Issuu

Welkom in Rome

Detail van de Vierstromenfontein op het Piazza Navona. Â© Maui01/iStock

AANKOMST IN ROME 3 WAT U NIET MAG MISSEN 4 HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN 6 ROME IN 3 DAGEN 8

Het Sint-Pietersplein lokt veel religieuzen.

AANKOMST IN ROME

AANKOMST IN ROME Met het vliegtuig LUCHTHAVEN FIUMICINO LEONARDO DA VINCI

32 km ten zuidwesten van de stad t 06 65 951 - www.adr.it - gratis stadsplattegrond bij het Punto Informativo Turistico (PIT - aankomsthal, terminal 3 - dag. 8.00-20.45 u). Een rechtstreekse trein, de Leonardo Express, rijdt naar het station Termini, 6.23-23.23 u (Termini-Fiumicino 5.35-22.35 u). U kunt deze trein om de 15-30 min. nemen op perron 1 van het station op de luchthaven. Het traject kost € 14 en duurt 30 min. Als u naar Trastevere wilt, neemt u het beste de stadstrein FL1 richting Roma Tiburtina (elk kwartier, op zo. elk halfuur - 5.5711.42 u - enkeltje € 8). Er rijden regelmatig bussen naar het station Termini (50 min.): Terravision (www.terravision.eu - € 5), Atral (www. atral-lazio.com - € 5), Sit Bus Shuttle

METRO www.atac.roma.it Dienstregeling: 5.30-23.30 u (1.30 u op vr. en za.). Tarief: kaartje BIT (100 min., € 1,50); Roma 24h (€ 7), 48h (€ 12,50) of 72h (€ 18). Plattegrond: aan de binnenzijde van het omslag. T ‘Openbaar vervoer’, blz. 18.

(www.sitbusshuttle.it - € 6), T.A.M. (www.tambus.it - € 6) en Rome Airport Bus (www.romeairportbus.it - € 6,90). Ze vertrekken bij het busstation aan T3. Volg vanuit T2 de wegwijzers ‘Regional Bus Station’ voor bussen van Cotral (www.cotralspa.it - € 5). Kaartjes zijn te koop aan de automaten en op de bus, of online (goedkoper). Een taxirit naar het stadscentrum kost € 48 (vast tarief) tot vier personen, bagage inbegrepen.

LUCHTHAVEN CIAMPINO

15 km ten zuidoosten van Rome t 06 65 951 - www.adr.it - PIT (aankomsthal - 9.00-18.30 u). Bus 520 rijdt tot metrostation Cinecittà (lijn A), bus 720 rijdt tot Laurentina (lijn B) € 1,50. De bussen van Cotral rijden tot Anagnina (lijn A) en EUR Fermi (lijn B) € 1,10. De bussen van Terravision (€ 5), Sit Bus Shuttle (€ 5) en Rome Airport Bus (vertrek vanaf 4.00 u - € 5,90) rijden tot station Termini. Een taxirit naar het centrum kost € 30 (vast tarief) tot vier personen, bagage inbegrepen.

Met de trein Stazione Termini - Piazza dei Cinquecento - T blz. 12.

Met de bus Eurolines (t 088 076 17 00 voor Nederland of 02 274 13 50 voor België - www.eurolines.nl) en FlixBus (t 085 888 18 43 - www.flixbus.nl) stoppen bij het station Roma Tiburtina.

WELKOM IN ROME

WAT U NIET MAG MISSEN Onze favoriete ‘mooiste plekjes’

Scalinata della Trinità dei Montiaaa Vouwkaart E3 - T blz. 72

Colosseumaaa Vouwkaart F6 - T blz. 66

Fontana del Nettuno, Piazza Navonaaaa Vouwkaart D4 - T blz. 32

Pantheonaaa Vouwkaart D4 - T blz. 41

WAT U NIET MAG MISSEN

Forum Romanumaaa Vouwkaart E6 - T blz. 56

Piazza San Pietroaaa Vouwkaart B4 - T blz. 94

Fontana di Treviaaa Vouwkaart E4 - T blz. 78

Villa Borgheseaaa Vouwkaart E-F1-2 - T blz. 76

WELKOM IN ROME

HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN Í Geniet van de eer die u overvalt als u de deur van de Sixtijnse Kapel openduwt om 6.00 u ‘s ochtends, met als enige gezelschap de clavigero, de stijlvolle bewaker van de sleutels van het Vaticaan. En wees vervolgens zo blij als een kind als even later het beroemdste fresco ter wereld wordt verlicht. T blz. 99. Í Word verliefd op de Madonna dei Pellegrini, die Caravaggio schilderde in de Chiesa Sant’Agostino. Let op het contrast tussen de verfijnde voeten van Maria en de vuile voeten van de 6

twee geknielde pelgrims voor haar. Het wekte bij veel tijdgenoten van de kunstenaar ontzetting op. T blz. 36. Í Breng een aangrijpend bezoek aan studio 5 in Cinecittà, de studio van Federico Fellini, een Italiaans regisseur met een nauwe band met Rome. Stel u voor hoe hij hier met zijn stentorstem riep: ‘Actie!’ T blz. 166. Í Beleef een unieke avond door een opera bij te wonen in de openlucht met als decor de indrukwekkende overblijfselen van de Thermen van Caracalla. In de zomer worden er opera’s, concerten en balletopvoeringen gehouden door het Teatro dell’Opera di Roma. T blz. 88. Í Snuif in het oude getto de geur op die ontsnapt uit de Forno Boccione, een koosjere, traditionele bakkerij die heel wat overheerlijke specialiteiten in huis heeft, zoals de crostata ricotta e visciole (taart met ricotta en morellen). T blz. 136.

Í Bewonder Apollo en Daphne langs alle kanten in de Galleria Borghese. Dit werk van Bernini lijkt steeds mooier te worden telkens als u het vanuit een andere hoek bekijkt. T blz. 76.

Geniet van de zonsondergang vanaf de Janiculum.

Í Geniet van de zonsondergang vanaf de Passeggiata del Gianicolo, terwijl u proeft van een glas wijn op een terrasje, met de Eeuwige Stad aan uw voeten... Magisch! T blz. 92.

HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN

Het architectuurmuseum MAXXI is op zich al een parel van hedendaagse bouwkunst.

Í Tel de verschillende okertinten die de huizen in de wijk La Garbatella vertonen. Het zijn er wel vijftig. Deze voormalige arbeiderswijk waar de gevels in de loop der tijd hun glans verloren, waar de was uit het raam te drogen hangt en waar tomaten tegen de gevels groeien, bewaarde de landelijke charme die ze ook al bezat in de jaren 1960. T blz. 90. Í Dompel uzelf onder in de wereld van de hedendaagse architectuur in het museum MAXXI. Het museum bezit een boeiende collectie en het gebouw zelf is al net zo interessant. Het gebouw werd ontworpen door de Brits-Iraakse architecte Zaha Hadid. T blz. 105.

Í Laat u verrassen door de Centrale Montemartini, een plek waar oud en nieuw hand in hand gaan en dieselmotoren en stoomturbines van de thermo-elektrische centrale uit 1912 waken over meesterlijke kunstwerken. T blz. 89. Í Denk na over de bijzondere persoonlijkheid van keizer Hadrianus tijdens een bezoek aan zijn villa in Tivoli. Wedden dat u na uw bezoek aan Rome meteen op zoek gaat naar het boek Hadrianus’ gedenkschriften, de gefingeerde biografie van Hadrianus, geschreven door Marguerite Yourcenar? T blz. 108.

WELKOM IN ROME

ROME IN 3 DAGEN De eerste dag 3 Ochtend Begin uw bezoek aan de stad in het antieke Rome: het Colosseumaaa (blz. 66), het Forum Romanum en de Palatinoaaa (blz. 56) en ten slotte het Piazza del Campidoglioaaa (blz. 52). 3 Lunch Wandel naar het Teatro di Marcelloaa (blz. 50) en lunch in het oude getto.

3 Na de lunch Trek naar het Pantheonaaa (blz. 41) en verdwaal in de straatjes van het barokke Rome. Bezoek zeker de kerken San Luigi dei Francesiaa (blz. 37) en Sant’Agostinoa (blz. 36). U ziet er enkele van de grootste meesterwerken van Caravaggio. Breng de rest van de middag door in het Palazzo Altempsaaa (blz. 34). Kuier op het einde van de middag rond op het

PANORAMISCHE UITZICHTEN Rome is gebouwd op zeven heuvels die verschillende prachtige uitzichtpunten hebben over de hele stad: Piazza del Campidoglio (blz. 52); Piazza del Quirinale (blz. 78); het terras van het Vittoriano (blz. 47); de Passeggiata del Gianicolo (blz. 92); de tuin van het Pincio (blz. 73) en de koepel van de Sint-Pietersbasiliek in het Vaticaan (blz. 98).

Piazza Navonaaaa (blz. 32), tussen de schilders en straatartiesten, en drink een wijntje in een van de vele wijnbars rond het plein. 3 Avond Dineer op het Campo de’ Fioriaa (blz. 39) en breng er de avond door.

De tweede dag 3 Ochtend De ochtend van de tweede dag staat in het teken van kunst en shoppen rond het Piazza di Spagnaaaa (blz. 72) met een verplichte halte in het Antico Caffè Greco (blz. 129). Trek dan naar het Piazza del Popoloaa (blz. 70) en bezichtig de Santa Maria del Popoloaa (blz. 70). 3 Lunch Lunch rond het Piazza del Popolo of, bij mooi weer, in Il Pincio (blz. 73). U kunt ook picknicken in het park. 3 Na de lunch Zet koers naar de tuinen van de Villa Borgheseaaa (blz. 76) voor een aangename wandeling en voor de schitterende Galleria Borgheseaaa (blz. 76). Vergeet voor deze laatste niet vooraf te reserveren. Keer terug naar het centrum via de Trevifonteinaaa (blz. 78). 3 Avond Dineer in deze buurt en ga dan naar het Piazza del Quirinaleaa (blz. 78) om te genieten van het uitzicht of, afhankelijk van het programma, een van de opmerkelijke tentoonstellingen

ROME IN 3 DAGEN

Het Piazza di Spagna en de Fontana della Barcaccia liggen aan de voet van de Trinità dei Monti.

te bewonderen in de Scuderie del Quirinale (blz. 80), die tot laat open zijn.

De derde dag 3 Ochtend Trek heel vroeg naar het Vaticaanaaa (blz. 93) en breng er de ochtend door in de Sint-Pietersbasiliekaaa (blz. 94) en de Vaticaanse museaaaa (blz. 98) met de adembenemende Sixtijnse Kapelaaa (blz. 99). 3 Lunch Kom op krachten met een pizza al taglio in het Pizzarium Bonci (blz. 124) achter het Vaticaan. 3 Na de lunch Trek naar het Castel Sant’Angeloaaa (blz. 93) en loop vervolgens langs de rechteroever van de Tiber naar de

Passeggiata del Gianicoloa (blz. 92). Klim naar het terras van de Janiculum en geniet er aan het eind van de middag van een schitterend uitzicht op Rome. 3 Avond Dineer en breng de rest van de avond door in de populaire wijk Trastevereaa (blz. 91).

EEN DAGJE LANGER BLIJVEN Hebt u nog een dagje tijd over, breng dan nog een dag door in Tivoli en ontdek er de Villa Adriana (blz. 108) en de Villa d’Este (blz. 110).

BESTEMMING ROME

DE REIS VOORBEREIDEN Formaliteiten

Identiteitspapieren – Alle onderdanen van een lidstaat van de Europese Unie moeten in het bezit zijn van een geldig paspoort. Minderjarigen die alleen reizen, moeten een geldig paspoort kunnen voorleggen, of een identiteitskaart met een toestemming van de ouders (verkrijgbaar in het gemeentehuis of op het politiebureau). Douane – De wetgeving op het invoeren van producten (alcohol, sigaretten enzovoort) is gelijk voor alle landen van de Europese Unie. Meer informatie vindt u op de volgende websites: www. douane.nl, www.financien.belgium.be/ nl/douane_accijnzen en www. agenziadoganemonopoli.gov.it. Gezondheid – Of u nu voor een weekend of een langere periode naar Italië reist, zorg voor een Europese ziekteverzekeringskaart. U vraagt deze kaart gratis aan bij uw zorgverzekeraar. De kaart geldt in alle lidstaten van de Europese Unie en is persoonsgebonden (ieder lid van het gezin heeft dus een eigen kaart nodig, ook de kinderen).

Geldzaken Munteenheid – De euro. Geld pinnen – U vindt overal in Rome voldoende pinautomaten, ook in de stations en op de luchthavens. Betalen – De meeste hotels en winkels aanvaarden internationale betaalkaarten. Afhankelijk van het systeem moet u pinnen of uw handtekening zetten.

Zorg ervoor dat u ook altijd contant geld op zak hebt om te betalen in goedkope restaurants. T Bij diefstal van uw betaalkaart, zie het kader ‘Noodnummers’, blz. 16.

Met de bus Eurolines (t 088 076 17 00 voor Nederland of 02 274 13 50 voor België - www.eurolines.nl) en FlixBus (t 085 888 18 43 - www.flixbus.nl) rijden vanuit verschillende steden in België en Nederland naar Rome. T ‘Aankomst in Rome’, blz. 3.

Met de trein T ‘Aankomst in Rome’, blz. 3.

VANUIT BELGIË

Rome is bereikbaar vanuit de grote steden in België, met meerdere overstappen. NMBS - t 02 528 28 28 www.b-europe.com

VANUIT NEDERLAND

Rome is bereikbaar vanuit de grote steden in Nederland, met meerdere overstappen. NS - t 030 230 00 23 www.nsinternational.nl

Met het vliegtuig T ‘Aankomst in Rome’, blz. 3. Luchthaven Fiumicino - Leonardo da Vinci – 32 km ten zuidwesten van de stad - t 06 65 951 - www.adr.it Luchthaven Ciampino – 15 km ten

DE REIS VOORBEREIDEN

zuidoosten van de stad - t 06  65 951 - www.adr.it.

Barcelona vanuit Amsterdam en Brussel naar Roma Fiumincino - www.vueling. com

GEWONE LUCHTVAARTMAATSCHAPPIJEN

Seizoenen en klimaat

Alitalia – Enkele rechtstreekse vluchten en vluchten met een overstap per week vanuit Brussel en Amsterdam naar Rome. t +39 06 65 649 www.alitalia.com Brussels Airlines – Rechtstreekse vluchten vanuit Brussel naar Rome. t 0900 51 600 (vanuit België) www.brusselsairlines.com KLM – Rechtstreekse vluchten vanuit Amsterdam naar Rome, of met overstap in Parijs. t 020 474 77 47 www.klm.com

Het klimaat in Rome, dat op 28 km van de zee ligt, is het hele jaar door overwegend gematigd. Het is er bijzonder aangenaam in mei, juni, september en oktober. In juli en augustus dalen de temperaturen zelden onder 30 °C en wordt het overwegend drukkend warm. Anderzijds is de ‘Eeuwige Stad’ dan minder vervuild en rustiger omdat veel Romeinen in die periode met vakantie gaan. Helaas zijn ook veel bezienswaardigheden en restaurants gesloten. September en oktober zijn schitterende, zonnige en zachte maanden. November is een echte regenmaand

Deze reisagentschappen vergelijken de tarieven van luchtvaartmaatschappijen. Sommige bieden ook hotels aan: Govolo – www.govolo.nl Skyscanner – www.skyscanner.nl Vliegwinkel.nl – www.vliegwinkel.nl Connections – www.connections.be Airstop – www.airstop.be Vliegtickets.com – www.vliegtickets.com Easy Jet en Transavia bieden regelmatige vluchten naar Rome aan voor interessante prijzen: Easyjet – Rechtstreekse vluchten vanuit Amsterdam naar Rome. www.easyjet.com Transavia – Rechtstreekse vluchten vanuit Rotterdam naar Rome. www.transavia.com Ryanair – Rechtstreekse vluchten vanuit Brussel, Charleroi en Eindhoven naar de luchthaven Rome Ciampino www.ryanair.com Vueling – vluchten met overstap in

GOEDKOPE VLUCHTEN

Rome heeft in elk seizoen heel wat te bieden.

BESTEMMING ROME

EVENEMENTENKALENDER Tijdelijke tentoonstellingen Er worden interessante tijdelijke tentoonstellingen gehouden in de Scuderie del Quirinale (www.scuderiequirinale.it), het Palazzo delle Esposizioni (www. palazzoesposizioni.it), het Vittoriano (www.ilvittoriano.com), het Palazzo Braschi (www.museodiroma.it), de Mercati di Traiano (www.mercatiditraiano.it) en MATTATOIO (www.mattatoio roma.it). U vindt een overzicht van de evenementen op www.oggiroma.it en www. trova-roma.com 26

Jaarlijkse evenementen JANUARI

3 Feest van de H. Agnes– Op 21 januari worden in de kerk S. Agnese fuori le Mura twee schapen gezegend en aan de benedictinessen van S. Cecilia geschonken. Met de wol weven ze paliums die de paus aan de aartsbisschoppen schenkt.

FEBRUARI

3 Carnaval – Optochten en voorstellingen vanaf de donderdag voor Vastenavond. www.romeguide.it

MAART

3 Autowijding – Op de zondag het dichtst bij 9 maart worden auto’s gewijd bij de kerk van Santa Francesca Romana, de patroonheilige van de automobilisten. 3 Maratona di Roma – Kijk voor de precieze datum, meer informatie over

de inschrijvingen en het parcours op www.maratonadiroma.it

GOEDE WEEK

3 Goede Vrijdag – Nachtelijke kruisweg tussen het Colosseum en de Palatijn. 3 Pasen – ‘s Middags pauselijke zegen urbi et orbi op het Sint-Pietersplein.

APRIL

3 Natale di Roma – Op 21 april wordt de stichting van de legendarische Eeuwige Stad (753 v.Chr.) herdacht in het Capitool met plechtige ceremonies, optochten in de Via dei Fori Imperiali en culturele evenementen in de hele stad. www.060608.it 3 Settimana della Cultura – Een week lang zijn musea en concertzalen gratis toegankelijk en zijn bezienswaardigheden die doorgaans gesloten zijn voor het publiek, gratis te bezichtigen. Kijk voor meer informatie op www. beniculturali.it 3 Fiera di Via Margutta – Eind april stellen verschillende kunstenaars hun werken tentoon in de Via Margutta. www.centopittoriviamargutta.it

MEI

3 Primo Maggio – Groot rockconcert, het grootste van Italië, op het piazza San Giovanni il Laterano. www.primomaggio.net

JUNI

3 Festa della Repubblica – 2 juni. Militaire optocht in de Via dei Fori Imperiali. De Giardini del Quirinale zijn dan geopend voor het publiek.

EVENEMENTENKALENDER

3 Lungo il Tevere… Roma – 1ste week van juni. Kunst, cultuur, gastronomie en opvoeringen langs de oevers van de Tiber. www.lungoiltevereroma.it 3 Estate Romana – Vier maanden lang concerten, opvoeringen en evenementen in de stad. U vindt het programma op www.estateromana.comune.roma.it 3 San Giovanni – 23 en 24 juni. Volksspelen en manifestaties in de straten rond de San Giovanni in Laterano. 3 Santi Pietro e Paolo – 29 juni. Kerkdienst in de Sint-Pietersbasiliek voor het meest prestigieuze religieuze Romeinse feest ter ere van de H. Petrus en de H. Paulus. 3 Festival internazionale delle Letterature – Eind juni-begin juli. Basilica di Massenzio, Foro Romano. Tijdens het internationaal literatuurfestival is een tiental avonden gewijd aan de internationale literatuur. Bijeenkomsten, lezingen, ontmoetingen met auteurs, tentoonstellingen en concerten. www.festivaldelleletterature.it

JULI

3 Festa de’ Noantri – 16-30 juli. Feest ter ere van de Vergine del Carmine, patroonheilige van Trastevere. Processies, muziek en culturele evenementen. www.festadenoantri.it

AUGUSTUS

3 Santa Maria Maggiore – 5 augustus. Licht- en geluidsspektakel op de voorgevel van de Santa Maria Maggiore, ter herdenking van de mirakelsneeuw die voorafging aan de bouw van de basiliek.

SEPTEMBER

3 RomaEuropa – Eind september. Iedereen die iets betekent in het

moderne theater, dans, muziek enzovoort verzamelt gedurende drie maanden in Rome. www.romaeuropa.net 3 Biennale Internazionale dell’ Antiquariato – Eind september-begin oktober, even jaren. In het Palazzo Venezia. www.biennale-antiquariato. roma.it

OKTOBER

3 Fotografia – Eind oktober. Internationaal festival van de hedendaagse fotografie, georganiseerd door het MACRO. www.fotografiafestival.it 3 Festa del Cinema – Eind oktober. Internationaal filmfestival in het Auditorium Parco della Musica. www.romacinemafest.it

NOVEMBER

3 Roma Jazz Festival – 1ste week van november. Festival met jazzconcerten in het Parco della Musica. www.romajazzfestival.it 3 Festival Internazionale di Musica e Arte Sacra – Begin november. Concerten in de vier basilieken van Rome. www.festivalmusicaeartesacra. net 3 RIFF - Festival van de onafhankelijke film – Eind november. Er worden Italiaanse en buitenlandse films vertoond. www.riff.it

DECEMBER

3 Kerstmis – Plechtige middernachtmissen in de kerken Santa Maria Maggiore en Santa Maria in Aracoeli. Pauselijke zegen urbi et orbi op het Sint-Pietersplein. Kerstmarkt op het Piazza Navona. 3 Capodanno – Op 31 december wordt een concert en vuurwerk georganiseerd op het Piazza del Popolo.

ROME BEZICHTIGEN

PIAZZA NAVONA CAMPO DE’ FIORIaaa Rome is het centrum van de wereld en de wirwar aan steegjes rond het sierlijke Piazza Navona en het bedrijvige Campo de’ Fiori vormt het centrum van Rome. Deze wijk vol renaissancepanden, barokkerken en bruisende fonteinen is een van de bekendste en ook een van de meest toeristische van de stad. Neem de tijd om rond te dwalen in de omliggende vicoli. U ontdekt steeds nieuwe schaduwrijke pleintjes, verrassende uithangborden, onverwachte balkons, een tweeduizend jaar oude trap... En overal voelt u een levensvreugde die u nergens anders in de stad terugvindt.

3 Bereikbaarheid: Bus C3, 30, 70, 81, 87, 130, 492 en 628. De wijk wordt afgebakend door de Corso del Rinascimento, de Tiber, de Via Savelli en de Via Parione. Detailkaart van de wijk blz. 35. Uitneembare vouwkaart D4. 3 Aanrader: Start de dag met een kopje koffie in een van de cafés op het Campo de’ Fiori. Zo kunt u meegenieten van het gebeuren op de markt ertegenover.

Piazza Navona aaa Dit plein behield de smalle en langwerpige vorm die het kreeg van Domitianus toen hij in 86 een stadion liet bouwen voor zijn Griekse spelen. Nu is het een voetgangersgebied en een gezellig en levendig plein. Atleten en dichters hebben plaatsgemaakt voor tekenaars, mimespelers, muzikanten en straatartiesten die er ‘s avonds hun kunsten komen vertonen. In het midden van het plein staat de Fontana dei Quattro Fiumiaaa of Vierstromenfontein, een barokmeesterwerk dat Bernini in 1651 voltooide. De beelden symboliseren vier rivieren, namelijk de Donau, de Ganges, de Rio de la Plata en de Nijl. Ze stellen de vier werelddelen voor. De legende vertelt dat de figuur van de Nijl gesluierd is

zodat hij de kerk Sant’Agnese in Agone, die ontworpen werd door Bernini’s rivaal Borromini, niet zou zien. In werkelijkheid betekent dit dat de bron van de Nijl destijds nog niet bekend was. De centrale figuur op de Fontana del Moro, in het zuiden, werd ontworpen door Bernini. De Fontana del Nettuno aan de noordzijde van het plein dateert van eind 16de eeuw.

Sant’Agnese in Agone aa Via di Santa Maria dell’Anima 30/a t 06 68 19 21 34 - www.santagnese inagone.org - di.-zo. 9.00-13.00 u en 15.00-19.00 u (zo. tot 20.00 u). In de 8ste eeuw werd een kapel gebouwd op de plek waar de H. Agnes een marteldood zou zijn gestorven. Paus Innocentius X gaf Girolamo

PIAZZA NAVONA - CAMPO DE’ FIORI

Het Piazza Navona geldt als een van de mooiste pleinen van Rome. Op de voorgrond herkent u de Fontana del Moro.

Rainaldi en zijn zoon Carlo in 1652 de opdracht de kapel om te bouwen tot familiekapel, grenzend aan zijn paleis. Tussen 1653 en 1657 zette Borromini deze werken voort. Uiteindelijk voltooide een groep architecten het gebouw later in die eeuw. Borromini ontwierp een deel van de koepel en de voorgevel, wat ook is te zien aan de holronde beweging en de gebogen lijnen van de klokkentorentjes. Het interieura, in de vorm van een Grieks kruis, is prachtig: de openingen in de pilaren van de koepel maken er een achthoek van. Bij de altaren hangen fraaie marmeren panelen, werken van leerlingen van Bernini. Het stucwerk, het bladgoud en de schilderijen staan veraf van de sobere interieurs van Borromini en werden aan het eind van de 17de eeuw toegevoegd.

Santa Maria della Pace a Arco della Pace 5 - ma., wo. en za. 9.00-11.45 u. Deze kerk, waarvan de voorgevel in de 17de eeuw gebouwd werd door Pietro da Cortona, bezit een bijzonder originele plattegrond in de vorm van een kort rechthoekig schip en een achthoekig deel met koepel. Onder het schip, bij de boog van de eerste kapel aan de rechterzijde, ontdekt u de vier Sibillena, die Rafaël in 1514 schilderde.

Chiostro del Bramante a Toegang tot de kloostergang links van de kerk - www.chiostrodelbramante.it dag. 10.00-20.00 u (za.-zo. tot 21.00 u) - uitstekende tijdelijke

ROME BEZICHTIGEN

tentoonstellingen. Cafetaria op de bovenverdieping (T blz. 126). De kloostergang dateert van 1504 en is een van de eerste werken die Bramante (1444-1514) in Rome vervaardigde. Het ontwerp geeft al blijk van de interesse van de kunstenaar voor de architectuur en technieken van de oudheid.

Museo Nazionale Romano Palazzo Altemps aaa

Piazza Sant’Apollinare 46 - t 06 39 96 77 00 - www.museonazionaleromano. beniculturali.it - di.-zo. 9.00-19.45 u (kassa sluit 1 uur vroeger) - € 10, combinatiekaartje € 12, 3 dagen geldig in het Museo Nazionale Romano (Crypta Balbi, Palazzo Massimo alle Terme en Terme di Diocleziano) + € 3 tijdens een tijdelijke tentoonstelling. Dit museum is weinig bekend bij het grote publiek, maar is een van de mooiste musea van Rome en dat om twee redenen. Ten eerste dankzij de

]] ]] ]] ]] ]] ]] ]

UIT ETEN Al Pompiere ................................ 12 Baguetteria del Fico ................. 56 Beppe e i suoi Formaggi......... 45 Cul de Sac .................................... 8 Da Alfredo e Ada ....................... 24 Enoteca L’Angolo Divino........ 5 Filetti di Baccalà......................... 3 Forno di Campo de’ Fiori ........ 75 Hostaria Costanza ..................... 41 Il Pagliaccio ................................. 34 Orso 80 ......................................... 6 Orto di Maramao....................... 59 Osteria da Fortunata ................ 40

collectie van kardinaal Ludovisi, een van de grootste Romeinse verzamelingen uit de 17de eeuw. Ten tweede dankzij het bijzonder elegante palazzo waarin het museum is ondergebracht. De bijzondere beelden uit de oudheid die u in dit museum ziet, werden gedeeltelijk in de 17de eeuw gerestaureerd door Algardi en Bernini. Geheel in tegenstelling tot de huidige gewoonte om de oorspronkelijke stijl te behouden, vormt de combinatie van antieke beeldhouwwerken en barokelementen juist het originele karakter van deze collectie. Behalve het museum loont ook het gebouw zelf met zijn weelderige fres co’s en prachtige plafonds uit de 15de en 16de eeuw de moeite. Bewonder daarom eerst het mooie binnenplein dat Sangallo ontwierp. Tot de pronkstukken van het museum behoort het beeld Ares Ludovisiaa op de eerste verdieping, net voorbij de Sala delle Prospettive Dipinte. De rechtervoet van het standbeeld, het hoofd van de cherubijn en het handvat van het

]] ]] ] ]] ]]

Pianostrada ................................. 63 Pizzeria Da Baffetto .................. 60 Sto Bene....................................... 26 Yotvata ......................................... 46 IETS DRINKEN Barnum Cafè ............................... 4 Caffetteria-Bistrot Chiostro del Bramante ........................... 3 Coromandel................................ 34 Enoteca il Goccetto .................. 1 Supplizio ...................................... 31

]] ]] ]] ]] ]]

WINKELEN Chez Dede ................................... 35 Ibiz Artigianato .......................... 6 Lela ................................................ 30 Libreria del Viaggiatore........... 38 Retrò.............................................. 5 Salumeria Roscioli..................... 2 SBU (Strategic Business Unit).......................... 42 Society Limonta......................... 43 UITGAAN Fluid............................................... 3 Jerry Thomas Speakeasy......... 12

PIAZZA NAVONA - CAMPO DE’ FIORI

di PaV. rion e

Scrofa

BaV. d u e V lla i Co. de ri rd lla a

ia ul

M ET EV ER E

ribV. ald i

Fa V. d rn e i es i

TRASTEVERE

della

]] ] ] Via

de i

] 30

] 63

Giub

Teatro Argentina V. di Sant'Anna

bo n ar i

Pal. et Gall. Spada 26

Te ba

FIU

ella V. dngara Lu

Fa rn lo esi Vicoroni na Mo

i V. dveari Chia

a Vi

Villa d Farnesina ella

BaV. d u l ei lar i

ve r

]

Campo de' Fiori

]

Palazzo Farnese

V. di Torre Argentina

Sora

V Ca . de r ta i ri

rra

Piazza Farnese

a Pa V. lombella

Via Monte rone

dell

Pal. Braschi S. Pantaleo Teatro Valle PAL. MASSIMO Pal. della Cancelleria S. Andrea Area Sacra di della Valle Largo Argentina 40

ei V. d ella p C ap

on M

Lu n

PANTHEON

V. de l Teatro Valle

ri Arco d. Acetari di o V. ntor Mo

d i g io V. t'Eli n Sa ere v te

Lu ng o

Pal. d. Sapienza

Pal. Madama NAVONA S. Ivo alla Fontana Sapienza del Moro

Pza di 42 Pasquino

V. del Pell Vi egrin 38 a o di 4

Piazza della Rotonda

Corsia Agonale

ul a

Pal. Pamphilj

Vecchio 60

V. delle Coppelle

ren

ico

rn o

S. Agnese in Agone

9999

g li V. S pe cch i

rio to

V. A

i de i V ia c c h Ve n c hi

Go ve 3

FONTANA DEI QUATTRO FIUMI

Piazza d. Coppelle

San Luigi dei Francesi

S. Maria della Pace PIAZZA

]] ]] ]]] ]]] ] ]] de

]]]]

Fontana del Nettuno

Vicolo de Grotte lle

V. d i Mo nte Gio an 24 rd n c V. d l hi N e i d e lo 5 uov V. oral i 56 C

Piazza S. Agostino Cso. del Rinascimento

d V.

Chiostro del Bramante

]

S. Agostino

d'Oro V. di Monte

]

V. della Stelletta

V. della Maddale na

PALAZZO ALTEMPS

Via dei Coronari

V. V. de del de i P la lC ell Tri eg nit on rin à se i rv a

e re

egli Vicoloridciani Am at

Lungotev

di or V. d i oTna di N

Tor

9999

]

i V. de ti Solda

a N on

Piazza B. Cairoli

V. dei Falegnami

] ] 45

]

Piazza

46 delle 5 Scole

PIAZZA NAVONACAMPO DE’ FIORI

ng ot Valeve re de la ti i

100 m

DE BESTE ADRESSEN

UIT ETEN Antipasti en primi piatti zullen u zonder twijfel ontroeren! Lekkerbekken maken een ommetje langs het getto en Testaccio om er gerechten te proeven die het resultaat zijn van een eeuwenoude traditie. Osteria’s en pizzeria’s serveren lekkere, klassieke gerechten maar ook gastronomen zullen niet ontgoocheld zijn: vernieuwende chefs vinden sinds enkele jaren de Romeinse keuken opnieuw uit. Heel wat adresjes zijn jammer genoeg gesloten in augustus. T Onderstaande adressen vindt u terug op de uitneembare vouwkaart aan de binnenzijde van het omslag;

114

Duik af en toe een smal straatje in om een gezellige trattoria te ontdekken.

zoek het overeenkomstige nummer (bv. ā). De aanwijzingen in het rood verwijzen eveneens naar deze kaart. De meeste adressen staan ook aangeduid op de detailkaart van de verschillende wijken. T ‘Uit eten’, blz. 23 en ‘Gastronomie’, blz. 168.

Piazza Navona Campo de’ Fiori Detailkaart van de wijk blz. 35

MINDER DAN € 25

Ŝ Pianostrada – D5 - Via delle Zoccolette 22 - t 06 89 57 22 96 di.-zo. 13.30-16.00 u en 19.00-23.30 u. U eet hier zowel uitstekende streetfood als verfijnde gerechten. Neem plaats op de mooie binnenplaats die wel een overdekte tuin lijkt. Ħ Sto Bene – D5 - Piazza della Trinità dei Pellegrini 88 - t 347  156  28 51 - ma.-za. 10.00-24.00 u, zo. 10.00-19.00 u. In deze wijnbar op de hoek van het Palazzo Spada kunt u ook iets kleins eten of soep, lekkere hammen en kazen en allerlei panini’s afhalen. Ook goede pasta en olijfolie om mee naar huis te nemen. Ĥ Da Alfredo e Ada –C4 - Via dei Banchi Nuovi 14 - t 06 687 88 42 di.-za. 12.00-15.00 u en 19.00-22.30 u. Hier eet u wat de pot schaft, net zoals thuis. De eenvoudige, Romeinse gerechten lokken heel wat vaste klanten. Ze drinken er graag een glaasje wijn bij uit de streek Castelli Romani (Frascati en Marino).

UIT ETEN

De ovenverse broodjes, pizza’s en koekjes van Forno Campo de’Fiori vallen niet alleen bij de lokale bevolking in de smaak, ook toeristen komen er aan hun trekken.

ő Baguetteria del Fico – C-D4 - Via della Fossa 12 - t 06 96 04 55 41 ma. 11.00-16.00 u, di.-zo. 11.0024.00 u. Een niet te missen paninoteca die uw zintuigen verwent met een kennismaking met traditionele Italiaanse producten. Ű Forno di Campo de’ Fiori – D5 Campo de' Fiori 22 - t 06  68 80 66 62 - www.fornocampodefiori.com ; - ma.-za. 7.30-14.30 u en 16.4520.00 u - gesl. za.middag in juli-aug. Ander filiaal: Vicolo del Gallo - dag. 10.30-16.45 u. Een historische ‘oven’ in deze wijk met pizza’s, panini’s en zoete specialiteiten. Ook de inwoners van de wijk komen hier graag smullen van de pizza’s en broodjes die warm uit de oven komen.

ă Filetti di Baccalà – D5 - Largo dei Librari 88 - t 06 686 40 18 - ma.-za. 17.00-23.00 u - gesl. aug. Dit huis is een omweg waard vanwege de authentieke sfeer en de specialiteit: gepaneerde en gefrituurde kabeljauwfilet, geserveerd met de beroemde Romeinse salade van puntarelle (bladcichorei), op smaak gebracht met knoflook en ansjovis. ř Orto di Maramao – C5 - Via del Pellegrino 85 - t 06 64 00 39 24 dag. 9.30-22.00 u. Acht tafels staan op elkaar gepakt in dit charmante vertrek vol rekjes volgestouwd met wijnflessen, kruidendozen en potten. Voor een vitaminerijke soep of een verse salade. Ś Pizzeria Da Baffetto – C4 - Via del Governo Vecchio 114 - t 06  686 16 17 - www.pizzeriabaffetto.it - dag. 12.00-15.30 u en 18.00-1.00 u. Een historisch adresje voor een heerlijke pizza alla romana. Ĉ Cul de Sac – D4 - Piazza Pasquino 73 - t 06 68 80 10 94 www.enotecaculdesacroma.it dag. 12.00-0.30 u - gesl. 25-26 en 31 dec.-1 jan. Deze wijnbar tegenover het beroemde beeld van Pasquino dankt zijn naam (letterlijk ‘doodlopende straat’) aan zijn lange smalle vorm. Een ruime keuze van wijnen en uitstekende gerechten. ą Enoteca L’Angolo Divino – D5 Via dei Balestrari 12/14 - t 06 686 44 13 - www.angolodivino.it - di.za. 11.00-15.00 u en 17.00-1.30 u, zo. 17.00-1.30 u - gesl. 2 weken in aug. Deze wijnbar dicht bij het Campo de’ Fiori is ideaal voor liefhebbers van lekkere wijn die ook houden van kaas en antipasti. De hapjes bestaan onder meer uit taartjes en opgerolde cake. Er worden regelmatig proeverijen georganiseerd.

115

DE BESTE ADRESSEN

WINKELEN Overal in de stad, en dan vooral in het historisch centrum, vindt u ambachtelijke producten, antieke voorwerpen, culinaire specialiteiten en natuurlijk ook kleding voor iedere smaak en alle stijlen. T Onderstaande adressen vindt u terug op de uitneembare vouwkaart aan de binnenzijde van het omslag; zoek het overeenkomstige nummer (bv. ā). De aanwijzingen in het rood verwijzen eveneens naar deze kaart. De meeste adressen staan ook aangeduid op de detailkaart van de verschillende wijken. 134

Piazza Navona Campo de’ Fiori Detailkaart van de wijk blz. 35

BOEKEN

ĸ Libreria del Viaggiatore – C5 Via del Pellegrino 165 - t 06 83 50 34 90 - www.libreriadelviaggiatore. net - ma.-za. 10.00-19.30 u. Deze ‘boekhandel van de reiziger’ biedt vooral reisgidsen aan, wat dacht je, en allerlei teksten over Italiaanse steden en landschappen, geschreven door veel bekende auteurs.

DECORATIE EN DESIGN

İ Lela – D5 - Via dei Pettinari 37 t 06 87 77 57 92 - www.lelacasa. com - ma.-za. 11.00-19.30 u. Eenvoudige en ongewone voorwerpen voor uw interieur en het leven van elke dag. In dit decoratiewinkeltje in grijs en wit vindt u beslist leuke aandenkens voor uzelf en de thuisblijvers.

ą Retrò – C4 - Piazza del Fico 20/21 t 06 68 19 27 46 - www.retrodesign. it - ma.-za. 11.00-13.00 u en 16.0020.00 u. Voor de liefhebbers van vintage: verlichting en vazen uit de jaren 1940 tot 1970, juwelen van bakeliet, verzamelobjecten zoals de Egg Chair van Arne Jacobsen en de Blu Blu Sofa van Pierre Paulin. Ń Society Limonta – D4 - Piazza di Pasquino 6 - t 06 683 24 80 - www. societylimonta.com - di.-za. 10.3019.30 u. Een goed adres als u op zoek bent naar mooi linnengoed. U vindt hier tafellakens, servetten en lakens in originele kleuren en verschillende stoffen (linnen en katoen).

GASTRONOMIE

Ă Salumeria Roscioli – D5 - Via dei Giubbonari 21 - t 06 687 52 87 www.salumeriaroscioli.com - ma.-za. 8.30-20.30 u. Ruime keuze vleeswaren en wijn in deze winkel waar u de producten ook kunt proeven. Niet ver hiervandaan bakt de oven van dit huis de hele dag door brood en pizza’s (Via dei Chiavari 34 - ma.-za. 7.00-19.30 u).

LEDERWAREN

Ć Ibiz Artigianato – D5 - Via dei Chiavari 39 - t 06 68 30 72 97 - www. ibizroma.it - ma.-za. 10.00-19.30 u. Vader Nepi gaf zijn passie voor leder door aan zijn dochter. In hun kleine winkel bewerken Elisa en haar vader Fulvio deze nobele materie tot tassen en tot klassieke of minder klassieke accessoires die ze verkopen tegen zachte prijsjes.

WINKELEN

MODE

ĵ Chez Dede – C5 - Via di Monserrato 35 - t 06 83 77 29 34 - www. chezdede.com - ma. 15.30-19.30 u, di.-za. 10.30-19.30 u. In het atelier van dit Italiaans-Franse merk hangt een unieke, gesofisticeerde sfeer. Creaties voor mannen, vrouwen en de woning. ł SBU (Strategic Business Unit) – D4 - Via di San Pantaleo 69 - t 06 68 80 25 47 - www.sbu.it - ma.-za. 10.0019.30 u, zo. 12.00-19.00 u. Jeans en sportkleding, maar ook kostuums op maat in een elegante en toch casual stijl.

Pantheon Detailkaart van de wijk blz. 44

LEDERWAREN

Ł Sandali and Ballerinas – D5 - Via del Pie’ di Marmo 30 - t 06 69 92 39 97 - www.sandaliballerinas.com dag. 10.00-19.30 u. Een paradijs voor schoenenliefhebbers. Hier verkoopt men met de hand en volgens de traditie gemaakte sandalen en ballerina’s. U hebt er een heel ruime keuze, alle klassieke modellen vindt u hier. Reken op € 100.

DECORATIE EN DESIGN

Ĉ Emporio Roma – D5 - Via Monterone 2/A - t 06 94 36 40 10 www.emporioroma.it - ma. 15.3019.00 u, di.-za. 10.30-19.00 u. Een mooie ruimte, volledig in het grijs, voor deze nieuwe etalage voor Italiaans en internationaal design op een steenworp afstand van het Piazza Navona. Decoratieve voorwerpen en meubelen. ć Fratelli Bassetti Tessuti – D5 Corso Vittorio Emanuele II 73 - t 06  689 23 25 - www.fratellibassetti.com -

ma. 15.30-19.30 u, di.-vr. 9.30-19.30 u, za. 10.00-19.00 u. Deze winkel werd in 1954 opgericht door twee broers. Verspreid over twee verdiepingen vindt u meer dan tweehonderdduizend stoffen. Er wacht u een gigantisch aanbod aan kleuren, tinten en texturen... wees voorbereid op een heuse schattenjacht!

MODE

ń Spazio Espanso – D-E4 - Via dei Bergamaschi 59 - t 06 97 84 27 93 ma.-za. 10.00-20.00 u. Conceptstore waar extreme soberheid en etnische stijlen worden gecombineerd, met als resultaat heel trendy kleding en accessoires.

GASTRONOMIE

ĉ Confetteria Moriondo & Gariglio – D4 - Via del Pie’ di Marmo 21-22 t 06 699 08 56 - dag. 9.00-19.30 u. De specialiteit van de hofleverancier van het huis Savoye is sinds 1850 chocolade.

PAPIERWAREN

Ē Campo Marzio Design – D3 - Via di Campo Marzio 41 - t 06 68 80 78 77 www.campomarziodesign.it - dag. 10.00-20.00 u. Een winkel met naam en faam sinds 1930. Pennen en vulpennen, kaarthouders en agenda’s van namaakleder in diverse kleuren. Een kleurrijke winkel met kwalitatief handwerk.

VOETBAL

ę AS Roma Store – D-E4 - Piazza Colonna 360 - t 06 69 78 12 32 - www. asromastore.it - dag. 10.00-19.00 u. De officiële fanshop van AS Roma. Een aanrader voor iedereen die zich een echte tifoso (supporter) wil voelen.

135

Vertaling Anja De Lombaert Omslagontwerp Keppie & Keppie Omslagfoto f11photo/Shutterstock.com Ontwerp binnenwerk Keppie & Keppie Oorspronkelijke titel Le Guide Vert Rome Week-end Oorspronkelijke uitgever Michelin, Parijs Directie Philippe Orain Uitgevers Maura Marca (Michelin), Lieven Defour (Lannoo) Redactie Chiara Ercini, Sara Fredaigue, Stéphane Guégan, Sophie Lhéraud, Manuela Magni, Maura Marca, Juliette Rolland, Delphine Storelli Cartografie Theodor Cepraga, Mihăiţă-Cristian Constantin, CostinaIonela Tarcea, Thierry Lemasson Stadskaarten: © MICHELIN en © 2006-2017 TomTom. This material is proprietary and the subject of copyright protection, database right protection and other intellectual property rights owned by TomTom or its suppliers. The use of this material is subject to the terms of a license agreement. Any unauthorized copying or disclosure of this material will lead to criminal and civil liabilities.

Met dank aan

ATAC - Azienda Trasporto Autoferroviario del Comune di Roma, Dominique Auclair, Isabelle Corradi, Hervé Dubois, Maria Gaspar, Bogdan Gheorghiu, Pascal Grougon, Andreea-Karina Gruia, Valérie Lajoinie, Léonie Piraudeau, Sophie Roques, Marie Simonet

© Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo, nv, Tielt, 2019 Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen...) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden.

Contactadres

De Groene Reisgids De Groene Reisgids Uitgeverij Lannoo Uitgeverij Terra Lannoo bv Kasteelstraat 97 Postbus 23202 B-8700 Tielt 1100 DS Amsterdam Zuid-Oost degroenereisgids@lannoo.be info@terralannoo.nl

www.lannoo.com Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

D/2019/45/217 - NUR 512 - ISBN 978-94-014-5740-8