegen, Finland en Griekenland. Een Frans- en Engelstalige website met heel veel informatie. www.travelhome.nl – Informatie over het huren van een camper wereldwijd. Travelhome is verschillende keren beloond met de Zoover Award voor de beste gespecialiseerde reisorganisatie. www.camptoo.com/hire/motorhome – Voor wie een camper rechtstreeks bij een particulier wil huren. www.globalcarrent.com – Degelijke Engelstalige site voor wie een camper bij een verhuurbedrijf wil huren. Wereldwijd georiënteerd.
VOOR HET VERTREK
De zee oversteken met een veerboot Reserveren Beschrijving van de camper Let op wanneer u een reservering maakt voor de overtocht. Het begrip camper verschilt per organisatie (lengte en hoogte). Beschrijf het voertuig goed, sommige organisaties kunnen u, bij gebrek aan plaats, weigeren bij het inschepen wanneer u zich heeft vergist bij het invullen van de gegevens. Beschrijf alle voorwerpen die extra plaats innemen (fietsen achter op de camper, bagagerek op de auto).
Bergruim of autodek? Sommige maatschappijen hebben twee mogelijkheden voor de oversteek. Camper in het bergruim: u brengt de nacht door in een hut. Camper op het autodek: u kunt in uw voertuig overnachten en bespaart u de kosten van een hut.
Voorzorgsmaatregel Denk om het functioneren van de koelkast van uw voertuig: tijdens de oversteek moeten de gasflessen afgesloten zijn. De veerbootmaatschappijen zorgen voor een elektrische aansluiting (zorg dat u een verlengsnoer hebt dat lang genoeg is voor aansluiting aan de palen van 230 volt). U kunt ook een koelkast huren aan boord.
Agentschappen en maatschappijen Agentschappen Er zijn agentschappen die bemiddelen in veerboot overtochten, ook voor campers: Direct Ferries: www.directferries.nl – heel Europa. Viamare: www.viamare.com – Middellandse Zeegebied en Noord-Europa.
Veerbootmaatschappijen U kunt ook rechtstreeks bij de veerbootmaatschappijen reserveren: www.anek.gr www.brittany-ferries.co.uk www.carontetourist.it www.mobylines.nl www.jadrolinija.hr www.poferries.com www.tallinksilja.com www.vikingline.com
Overtochten Voor sommige routes in deze gids is het noodzakelijk een oversteek te maken met de veerboot. Italië-Sardinië: van Livorno naar Olbia, met Moby Lines (zie route 19, blz. 130). Italië-Sicilië: van Calabrië naar Messina, met Caronte (zie route 21, blz. 138). Kroatische eilanden: van Drvenik naar het eiland Hvar, met Jadrolinija (zie route 25, blz. 154). Griekse eilanden: van Igoumenitsa naar Korfoe, verschillende maatschappijen, te reserveren via Direct Ferries (zie route 27, blz. 162). Griekse vasteland-Kreta: van Piraeus naar Heraklion, met Anek Line via Direct Ferries (zie route 29, blz. 170). Frankrijk-Groot-Brittannië: van Calais naar Dover, met P&O Ferries, of van Roscoff naar Plymouth, met Brittany Ferries (zie route 30, blz. 176). Groot-Brittannië-Ierland: van Liverpool naar Dublin, met P&O Ferries (zie route 37, blz. 204). Finland-Estland: van Helsinki naar Tallinn, met Tallink Silja en Viking Line (zie route 50, blz. 256).
19
24
Op reis in Noorwegen cookelma / iStock
DE LANDEN IN DEZE GIDS
25
KavalenkavaVolha / iStock
België
Brugge
Praktische informatie Verplichte documenten Roze rijbewijs van de EU Internationaal rijbewijs (alleen aanbevolen) Inschrijvingsbewijs van het voertuig of huurovereenkomst Nationaal kentekenbewijs Verzekeringsdocumenten (groene kaart) Paspoort (alleen aanbevolen) Volmacht als u een auto van derden gebruikt
Wetgeving Maximaal toegestaan alcoholgehalte in het bloed: 0,5 promille Aangepaste en goedgekeurde kinderzitjes verplicht tot 1,35 m Minimumleeftijd bestuurder: 18 jaar Veiligheidsgordel verplicht, zowel voor- als achterin Gemotoriseerde tweewielers moeten zowel overdag als ’s nachts met dimlicht rijden Spijkerbanden beperkt toegestaan tussen 1 november en 31 maart Gevarendriehoek verplicht Eerstehulpkit verplicht Brandblusser verplicht Fluorescerend veiligheidshesje verplicht
Lokale naam: België / Belgique Hoofdstad: Brussel / Bruxelles Oppervlakte: 30.527 km2 Aantal inwoners: 11,7 miljoen Munteenheid: euro Toegestane maximumsnelheid Binnen de bebouwde kom: 50 km/u Op andere wegen: 90 km/u Op wegen met gescheiden rijbanen: 120 km/u Op autosnelwegen: 120 km/u Bij regen liggen de maximumsnelheden lager..
Informatie In België is het verboden langer dan 24 uur ononderbroken op de openbare weg te parkeren De autosnelwegen zijn gratis. Er zijn echter maar heel weinig stopplaatsen langs de autosnelwegen.
Telefoneren Naar België: toets het landennummer 0032 in + het netnummer zonder de eerste 0 + het abonneenummer. Ter plaatse: Noodnummer alle hulpdiensten: 112.
Woordenlijst Raadpleeg voor Wallonië de woordenlijst van Frankrijk.
26
Denemarken
Praktische informatie Verplichte documenten Roze rijbewijs van de EU Internationaal rijbewijs (alleen aanbevolen) Inschrijvingsbewijs van het voertuig of huurovereenkomst Nationaal kentekenbewijs Verzekeringsdocumenten (groene kaart) Paspoort (alleen aanbevolen) Volmacht als u een auto van derden gebruikt
Wetgeving Maximaal toegestaan alcoholgehalte in het bloed: 0,5 promille Aangepaste en goedgekeurde kinderzitjes verplicht tot 3 jaar en 1,35 m Minimumleeftijd bestuurder: 18 jaar Veiligheidsgordel verplicht, zowel voor- als achterin Tweewielers: bestuurder en passagier moeten verplicht een helm dragen Dimlicht het hele jaar door overdag en ’s avonds verplicht Spijkerbanden beperkt toegestaan tussen 1 november en 15 april Gevarendriehoek verplicht Eerstehulpkit aanbevolen Brandblusser aanbevolen Fluorescerend veiligheidshesje aanbevolen
Lokale naam: Danmark Hoofdstad: Kopenhagen Oppervlakte: 43.098 km2 Aantal inwoners: 5,8 miljoen Munteenheid: Deense kroon (€ 1 = DKK 7,46 )
Toegestane maximumsnelheid Binnen de bebouwde kom: 50 km/u Op andere wegen: 80 km/u Op autosnelwegen: 130 km/u Bij regen liggen de maximumsnelheden lager..
Opgelet, fietsers! Binnen de bebouwde kom hebben fietsers op kruispunten voorrang.
Telefoneren Naar Denemarken: toets het landennummer 0045 in + het netnummer zonder de eerste 0 + het abonneenummer. Ter plaatse: Noodnummer alle hulpdiensten: 112.
Woordenlijst Veel gebruikt Ja Ja / Nee Nej / Goedendag Goddag / Goedenavond Godaften / Hallo Hej / Tot ziens Farvel / Alstublieft Vær så god / (Heel erg) bedankt (Mange) tak / Neemt u me niet kwalijk Undskyld / Gezondheid Skål !/ Eten Spise / Drinken Drikke / Toiletten Toalett Richtingaanwijzingen & vervoer Rechtsaf Til højre / Linksaf Til venstre / Ingang Indgang / Uitgang Udgang / Autosnelweg Motorvej / Weg Vej / Stad By / Bezinestation Tankstation / Bezine Benzin
Eerste kennismaking Ik wil graag… Jeg Stad ønske… / Ik begrijp het niet Jeg forstår ikke / Hoeveel kost dat? Hvor meget koster det? Noodgevallen Help! Hjælp! / Ziekenhuis Sygehus / Politie Politi
27
GROOT-BRITTANNIË
Route 34
Het zachte zuiden van Schotland
Dag 1 Na een bezoek aan Edinburgh (zie route 35) verlaat u de stad en volgt u de mooie A198 langs de kust. Via de leuke havenstad North Berwick rijdt u naar Tantallon Castle, een indrukwekkende burcht van rode zandsteen, die tegen de kliffen is aangebouwd. Ga door naar Dunbar en zijn stenen haven. Neem de A1 en dan de A1107 voor een heel mooie rit. Vanuit het vissersstadje Saint Abbs is het leuk wandelen in het natuurreservaat, dat bekendstaat om zijn kliffen, stranden, ontelbare vogels en betoverende panorama’s. Dag 2 Over de pittoreske A6105 en A6089 bereikt u het classicistische Mellerstain. Bezoek vervolgens in Kelso het grote Floors Castle, waar de film Greystoke werd gedraaid. De A699 leidt daarna naar de mooie ruïnes van Dryburgh Abbey, en naar Melrose. In de schaduw van de drie toppen van de Eildons ligt Melrose rond de ruïnes van de abdij, midden in het Tweeddal. Op een van de trappen van het gebouw, dat in 1136 door monniken van de cisterciënzerorde werd gesticht, staat de inscriptie: ‘Be Halde to ye hende’ (‘Houd in gedachten het einde, uw redding’). Dit werd het motto van de stad. Deze plek wordt in de zomer druk bezocht en is een goede uitvalsbasis voor de verkenning van het omliggende platteland.
192
jacquesvandinreren / iStock
Vertrek: Edinburgh 7 dagen - 660 km
De kapel van Rosslyn, in Roslin, even buiten Edinburgh
Dag 3 Neem vanuit Melrose de A68 naar Jedburgh, met zijn hooggelegen 12de-eeuwse abdij en enkele andere interessante gebouwen. Rijd langs de Engelse ‘grens’ over de mooie weggetjes van Liddesdale. Volg de borden naar Hermitage Castle, een fotogenieke, kleine middeleeuwse burcht, omgeven door heidelandschap. De rit gaat dan naar Langholm en vervolgens naar Lockerbie. Boven deze laatste stad hangt nog altijd de donkere herinnering aan de aanslag op 21 december 1988, waarbij een Boeing 747 boven Lockerbie ontplofte. Wie tijd overheeft, kan een uitstapje maken naar Eskdalemuir en zijn verrassende Tibetaanse tempel. Na aankomst in Dumfries kunt u de dag afronden met een rit naar Caerlaverock Castle, met een driehoekig grondplan.
Dag 4 Dumfries is een drukke stad aan de oevers van de Nith, niet ver van de monding van de stroom, en was lange tijd de grootste agglomeratie in het zuidwesten van Schotland. Het is een actief toeristisch centrum en een goede uitvalsbasis om de omgeving te verkennen. Landbouw blijft de hoofdactiviteit van Dumfries, ondanks een inspanning om meer industriële en administratieve activiteiten te ontwikkelen. De stad heeft belangrijke historische banden met de nationale dichter Robert Burns, die er gedurende de laatste vijf jaar van zijn leven douaneofficier was. Breng zeker een bezoekje aan Midsteeple, Burns House en Dumfries Museum, dat een mooi uitzicht biedt op de stad. Dag 5 Verlaat Dumfries via de A710 naar Sweetheart Abbey, waar u mooie
0
30 km
Het zachte zuiden van Schotland
193
Adressen route 34
GROOT-BRITTANNIË ruïnes van roze natuursteen wachten. Volg de weg naar Dalbeattie. Wie van natuur houdt, kan vandaar Threave Gardens (bloemen, bos) bezoeken. Liefhebbers van oude gebouwen zullen liever naar Castle Douglas gaan. Pauzeer in het kleine stadje Kirkcudbright. Het plaatsje lokt heel wat kunstenaars, aangetrokken door het milde klimaat van de zogenoemde ‘Schotse Rivièra’. Rijd door naar Wigtown, een stadje dat bekend is om zijn vele boekhandels. Dag 6 Vanaf hier hebt u twee mogelijkheden (die elkaar ook kunnen aanvullen): óf u rijdt door naar het uiteinde van de Rhinss of Galloway om bij Mull of Galloway te genieten van de mooie landschappen, óf u zet koers naar Newton Stuart, de toegangspoort tot het grootste woud van Groot-Brittannië, het Galloway Forest Park, op een van de mooiste plekken van de zuidelijke Uplands, met beboste heuvels en bergen, me-
ren en rivieren. In het park zijn talrijke activiteiten mogelijk (bergbeklimmen, vissen, kamperen, zwemmen). Het park wordt bevolkt door heel wat wilde dieren, die geregeld uw pad kruisen tijdens een wandeling of fietstocht door de streek. Overnacht in Stranraer. Dag 7 Neem vanuit New Galloway de A702 naar Drumlanrig Castle. Het spectaculaire silhouet van het kasteel tekent zich af in een schitterende omgeving. Dezelfde weg leidt naar New Lanark, een aardig dorp dat beschermd wordt door Unesco. Voor u terugkeert naar Edinburgh kunt u nog even een stop maken in Peebles, beroemd om zijn betoverende omgeving en het kasteel Traquair House. Ook Rosslyn Chapel is de moeite waard. Dit 15de-eeuwse hoogstandje van fijne beeldhouwkunst werd beroemd door de Da Vinci Code.
Y Toeristenbureau North Berwick
School Rd., North Berwick Library t 01620 820 700 - www. northberwick.co.uk - ma en vr. 9.00-17.00, di en do 9.00-19.00, wo 10.00-17.00, za 10.00-16.00 u - zo gesl. Telefoneren naar GrootBrittannië: 00 44 + netnummer zonder de eerste 0 + abonneenummer Voor meer informatie: Michelinkaart nr. 503 De Groene Reisgids Schotland
194
hCampings Ecclefechan iHoddom Castle Caravan Park Hoddom, Nr Lockerbie v 01576 300251 www.hoddomcastle.co.uk Eind maart-eind okt. 11 ha (76 staanpl.) Tarief: (2018) € 30,62 II = ' ï (10A) ¡ zelfgebouwde sanizuil Recreatie: > p ë B, barbecue Faciliteiten: ô õu ö è ò GPS: W 3.32311 N 55.04452
Edinburgh iMortonhall Caravan & Camping Park 38 Mortonhall Gate, Frogston Road v 01316 641533 www.meadowhead.co.uk - Permanent 9 ha (320 staanpl.) Tarief: (2018) € 37,31 II = ' ï (6A) ¡ zelfgebouwde sanizuil Recreatie: golfterrein Faciliteiten: ô õu ö è GPS: W 3.18027 N 55.90303
Gretna hBraids Caravan Park
Annan Road - v 01461 337409 www.thebraidscaravanpark.co.uk Permanent - 4,5 ha (96 staanpl.) ¡ zelfgebouwde sanizuil Recreatie: ê(strand) B, barbecue Faciliteiten: u ö R Dicht bij het centrum (500 m). GPS: W 3.07342 N 54.99625
Kelso hKirkfield Caravan Park Grafton Road - Town Yetholm v 077 91 291956 www.kirkfieldcaravanpark.co.uk april-okt. (15 staanpl.) Tarief: (2018) € 20,98 II = ' ï (10A) ¡ sanizuil Faciliteiten: æ GPS: W 2.28526 N 55.54652
Het zachte zuiden van Schotland Kirkcudbright hSilvercraigs Caravan and Camping Site Silvercraigs Road v 078 24 528482 www.silvercraigscaravanpark.co.uk Begin maart-eind okt. 1,32 ha (56 staanpl.) Tarief: (2018) € 22,68 II = ' ï (6A) ¡ zelfgebouwde sanizuil Recreatie: ë, golfterrein, barbecue Faciliteiten: u ö è GPS: W 4.04342 N 54.837
Parton iLoch Ken Holiday Park
Castle Douglas - v 01644 470282 www.lochkenholidaypark.co.uk Permanent - 4 ha (100 staanpl.) Tarief: (2018) € 29,49 II = ' ï (10A) ¡ zelfgebouwde sanizuil Recreatie: > ê( waterpartij) B ó Faciliteiten: u ö è ò GPS: W 4.05623 N 55.01017
Stranraer hAird Donald Caravan Park
London Road - v 01776 702025 www.aird-donald.com - Permanent 5 ha (75 staanpl.) Tarief: s € 23,82 ï (10A) ¡ zelfgebouwde sanizuil Recreatie: p ë ê(strand) Faciliteiten: u ö GPS: W 5.00626 N 54.90108
Aanbevolen Dumfries õ Bruno’s Italian Restaurant –
3 Balmoral Rd - t 01387 255 757 - www.brunosrestaurant.co.uk - õ - gesl. di - vanaf 17.30 u - menu’s £ 14,50/33 à la carte £ 11/25. Dit Italiaanse restau rant heeft een goedgevulde kaart en menu’s met 2 of 3 gerechten voor voordelige prijzen.
Dunbar õ Food Hamper – 124 High St -
t 01368 865 152 - www. thefoodhamper.co.uk - 8.00-16.00 u minder dan £ 10. Een delicatessenwinkel met soep, salades, quiches en sandwiches. õ The Creel Restaurant – The Harbour, 25 Lamer St - t 01368 863 279 - w ww.creelrestaurant.co.uk 12.00-14.00, 18.30-21.00, wo 18.30-21.00, zo 12.00-14.00 u - gesl. ma en di lunchmenu’s £ 18/21 - menu £ 26/29. Bistro in de oude haven. De nadruk ligt op vis.
Edinburgh Zie ook de vorige route. õ The Grain Store – 30 Victoria St, op de bovenverdieping - t 0131 225 7635 w ww.grainstore-restaurant.co.uk 12.00-14.30, 18.00-21.45, zo 12.00-14.30, 18.00-21.30 u - lunchmenu’s £ 14/16 gerechten £ 18/32. Een landelijke sfeer en eetruimten met zwartgerookte stenen gewelven. Typisch Schotse gerechten, waaronder klassiekers als rundvlees van het Angusras uit Aberdeen en voorgerechten met zeevruchten. õ The Dogs – 110 Hanover St - t 0131 220 1208 - www.thedogsonline.co.uk 12.00-14.30, 18.00-22.00 u, za, zo 12.0016.00, 18.00-22.00 u - gesl. 1 jan. en 25 dec. - gerechten £ 15/30. Een restau rant op de eerste verdieping van een georgiaans huis met een moderne inrichting en op de kaart eigentijdse gerechten op basis van Engels en Schotse producten. Vooral veel vlees en vis.
Kelso f Caroline’s Coffee Shop & Tea Room – 45 Horsemarket t 01573 226996 - 8.30-17.00 u - zo alleen in de zomer open - gerechten £ 7/10. Deze café-tearoom in het centrum serveert ook snacks.
Kirkcudbright õ Harbour Lights – 32 St Cuthbert St. - t 07565 556226 - 10.00-20.00 u (16.00 u in de winter) - £ 7. In deze cafébistro-galerie midden in Kirkcudbright werkt men met verse, lokale producten.
Lanark õ Crown Tavern – 17 Hope St t 0155 664 639 - w ww.crown-tavern. com - 12.00-14.00, 17.00-21.00, za, zo 12.00-16.00, 17.00-21.30 u - gerechten £ 6/25. In deze herberg, die typisch is voor de kleinere Schotse steden, komt men meer voor het interieur (overal kamerbreed tapijt en gevernist hout) dan voor de gerechten. Gelegen in de mooiste straat van Lanark.
Melrose õ The Hoebridge Inn –
Gattonside, 4 km ten noorden van Melrose - t 01896 823 082 - w ww. thehoebridgeinn.com - 17.30-21.30 u gesl. zo-di - gerechten £ 17/23. In dit restaurant, omgeven door een tuin, komt men voor de traditionele gerechten (zeevruchten, rund en lam).
Peebles f The Horseshoe – Edinburgh Rd Eddleston (7,5 km ten noorden van Peebles) - t 01721 730225 www.horseshoeinn.co.uk - õ lunchformules £ 8,95/11,95 - gerechten £ 10,95/29. In deze voormalige herberg langs de weg zijn nu een restaurant en een bar gevestigd. Het restaurant biedt een ruim aanbod aan salades, vlees, vis en originele gerechten met een hoofdrol voor lokale producten. Ook interessante lunchformules.
195
GROOT-BRITTANNIË
Route 35
De belangrijkste steden van Schotland
Dag 1 en 2 De romantische Schotse hoofdstad, die beschouwd wordt als de mooiste stad van Groot-Brittannië (voor of net na Londen?), lokt meer en meer toeristen. U zult dus niet alleen zijn wanneer u uw bezoek in Edinburgh start bij de beroemde burcht, die boven de stad ligt (een indrukwekkend panorama!). Daal af naar de ‘begane grond’ en wandel door High Street (of Royal Mile). Dit plaatje is vaak te zien op ansichtkaarten. Maak een tussenstop bij de Saint Giles Cathedral met haar mooie stenen gewelven. Rond de kerk staan de imposante gebouwen van het Parliament House. Verder oostwaarts ligt Huntly House. In de met houtwerk versierde zalen wordt de geschiedenis van de stad uit de doeken gedaan. Wat een contrast met het uiterst moderne en controversiële Scottish Parliament, een ontwerp van Miralles! Aan het eind van de Royal Mile staat het grote Palace of Holyroodhouse. Bij mooi weer loont het de moeite om naar Arthur’s Seat te klimmen. Hier kunt u genieten van het panorama (360°!), de burcht inbegrepen. Begin de volgende dag op de Grassmarket. Rond dit mooie plein liggen oude straatjes en luxeboetiekjes. Het Museum of Scotland is vlakbij. Als u de Royal Mile oversteekt, kunt u in de National Gallery de doeken van grote meesters bewonderen. Wandel daarna door de fraai ontworpen georgiaanse wijk New Town. Leith,
196
M. Rellini / Sime / Photononstop
Vertrek: Edinburgh 8 dagen - 370 km
De Princes Street Gardens in Edinburgh
de haven waar het koninklijke jacht Brittannia aangemeerd ligt, is een aangename afsluiting van deze dag. In de gerenoveerde pakhuizen zijn leuke restaurants gevestigd.
leidt vervolgens naar Loch Leven en zijn fotogenieke ruïnes op een eiland. Hierna voert de M90 u naar Perth, dat drie eeuwen lang de Schotse hoofdstad was. Bezoek Scone Palace, een belangrijke historische bezienswaardigheid buiten de stad.
Dag 3 Neem de M9 naar Stirling, maar vergeet niet een kleine omweg te maken om de ongelofelijke, roterende bootlift Falkirk Wheel te bewonderen. Bezoek vervolgens Stirling met zijn hooggelegen burcht vol geschiedenis en het monument voor de nationale held Wallace. Rijd even heen en terug naar Dunblane voor de schitterende kathedraal.
Dag 5 Neem de A9 naar het charmante plaatsje Dunkeld, ooit de zetel van de kerkelijke macht. Daarna gaat het richting Kirriemiuir, de stad van de geestelijke vader van Peter Pan, en vervolgens Forfar, ooit de hoofdstad van de Picten, om er het mooie spookkasteel van Glamis te bezoeken.
Dag 4 De A91 leidt naar Dollar en het sombere Castle Campbell, dat tussen de varens ligt. Bij mooi weer kunt u genieten van panorama’s en schitterende wandelingen. Dezelfde weg
Dag 6 Dundee is het centrum van de jute en de jam (er zijn recepten teruggevonden die dateren uit de 16de eeuw). In de stad vindt u twee boeiende musea: Discovery Point (over de
0
30 km
De belangrijkste steden van Schotland
197
ROUTES VAN WEST NAAR OOST EN VICE VERSA
285