K.Britland/agefotostock
Vissersbootjes in Coverack, in Cornwall
Zuid-Engeland
De regio’s in deze gids (zie de kaart aan de binnenzijde van het omslag) n Het zuidoosten ∑ Het zuidwesten ± Het zuidwesten langs de kust ∏ East Anglia
blz. 127 blz. 237 blz. 331 blz. 401
INHOUD MEMO
Een keuze uit de mooiste plekjes....6
Evenementen........................................42 Leestips....................................................43 Films..........................................................45 Series........................................................46
HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN
MEER WETEN OVER ZUID-ENGELAND
De mooiste reisherinneringen..........8
ZUID-ENGELAND VANDAAG
REISPLANNER
De samenleving....................................50 Economie................................................55
A. Crawford/iStock
NIET TE MISSEN
Een keuze uit de mooiste routes....12
DE REIS VOORBEREIDEN Reistips..................................................... 18 NAAR ZUID-ENGELAND
Met het vliegtuig.................................. 21 Met de trein............................................ 21 Met de auto............................................ 21 Met de boot...........................................22 Met de bus..............................................22 VOOR HET VERTREK
Klimaat.....................................................23 Nuttige adressen..................................23 Formaliteiten.........................................24 Geldzaken...............................................25 Tijdsverschil...........................................26 Reizigers met een beperking..........26 Overnachten..........................................26 Uit eten....................................................28 ZUID-ENGELAND VAN A TOT Z
Rubrieken in alfabetische volgorde ..............30 MET HET GEZIN
Bezienswaardigheden en activiteiten ..................................40
SPECIALITEITEN
Streekgerechten...................................57 Dranken...................................................59 TRADITIES
Volksfeesten........................................... 61 Sportieve evenementen....................62 TAAL
Het Engels...............................................64 GESCHIEDENIS
Het prille begin.....................................66 De feodale tijd.......................................68 Absolute monarchie...........................71 Het Britse imperium............................ 76 Naar de moderne tijd.........................78 EEN NATIE VAN VOORUITGANG.................................. 82 ARCHITECTUUR
Middeleeuwen......................................86 De gotische stijlen...............................87 Van renaissance tot neoclassicisme.................................88 Van de 19de eeuw tot nu..................89 ABC van de architectuur....................93 Traditionele woningen....................101
5
KUNST EN CULTUUR
NATUUR EN LANDSCHAP
Schilderkunst.......................................103 Beeldhouwkunst................................105 Literatuur..............................................105 Muziek.................................................... 110 Film.......................................................... 114
Geologie................................................ 117 Natuurbehoud....................................120 Parken en tuinen................................122
STEDEN EN BEZIENSWAARDIGHEDEN n HET ZUIDOOSTEN
± HET ZUIDWESTEN LANGS DE KUST
Londen...................................................130 Windsor Castle....................................152 Dover en zijn kliffen..........................161 Canterbury...........................................165 Royal Tunbridge Wells......................176 Rye...........................................................182 Brighton.................................................187 Portsmouth..........................................201 Isle of Wight.........................................212 Southampton......................................218 Winchester............................................227
Exeter..................................................... 334 Dorchester en de Jurassic Coast.....................339 Bournemouth..................................... 345 Dartmouth en de Engelse Rivièra...................350 Plymouth en Dartmoor National Park.......356 Cornwall................................................ 368 Ilfracombe en Exmoor......................393
∑ HET ZUIDWESTEN
∏ EAST ANGLIA
Bristol..................................................... 240 Wells........................................................253 Bath.........................................................262 Avebury.................................................275 Salisbury............................................... 280 Oxford................................................... 290 St Albans............................................... 306 De Cotswolds.......................................310 Gloucester en Cheltenham............320
Cambridge........................................... 404 Ipswich en de Stour Valley..............418 Norwich.................................................422 King’s Lynn............................................428
RAADPLEEG VOOR IEDERE PLAATS ONS ADRESBOEKJE y
Register................................................432 Woordenlijst..................................... 442 Kaarten en plattegronden......... 445
NIET TE MISSEN aaa De reis waard
aa Een omweg waard
a Interessant
aaa
Canterbury
jon666/iStock
De parel van Canterbury is de gotische kathedraal, maar het is ook een feest om door de middeleeuwse straatjes te wandelen, omringd door vrolijke studenten. Zie blz. 165.
aaa D. Nunuk/All Canada Photos/age fotostock
Stonehenge De beroemdste prehistorische locatie van het land heeft nog steeds zijn geheimen niet prijsgegeven. Eén ding is zeker: voor het optillen van sommige stenen waren 600 mannen nodig. Zie blz. 283.
EEN KEUZE UIT DE MOOISTE PLEKJES
7
aaa
Londen Big Ben, Buckingham Palace en de dubbeldekkers zijn so British en bovendien beeldbepalend voor Londen, een van de meest kosmopolitische en trendy steden ter wereld. Zie blz. 130.
aaa
IakovKalinin/iStock
Cornwall Links houden! Over dit magnifieke schiereiland slalommen kleine weggetjes tussen surfstranden, grandioze kliffen en vissersdorpen. Zie blz. 368.
Deejpilot/iStock
aaa
Blenheim Palace
Jeff Fullerton/iStock
Twee vliegen in een klap: het mooiste barokpaleis van Engeland en de fenomenale tuinen aangelegd door Capability Brown, de grootste landschapsarchitect van het koninkrijk. Zie blz. 299.
acceleratorhams/iStock
Tegenover het Isle of Wight, de Old Harry Rocks bij Studland
HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN
DE MOOISTE REISHERINNERINGEN
TOP 5 Kastelen en tuinen TOP 5 Xxxxxxx
1. Windsor Castle (blz. 152) 1. Xxxxx (p. xx) 2. Blenheim Palace (blz. 299) 2. Xxxxx (p. xx) 3. Longleat (blz. 257) 3. Xxxxx (p. xx) 4. Stourhead (blz. 259) 4. Xxxxx (p. xx) 5. Petworth House (blz. 209) 5. Xxxxx (p. xx)
Windsor Castle N. Blythe/Cephas/Photononstop
ÞÞ Duik in het kristalheldere
ÞÞ Bestel ‘a pint of beer’ (568 ml)
ÞÞ Ga op bezoek bij Agatha Christie, in haar zomerhuis in Greenway, en (her)lees de avonturen van Hercule Poirot en Miss Marple op een van de nabijgelegen stranden van de Engelse Rivièra, waar de schrijfster oorspronkelijk vandaan kwam. Zie blz. 352.
ÞÞ Kijk uw ogen uit
O. Protze/age fotostock
ÞÞ Wandel over de White Cliffs van Dover en geniet van het weidse uitzicht op het Kanaal. Bij helder weer kunt u aan de overkant het land van
Haven van Bristol
de ‘Froggies’ zien liggen: Frankrijk. Zie blz. 162.
water van de Alum Bay, op het Isle of Wight, waar het klimaat het mildst is van heel Groot-Brittannië. Zie blz. 214.
in een van de vele pubs die zich langs de gerenoveerde haven van Bristol aaneenrijgen, en droom van de zeehelden die de stad ooit roem en fortuin brachten. Zie blz. 240.
in het enorme warenhuis Liberty in Londen. Vooral de stoffen zijn beroemd, vanwege de vele kleurige bloemmotieven, die ook terugkomen in de collectie dames-, heren- en kinderkleding. Zie blz. 150.
9
REISPLANNER Het zuidwesten, langs de kust
8 dagen
Exmoor National Park
Ilfracombe
P
t ret ar
e Ex
Taw
Exeter
Tintagel
Dartmoor National Park
Torquay Fowey
Plymouth
Dartmouth savoilic/iStock
ll wa rn Co
Dorchester
Jurassic Coast Exmouth
Penzance
Route: 800 km langs de zuidwest kust en de Engelse stranden.
åå Dag 1 Jurassic Coast Rijd vanuit Dorchester (blz. 339) naar de schitterende kliffen van de Jurassic Coast (blz. 341). Overnacht in Exmouth (blz. 343).
åå Dag 2 Exeter Ochtend: bezoek de middeleeuwse kathedraal (blz. 334). Middag: ga naar een museum of naar Ottery St Mary (blz. 337), een dorp in Devon. Overnacht in Exeter. Tip: het interessante Royal Albert Museum in Exeter bezit een van de
grootste natuurhistorische collecties van Groot-Brittannië.
åå Dag 3 Engelse Rivièra Rijd via Torquay (blz. 353) en andere badplaatsen aan de Engelse Rivièra (blz. 353) naar Dartmouth (blz. 350). Overnacht in Dartmouth.
åå Dag 4 Plymouth Ochtend: bekijk het oude Plymouth (blz. 356). Middag: ga shoppen of bezoek het Dartmoor National Park (blz. 360). Overnacht in het park.
åå Dag 5, 6 en 7 Cornwall Verken de zuidkust van Cornwall (blz. 369) van St Germans tot Marazion: haventjes, kastelen en kustlandschappen. Overnacht in Fowey. Rijd dan langs de noordkust van Cornwall (blz. 379) van Penzance (blz. 376) naar Ilfracombe (blz. 393). Overnacht in Penzance en Newquay.
åå Dag 8 Exmoor Noordkust van Cornwall Moorefam/iStock
Wandel tussen land en zee in het Exmoor National Park (blz. 395).
EEN KEUZE UIT DE MOOISTE ROUTES
Het zuidwesten, landinwaarts
<Geen kruisende koppeling> grafvision/iStock
7 dagen
Route: 700 km langs erfgoed.
åå Dag 1 Wells Ochtend: Wells (blz. 253) en de kathedraal. Middag: bezoek de abdij van Glastonbury (blz. 256). Overnacht in Salisbury (blz. 280).
een tocht door het pittoreske landschap van de Cotswolds (blz. 310). Overnacht in Bath.
åå Dag 2 Stonehenge
åå Dag 7 Bath
Ochtend in Salisbury (blz. 280), bezoek daarna het megalithische monument Stonehenge (blz. 283). Overnacht in Winchester (blz. 227).
Ontdek een van de mooiste Engelse steden: Romeinse thermen, terraced houses en crescents (blz. 262).
åå Dag 3 Oxford
Tip: breng tot slot een bezoek aan de oude havenstad Bristol (blz. 240).
Ontdek de prestigieuze universiteits stad (blz. 290). Overnacht in Oxford
åå Dag 4 Stratfordupon-Avon Volg het spoor van Shakespeare (blz. 106). Overnacht in Stratford.
åå Dag 5-6 De Cotswolds Bezoek de kathedraal van Worcester en de abdij van Tewkesbury (blz. 324). Overnacht in Chipping Campden (blz. 316). Maak daarna
Kathedraal van Wells C. Piccoli/Sime/Photononstop
13
30
DE REIS VOORBEREIDEN
Zuid-Engeland van A tot Z AMBASSADES
Belgische ambassade – Belgian Embassy - 17 Grosvenor Crescent London SW1X 7EE - t 020 7470 3700 unitedkingdom.diplomatie.belgium. be/nl. Nederlandse ambassade – Dutch Embassy - 38 Hyde Park Gate London SW7 5DP - t 020 7590 3200 www.netherlandsworldwide.nl/ countries/united-kingdom. AUTO
Verhuur De belangrijkste autoverhuurbedrijven zijn Hertz, Europcar, Avis en National. Sommige hebben afspraken met luchtvaartmaatschappijen om hun klanten goedkopere tarieven te kunnen aanbieden. w Met een Engelse auto komen de juiste reflexen voor het links rijden vanzelf. De voornaamste moeilijkheid is om de richtingaanwijzer en de ruitenwisser niet te verwarren. Wie een ongeval heeft met een huurauto, vindt de gegevens van de verhuurder op de sleutelhanger en op de voorruit van de auto. De verhuurder legt uit wat u in een dergelijk geval moet doen. Aarzel niet om contact op te nemen met het plaatselijke toeristenbureau om te weten te komen waar zich de dichtstbijzijnde garage bevindt.
Links rijden De minimumleeftijd om te mogen autorijden is in Engeland 17 jaar. Er wordt gereden op de linker weghelft en rechts ingehaald. Het
is raadzaam de eerste kilometers niet al te hard te rijden. De juiste reflexen en het zelfvertrouwen komen vanzelf wanneer de basisregels worden gevolgd op dezelfde strikte wijze als de Britse chauffeurs dat doen. Blijf rustig, en wees beleefd (niet voorkruipen of toeteren) en zeer respectvol voor voetgangers (voetgangers hebben voorrang). Let op bij de eerste rotondes. Het verkeer gaat met de klok mee en voertuigen van rechts die zich al op de rotonde bevinden, hebben voorrang. Landweggetjes ten slotte zijn vaak erg smal en hebben geen bermen. Rijd dus voorzichtig. w Op zijn website publiceert VisitBritain, in samenwerking met de Automobile Club, een reeks nuttige tips voor links rijden: www.visitbritain.com/nl/nl/planjouw-reis/reizen-groot-brittannie/ autorijden- engeland. T Naar het centrum van Londen zijn tolwegen (zie blz. 130).
Nuttige termen
Clearway: verboden te parkeren. Keep clear: ruimte vrijlaten om voertuigen door te laten. Crossroads: kruispunt. Dual carriageway: vierbaansweg met rijstroken van elkaar gescheiden door een middenberm. Forward: rechtdoor. Filling station, petrol station: tankstation. Get in lane: voorsorteren. Give way: voorrang verlenen. Junction: knooppunt (op autowegen onopvallend weergegeven met een nummer).
31
ZUID-ENGELAND VAN A TOT Z
One way: eenrichtingsverkeer. R (Ring Road): rondweg. Reduce speed now: vaart minderen. Roundabout: rotonde. Service area: servicestation. Stop children: stoppen, oversteekplaats voor kinderen. Traffic lights: verkeerslichten. De lichten springen van rood op oranje op groen. Bij groen mag u pas rijden. Zebra crossing: oversteekplaats voor voetgangers, aangegeven door twee knipperende oranje bollen aan weerszijden. Voetgangers hebben voorrang.
Snelheidsbeperkingen - autoweg: 112 km/70 mijl per uur; - buiten de bebouwde kom: 96 km/60 mijl per uur ; - vierbaansweg: 112 km/70 mijl per uur; - binnen de bebouwde kom: 50 km/30 mijl per uur).
Wegennet
Autosnelweg – M voor Motorway. Blauwe borden. Op autowegen wordt geen tol geheven. Soms lopen ze door agglomeraties en kunnen dan plots worden onderbroken door verkeerslichten of rotondes. Wees voorzichtig. Hoofdwegen – Aangegeven met de letter A. Groene borden. Secundaire wegen – Aangegeven met de letter B. Witte borden.
Diversion (omleiding) Als u dit bord ziet, neem dan even de tijd om op de kaart te kijken voor een alternatieve route. In tegenstelling tot op het vasteland wordt hier alleen aangegeven dat een omleiding nodig is, maar er wordt geen alternatieve route aangegeven. Parkeren
Met gekleurde lijnen op straat wordt aangegeven waar al dan niet mag worden geparkeerd:
- dubbele rode of gele lijn: verboden te stoppen; - enkele gele lijn: verboden te stoppen op de tijden die zijn aangegeven op de borden; - gele stippellijn: parkeren toegestaan op bepaalde tijden. De Pay-and-Display-parkeer plaatsen zijn aangegeven met blauwe borden met de letter P. Er zijn parkeerplaatsen voor short stay (1 uur en langer, ongeveer £ 2 per uur) en long stay, die goedkoper zijn (per dag ongeveer £ 5 tot 8). De betaling vindt meestal vooraf plaats, via een parkeermeter. In stadscentra zijn parkeergarages met meerdere verdiepingen te vinden, de multi-storey car parks. In steden met een autovrij centrum bevinden zich Park-and-Rideparkeerplaatsen aan de rand van de stad. Vanaf hier rijden gratis busjes naar het centrum.
Brandstof (petrol) Alleen diesel (diesel, fuel) en loodvrije benzine (unleaded) zijn te koop. Er is Premium (octaangehalte 95) of Excellium-benzine (octaangehalte 98). Brandstof, en met name diesel, is er vrij duur. Ook lpg is goed verkrijgbaar. BANKEN
Openingstijden Banken zijn in principe open van maandag tot vrijdag, van 9.00 tot 15.30 uur. Sommige banken zijn ook op zaterdagochtend open.
Geldautomaten U kunt met uw bankpas in het hele land contant geld opnemen uit geldautomaten. Sommige geld automaten, langs de a utosnelweg bijvoorbeeld, werken echter niet met buitenlandse kaarten. Veel banken hebben een ruimte met automaten die dag en nacht open is. T Zie ook ‘Geldzaken’ (blz. 25).
330
SUD-OUEST CÔTÉ MER
331
Het zuidwesten langs de kust ± Michelinkaart 713 EJ15-18
Het zuiden Ñ EXETERaa 334 Ñ DORCHESTERa EN DE JURASSIC COASTaa 339 Ñ BOURNEMOUTH EN RONDRIT
345
Ñ DARTMOUTHaa EN DE ENGELSE RIVIÈRAa 350 Ñ PLYMOUTHa EN DARTMOOR NATIONAL PARKaa 356 Cornwall Ñ CORNWALLaaa EN RONDRITTEN
368
Exmoor Ñ ILFRACOMBEa EN EXMOORaa 393
Landschap in Cornwall A. Baskott/Loop Images/age fotostock
332
HET ZUIDWESTEN LANGS DE KUST
HET ZUIDWESTEN LANGS DE KUST 0
20 km
0
BRISTOL
10 mijl
CHANNEL
De reis waard
CORNWALL
Een omweg waard
Fowey
Lynmouth
Po
Exmoor
5
Mortehoe
Andere plaats
Exmouth
Ilfracombe
Lundy Island
Interessant
Poundstock
487
Braunton Barnstaple Bay
Arlington Court
Barnstaple
A 48 Clovelly
T St
A3
A 39
61
Morwenstow A3
T
7
39 A
A 30
30
ALL NW
330
39
Two Bridges A3
St Germans
Mazarion A 394
Tot
Whitsand Bay
Veryan Falmouth
Helston
Land’s End
ÎLES SCILLY
Coverack Lizard Point
E N G L I S H
ROSCOFF
9
Penzance
Saltram House
37
Trelissick
th
i nw Pe
Polperro
Mevagissey
Plymouth A
Fowey
Trewithen
St Ives
A
To
8
Trerice Hayle
Buckland Abbey
Lanhydrock
R CO
Newquay
Drogo DARTMOOR NATIONAL PARK
Brent Tor
A
Padstow
A
37
Okehampton Lydford
Boscastle
Port Isaac
A
ar am
Tintagel
Ta w
86
T
Poundstock
BIRMINGHAM
WALES
n
y 4
A4
BATH
2
M5
A 361
A3
A3
9
Winsford
A3
38
Dunster
Avon
519
A
A38
DUNKERY BEACON Minehead
Porlock
BRISTOL
A350
S
er ev
ar tu Es
READING,LONDON
CARDIFF
n
6
A 303
Tarr Steps
A 30
Yeovil A3 0
B3
157
Abbotsbury
Bay
Easton
Poole
Brownsea Island Maiden Castle Lulworth Cove
Corfe
31
Compton Acres
Old Harry Rocks Swanage
Blue Pool
Torbay Paignton
Greenway Dartmouth
C H A N N E L
A
Christchurch
CHERBOURG, ST-MALO
Totnes
Lyme
Bere Regis
Dorchester A 354
5 M
Exe
7
76
Bicton Park Botanical Gardens
8 A3
Torquay
A35
Branscombe Sidmouth
A3
Exmouth
Lyme Regis
New Forest N.P.
54
A3
Bournemouth
Cerne Abbas
A3
77
Ottery St Mary A 3052
Exeter
A 350
58
A3
Dulverton
Tiverton
RK
ges
M4
M4
Plaats van vertrek Isle of Purbeck Jurassic Coast De zuidkust Rond Barnstaple Bay Penwith Peninsula De noordkust van Cornwall In het hart van Exmoor DARTMOOR Zie de detailkaart NATIONAL PARK met de rondrit
334
HET ZUIDWESTEN LANGS DE KUST
Exeter aa 124.180 inwoners – Devon Exeter, de vrolijke hoofdstad van Devon, is een oude middeleeuwse stad met een rijk erfgoed. Hier bezoekt u zowel een van Engelands mooiste kathedralen als enkele middeleeuwse overblijfselen die de bombardementen van 1942 hebben overleefd. Tegenwoordig herbergt deze moderne, bedrijvige stad een grote studentenpopulatie die garant staat voor leven in de klinkerstraatjes vol restaurants en sympathieke winkeltjes. En verlaat Exeter niet zonder te hebben genoten van de heringerichte dokken in de oude zeemanswijk, Quayside.
y ADRESBOEKJE: BLZ. 338
Overnachten, uit eten, winkelen, sport en ontspanning enz.
i INLICHTINGEN Toeristenbureau – Dix’s Field Princesshay Quarter -t 01392 665 700 - www.visitexeter.com - april-sept.: ma-za 9.00‑17.00 u; okt.-maart: ma-za 9.30‑16.30, feestd. 10.00‑16.00 u. Ñ LIGGING Regiokaart C2 (blz. 332-333), plattegrond (blz. 336). Exeter ligt op de punt van de monding van de Exe en is met Bristol verbonden via de M5.
õ PARKEREN Parking Pay-and-Display in Mary Arches Street. w AANRADERS De kathedraal en Quayside. / MET KINDEREN De natuurhistorische collectie in het Royal Albert Memorial Museum. > PLANNING Exeter is een volledige dag waard.
Wandelen IN HET STADSCENTRUM Plattegrond (blz. 336)
Ñ Wandeling in groen aangegeven op de kaart op blz. 336. Verlaat de parkeerplaats, loop naar North Street (winkelcentrum Guildhall), ga links High Street in en neem vervolgens rechts het straatje Broadgate.
Cathedral Close (ommuurd domein van de kathedraal) B2
Het diamantvormige terrein wordt afgebakend door muren, de St Martin’s Church, Mol’s Coffee House (een vakwerkhuis uit 1596), de zangschool en een kromme rij huizen uit de 17de, 18de en 19de eeuw, die eindigt met een wit georgian huis met drie verdiepingen, dat nu een hotel is. De kathedraal staat bijna naast het bisschoppelijk paleis van rode zandsteen met zijn vele puntgevels.
aa Kathedraal B2
t 01392 285 983 - www.exeter-cathedral.org.uk - j - 9.00-17.00, zo 11.30-17.00 u rondleidingen na aanvraag - rondleidingen op het dak (kinderen tot 8 jaar geen toegang): april-eind sept.: di 14.00, za 11.00 u (en na aanvraag), £ 5 - kathedraal £ 7,50 (kinderen gratis) - audiogids gratis - café.
335
EXETER
Cathedral Close tbradford/iStock
De romaanse torens van het dwarsschip zijn de oudste delen van de kathedraal. Het grootste deel ervan werd immers gewijzigd in de 13de eeuw en voltooid in de 14de eeuw. De voorgevel is gelaagd: na de engelen, bisschoppen en koningen volgt tot aan de gekanteelde borstwering een flamboyant decor. De indrukwekkende torens zijn niet helemaal identiek (en de noordelijke toren is ouder); ze zijn getooid met booggewelven en kruisbogen tot aan de hoektorentjes met hun peperbussen. In het westelijke uiteinde gaat het bovenste raam in de topgevel half verscholen achter het hoofdraam, dat op zijn beurt onderaan gemaskeerd wordt door de borstwering van de schitterende ingangspartij (eind 14de-begin 15de eeuw). Interieur – Het meest opvallende kenmerk is het steekribgewelf van het schip dat zich van west tot oost over 91 m uitstrekt in een ononderbroken lijn van elkaar kruisende ribben, op de kruispunten getooid met vergulde en kleurige medaillons. Ook indrukwekkend zijn de 14de-eeuwse kraagstenen tussen de spitsbogen van het booggewelf, ondersteund door zestien halfzuilen. Let ook op de muzikantentribune uit de 14de eeuw (noordzijde), met veertien engelen met een instrument, en het vensterrozet met ribben in polygonaal verband (kerkraam uit de 20ste eeuw). Achter het hoofdaltaar staat de Exeter Pillar, het prototype van alle zuilen in de kathedraal. Tussen de twee spitsbogen achter het hoofdaltaar ziet u de zuilen van de kooromgang en daarachter de kapel van de Maagd met zijn vele gebeeldhouwde medaillons in het gewelf en zijn kraagstenen. De koorstoelen (1870-1877) van Sir George Gilbert Scott in het koor bevatten de oudste misericordes in Engeland (1260-1280). De prachtige bisschopstroon werd in 1312 uit eikenhout gesneden. De glas-in-loodramen van het oostelijke venster uit het einde van de 14de eeuw boven het hoofdaltaar zijn grotendeels intact gebleven. In de linkerarm van het dwarsschip toont een klok uit de 15de eeuw de omwentelingen van de zon en de maan rond de aarde. Verlaat het terrein via St Martin’s Lane, een overblijfsel van middeleeuwse steegjes, en steek High Street over.
3
336
HET ZUIDWESTEN LANGS DE KUST
a Royal Albert Memorial Museum A1 t 01392 265 858 - www.rammuseum.org.uk - j - di‑zo 10.00-17.00 u - rondleidingen mogelijk (vraag inlichtingen) - gratis - café. / Dit museum, in 1869 gebouwd ter ere van prins Albert, bezit rijke verzamelingen. Na Londen bevindt zich hier de grootste natuurhistorische verzameling van Groot-Brittannië. De afdeling archeologie toont niet alleen prehistorische objecten opgegraven in Devon, maar ook voorwerpen uit de Romeinse tijd en de middeleeuwen. De afdeling etnografie vertelt over expedities van reizigers uit Devon die hen tot in West-Afrika en de Stille Oceaan voerden. De tribale kunst betreft vooral aandenkens van de eerste reizen van kapitein Cook. De plaatselijke kunstnijverheid toont klokken en horloges uit de 18de en 19de eeuw, zilverwerk uit de 16de tot 19de eeuw, keramiek uit Devon. De galerie voor schone kunsten richt zich vooral op kunstenaars die iets met Devon te maken hebben. Ook veel tijdelijke tentoonstellingen GT_gbi0038c01f00_Exeter _95x100_(105x131) Sla rechts High Street in. A
B d dR fo r
St
We Waster y n
Denmark
Rd
Wo nfo rd
Rd 's a L e on rd St
rn Rd a r
C
d or df Rd Ra s do ar d e Ba
The White Hart . . . . . . . . . . . . . §
Rd
tan
d Way Arch ib Rd
le R d
Fairpark
Rd
B
A
OVERNACHTEN Hotel du Vin . . . . . . . . . . . . . . . . ¥ Southernhay House . . . . . . . . ¨
alen Rd
Rd
Rd
s
Rd
nk Ba
ven Ha
Western
h
n to ent c
OKEHAMPTON, PLYMOUTH
Shootin Marsh g Stile
Rd
ven Ha
Magd
Rd
ow
a le
l ow Lu St ay C To HISTORIC QUAYSIDE Creolle Lancky ps e Q Th s ha H ua e m y
Rd
en av
St
ST THOMAS
Ox
w
y
Cit ll
Br Ne idg w eS t St
k
Quay House Visitor Centre
5
ea d M
Bu
St
ee
St Pre sto n
e Fo r
n
MagdSt
l Ho
cial Com m er
nd
7
ay rn W St Weste
Frog
ald R
t yS ha
ern r th
Ba rt S t ho l W o e
t
Rd
Barnfield R d
rnhay S out e ns e G ard
Robe Te rts mp
ce nt
res St
Alphi n g t
EX E
la c Pa Gat
St
Barn f Rd ield
8
Cathedral Close
ar
St
1
Ed mu
Be
St
gS
ar ke t
St
o
K in
Field
St
M
1
St Dix's
St Martin's Court ew Church gh m t No Hi s S rt h t 10 Mol's Coffee Guildhall House Cathedral
r
Co
St
el l
hm ou on rt d
No
l
e
BARNSTAPLE
e
u Pa
Royal Albert Memorial Museum y nd Ga St
St
h rg e ut So Geo
Bonhay Rd
c wi t o n S
m
I
Rd
2
Sid
y ile Ba St h St g Hi
r is Pa
ll
L ro o w n er S t No rt Br h id Bridge ge
St Nicholas Priory
Tu d
m Su
c Ri C
Rd
Hi
Bonhay
Di Monham un t C am nh Di
St n Lio d an e y e R L ne er de rl V yl an pf d St m BCa St he e St k
Rd
St
h
n
c
m
Ki
Longbro Terr ok No ace rt
ee
's
Ri
Rd
d
Rd
CENTRAL
Qu
vid Da
1
on hm
w Ne
St
Ne w
a illi
Rd
150 yards
h rth Nort
Athe ls
150 m
0
Yo rk
ell
0
all ck Bla
How
No
R Grove d
w
Rd
Rd
ng W St
EXETER
Elm
Ne
r th Rd
Hele
Howell Rd
Longbr ook
Ho w ell Rd
UIT ETEN Angela’s . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ¡ The Ship Inn. . . . . . . . . . . . . . . . ª
2
337
EXETER
EEN BLIK OP DE GESCHIEDENIS
In de 1ste eeuw n.C. bouwden de Romeinen hun meest westelijke vesting op de westelijke oever van de Exe. De Saksische stad die hier later verrees werd tussen 876 en 1003 herhaaldelijk door de Deense Vikingen verwoest. Toch ontwikkelde de stad zich in 1050 tot bisschoppelijke zetel. In de middeleeuwen groeide ze dankzij haar ligging aan de trechtermonding van de Exe uit tot een belangrijk handelscentrum voor wol. Aan de welvaart van de havenstad werd echter bruut een einde gemaakt in de 13de eeuw, toen gravin Isabella van Devon een dam in de rivier liet opwerpen en de handel op die manier van Exeter naar Topsham verplaatste.
Guildhall A1
Voor dit voormalige stadhuis staat een prachtig versierd tudorportaal (1593).
St Nicholas Priory/21 The Mint A2 t 01392 265 858 (Royal Albert Memorial Museum) - www.nicholaspriory.com - zo 13.00-16.00 u - gratis. Dit zandstenen gebouw was het refectorium van een benedictijnenpriorij uit 1087, maar heeft daarna gediend als woonplaats voor een koopman uit de tijd van Elizabeth I. In de romaanse crypte wordt een nogal lage spitsboog ondersteund door ronde en massieve zuilen. BUITEN HET CENTRUM
Quayside AB2 z Toegang te voet vanuit het centrum via South Street, daarna rechts voor White Hart een straatje in met een tunnel waardoor u de rondweg oversteekt. i Custom House Visitor Centre – t 01392 271 611 - www.exeter.gov.uk - j april-okt.: 10.00‑17.00 u; nov.-maart: za, zo 11.00‑16.00 u, duur van het bezoek 30 min. - gratis. In dit bezoekerscentrum, in een gerenoveerd huis uit 1680, staan schaalmodellen en voorwerpen die de geschiedenis van Exeter zichtbaar maken. De heringerichte opslagplaatsen van de oude haven van Exeter aan de samenvloeiing van de Exe en het oudere Exeter Canal (uitgegraven in 1563-1566) bieden nu plaats aan winkeltjes, antiquairs, cafés en restaurants. Ook de waterkant is tegenwoordig een aangenaam gebied om rond te slenteren.
In de omgeving Regiokaart (blz. 332-333) a Ottery St Mary C2 Ñ 19 km/12 mijl ten oosten van Exeter via de B3183, A30 en B3174. Deze stad is prachtig gelegen aan de Otter en wordt omringd door groene heuvels. Ze bestaat uit een netwerk van kronkelige straten en pleintjes omzoomd door huizen uit de 17de eeuw en de georgian periode. Boven op de heuvel prijkt St Mary’s Churcha, geflankeerd door twee torens, en in 1260 ingewijd. Op die dag vormde bisschop Grandisson van Exeter haar om tot kapittelkerk en liet het koor, het schip, het centrale gangpad en de kapel van de Maagd aanpassen in de gotische decorated stijl. Een groot deel van het liturgische meubilair dateert uit die periode (1280-1377). Zo is er de klok van Grandisson, in de rechterarm van het dwarsschip, en de arend van verguld hout, een van de oudste en mooiste koorlessenaars in die vorm in Engeland. Ook opmerkelijk zijn de gewelven, de prachtige gekleurde medaillons en de kraagstenen.
3
338
HET ZUIDWESTEN LANGS DE KUST
y EXETER: ADRESBOEKJE VERVOER
Internationale luchthaven van Exeter – t 01392 367 433 - www. exeter-airport.co.uk. Bij de A30 (richting Honiton), bediend door maatschappijen Flybe (zie blz. 21) en Skybus (voor de Scilly-eilanden). Butts Ferry – Met deze, nog altijd met de hand bediende veerpont kunt u de Exe oversteken. TIPS
Boottochten
Stuart Lines Cruise – t 01395 222 144 - www.stuartlinecruises.co.uk - twee keer per maand mei-sept. - £ 11. Tocht (2 uur) van Exmouth tot de historische Quayside. OVERNACHTEN DOORSNEEPRIJZEN
ć The White Hart – B2 66 South St. - t 01392 279 897 www.whitehartpubexeter.co.uk - õ j Î - 55 kamers £ 85/99 : - f à la carte £ 16/26. Op de weg naar Quayside, een traditionele pub die ook kamers heeft. Raffles – Buiten de plattegrond 11 Blackall Rd - t 01392 270 200 www.raffles-exeter.co.uk - õ betaald - Î - 6 kamers £ 85/105 :. Gezellig en gerieflijk edwardian hotelletje met oude meubels. Ĉ Southernhay House – B2 36 Southernhay East - t 01392 435 324 - http://southernhayhouse.com õ Î - 10 kamers £ 95/255 : - f. Dit aantrekkelijke georgiaanse huis, met lampen versierd met rozen en gewelfd lijstwerk, beschikt over sierlijke, kleine algemene ruimtes, waaronder een salon en een bar met blauw meubilair. De gezellige
ingerichte kamers zijn voorzien van weelderige b edden, luxueuze stoffen en chique badkamers. In de kleine eetzaal worden typisch Britse gerechten geserveerd. WAT MEER LUXE
ą Hotel du Vin – B2 Magdalen St. - t 01392 790 120 www.hotelduvin.com - Î - 59 kamers £ 121/265 : - spa - f. Dit fraaie moderne adres met tuin is gevestigd in een ziekenhuis uit de victoriaanse tijd. De kamers zijn van een elegante eenvoud en uitgerust met moderne apparatuur (expressomachines en iPads). Het restaurant serveert Frans geïnspireerde gerechten. UIT ETEN
w Goed om te weten – Op Quayside zit een groot aantal eethuisjes en cafés. Ook zitten er veel cafés en restaurants in het winkelcentrum Guildhall Centre en QueenSt. Dining. GOEDKOOP
Đ The Ship Inn – B1 - 1-3 Martin’s Lane - t 01392 272 040 - www. greeneking-pubs.co.uk - j Î - 11.0023.00, wo-za 11.00-0.00 u - à la carte £ 14/21. Historische pub met een brasserie. ā Angela’s – A2 - 38 New Bridge St. - t 01392 499 038 - www. angelasrestaurant.co.uk - Î 18.00-21.30 u - gesl. zo-di - à la carte £ 35,50/51,50. Schilderijen aan de muur en eenvoudige gerechten op basis van verse producten uit de streek. Vriendelijke bediening. WINKELEN
w Alle mogelijke winkels zijn te vinden in High Street en in het Guildhall Centre.
339
DORCHESTER EN DE JURASSIC COAST
Dorchestera en de Jurassic Coastaa 20.135 inwoners – Dorset Deze gezellige en drukke handelsplaats was de thuishaven van de schrijver Thomas Hardy. Bezoekers kunnen er genieten van de fraaie woningen aan de twee hoofdstraten South Street en High Street, maar de echte trekpleister van dit gebied is de nabijgelegen Jurassic Coast, met adembenemend mooie kliffen.
y ADRESBOEKJE: BLZ. 343
Overnachten, uit eten, winkelen, sport en ontspanning enz.
i INLICHTINGEN Toeristenbureau – Beg. grond Dorchester Library and Learning Centre in Charles St. - t 01305 267 992 - www.visit-dorset.com - ma, do 10.00-17.30, di, vr 9.30-19.00, wo 9.3013.00, za 9.00-16.00 u. Ñ LIGGING Regiokaart D2 (blz. 332-333). Dorchester ligt vlak bij een schitterend kustgebied, 34 km/21 mijl ten westen van Bournemouth via de A35 en 41 km/25 mijl ten zuidwesten van Salisbury (A534). õ PARKEREN Rijd het centrum in via High Street, die naar de Pay-and-Display-
parkeerplaats van het winkelcentrum Tudor Arcades leidt. Dit winkelcentrum komt aan de andere kant uit op South Street. w AANRADER Jurassic Coast. > PLANNING Besteed een halve dag in de stad alvorens naar de kust te gaan. / MET KINDEREN Children’s Farm in Abbotsbury, Bicton Park Botanical Gardens; tochtjes op zee en langs de stranden van de Jurassic Coast (zie het ‘Adresboekje’).
Wandelen Langs South Street, de drukste winkelstraat van de stad, staat een hele rij rode bakstenen gevels uit de 18de eeuw. Op nummer 10, waar de burgemeester van Casterbridge uit de gelijknamige roman van Thomas Hardy woonde, staat een opmerkelijk huis met drie verdiepingen uit het eind van de 18de eeuw. Deze straat komt uit in High Street. Links, in High West Street, verheft zich de zwaar gerestaureerde St Peter. Het enige vakwerkhuis van de stad op nr. 7 herinnert aan het verblijf van de beruchte rechter Jeffreys. In 1685 veroordeelde hij 500 aanhangers van Monmouth. Die werden opgehangen, gevierendeeld of als slaaf naar Jamaica gestuurd. Hogerop in de straat staat een monument voor Thomas Hardy uit 1931 van Eric Kennington, dat de schrijver op oudere leeftijd voorstelt, gezeten op een boomstronk en met een hoed op zijn knieën. Dorset County Museuma – High West Street - t 01305 262 735 - www.dorset countymuseum.org - j - april-okt.: ma‑za 10.00‑17.00 u; nov.-maart en zo 10.0016.00 u - £ 6,35 (kind £ 3,50) - tearoom. In de prachtige Victorian Hall met beschil-
3
340
HET ZUIDWESTEN LANGS DE KUST
CASTERBRIDGE, DE STAD VAN THOMAS HARDY Dorchester werd door de Romeinen gesticht onder de naam Durnovaria, maar dankt zijn bekendheid vooral aan Thomas Hardy (1840-1928). Deze zoon van een steenhouwer werd geboren in Higher Bockhampton, vlak bij Dorchester, en werd opgeleid tot architect, een beroep dat hij later opgaf om te gaan schrijven. Zijn romans, waarvan de verhalen vaak in elkaar grijpen, spelen zich meestal af in Wessex (Wessex Tales, 1888; Tess of the d’Urbervilles, 1891; Jude the Obscure, 1895), een oud Saksisch koninkrijk van Groot-Brittannië, dat bestond uit Dorset, Wiltshire, Hampshire, delen van Somerset, Oxfordshire en Berkshire. Hij doopte deze streek van kalkplateaus rondom Dorchester in zijn werk om tot Casterbridge. derde gietijzeren zuilen en bogen die een glazen dak ondersteunen, worden voorwerpen van Thomas Hardy tentoongesteld, waaronder meubels, schilderijen en documenten, evenals een replica van het bureau van de schrijver afkomstig uit Max Gate, het huis dat hij in 1885 liet bouwen. Het museum bezit ook een verzameling fossielen uit de streek.
In de omgeving Regiokaart (blz. 332-333) a Cerne Abbas D2 Ñ 13 km/8 mijl ten noorden van Dorchester via de A352. Het 55 m lange silhouet van een naakte reus die uitgebeiteld is in het gras op een kalkstenen helling, wordt in verband gebracht met lokale vruchtbaarheidsriten. Met zijn knuppel herinnert hij aan mythologische voorstellingen van Hercules, hetgeen erop kan duiden dat de voorstelling stamt uit de Romeinse tijd. Het dorp wordt gekenmerkt door rijen mooie 16de-eeuwse huizen met houten gevels. De St Mary met haar toren heeft zowel elementen in early English als in perpendicular stijl.
aa Maiden Castle D2 Ñ 3 km/2 mijl in zuidwestelijke richting via de A354 naar Weymouth - EH - www. english-heritage.org.uk - van zonsopgang tot zonsondergang - audiogids te downloaden via de website - gratis. Aan de bouw van de mooiste aarden omwalling van Groot-Brittannië werd rond 350 v.C. begonnen, op de plek waar een toen al 3000 jaar oud neolithisch IN DE VOETSPOREN VAN LAWRENCE OF ARABIA
Na zijn beroemde optreden in het Midden-Oosten in de Eerste Wereldoorlog werd T. E. Lawrence (1888-1935), terug in Engeland, soldaat in het Royal Tank Corps van Bovington. In het Tank Museum is een indrukwekkende collectie tanks te zien (19 km/12 mijl ten oosten van Dorchester, w ww.tankmuseum.org). Van 1925 tot aan zijn fatale motorongeluk in mei 1935 diende hij bij de RAF. Destijds woonde hij in een eenvoudige cottage in Clouds Hill (4 km/2,5 mijl ten noorden van Bovington). Hij rust onder de ceder op de begraafplaats van Moreton (4,8 km/3,2 mijl ten zuidwesten van Clouds Hill); let op de ramen van de St Nicholas Church, door Lawrence Whistler gegraveerd als eerbetoon aan de beschermheilige.
341 341
DORCHESTER ET LA CÔTE JURASSIQUE
Jurakust, St Aldhelm’s Head R.Harding/hemis.fr
dorp lag. Het enorme complex van 19 ha werd in vier fasen voorzien van een defensief systeem, dat voltooid werd in 60 v.C. Ondanks de schijnbare onneembaarheid werd het fort in 43 n.C. veroverd door de infanterie van de latere keizer Vespasianus, die dood en verderf zaaide op de binnenplaats.
Bere Regis D2 Ñ 18 km/11 mijl in oostelijke richting via de A35. De mooie St John the Baptist Churcha in perpendicular stijl is het enige gebouw dat wist te ontkomen aan een reeks branden in 1788. Het 16de-eeuwse gebeeldhouwde en beschilderde plafondaa is een lust voor het oog. De kapitelen van de arcade uit het eind van de 12de eeuw zijn gedecoreerd met gebeeldhouwde figuren die last lijken te hebben van hevige kiespijn.
Rondrit Regiokaart (blz. 332-333) aa JURASSIC COAST CD2 De ongelooflijk mooie Jurassic Coast, die zich uitstrekt van Poole tot Exmouth, is door Unesco opgenomen op de werelderfgoedlijst vanwege het geologische belang (specialisten herkennen van oost naar west drie tijdperken: trias, jura en krijt), de rijkdom aan fossielen en de afdrukken van dinosauriërs. Ñ Route van Weymouth naar Exmouth, in blauw aangegeven op de kaart op blz. 332-333. Rijd van Dorchester via de A354 naar Weymouth (16 km/10 mijl) en neem vervolgens de B3157 langs de kust.
aa Abbotsbury D2
Dit dorp ligt aan de lagune die gevormd is door Chesil Beachaa, een kiezelbank van 13 km lang. De plaats dankt zijn naam aan een benedictijnenabdij uit de 11de eeuw waarvan alleen nog ruïnes resten.
3
Vertaling
Bep Fontijn, Henriëtte Gorthuis, Alexander van Kesteren, Mieke Moors, Marieke van Ommeren, Karin Snoep, Marian van der Ster Eindredactie Karin Evers en Frans van der Heijden Opmaak Asterisk*, Amsterdam Omslagfoto Arndale/Shutterstock.com Oorspronkelijke titel Angleterre Oorspronkelijke uitgever Michelin, Parijs Uitgevers Philippe Orain (Michelin, Parijs) Lieven Defour (Lannoo, Tielt) Eindredactie Lucie Fontaine Redactie Séverine Cachat, Mélanie Cornière, Marie-Isabelle Corradi, Joanna Dunis, Gilles Guérard, Guylaine Idoux, Mélanie des Monstiers, Guillaume d’Oléac d’Ourche, Pierre Plantier, Sarah Sergent, Sophie Tesson Grafisch ontwerp Christelle Le Déan, Sandro Borel Omslagontwerp Keppie&Keppie, Varsenare Cartografie Évelyne Girard, Andreea- Karina Gruia, Denis Rasse Stadsplattegronden: © MICHELIN en © 2006-2017 TomTom. All rights reserved. Contains Ordnance Survey data © Crown copyright and database right 2017. Code-Point® Open data: Contains Royal Mail data © Royal Mail copyright and database right 2017. Met dank aan Maria Gaspar, Sophie Roques, Bénédicte Lathès, Isabelle Foucault, Marion Desvignes-Canonne, Bogdan Gheorghiu, Cristian Catona, Hervé Dubois, Pascal Grougon
© Michelin © Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo, nv, Tielt, 2019 Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden.