Issuu

Welkom in Warschau

Toren van het Koninklijk Slot in de Oude Stad © artzmey/iStock

AANKOMST IN WARSCHAU 3 WAT U NIET MAG MISSEN 4 HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN 6 WARSCHAU IN 3 DAGEN 8

De skyline van de Poolse hoofdstad wordt getekend door wolkenkrabbers zoals de Złota 44 en het Paleis van Cultuur en Wetenschap. © marchello74/iStock

AANKOMST IN WARSCHAU

AANKOMST IN WARSCHAU Met het vliegtuig Luchthaven Frédéric-Chopin (Port Lotniczy im. Fryderyka Chopina) –

10 km ten zuidwesten van het centrum - Ul. Żwirki i Wigury 1 - t 22 650 42 20 - www.lotnisko-chopina.pl. Het grootste deel van de vluchten komt hier aan, waaronder de prijsvechter Wizz Air. Luchthaven Warschau-Modlin – 35 km ten noordwesten van het centrum - Ul. Gen. Wiktora Thommee 1A t 22 315 18 80 - modlinairport.pl. Onder meer voor vluchten van Ryanair.

Vanaf de luchthaven Frédéric-Chopin

Bus – Tussen 5.00 u en 23.00 u - reistijd 25 min. - tickets in het ZTM-kantoor, in krantenkiosken, aan automaten 4,40 PLN. Bus 175 rijdt naar het centrum, het Centraal Station, de Koninklijke Route en de Oude Stad. Bus 188

OPENBAAR VERVOER ZTM – www.ztm.waw.pl. Tram-, bus- en metronet. Prijs – enkeltje (bilet jednorazowy: 4,40 PLN), 75 min. geldig; ticket 24 uur (bilet dobowy: 15 PLN) of 72 uur (bilet 3: 57 PLN), vanaf de eerste ontwaarding geldig op alle openbaar vervoer; weekendticket (bilet weekendowy: 24 PLN), geldig van vr. 19.00 u tot ma. 8.00 u op alle openbaar vervoer. T blz. 18.

gaat naar Praga. Bus 32 rijdt de hele nacht vanaf het Centraal Station. Trein – Tussen 6.00 u en 23.00 u - reistijd 25 min. - 4,40 PLN. Halte Warszawa Srodmiescie of Warsawa Centralna voor het centrum. Taxi – Reistijd 20-30 min. - 50/70 PLN voor een rit naar het centrum. Let op: weiger chauffeurs die mondeling hun diensten aanbieden bij de luchthaven. Die zijn illegaal, duur en onverzekerd.

Vanaf de luchthaven Modlin

Trein – www.mazowieckie.com.pl reistijd 1 uur - 15 PLN (met pendeldienst naar het station) - verbinding met de Chopinluchthaven via het Centraal Station van Warschau. Modlinbus – www.modlinbus.com frequentie volgens de aankomsten reistijd 40 min. - vanaf 9 PLN. Verbinding naar het Paleis van Cultuur en Wetenschappen. Taxi – Reistijd 35-40 min. - 120/200 PLN.

Met de trein Centraal Station (Dworzec PKP Warszawa Centralna) – Al. Jerozolimskie 54 (ondergrondse toegang langs de laan) - t 22 474 50 19. In de buurt van het Paleis van Cultuur en Wetenschappen.

Met de bus Busstation West (Dworzec PKS Warszawa Zachodnia) – Al. Jerozolimskie 144. Bus 127 en bus 158 rijden naar het centrum.

on r a Le hille Sc

ka Nis

Świętoje

Orla

na Granicz

ka ows załk Mars a Zieln

Jana

Ciepła

ów

n Jas a

9 17 lna hmie

a iech Wojc kiego 3 Górs 6 a ieln 15 Chm 13

Mazowiecka

Nowy Świat

cka Ware

a ad n

x Smol

Kr uc z

ko ws

So l

eż

yb rz

ki e

m Ta

Warszawa 5 Powiśle aja 3M Aleja olna

Tamka

Dy na s

o ź na

o Lip

1 wa

sta Gę

ro wa To

Warszawa Wileńska

Dworzec Wileński

27 Plac Weteranów Flo o riańska eg 1863 ski a tow w po o szo ł l i K O rze o Ok eg a ac an Ign te f S za ię d Raszyńska Ks

a uald Rom utta g Trau

7 ro w a Ka x

ska Bednar

sza Tadeu o ieg Czack

to Świę

krzysk

zd Nowy Zj a Wronia Rynek Mariensztacki

l ie

Jasn

st Mo

W yb

Powiśle

3 Aleja Maja

eż

i Św

So lec

ck 9

ja Ale

a sk

to łos

leń Wi

Bia

zeciń ski e

ki ys krz ęto

Sz c

2 śl

a Ślisk

sk lew Kró

zb ow a

ale x

ki ws ro ziana ąbied -DM a o n zia sk Mied t Ślą s Mo

szo

lta

QUARTIER DES ARTISTES

r to Be

a rlein Hee ama ya Willi Lindle

L eo

sk Pań

ier

tu Ra

sa Tytu go skie

łubiń Cha

a br

ca Pere Rondo ONZ Lejba h ak a

Bu ga ów j a W3alic y Żelazn 2 4

o M

wa sto

ła Paw

p To

o Bagn Świętokrzyska yska tokrz Świę

Ciepła

Jana

4 7

ii Emil

r Plate

fater Pla zela iiJó P Emil

rda

Koszy

a Tw

onia Ant ziego az Cor

r sk

z Żela

ła Bia

je ięto

a on r a Le hille Sc

Marsz ałko

wska ybo

Św

a ńsk ka leja 2 isz A nc Ciepła Fra

6 4

Park im. R. Traugutta na Granicz n Sa na ma Ro

Zieln

M ar

ia Koz

Grz

sk Mirow Plac

raln kto Ele

Arsenał

Ogród Krasińskich

e aW

w dó ne

Bo n

sk a tor

ska ży ń pie

ik nw

rska

Orla

p Wi o

a Prost

sk ie

w Marsz ałko

K rajew

a arn

zk ius śc

alna ochm

De Oude Stadsmarktaa Vouwkaart C3 - T blz. 37 Aleja

ści rn o lida So

fa ła

b Do

a raln kto Ele a łodn

d gro

ła Paw

Sta w ki

Orla

a ipk i ocz l Sm owo N

Paw

k sk a ie

rna ko

wicz niele

cka lan Inf

Dworzec Gdański

Park im. J. Kusocińskiego

Warszawa Gdańska

Arsenał

o k arda

lip

wo No

a ieln Dz

onia Ant ziego az Cor

a ieln Dz

ści no

olip

aln

r kto Ele

olid

A le

ia Żytn

olip

w No

dz yp a a rk o

r lida So

ści

o arn

ja Ale

ja S

w No

Orla

k ie

Ta rg

ow a

Stadion

Sokola

Aleja

cia go ie t Księ Mos iatowsk on fa P e z ó J

ra Ond

o eg a ni icz to w An ckie a M

jo Ki

ka ws

szka

sk sk a kow kow Ząb Ząb

ck a sto ało

eń Wil

ar Sk

b Jaku

Warszawa Stadion

sk i

Dłu ga

a Ślisk na Sien

ski Mirow

Plac 6

a raln kto Ele dna Chło

eoana oLw ro d Og Schillera

a dow

ro d Og

wska ybo

dna

o Bagn Świętokrzyska ska krzy wsk a

Iccha

Grz

to Świę

rda a Tw

a sk Pań

a erecRondo ONZ jba P ka Le

o Grzyb

Złota 7

a Ślisk na Sien

ta Pros ka Pańs

a ŁGurck odz

Warszaw Śródmieś Warszawa Centralna

Złota

na Sien

Aleja

Wawelska

g o Now 13 6

a ieln Chm

da ar Tw

k ie s olim z Jero

Aleje

Warszawa Ochota

a Leszow

ka Fińs

a Hoż

zk a

grod

o Now

Warszawa Śródmieście WKD

rna Sreb

Dł a ug a hmaln Kroc

Chło Ogro

Koszykowa

ło Bia

w ze ys

cka

K aw

a Lu sk bels k

Ba Pi Ka 4

Rondo 3 N Waszyngtona

Se re

À cha ci-des numé détac Retro guide

NOS

Aleja E

B Jos

Warsza Wscho

ka yńs ęcz

dl Sie

dl ień dz Niepo

k rsa a Ko

Czeska

ka o ws

sto

o Gr

sk a

atu sz o w a 11 Lis to

Nowowiejska

Julian a Niem U rsyna cew icza

Filtrowa

Kę pn a

Filtrowa

owa n Pla ty

w lejo Ko

Ja n a Dantyszka

ow Lesz

k rasz

ska o reg Bato

II Ni e

ka elic

ca ła

że rze

s ow

iń zec

kieg o

ta osta Pros Pr ska Pań

Het Museum van de GeschiedenisMikoełarnjaika Kop bra sk a ań Poolse Joden-POLINaaa Do van mde r Fu y Vouwkaart A3 - T blz. 63 ia S ow w Bro

Szc

12 13 14

10 O 11 Ta

5 U lli Ga 6 La a Lips7k R 8 zOt ey Be9r Tr

17 18

15 16

ska Pose l

o ws

Po a lier Mo

ius śc Ko

St Ja efan rac a za

3 yb

b Wy że rz e

Ba Gr Ch Zg D B Iz

c Fran

Lu d

Wawelska

ef a Józ Sokola

ko la

w Pi W

Wałowa Generała a Władysław Andersa

Krowia

sza rda

rsk ate ifr

S iw ca

sn Ci a

O nd

Wo ło

miń

Park im. J. Piłsudskiego -

zym iń R ad

ick a n Rokit

la zo

ki e

Miecznikowa

o B rz

Lubelska

ź Ko ńs da eG

niec Ziele Aleja

js k a

Bo De Slag bij Grunwald van Jan Matejko go ka (1878) in het Nationaal Museumaaa wi a Al Lud n hof w o id e Daw Vouwkaart D5 - T blz. 48 Zam

ka at e r s nifr St ara

s ień

cka

b Wy ż rz e

n Pa k ńs

Gró je

llo gie

zyń sk a

yms

Br a

Stefana Banacha

Onze favoriete ‘mooiste plekjes’ Sprzeczna sk ze

Tar c

rocz Zak

Twa r

ak i Ryb Samb o rsk a

Jana ńskiego iora J ez

k ie

Twa r

sz gu a ow

ska

Het Paleis Hvan Cultuur en Wetenschappenaaa eże br z Wy Vouwkaart C5 - T blz. 54 els

w rko

ws k i ego yńsk a

4 a rg Ta

ia n o

a ręck

Rasz

sk l oń

rg Ta

Ludwika Krzywick iego

za o Niep

z eus Tad

Żw irki i Wigury

o w a kó usz kieg n Ja ows zk s o Gr

Niepodległości

Ja l gie

WAT U NIET MAG MISSEN Czubatki

Sędziowska Aleja

ck a pa no Ko

WELKOM IN WARSCHAU

icka K atow ka iec ro w Dąb ie ł M Wa

ska ślar Wio Wi

Plac

grod

Filtrowa

J ul io Wiśn

Kazim

8 ierzo

a Brun iana Świętego wsk a

a yńsk

ika zt Mels

Ludw

wska Olsze sza Tadeu a n Rejta utta Narb

wiec

o Gow

iego alińsk ńska M ad Olesi zefa o Jó g ie n ny Anto Graży

ow a Asfalt a zyńsk c o p O cka le ie K

Litew ska

ńs k ie go r e go Bato Skolimowska

Rako

Piękna

Piotra Maszyńskiego

Bagatela now Klo

rka

x Agryk ola

owa Ląd

Parkowa

Artura

Park Morskie Oko a owsk jączk

kie O

iego

Park Marsz. Edwarda Śmigłego-Rydza

Księdza Aleja Stanka Józefa

Ludna

Krucz Leona

7 wsk zdo Uja Aleja Wyzwolenia Plac Na ala 8 Rozdrożu Szpit ja 26 Ale ej w o Lud

ż Aleja Ró Ko szy ko wa

Fryderyka Chopina

sa a Pru Bolesław

ika

za Wilc

a Hoż

Książęca

ro ce

Ludw

a rbutt

Ste

fana

g Wybie zna Słonec

Cz er ni a

ko w sk a

gó Za

Zakrzewska

Jurija

rów

29 Lis topad

Szwole że

Kawalerii

Kusocińskie g o

Łazienkowska

Podchorążych

Janusza

a rn

j we do Lu

ja Ale Łazienkowska

Arm

Fabryczn

ląska Górnoś

n ila W

oleum

ści

Pole Mokotowskie

Politechnika Armii

Aleja Armii Ludowej

Piękna

Park

z Powiśle

a Sp

Krasnołęcka

ka Iwic

Gagarin

Tadeusza Hołówki

r tyck Ba

sk iakow Czern

H B G D D Q 25 Be 26 At 27 Le 19 20 21 22 23 24

icz n a

1 2 3

Ka D Ca Le 5 Ch 6 Ha 7 Le 8 O s 9WojA 10 Be 11 Po 12 Ré 13 H 14 H 15 H1 3 4

1 2

Se lo

Cl Kl Gr Fil 5 Ty 6 C 7 Ki 8 Pa 9 O 10 Th 11 La 12 Fa 1 2 3 4

Sorti

G G C Vi 5 Sk 6 H 7 Zł 8 Li d’ 9 M 1 2 3 4

Shop

4 5 6 7 8 9

To Ga Ca Ca Mi E. Ch Ły Ca

Pren

WAT U NIET MAG MISSEN ala Jawaharl Nehru

sk kow zien t Ła Mos

Czerniakow

dległo Niepo

ka wiec Rako

Filtrowa

14 Nowowiejska

io Wiśn

Bruna

Piękna

19 12

ólna Wsp

Br a

wska Puła

R os tafi ń

Aleja

za Wilc

ólna 23 Wsp 2

wia Żura

w Żura

Br 10 ac ka

na Julia

ok Wid

wa ero ac Sp

Jan a

na Stefa

dzka

14 Koszykowa

a Hoż

go atore

a Leszow

ogro Now

Aleja

Park im. J. Piłsudskiego ole Mokotowskie

ka Fińs

Wawelska

skie olim Warszawa Centrum Rondo Jeroz Śródmieście Dmowskiego d zk a je ro og Ale Now 11 3 20

Belweder ska

skich

De Koninklijke Routeaa Vouwkaart CD3-5 - T blz. 43 zka

ick a

ow Lesz

Nowowiejska

Warszawa Śródmieście WKD

13 6

Warszawa Centralna

Złota 7

ar W

n Rokit

ka rasz O nd

zka

s k ie

zk a

oszykowa

ow o

Złota

Twa r

a ieln Chm

lim rozo

e Je

n Sien

cat i

a Ślisk na Sien

Fra s

k Pańs

Ludwika Krzywick iego

Czubatki

Niepodległości

Sędziowska Aleja

Lwowska

ego

Twa r

ra Ond

ow on

Kamie ń

a wik Lud

Flory

rsk ede Belw

Biały

Rektorska

tow s

Mo ko

ka Het aMuseum van Warschauaa a ows ln z łk Po Mars rsk a Vouwkaart C3 - T blz. 38 omie Sand

ska

7 Kl

Puła w

a Het Wilanów-paleisaa rlein Hee T blz. 74 WilliamLina dleya stian a Sz uch

sa Tytu go skie a ln

Chry

łubiń Cha Po

Jana

r Plate a aw g o isł kie an s St kow a o N Moko tow ska

Het Łazienki-paleisaa en zijn parkaa Vouwkaart F7 -KruT blz. 70 cza

Alej a

ska łkow

azdowskie Aleje Uj

Parkowa

era

ona Johna Lenn

k ers ed Belw

rążych

Grottg

ii Emil

Józefa Hoene- Wroński

II ańsk Po z n

Jazdó w

Stawy e Łazienkowski

S ułkowicka

ła Paw rat

Nabielaka

Jazdów

Podcho

L udwika

g Ok rą

g Okrą

r Plate a jsk Wie ck a liwie

ieck a

żych

lad Defi

Mars

t Rozbra

kowsk

Podc horą

a M yś

Myśliw

Czernia

Sielecka

Krucz Rozb ka ińs

sk a

Iwicka

Na Aleja ie rp Ska

źm Ko

iakow Czern

Stępińska

C Solec

Sielecka

t Por owski iak zern

s riu iecka rzyn

ska

milii ec

Ma Adol Suligow fa sk iego

wa zysła Miec wicza Orło a

Zwi e

Iwicka

isł W

ruskiego Za

Czersk a

a ws k no ila yn

Sol

zes ed ski zyń

ska

wska Czerniako

Górsk a

sk a Choc im

5Puławska

Julia

ka Łowic ałata na F

ja Andrze

WELKOM IN WARSCHAU

HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN Í Van de Oude Stad naar de Nieuwe Stad wandelen over de bakstenen stadswallen tot de Barbacane. Let ook op het standbeeld van Wars en Sawa, twee geliefden die hun naam aan de stad zouden hebben gegeven. T blz. 39. Í De tijd stilzetten in Mariensztat. Met zijn geplaveide straatjes, pleintjes en dorpse sfeer is deze wat miskende wijk bijzonder charmant en een oase van rust, midden in de stad. T blz. 53.

Í Een klassiek muziekconcert bijwonen in het prachtige Łazienki-park. De grootste internationale muzikanten geven hier bij mooi weer het beste van zichzelf. T blz. 70. Í Een geslaagd voorbeeld van socialistische architectuur bewonderen rond het Grondwetplein. De opmerkelijke bas-reliëfs op de statige gebouwen langs de Ulica Marszałkowska verheerlijken de ‘revolutionaire massa’. T blz. 61. Í Eer betonen aan Frédéric Chopin in de Heilig-Kruiskerk. Het lichaam van deze romantische componist mag dan wel in Parijs begraven zijn, zijn hart kreeg een plaatsje in een van de pijlers van dit barokgebouw. T blz. 46. Í Proeven van een heerlijke beignet met rozenjam, de specialiteit van het huis bij Blikle. Of opwarmen bij een kop chocolademelk bij Wedel, een vermaarde chocolatier die ook overheerlijke gebakjes serveert in een zaal met vooroorlogs interieur. T blz. 90 en blz. 91.

Í Het opmerkelijke wapentuig bewonderen in het Pools Legermuseum. De verzameling beslaat de periode tussen de middeleeuwen en het einde van de Tweede Wereldoorlog. T blz. 51.

In de straten van de Oude Stad

Í Stilstaan op de Herdenkingsroute voor het Martelaarschap en de Strijd van de Joden. De verschillende monumenten herinneren aan de

HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN

Klassiek muziekconcert in het Łazienki-park

zware beproevingen die de joden van Warschau moesten doorstaan tijdens de laatste wereldoorlog. T blz. 64. Í Een weinig bekende Poolse traditie ontdekken in de portrettengalerij van het Wilanów-paleis: de grafportretten zijn schilderijen die op de kisten geplaatst werden tijdens de begrafenis. Ook de tuinen van deze barokvilla, ooit de zomerresidentie van koning Jan III Sobieski, zijn een bezoekje waard. T blz. 74. Í Lekker zonnebaden... en wandelen langs het water van de Wisła. In de zomer zijn de stranden vrij toegankelijk, maar een frisse duik nemen in het water mag niet. T blz. 52.

Í Het Paleis van Cultuur en Wetenschappen ontdekken. Dit ‘geschenk van de Sovjets’ is het symbool van Warschau. U kunt er zwemmen, een film bekijken, een theatervoorstelling bijwonen of een tentoonstelling meepikken, terwijl u geniet van het uitzicht vanaf het terras op de 30ste etage. T blz. 54.

WELKOM IN WARSCHAU

WARSCHAU IN 3 DAGEN De eerste dag

3 Ochtend Ontdek het historisch centrum, te beginnen met de Oude Stadaa (blz. 32), die na de Tweede Wereldoorlog waarheidsgetrouw werd nagebouwd. Kuier door de straatjes en bewonder de schitterende Oude Stadsmarktaa (blz. 37). Breng beslist een bezoek aan het Museum van Warschauaa (blz. 38). 3 Lunchtijd Trek naar de naburige Nieuwe Stada (blz. 40), een wijk die ondanks zijn naam ook heel oud is. Dit stadsdeel is minder toeristisch en heeft een al even charmant marktplein waar u rustig kunt lunchen. 3 Na de middag Neem vanaf het Koninklijk Slota (blz. 32), dat u meteen ook kunt bezichtigen, de Koninklijke Routeaa (blz. 43) en maak een lange wandeling tot aan het Wilanów-paleisaa (blz. 74). 3 Avond Bestemming Ulica Mokotowska (blz. 61) voor een diner in een van de hippe restaurants. Sluit de avond af met een drankje in een van de kroegen aan het trendy Zbawiciela-plein (blz. 91 en blz. 96), waar ook tal van nachtclubs te vinden zijn.

De tweede dag 3 Ochtend Begin de dag met een bezoek aan het Paleis van Cultuur en Wetenschappenaaa (blz. 54) en zijn panoramisch

terras, vanwaar u een prachtig uitzicht hebt over de stad. Ga dan naar de Ulica Jerozolimskie en het Fotoplastikona (blz. 56) voor een unieke ervaring. 3 Lunchtijd Houd na een wandeling door het centrum even halt in de beroemde ‘melkbar’ Bambino (blz. 86) voor een eenvoudige maar goedgevulde lunch. 3 Na de middag Bezoek het prachtige Museum van de Geschiedenis van de Poolse JodenPOLINaaa (blz. 63). Hebt u nog tijd, volg dan de Herdenkingsroute voor het Martelaarschap en de Strijd van de Jodenaa (blz. 64). 3 Avond Verwen uzelf met een klassieke opvoering in de Nationale Filharmonie of de Opera (blz. 97), die regelmatig Chopin op het programma zetten. Of pik een concert mee in een van de kerken, zoals de Heilig-Kruiskerka (blz. 46).

De derde dag 3 Ochtend Het Nationaal Museumaaa (blz. 48) houdt u beslist de hele ochtend zoet. Bewonder de Nubische kunst uit de christelijke periode in de uitzonderlijke Faras-galerij, evenals de verzameling middeleeuwse en Poolse kunst. 3 Lunchtijd Wandel langs de oevers van de Wisłaa, waar het vooral bij mooi weer aangenaam vertoeven is met zijn vele cafés en restaurants.

WARSCHAU IN 3 DAGEN

Het Zbawiciela-plein wordt in Polen het ‘Plac Histera’ (hipsterplein) genoemd.

3 Na de middag Steek de rivier over naar de wijk Praga (blz. 78). Dit is een van de weinige stadsdelen die niet verwoest werden tijdens de Tweede Wereldoorlog. Geniet van de volkse en kunstige sfeer. Bezoek bijvoorbeeld het grappige Neonmuseuma (blz. 79). 3 Avond Houdt u net als de Polen van jazz, trek dan naar een van de vele clubs van Warschau (blz. 97) of woon een voorstelling bij in het laatste Jiddisch theater van Europa (blz. 97). Tenzij u liever wilt genieten van een van de vele adresjes die de Poolse keuken in een nieuw jasje steken.

1 OF 2 DAGEN EXTRA Geniet van de sprookjesachtige charme van het Łazienki-parkaa (blz. 70) en bezichtig het gelijknamige museum en paleis. Trek dan naar het ontroerende Museum van de Opstand van Warschauaa (blz. 67), een gebeurtenis die vaak verward wordt met de opstand van het getto. Bewonderaars van Chopin gaan naar het Museum Frédéric Chopina (blz. 46) en zijn geboortehuisa in Żelazowa Wola (blz. 81), op 50 km van Warschau.

BESTEMMING WARSCHAU

DE REIS VOORBEREIDEN Formaliteiten

Voor een verblijf in Polen hoeft u niet diep in de buidel te tasten. Prijzen voor een tweepersoonskamer met goed comfort liggen tussen de 260 en 350 PLN (€ 58 tot € 79) per nacht in Warschau en tussen de 160 en 205 PLN (€ 36 tot € 46) voor eenvoudigere accommodaties. Een kamer bij particulieren kost rond de 110 PLN (€ 25). De prijzen in de restaurants zijn uiteraard afhankelijk van het soort restaurant en de kwaliteit. Ga uit van gemiddeld 8 PLN tot 50 PLN (€ 1,8 tot € 11) voor een gerecht en van 20 PLN tot 80 PLN (€ 4,50 tot € 18) voor een maaltijd.

Verplichte documenten – Geldige identiteitskaart of paspoort. Visum – Inwoners van de Europese Unie hebben geen visum nodig om naar Polen te reizen. Douane – Het is verboden ambachtelijk bereid of rauw vlees en/of vleeswaren in Polen in te voeren, evenals melkproducten, bloemen, potplanten en exotische dieren. Vervoer en bezit van drugs, wapens en andere gevaarlijke producten zijn uiteraard verboden.

Budget

Geldzaken De Poolse munteenheid is de złoty (wat ‘verguld’ betekent). De lokale afkorting is ZŁ en de internationale afkorting is PLN. In december 2018 bedroeg de wisselkoers ongeveer 4,30 PLN voor een euro. Een złoty is opgedeeld in 100 groszy. Er zijn biljetten in omloop van 10, 20, 50, 100 en 200 złoty en munten van 1, 2, 5, 10, 20 en 50 groszy en van 1, 2 en 5 złoty. Het kan handig zijn om wat kleingeld en wat kleine bankbiljetten mee te nemen. Soms wordt de euro geaccepteerd. T Verlies van bankpas: zie kadertekst ‘Noodnummers’, blz. 18. T Ter plaatse, zie ook ‘Banken en wisselkantoren’, blz. 16.

Gezondheid De Poolse munteenheid is de złoty. Wist u dat złoty letterlijk ‘verguld’ betekent?

Voor een bezoek aan Polen zijn geen vaccinaties nodig. Sinds de toetreding

DE REIS VOORBEREIDEN

Met de bus T Gegevens van het busstation, zie blz. 3. Eurolines verzorgt busreizen vanuit Nederland en België naar Warschau: – in Nederland: callcenter: t 088 0761700, www.eurolines.nl – in België: callcenter: t 02 274 13 50, www.eurolines.be

Met de trein T Gegevens van het Centraal Station, zie blz. 3. Voor prijzen, dienstregelingen en voordeelformules kunt u terecht op de grotere stations, bij een reisbureau en op volgende websites: – NS: www.ns.nl – Treinreiswinkel: www.treinreiswinkel.nl – NMBS: www.belgiantrain.be – Deutsche Bahn: www.bahn.de – Poolse Spoorwegen: www.pkp. com.pl en www.intercity.com.pl

Met het vliegtuig T Gegevens van de luchthavens, zie blz. 3. Vanuit België en Nederland worden rechtstreekse vluchten aangeboden naar Warschau. Hieronder staan de belangrijkste maatschappijen vermeld: LOT: www.lot.com KLM: www.klm.com SN Brussels Airlines: www.flysn.com

van Polen tot de Europese Unie is een Europese ziekteverzekeringskaart verplicht, zodat eventuele medische zorg die u ter plaatse krijgt, kan worden vergoed. Informeer hiernaar bij uw ziektekostenverzekeraar.

Winter in het Łazienki-park

Sky Europe Airlines: www.skyeurope.com Ryanair: www.ryanair.com Denk eventueel ook aan luchthavens met lage tarieven die net over de grens liggen.

PRIJSVECHTERS

Wizz Air – t 0900 36 37 385 (€ 0,90/ min.) - www.wizzair.com. Vluchten vanaf Eindhoven, Maastricht-Aachen, Groningen en Brussels South Charleroi Airport naar Warschau (aankomst op de luchthaven Frédéric-Chopin). Ryanair – www.ryanair.com. Onderhoudt verbindingen van Eindhoven en Brussels South Charleroi Airport naar Warschau (aankomst op de luchthaven Modlin).

VERGELIJKENDE WEBSITES

Op het internet zijn verschillende websites te vinden die de prijzen van vliegtickets met elkaar vergelijken en waar ook online geboekt kan worden: – www.airstop.be – www.opodo.com – www.ebookers.com – www.lastminute.nl – www.vliegwinkel.nl

WARSCHAU BEZICHTIGEN

DE OUDE STADaa De Oude Stad vormt een van de mooiste architecturale delen van Warschau en getuigt van de wil van het Poolse volk om na al de verwoestingen van de Tweede Wereldoorlog zijn waardigheid te hervinden. De totaal verwoeste Oude Stad is aan de hand van 18de-eeuwse prenten steen voor steen herbouwd door de onvermoeibare inzet van vrijwilligers, met financiële steun van Poolse emigranten. Dit stadsdeel is dan ook in 1980 op de Werelderfgoedlijst van Unesco geplaatst. De Oude Stad wordt aan de oostkant begrensd door de Wisła (met op de andere oever Praga, dat het beste uitzicht biedt over de stad), en aan de westkant door de stadsmuren. Rond het centrale marktplein (de Rynek) liggen de kleurrijke straten in een dambordpatroon.

3 Bereikbaarheid: met de bus, lijn 160 en 190 (halte Stare Miasto). Met de tram, lijn 4, 13, 18, 20, 23, 26 (halte Stare Miasto). Het dichtstbij gelegen metrostation is Ratusz Arsenał langs de lijn M1, maar dan is het nog 15 min. wandelen naar de Oude Stad. Detailkaart I blz. 34-35. Uitneembare vouwkaart CD3. 3 Aanrader: voorzie 2 uur om de wijk te bezichtigen, een halve dag indien u ook de musea wilt zien. De Oude Stad is verkeersvrij en het is er dus aangenaam wandelen.

Plein van het Slot (Plac Zamkowy) Vouwkaart C3 Midden op het plein staat het 22 m hoge bronzen standbeeld van koning Sigismond III (Kolumna Zygmunta), opgericht in 1644. De legende vertelt dat de koning die van Warschau de hoofdstad maakte, zijn sabel in de lucht zwaait als er onheil dreigt.

Koninklijk Slot a (Zamek Królewski) Vouwkaart C3 – Plac Zamkowy 4 t 22 355 51 70 - www.zamekkrolewski.pl Het slot werd in de 14de eeuw gebouwd door de hertogen van Mazovië, maar omgebouwd in barokstijl toen het

naast de residentie van de koning van Polen ook de zetel van het parlement werd, een combinatie die de monarchie beperkingen oplegde: iets unieks in het Europa van de 17de en 18de eeuw. Dat verklaart ook waarom de koningen, die het slot slechts huurden, in de buitenwijken van de stad hun eigen residenties lieten bouwen. Sinds 1918 zetelt de president van de republiek in het slot. Na de Tweede Wereldoorlog voelden de communistische autoriteiten er weinig voor om het slot te herbouwen, wat uiteindelijk pas in 1971 zou gebeuren. Het herstel van de hoofdstructuur en het interieur werd voltooid in 1988, de heropbouw van de galerijen van Kubicki en het Paleis onder het Blikken Dak zouden tot de jaren 2000 moeten wachten. Ook al is de structuur zelf een replica,

DE OUDE STAD

een deel van de schilderijen en meubelen, die bij het begin van de oorlog in veiligheid waren gebracht, is nog steeds authentiek.

KONINKLIJKE VERTREKKEN

LANCKOROŃSKI-VERZAMELING

(Galeria Lanckorońskich)  Mei-sept.: ma.-za. 10.00-18.00 u (vr. 20.00 u), zo. 11.00-18.00 u; okt.april: di.-za. 10.00-17.00 u, zo. 11.0017.00 u - 21 PLN, gratis op zo. in de winter, op wo. in de zomer. De opmerkelijke verzameling Europese schilderijen (16de-18de eeuw) werd in 1994 nagelaten door de gravin Karolina Lanckorońska en telt onder meer twee werken van Rembrandt – Geleerde aan zijn schrijftafel en Meisje in een schilderijlijst – beide

Mei-sept.: ma.-za. 10.00-18.00 u (do. 20.00 u), zo. 11.00-18.00 u; okt.-april: di.-za. 10.00-16.00 u, zo. 11.00-16.00 u 30 PLN, gratis op zo. in de winter, op wo. in de zomer (maar niet alle ruimten zijn dan toegankelijk) - audiogids (17 PLN) - rondleiding na afspraak (110 PLN) - bezichtiging van het muntenkabinet na afspraak (7 PLN). Reken op 1,5 uur voor het bezoek. Tijdens uw ontdekkingstocht door het slot komt u voorbij de Afgevaardigdenzaal, waar de grondwet van 3 mei 1791 werd goedgekeurd, de staatsievertrekken, met onder meer de troonzaal, de koninklijke

vertrekken, met de Canaletto-zaal, de koninklijke kapel (in een urn zit het hart van de nationale held Kościuszko) en de weelderige balzaal waar de Poolse high society de wals kwam dansen onder het allegorische fresco van Bacciarelli, De opheffing van de chaos.

Het marktplein in de Oude Stad, met rechts het Koninklijk Slot, is het kleurrijke hart van de stad.

WARSCHAU BEZICHTIGEN

DE OUDE STAD

WARSCHAU BEZICHTIGEN

De achterzijde van het Koninklijk Slot met de arcaden van Kubicki

afkomstig uit de collectie van koning Stanislaus August Poniatowski. Acht zalen vormen samen de Galerie van schilderijen, beeldhouwwerken en decoratieve kunst. 36

PALEIS ONDER HET BLIKKEN DAK (Pałac pod Blachą) Zelfde openingstijden als de Lanckoroński-verzameling in de zomer; in de winter: di.-za. 10.00-17.00 u, zo. 11.00-17.00 u - 14 PLN, gratis op zo. in de winter, op wo. in de zomer. Dit paleis ligt naast het kasteel en herbergt een prachtige verzameling oosterse tapijten afkomstig uit de

stichting Teresa-Sahakiam (benedenverdieping) en de vertrekken van prins Józef Poniatowski (1ste etage).

KUBICKI-ARCADEN (Arkady Kubickiego)  Afzonderlijke ingang, aan het binnenplein - zelfde openingstijden als de koninklijke vertrekken - gratis. Deze arcaden werden in 1827 opgetrokken door Jakub Kubicki als ondersteuning voor het terras aan de achterzijde van het slot. Ze dienden achtereenvolgens als stallen, kazerne, garage en opslagplaats. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleven ze grotendeels

DE ZEEMEERMIN VAN WARSCHAU Er waren eens twee zeemeerminnenzusters die leefden aan de kust van de Oostzee. Op een dag verdwaalden ze bij het zwemmen. De eerste, die uitkwam bij Denemarken, zit nu bij de ingang van de haven van Kopenhagen. De tweede zwom de Wisła op en ontmoette onderweg twee minnaars, Wars en Sawa. Ze vroeg hun een stad te stichten en die hun gezamenlijke voornamen als naam te geven. Ze beloofde te blijven en de inwoners van Warschau te helpen, telkens als er gevaar zou dreigen. De kleine zeemeermin met haar zwaard en schild is het embleem van de stad geworden.

DE OUDE STAD

gespaard en ze werden pas later gerestaureerd. Nu kunt u er een kleine archeologische tentoonstelling bezichtigen.

Sint-Maartenskerk a (Kościół Św. Marcina) Detailkaart I – Ul. Piwna 9-11. Deze 14de-eeuwse gotische kerk met barokinterieur valt vooral in de smaak bij jonggehuwden, die na de ceremonie hun felicitaties in ontvangst kunnen nemen onder de bogen van de binnenplaats. Na de Tweede Wereldoorlog werd het interieur heringericht in moderne stijl, zoals onder meer blijkt uit de glasramen. Het is heerlijk om wat te slenteren door de Piwna, een straat met juwelierswinkels, tweedehandsboeken en antiquariaten.

Sint-Janskathedraal a (Katedra Św. Jana) Vouwkaart C3 – Ul. Świętojańska 8. Dit is de belangrijkste en oudste kerk van de stad. Ze werd begin 14de eeuw opgetrokken in gotische stijl en herbergt de renaissancegraven van de laatste prinsen van Mazovië en een 16de-eeuws kruisbeeld. In de crypte rusten enkele bekende Polen, onder wie de schrijver Henryk Sienkiewicz, de eerste Poolse president Gabriel Narutowicz, de primaat van Polen Wyszyński en de pianist Ignacy Paderewski.

Rond de kathedraal Detailkaart I De Dziekania komt uit op de Ulica Kanonia, met zijn aardige driehoekige pleintje met de oude kanunnikenhuizen van het kapittel van Warschau. Midden op het plein staat een tinnen

klok van 1646, die al tijdens de bouw ervan beschadigd raakte. Rechts aan het begin van de Ulica Jezuicka voert een verrassend steegje naar een terras boven op de heuvel, vanwaar u de loop van de Wisła kunt gadeslaan. De naam van de heuvel, Gnojna Góra (de ‘mestheuvel’) herinnert eraan dat deze diende als vuilnisbelt van de stad en het kasteel, maar ook dat op deze plek syfilispatiënten zich tot hun nek lieten begraven en zo hoopten te genezen.

Informatiecentrum van de Oude Stad (Centrum Interpretacji Zabytku) Detailkaart I – Ul. Brzozowa 11/13 t 22 635 34 02 - ciz.muzeum warszawy.pl - dag. behalve ma. 10.0019.00 u - 2 PLN. Deze dependance van het Historisch Museum toont een tentoonstelling met als titel Vernieling en wederopbouw van de Oude Stad. Aan de hand van foto’s en videofragmenten leert u meer over de omvang van de bouwwerken die na de Tweede Wereldoorlog startten en er mee voor zorgden dat de Oude Stad werd opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco.

Oude Stadsmarkt aa (Rynek Starego Miasta / RSM) Vouwkaart C3 De Rynek wordt omgeven door schitterende renaissance- en barokhuizen, met verdiepingen die op een grappige manier boven elkaar zijn gestapeld. Dit plein was tot het midden van de 19de eeuw de bestuurlijke, commerciële en culturele motor van Warschau.

DE BESTE ADRESSEN

UIT ETEN

Ook al heeft de Poolse hoofdstad zich opengesteld voor keukens van over de hele wereld, met een duidelijke voorkeur voor de Italiaanse gastronomie, gerechten uit het Midden-Oosten, sushi en vegetarische gerechten (Warschau is de op twee na belangrijkste stad ter wereld als het aankomt op veganistische en vegetarische restaurants), de traditionele gerechten blijven heel populair. Ze zijn vaak in een nieuw jasje gestoken en meer verfijnd gebracht in moderne restaurants. In Warschau is lekker eten een serieuze aangelegenheid, zoals u al snel zult merken. Er zijn natuurlijk de typische Poolse melkbars (bars mleczny) die het einde van het communistische regime wisten te overleven en waar u voor een paar euro lekker kunt eten (T blz. 24). De restaurants in de Oude Stad zijn niet buitengewoon. Trek wat weg uit het toeristische centrum voor een originelere en verfijndere keuken. De Hoża-straat CD6 en de omgeving ervan zijn net als de Foksal-straat C5 een ware goudmijn. w Goed om te weten – Het gastronomische aanbod in Warschau wijzigt voortdurend. De website warsawfoodie. pl geeft een overzicht van de nieuwste trendy zaken. T ‘Praktische info/Uit eten’, blz. 24. T Onderstaande adressen vindt u terug op de uitneembare vouwkaart aan de binnenzijde van het omslag; zoek het overeenkomstige nummer (bv. ā). De aanwijzingen in het rood verwijzen eveneens naar deze kaart. De meeste adressen staan ook

aangeduid op de detailkaarten van de verschillende wijken.

De Oude Stad Detailkaart I blz. 34-35

TUSSEN 35 PLN EN 70 PLN

ā Bazyliszek – C3 - Rynek Starego Miasta 1/3 - t 22 831 18 41 bazyliszek.waw.pl - 11.00-24.00 u 60/80 PLN. Dit restaurant met een lange familietraditie serveert een ruime keuze van Poolse specialiteiten in thematisch gedecoreerde eetzalen. Reserveer bij voorkeur een tafel met uitzicht op het plein en laat u de legende vertellen van de draak op het uithangbord. Ă Piwna Kompania – C3 Podwale 25 - t 22 635 63 14 - www. podwale25.pl - ma.-za. 11.00-1.00 u, zo. 12.00-24.00 u - 50 PLN. Deze grote populaire herberg gaat prat op de beste prijs-kwaliteitsverhouding van de Oude Stad. Traditionele, huiselijke keuken opgediend in zeer royale porties. Vermijd ’s avonds de achterzaal, die heel lawaaierig is. Heerlijke binnenplaats met veel bloemen, voor de mooie dagen.

TUSSEN 70 PLN EN 140 PLN

Ĩ Warszawski Sznyt – C3 - Ul. Senatorska 2 - t 60 960 80 10 warszawskisznyt.pl - dag. 8.0024.00 u - 70/100 PLN. Dit restaurant aan de rand van de Oude Stad, met een mooi terras bij het Plein van het Slot, heeft zich gespecialiseerd in vleesgerechten. U eet er uitstekende burgers,

UIT ETEN

maar ook salades en Poolse specialiteiten. De eetzaal op de bovenverdieping is wat formeler; hier komt ‘s avonds een pianist spelen. Mooie wijnkaart. y ą U Fukiera – C3 - Rynek Starego Miasta 27 - t 22 831 10 13 ufukiera.pl - 12.00-24.00 u - ca. 100 PLN. Dit zeer gerenommeerde restaurant is een schepping van Magda Gessler, ‘pausin’ van de Poolse keuken, en een culinair koninkrijk. Het is gevestigd in een pand waar de beroemde Beierse bankiersfamilie Fugger een

wijnhandel had. Het bestaat uit drie prachtige, met kaarsen verlichte zalen en een mooie binnenplaats. Kaart van hoog niveau en prima bediening.

De Nieuwe Stad Detailkaart I blz. 34-35

MEER DAN 140 PLN

y Ć La Rôtisserie (Restaurant van hotel Le Regina) – C2 Ul. Kościelna 12 - t 22 531 60 70 www.rotisserierestaurant.com -

ETEN OP EEN ONGEWONE PLEK Dat is zeker mogelijk in Warschau, en al helemaal sinds de reconversie van bepaalde gebouwen en een aantal interessante vernieuwingen. Hala Koszyki - Ul. Koszykowa 63 B6 - koszyki.com - 9.00-21.00 u, 22.00 u of middernacht (afhankelijk van de restaurants). Deze oude overdekte markt uit het begin van de 20ste eeuw kreeg een nieuwe bestemming, waarbij toch ook de nodige aandacht werd besteed aan een afdeling voor levensmiddelen: u kunt er niet alleen levensmiddelen kopen, u kunt er ook eten in een van de restaurants die er een onderkomen vonden (een dertigtal, van een gewoon kraampje voor een hap uit het vuistje tot het verfijnde restaurant van Mateusz Gessler), en dat terwijl u een tentoonstelling meepikt. Hala Gwardii – Pl. Żelaznej Bramy 1 B4 - halagwardii.pl - ma.-za. 9.00-20.00 u (markt), 11.00-1.00 u (kraampjes en winkels), 9.00-1.00 u (brasserie), zo. 10.00-17.00 u, 11.00-23.00 u, 9.00-23.00 u. Deze hal, de tweelingzus van de Mirowska (T blz. 94), bleef jarenlang vervallen achter. Ook deze kreeg een nieuwe bestemming, in dezelfde trend als de vorige, maar dan iets minder chic. Avondmarkt (Nocny Market) – do. 17.00-24.00 u, vr.-za. 17.00-1.00 u, zo. 16.00-23.00 u - Pl. Zawiszy A6 en volg dan de weg met het gebouw ‘Warszawa Główna’ - tram 7, 9, 22, 24,25 of Métro M2 Rondo Daszyńskiego - www. facebook.com/nocnymarket. Een avondmarkt in een voormalig station! De verschillende kraampjes voor streetfood zijn ondergebracht in oude wagons. Lekker, origineel en ontspannen sfeer! Foodtrucks – Ook Warschau ontsnapt niet aan deze nieuwe trend. Ze hebben zelfs een heel eigen festival, dat in de lente plaatsvindt en gedurende een weekend een tiental foodtrucks samenbrengt. Inlichitingen: www.facebook. com/zarcienakolkach

MEER WETEN OVER WARSCHAU

BELANGRIJKE DATA 1413 – Warschau wordt de hoofdstad van het hertogdom Mazovië. 1526 – Inlijving van het hertogdom Mazovië bij het koninkrijk Polen. 1596 – Warschau volgt Krakau op als hoofdstad van het koninkrijk Polen. 24 oktober 1795 – Deling (onder Rusland, Pruisen en Oostenrijk) en opheffing van Polen. 1807 – Napoleon sticht het Groothertogdom Warschau. 1815 – Na het Congres van Wenen wordt Warschau de hoofdstad van Congres-Polen, in handen van de Russische tsaar Alexander I.

104

Standbeeld van Jan III Sobieski

11 november 1918 – Onafhankelijkheid van Polen. 15 augustus 1920 – Het ‘wonder van de Wisła’: de Polen verdrijven het Russische, communistische leger. September 1939 – Bombardement en verovering van Warschau door de Duitsers. Duits-Russische invasie. 1940 – Ontstaan van het getto van Warschau. 19 april-20 mei 1943 – Opstand van het getto van Warschau. 1 augustus-2 oktober 1944 – Opstand van Warschau. Januari 1947 – Grote zege van de communisten bij schijnverkiezingen. 1955 – Warschaupact, samenwerkingsakkoord tussen de communistische landen. 5 april 1989 – Rondetafelakkoord tussen de communisten en Solidarność in Warschau. 25 februari 1991 – Ontbinding van de militaire structuren van het Warschaupact. 12 maart 1999 – Toetreding van Polen tot de NAVO. 2004 – Toetreding van Polen tot de Europese Unie. Juni 2012 – Warschau is een van de gaststeden van Euro 2012. 11-22 november 2013 – Klimaattop in Warschau (COP 19). 8-9 juli 2016 – Warschau is gaststad voor een bijeenkomst van de NAVO. November 2018 – Honderd jaar Poolse onafhankelijkheid.

EEN HOOFDSTAD VOOR POLEN

EEN HOOFDSTAD VOOR POLEN Van vissersdorp tot hoofdstad Warschau verschijnt relatief laat in de geschiedenis, ook al dateren de eerste sporen van een menselijke nederzetting uit de 10de eeuw. Pas aan het einde van de 13de eeuw verrees de nieuwe stad op de heuvel waar nu het Koninklijk Slot staat. Nadat Warschau in 1413 hoofdstad van het hertogdom Mazovië was geworden, bloeide de stad economisch en cultureel op. Toen het hertogdom na de dood van de laatste Mazovische vorst in 1526 bij het Poolse koninkrijk werd ingelijfd, bleek Warschau de aangewezen zetel voor de politieke instellingen van het nieuwe koninkrijk, dat door de Unie van Lublin met Litouwen in 1569 tot stand was gekomen. De Nationale Vergadering vestigde zich meteen in Warschau en in 1573 vond hier voor het eerst de kroningsplechtigheid plaats, van Sigismund III. Nadat het kasteel op de Wawelberg (bij Krakau) door brand was verwoest, besloot deze om de macht van de kroon opnieuw te centraliseren door in 1596 de hoofdstad van Krakau naar Warschau te verplaatsen.

Symbool van een tragische geschiedenis Door deze nieuwe status zou de stad het middelpunt worden van een lang en triest hoofdstuk van de Poolse geschiedenis. Polen en Warschau zouden vanaf het midden van de 17de eeuw

tot aan de Tweede Wereldoorlog bijna permanent met conflicten en oorlogen te maken krijgen. Van 1655 tot 1658 leed het land onder de ‘Zondvloed’: de Zweden en de Transsylvaniërs vielen het koninkrijk driemaal binnen en verwoestten ook de Poolse hoofdstad.

Een nieuwe periode van stedenbouw Warschau, een ruïnestad die was beroofd van zijn culturele rijkdom, bleef wegglijden in een traag verval, totdat de prinsen van Saksen, die als koningen (van 1697 tot 1763) door Rusland en Oostenrijk aan Polen waren opgedrongen, de stad gingen herbouwen, uitbreiden en verfraaien. Door de ‘As van Saksen’ te creëren, haaks op de Koninklijke Route en met hun residentie als centrum, brak er een nieuwe periode van stedenbouw aan, met de aanleg van grootse perspectieven. Stanislas Auguste Poniatowski, als kandidaat van Catharina van Rusland in 1764 tot koning gekozen, was een jonge monarch en liefhebber van de kunst van de verlichting. Hij wist Warschau in een modern stedelijk centrum te veranderen. Hij stimuleerde de bouw van barokke en later klassieke gebouwen. De tweede helft van de 18de eeuw werd zo de ‘Gouden Eeuw’ van Warschau, dat het onbetwistbare hart werd van het politieke, economische, commerciële en industriële leven van het land, en daarnaast het stralende middelpunt van de Poolse verlichting.

105

Vertaling Omslagontwerp Omslagfoto Ontwerp binnenwerk Oorspronkelijke titel Oorspronkelijke uitgever Directie Uitgevers Redactie

Valérie Maes Keppie & Keppie Michal Bednarek/Shutterstock.com Keppie & Keppie Le Guide Vert Varsovie Week-end Michelin, Parijs Philippe Orain Florence Dyan (Michelin), Lieven Defour (Lannoo) Angélique Adagio, Malgorzata Boutry, Sandrine Favre, Laurent Gontier, Arnaud Léonard, Natacha Sardou, Catherine Zerdoun Cartografie Theodor Cepraga, Iulia-Elena Costache, Thierry Lemasson Stadskaarten: © MICHELIN en © 2006-2016 TomTom.

This material is proprietary and the subject of copyright protection, database right protection and other intellectual property rights owned by TomTom or its suppliers. The use of this material is subject to the terms of a license agreement. Any unauthorized copying or disclosure of this material will lead to criminal and civil liabilities.

Met dank aan

Elzbieta Janik (Pools Nationaal Toeristenbureau)

© Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo, nv, Tielt, 2019 Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen...) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden.

Contactadres

De Groene Reisgids De Groene Reisgids Uitgeverij Lannoo Uitgeverij Terra Lannoo bv Kasteelstraat 97 Postbus 23202 B-8700 Tielt 1100 DS Amsterdam Zuid-Oost degroenereisgids@lannoo.be info@terralannoo.nl

www.lannoo.com Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

D/2019/45/352 - NUR 512 - ISBN 978-94-014-5745-3