9789401457293 by Uitgeverij Lannoo

Welkom in Boedapest AANKOMST IN BOEDAPEST WAT U NIET MAG MISSEN HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN BOEDAPEST IN 3 DAGEN

Detail van de klokkentoren van de Matthiaskerk © R. Mattes/hemis.fr

3 4 6 8

Boedapest leent zich uitstekend om vanaf het water te ontdekken.

AANKOMST IN BOEDAPEST

AANKOMST IN BOEDAPEST Vanuit Ferenc Liszt De internationale luchthaven Ferenc Liszt ligt 22 km ten zuidoosten van het stadscentrum. Enkel terminal 2 (A en B) is momenteel in gebruik. Info – www.bud.hu (in het Engels)

BUS EN METRO

Het goedkoopst. Bus 100E rijdt rechtstreeks naar Deák Ferenc tér, via Kálvin tér en Astoria (reistijd 1 uur). Vertrek om de 20 min., van 5.00 u tot 1.20 u. Speciaal ticket 900 Ft. Bus 200E rijdt tot de eindhalte K őbánya-Kispest (of Nagyvárad tér, de tijdelijke eindhalte tijdens de werken). Neem dan de metro, lijn 3 (blauw) via Deák Ferenc tér. Vertrek om de 8-12 min. overdag, om de 25 min. ‘s avonds, van 4.00 u tot 23.00 u. 530 Ft (ticket met overstap). Nachtbus 900 richting busstation Dél-Pesti Autóbuszgarázs, van 23.00 u tot 4.00 u. Voor het centrum stapt u uit aan de halte Bajcsy-Zsilinszky út, waar u bus 950 of 950A neemt. 530 Ft (ticket met overstap); gratis met de Budapest Card. Koop uw kaartje bij het BKK-kantoor in de aankomsthal van terminal 2.

AIRPORT MINIBUS/SHUTTLE

Comfortabel en eenvoudig voor een eerste reis. De minibus zet u af op de gewenste plaats in de stad en rekent geen toeslag voor bagage. Vertrek dag en nacht. Het is aangeraden 24 u van tevoren te reserveren:

t (1) 550 0000 - www.minibud. hu. Tickets worden verkocht aan de balie in de aankomsthal. Betalen kan in euro of forint. De prijs vermindert naarmate u met meer reizigers bent: € 16 voor één passagier, € 10/pers. voor twee passagiers, € 7/pers. voor drie enzovoort.

TAXI

Fö Taxi heeft het alleenrecht voor vervoer op de luchthaven. Ze hebben een kantoor in de luchthaven (gele kiosk bij de uitgang). Reken op 8000 Ft; u kunt met euro’s betalen (ca. € 22). Info – t (1) 222 2222 - www.fotaxi.hu (in het Engels).

METRO, BUS EN TRAM Info – www.bkk.hu (in het Engels) Dienstregeling – 4.30-23.50 u (daarna nachtdiensten). Tarieven – Kaartje: 350 Ft (450 Ft bij de conducteur - zorg voor pasmunt). Interessante tarieven: Driedaagse kaart – Geldig op het volledige openbaar vervoer van Boedapest, ook de nachtdiensten: 4150 Ft. Budapest Kártya (Budapest Card) – Geldig op het volledige openbaar vervoer van Boedapest; gratis toegang of kortingen in de meeste musea: 6490 Ft voor 24 uur, 9900 Ft voor 48 uur en 12990 Ft voor 72 uur. T blz. 14.

WELKOM IN BOEDAPEST

WAT U NIET MAG MISSEN Onze favoriete ‘mooiste plekjes’

Gellértbadenaaa Vouwkaart D7-8 - T blz. 44

Parlementaaa Vouwkaart C3 - T blz. 52

Museum voor Schone Kunstenaaa Vouwkaart F1 - T blz. 66

Burchtwijkaaa Vouwkaart B4-5 - T blz. 33

WAT U NIET MAG MISSEN

Széchenyibadenaaa Vouwkaart G1 - t blz. 69

Burchtaaa Vouwkaart C5 - T blz. 28

8 5

Kettingbrugaa Vouwkaart C5 - T blz. 48

Staatsoperaaa Vouwkaart E4 - T blz. 58

Grote Synagoge aan de Dohánystraataa Vouwkaart E5 - T blz. 76

Café New Yorka Vouwkaart F5 - T blz. 78

WELKOM IN BOEDAPEST

HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN Í Vol bewondering uitkijken over de Donau vanaf het terras van de Burcht. Of voor wie het graag hoger zoekt, vanaf de koepel van de prachtige Hongaarse Nationale Galerie, die werd ondergebracht in een vleugel van het paleis. T blz. 30. Í U even een Hongaar wanen in een Hongaars café dat nog van ouderwetse grootsheid getuigt en waar u de sfeer van het oude Europa kunt opsnuiven. Ons favoriete adres: de Ruszwurm Cukrászda, waar het interieur sinds 1827 onveranderd bleef! Maar er zijn 6

Í Kiezen voor pure verwennerij. Heilzame baden, ontspannende baden, hamams, massages ... Maak een keuze uit het ruime aanbod. Kiest u voor een oosters, rococo- of modern etablissement? T blz. 117. nog vele andere leuke adressen om uit te kiezen. T blz. 103. Í Terugkeren in de tijd in het Huis van de Terreur, dat u meevoert naar de duistere jaren van het communisme, de deportaties, de vrijheidsberovingen en andere wapens van een dictatuur … T blz. 60.

Í Een romantische avondwandeling langs de Donau maken, langs de Donaupromenade, waar toeristen en inwoners genieten van de zonsondergang boven Boeda, met zijn bruggen en kasteel. T blz. 75. Í Een concert bijwonen in de Muziekacademie Franz Liszt en de prachtige art-nouveau-inrichting bewonderen terwijl u geniet van de muziek. De beste symfonische orkesten van het land spelen er werken van Liszt, Bartók, Kodály en buitenlandse componisten. T blz. 60.

Schoenen op de Donaukade van Gyula Pauer

Í Een van de overdekte markten bezoeken en er een voorraad verse of traditionele producten inslaan. De

HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN

Standbeelden van Marx en Engels in het Memento Park

centrale merkt, de belangrijkste en indrukwekkendste, is die van de Hold utca, met een trendy sfeer. Maar ook de markt van de Fény utca is heel authentiek. T blz. 43, 55 en 110. Í De erfenis van het communisme bewonderen in Memento Park. Ontmantelde beelden en monumenten kregen hier een laatste rustoord. Bij de ingang wordt u meteen verwelkomd door de laarzen van Stalin. T blz. 91. Í Langs de sezessionspanden kuieren en onverwachte parels ontdekken. Bewonder zeker het Museum voor Kunstnijverheid en de mengelmoes aan meubelen en kunstvoorwerpen uit de art nouveau

in het Huis van de Hongaarse Sezession. T blz. 54 en 80. Í Tijdens een wandeling telkens weer een bronzen beeld ontdekken. Personen, dieren ... de hele stad staat vol! T o.a. blz. 80 en blz. 88. Í U met de hippe jeugd mengen in een ‘ruïnebar’ (romkert) in Erzsébetváros, de voormalige Joodse wijk, waar de gebouwen die tijdens het communisme werden verlaten, werden omgetoverd tot nachtclubs. Zowel de inrichting als de sfeer is er heel bijzonder! T blz. 112.

WELKOM IN BOEDAPEST

BOEDAPEST IN 3 DAGEN De eerste dag

3 Ochtend Neem bij de Kettingbrug de tandradbaan naar de Burcht van Boedaaaa (blz. 28) en geniet van het uitzicht over de stad en de Donau. Bezoek in het paleis de Hongaarse Nationale Galerieaa (blz. 30) gewijd aan de Hongaarse kunst vanaf 1800, of het Historisch Museum van Boedapesta (blz. 32) over de geschiedenis van de stad. 3 Na de middag Kuier na een lunch in de oude wijk Várnegyedaaa (blz. 33), vlak bij het paleis, door de mooie steegjes met gerestaureerde huizen. Loop zeker langs de Matthiaskerkaa (blz. 35), die met haar prachtige interieur veel bezoekers lokt.

BOEDAPEST MET KINDEREN Houd het voor kinderen boeiend door bezienswaardigheden te bezoeken aangepast aan hun leeftijd. De Széchenyibadenaaa (blz. 69), de dierentuin (blz. 68) en de schaatsbaan (blz. 68) in het stadspark; het Margarethaeilandaa met de vele activiteiten in de openlucht (Margitsziget - blz. 84); een souvenirjacht in de winkelstraat Vácia (blz. 72); een fotosessie in het Memento Parka (blz. 91); een rit met het Kinderspoora (blz. 90) naar de Boedaheuvels.

3 Avond Keer terug naar de Kettingbrugaa (blz. 48), steek deze te voet over en geniet van het uitzicht over de Donau en Pest. Dineer in een restaurant aan de Donaupromenadeaa (blz. 75).

De tweede dag 3 Ochtend Verken de oude stad Pest. Begin in de wijk Lipótvárosaaa (blz. 52) en bezoek er het Parlementaaa (blz. 52), een van de bekendste gebouwen van de stad. Slenter daarna nog even door dit gezellige stadsdeel met de lommerrijke pleintjes, de antiquairs in de Falk Miksa utca (blz. 107) en, voor liefhebbers van de art nouveau, het Huis van de Hongaarse Sezessiona (blz. 54). 3 Na de middag Lunch in een van de vele restaurants in de wijk Belvárosaa (blz. 70), de andere helft van het historische centrum. Geniet er van de gezellige drukte, vooral rond de Váci utcaa (blz. 72), maar houd de tijd in de gaten als u ook nog de Grote Synagoge aan de Dohánystraataa (blz. 76) wilt bezoeken, want die sluit in de zomer om 18.00 u. 3 Avond De rest van de dag brengt u door in de voormalige Joodse wijk, Erzsébetvárosa (blz. 76). Wandel door de straten, die veel feestvierders lokken. Dineer in een van de hippe restaurants en sluit de avond af in een romkert (‘ruïnebar’, blz. 114).

BOEDAPEST IN 3 DAGEN

EEN DAGJE LANGER BLIJVEN?

Breng dan ook kleinere musea en minder drukbezochte bezienswaardigheden een bezoek, zoals het Memento Parka met de indrukwekkende standbeelden uit het communistische tijdperk (blz. 91), de Kerepesibegraafplaatsa met de fraaie graven (blz. 79), het Museum voor Hedendaagse Kunstaa waar u kennismaakt met de Hongaarse avant-garde (blz. 83) … Of kies voor een idyllisch uitstapje in de natuur op het Marghareta-eilandaa (blz. 84) of de Boedaheuvels (blz. 88), waar het vooral in de zomer heerlijk vertoeven is, wanneer het in de smalle straten bijzonder warm kan zijn. De Matthiaskerk

De derde dag 3 Ochtend Loop te voet langs de Andrássy útaa (blz. 58) omhoog, ook de ChampsÉlysées van Boedapest genoemd. Afhankelijk van wat u het meest interesseert, kunt u een bezoek brengen aan de Operaaa, het Hongaars Huis van de Fotografiea, het Franz Lisztmuseuma of het Huis van de Terreuraa. Geniet van een lunch op de Liszt Ferenc tér (blz. 60), een groot schaduwrijk plein, waar veel cafés en restaurants zijn gevestigd. 3 Na de middag Neem de metro naar het Heldenplein

en bezoek er het Museum voor Schone Kunstenaaa (blz. 66), dat een bijzondere collectie Europese schilderkunst en Hongaarse meesters te bieden heeft. Kom daarna weer helemaal tot rust in de Széchenyibadenaaa (blz. 69), een van de grootste kuuroorden in Europa, waar een buitengewone baroksfeer heerst. 3 Avond Dineer in de wijk rond de SintStefanusbasiliekaa (blz. 56). De vele bars en restaurants in deze wijk lokken elke avond veel volk. Wie dat wil kan later een beetje verderop een concert of opera bijwonen in de uitgaansbuurt, rond de Andrássy út (blz. 115).

BESTEMMING BOEDAPEST

PRAKTISCHE INFO Ambassades Nederland – Kapás utca 6 - t (1) 336 6300 - bdp@minbuza.nl. België – Toldy Ferenc utca 13 t (1) 457 9960 - hungary.diplomatie. belgium.be

Banken

Commissielonen – Vaak hanteren de wisselkantoren in het stadscentrum en de stations de beste tarieven. In de banken zijn de commissielonen tamelijk voordelig, in tegenstelling tot in de hotels en luchthavens, waar ze het hoogst zijn. Geldautomaten zijn bijzonder praktisch om geld te ‘wisselen’, maar bij elke afhaling worden er kosten gerekend. Informeer vóór het vertrek bij uw bank. Contanten – Er bestaan Hongaarse bankbiljetten van 500, 1000, 2000, 5000, 10.000 en 20.000 Ft, naast muntstukken van 5, 10, 20, 50, 100 en

NOODNUMMERS Europees alarmnummer: t 112 Ziekenwagen: t 104 Politie: t 107 Brandweer: t 105 Dokter dag en nacht (Főnix SOS): t 203 3615 Apotheek dag en nacht: Teréz Patika - Teréz körút 41 - E3 t (1) 311 4439 SOS tandarts: t (1) 317 6600

200 Ft. Let goed op de nulletjes en trap niet in de val van oplichters! T ‘Openingstijden’, blz. 18.

Budapest Card Wie musea wil bezichtigen en onbeperkt gebruik wil maken van het openbaar vervoer binnen de stadsgrenzen, koopt het best een Budapest Kártya/Budapest Card. Buiten het centrum heeft de reiziger een extra kaartje nodig: op vertoon van het pasje betaalt u dan een supplement vanaf het vertrekpunt. De Budapest Card geeft recht op de volgende diensten: – gratis reizen met het openbaar vervoer (metro, bus, trolleybus, tram, HÉV-voorstadstreinen); voor de tandradbaan in Boeda (T blz. 28), de stoeltjeslift (T blz. 90) en bus 100E van en naar de luchthaven (T blz. 3) gelden afzonderlijke tarieven; – gratis toegang of korting bij de belangrijkste musea en tal van culturele bezienswaardigheden; – korting op bepaalde evenementen en in een aantal winkels, restaurants, cafés, pubs en badhuizen; – korting op sommige huurauto’s en op de huurfietsen van het Margarethaeiland (Margitsziget). De Budapest Kártya wordt verkocht bij de luchthaven, bij Tourinform (T blz. 13), in grote metrostations, reiskantoren en op de website www. budapestinfo.hu/budapest-card, waar u 5% korting krijgt.

PRAKTISCHE INFO

Tarief – 6490 Ft (€ 18,03) voor 24 uur, 9990 Ft (€ 27,75) voor 48 uur en 12.990 Ft (€ 36,08) voor 72 uur. Vergeet niet om het pasje te ondertekenen en te dateren. In een informatiefolder staat een lijst met voordelen waarvan de kaarthouder kan genieten.

Elektriciteit Zoals overal op het Europese vasteland bedraagt de standaardnetspanning 220 volt.

Feestdagen 1 januari – Nieuwjaar 15 maart – Nationale Feestdag (verjaardag van de revolutie 1848-1849) Pasen en paasmaandag 1 mei – Dag van de Arbeid Pinksteren en pinkstermaandag 20 augustus – feest van de H. Stefanus (T blz. 46) en van de Grondwet 23 oktober – Dag van de Republiek (verjaardag van de Opstand in oktober 1956) 1 november – Allerheiligen 25 en 26 december – Kerstmis

Fietsen Het verkeersvrije Margaretha-eiland is een prima plek om te fietsen. U ziet de fietsverhuurders meteen bij aankomst op het eiland. U kunt ook een rondleiding per fiets meevolgen, om zo meteen alle informatie mee te pikken (T ‘Rondleidingen’, blz. 18). w Goed om te weten – Sinds 2014 is de fietsuitleendienst MOL Bubi in de Hongaarse hoofdstad in gebruik. Verspreid over de stad zijn er intussen bijna honderd stallingen, waar u de groene fietsen kunt uitlenen, vooral in Pest. Reken op 500 Ft/24 uur,

1000 Ft/72 uur, 2000 Ft/week. T www.molbubi.bkk.hu

Fooien Behalve wanneer de vermelding ‘serviz’ op de kaart staat, is de bediening vaak niet inbegrepen bij de rekening. Reken in dat geval op een fooi van 10-15% op het totaal. Een extra fooi op tafel wordt altijd gewaardeerd.

Fotograferen Wie in musea foto’s of filmopnames wil maken, moet daarvoor rechten betalen (die bedragen tussen 500 en 2000 Ft).

Maaltijden Op elk moment van de dag biedt Boedapest mogelijkheden om een hapje te eten. Restaurants bestaan in diverse maten en soorten: – étterem: een klassiek restaurant met menu’s en de mogelijkheid om à la carte te eten; – büfé: goed voor een snelle hap aan het buffet (broodjes, taarten, koude en warme dranken); – vendéglő: combinatie van brasserie en restaurant. Wie een tafeltje uitgekozen heeft, krijgt heel snel een menukaart. Het is gebruikelijk om meteen een drankje te bestellen en dan een keuze te maken. Een traditionele maaltijd bestaat vaak uit soep, een hoofdgerecht, een nagerecht en een drankje, met als afsluiter een koffie naar keuze, gewoonlijk een cappuccino of een espresso. T ‘Fooien’, hierboven; ‘Goulash en paprika’, blz. 132; ‘De beste adressen/Uit eten’, blz. 96 en de uitneembare vouwkaart voor de geselecteerde restaurants.

BOEDAPEST BEZICHTIGEN

BURCHT VAN BOEDAaaa (Budai Vár) Imposant verheft de burcht zich op de Burchtheuvel, zo’n vijftig meter boven de Donau. Ze werd opgericht in de 13de eeuw, maar onderging ingrijpende wijzigingen onder de Habsburgers en werd na de Tweede Wereldoorlog herbouwd. De Hongaarse Nationale Galerie, volledig gewijd aan de Hongaarse kunst, kreeg er onder meer onderdak. 3 Bereikbaarheid: ÷ 16, 16A, 105 Clark Adám tér of ‘ 19 en 41 Clark Adám tér. Neem vervolgens de trap of de tandradbaan, of maak gebruik van de Budapest Castle Bus met vijf haltes in de Burchtwijk (9.00-16.00 u - 2100 Ft, gratis met de Budapest Card). Detailkaart van de wijk blz. 31. Uitneembare vouwkaart C5. 3 Aanrader: wilt u verschillende musea en bezienswaardigheden bezichtigen, kies dan voor de Budapest Card (T blz. 14). T ‘De beste adressen’, blz. 96 en 107. 28

Tandradbaan (Sikló) Detailkaart blz. 31 – Dag. 7.3022.00 u - 1200 Ft, retourtje 1800 Ft. Verbindt de Clark Adám tér en de burcht sinds 1870. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd ze verwoest, maar ze werd in 1983 in haar oorspronkelijke staat hersteld, met de rood-gele, houten tramstellen.

Szent György tér Vouwkaart C5 Dit plein strekt zich uit voor de hoofdingang van de burcht. Rechts ziet u het neoklassieke Sándor palota (Sándorpaleis), de voormalige woning van de eerste minister, nu het kantoor en de woning van de president. Tussen 9.00 u en 17.00 u kunt u hier om het uur de aflossing van de wacht bijwonen.

Het Várszínház (Burchttheater) met rococogevel is een voormalig karmelietenklooster, dat in 1782 werd gesloten en nadien verbouwd. Het programma van het Nationale Danstheater, dat hier een tijdlang gevestigd was, loopt nu in het Millenáris Teátrum (T blz. 43), waar het in 2019 zijn intrek nam. Het gebouw, dat volledig gerestaureerd werd, herbergt inmiddels de kantoren van de Eerste Minister. Ertegenover ziet u nog overblijfselen uit de middeleeuwen.

Buitenkant van de burcht Op het neobarokke, smeedijzeren sierhek rond het kasteel prijkt een enorme roofvogel met gespreide vleugels en een zwaard tussen zijn klauwen. Het is de mythische turul (uitspraak: toeroel), het symbool van de Magyaren dat heel vaak wordt afgebeeld. De barokgevel van het Koninklijk Paleis strekt zich

BURCHT VAN BOEDA

Na de Tweede Wereldoorlog diende de burcht van Boeda grotendeels te worden heropgebouwd.

over een lengte van ruim 300 m uit boven de Donau. In het midden rust een koepel op een reeks gekoppelde zuilen. Op het uitgestrekte panoramische terras troont het ruiterstandbeeld van Eugenius van Savoye (Savoyai Jenö szobor). De sokkel verbeeldt de slag bij Zenta (1697), die beslissend was in de strijd tegen de Turken. Volg de promenade tot het plateau boven de rivier: daar wacht een schitterend uitzichtaa. Van links naar rechts herkent u duidelijk het Margaretha-eiland, het Parlement, de Kettingbrug, de Sint-Stefanusbasiliek, de Elizabethbrug en de Vrijheidsbrug, en in de verte zijn de Gellértberg, de Citadel en het Bevrijdingsmonument te zien. Wat lager (neem de trappen) zijn de burchttuinen (Várkertek) opnieuw toegankelijk voor het publiek. Ze werden eind 19de eeuw ingericht, maar

raakten tijdens de bombardementen van de Tweede Wereldoorlog beschadigd. Ten tijde van het communisme werden ze omgevormd tot ‘Park van de Jeugd’, maar inmiddels schitteren ze terug in al hun pracht. U vindt er inmiddels verschillende zones en gebouwen, waaronder de Bazar van de Burchttuina (Várkert Bazár), ontworpen door architect Miklós Ybl in neorenaissancestijl en inmiddels gerenoveerd en ingericht voor wisselende tentoonstellingen (www.varkertbazar.hu - dag. behalve ma. 10.00-17.30 u - 4000 Ft inlichtingen - inlichtingen bij de kiosk voor de Nationale Galerie - andere toegang vanaf de kade: Ybl Miklós tér 2-6 - ‘ 19). Volg de doorgang rechts van de ingang tot de Nationale Galerie. Centraal op het plein prijkt het standbeeld van een stalknecht, maar de

BOEDAPEST BEZICHTIGEN

grootste bezienswaardigheid is ongetwijfeld de Matthiasfonteina (Mátyás kútja). De bronzen beeldengroep, een ontwerp van Alajos Stróbl (1904), verbeeldt de koning tijdens de jacht. Mihály Vörösmarty, een 19de-eeuwse romantische dichter, schreef over dit onderwerp een ballade, waarin Matthias het knappe meisje Ilonka ontmoet. Links voorbij de fontein leidt de Leeuwenpoort (Oroszlános kapu) naar

DE BOUW VAN DE BURCHT

Béla IV, koning van 1235 tot 1270, besloot een vesting te bouwen om Boeda te beschermen tegen Mongoolse invallen. Later werd het kasteel uitgebreid onder Sigismund van Luxemburg (1387-1437). Toen verscheen de belezen Matthias I Corvinus (1458-1490) op het toneel. Deze briljante vorst en humanist liet het paleis verbouwen in renaissancestijl en het groeide uit tot een centrum van kunst en wetenschap. Tijdens het Turkse beleg in 1686 bestormden christelijke soldaten het paleis, dat grotendeels verwoest werd. In de 18de en 19de eeuw lieten de Habsburgers verbouwingen uitvoeren. Maria Theresia van Oostenrijk liet indrukwekkende barokvleugels optrekken, terwijl keizer Frans Jozef in 1890 Miklós Ybl en Alajos Hauszmann de opdracht gaf om het kasteel te verbouwen in neobarokke stijl. Het resultaat was een imposant, weelderig paleis waar de vorst zelden verbleef.

een binnenhof. De poort dankt haar naam aan de twee stenen leeuwen die haar bewaken. Ga in het midden van dit mooie plein staan voor een goed overzicht van de statige gebouwen. In het midden rechts bevindt zich de Nationale Széchenyi-bibliotheek (Nemzeti Széchenyi Könyvtár). Achter in de binnenhof staat de vleugel van het Historisch Museum van Boedapest (T blz. 32). Loop de trap af naar de zuidelijke muur en de Knotstoren (Buzogány-torony), een overblijfsel van de middeleeuwse versterkingen. Een aangrenzende poort in de vestingmuur, de Ferdinandpoort (Ferdinand kapu), leidt naar buiten. Hier is ook de barbacane, een 14de-15de-eeuwse halfronde galerij te zien.

Magyar Nemzeti Galéria aa (Hongaarse Nationale Galerie) Vouwkaart C5 – Szent György tér t (1) 201 9082 - mng.hu - di.-vr. 11.00-16.00 u, za. en zo. 10.0018.00 u (toegang tot de koepel inbegrepen) - ma. gesl. - 1800 Ft (-14 jaar gratis; gratis met de Budapest Card) audiogids in verschillende talen. w De collectie werken uit de periode van de middeleeuwen tot het einde van de 18de eeuw werd overgebracht naar het Museum voor Schone Kunsten (T blz. 66). Later zal de Hongaarse Nationale Galerie een onderkomen vinden in de museumzone van het Városliget-park, in een gebouw ontworpen door het Japanse architectenbureau Sanaa (ligetbudapest.hu/ en/renewed-varosligeten/varosliget/ new-national-gallery). Dit museum is helemaal gewijd aan de Hongaarse schilder- en beeldhouwkunst

BURCHT VAN BOEDA

vanaf de 19de eeuw. Enkele van de 19de-eeuwse schilders zijn Mihály Munkácsy (1844-1900) en László Paál (1846-1879), die goede vrienden waren. De eerste studeerde in Berlijn, München en Parijs. Hij schilderde het realistische en dramatische Laatste dag van een veroordeelde, maar ook het lyrischere Vrouw met sprokkelhout, geschilderd tijdens een verblijf in Barbizon. De tweede werd sterk beïnvloed door de School van Barbizon en schilderde

vooral landschappen (Middag, Bospad in Fontainebleau, Landschap met koeien). Van Pál Színyei Merse hangt er Picknick in mei, een bij uitstek impressionistisch thema. Verder bezit het museum monumentale historiestukken, zoals het Doopsel van Vajk (de latere koning István I) van Gyula Benczúr. In het museum worden ook wisselende tentoonstellingen gehouden. w Klim bij helder weer naar de gerestaureerde koepel. Vanaf de terrassen

BURCHT VAN BOEDA 0

100 m

Clark Ádám tér

D UN

HORVÁTH-KERT

Palota út, gyorslift

Királyi Várkertek Dózsa György tér

DE BESTE ADRESSEN

UIT ETEN

In Belváros vindt u in de Ráday utca (U 3 of 4 Kálvin tér) veel eenvoudige, maar gezellige restaurants. In de buurt van Andràssy ut kunt u op het Ferenc Lisztplein (U 1 Oktogon) heel laat ‘s avonds eten. En in Erzsébetváros is de Dob utca (U 1, 2 of 3 Deák Ferenc tér) een vaste waarde! De meeste restaurants bieden voor de lunch een interessant dagmenu aan (mai menü). Op andere momenten kunt u enkel à la carte eten. De prijsaanduidingen gelden voor een menu of voor een voorgerecht, hoofdgerecht en nagerecht. T Meer informatie over de soorten etablissementen: blz. 15 en over de gastronomische specialiteiten: blz. 132. T Onderstaande adressen vindt u terug op de uitneembare vouwkaart aan de binnenzijde van het omslag; zoek het overeenkomstige nummer (bv. ā). De aanwijzingen in het rood verwijzen eveneens naar deze uitneembare kaart. Sommige adressen staan ook aangeduid op de detailkaarten van de verschillende wijken.

Burcht van Boeda MEER DAN € 30 (9720 FT)

ġ Zona – C5 - Lánchíd utca 7/9 ‘ 19, 41 - t (30) 422 5981 - www. zonabudapest.com - 12.00-24.00 u gerechten 10.000/16.700 Ft. Dit is de ideale plek om een kop koffie te drinken of iets te eten voor u omhoogklimt naar de burcht of terug afdaalt. Verfijnde dagschotels, mooi gepresenteerd (tartaar van zalm,

varkensmedaillon met zoete aardappel enz.). Jazzconcerten eerste woensdagavond van de maand.

Várnegyed Detailkaart van de wijk blz. 34

TUSSEN € 15 EN € 30 (4860-9720 FT)

Ą 21 – B4 - Fortuna utca 21 - U 4 Széll Kalman tér - t (1) 202 2113 21restaurant.hu - 12.00-24.00 u gerechten 8300/10.400 Ft. Geniet overdag van het terras. ’s Avonds heerst er een gezellige bistrosfeer. In zijn keuken weet de chef hedendaagse smaken te vermengen met traditionele Hongaarse specialiteiten.

MEER DAN € 30 (9720 FT)

ă Café Pierrot – B4 - Fortuna utca 14 - U 4 Széll Kalman tér t (1) 375 6971 - www.pierrot. hu - 12.00-24.00 u - gerechten 11.460/15.250 Ft. Traditionele, verfijnde gerechten in een sober interieur waarin de figuur Pierrot de hoofdrol speelt. Aangename tuin voor mooie dagen. ą Alabárdos – B4 - Országház utca 2 - U 4 Széll Kalman tér - t (1) 356 0851 - www.alabardos.hu - ma.-vr. 19.00-23.00 u, za. 12.00-15.00 u en 19.00-23.00 u - zo. gesl. - menu 15.900/19.900 Ft. Dit restaurant kreeg onderdak in een 17de-eeuws pand met gewelfde plafonds en uitzicht op het park van de Burcht. Op het menu staan traditionele Hongaarse gerechten.

UIT ETEN

Gellérthegy MINDER DAN € 15 (4860 FT)

y ā Hummusbar – D8 - Bartók Béla út 6 - U 4 Szent Gellért tér t (1) 787 8888 - hummusbar.hu ma.-vr. 11.00-22.00 u, za. en zo. 12.0022.00 u - gerechten 990/2490 Ft. Deze restaurantketen richt zich op de keuken uit het Midden-Oosten (meer dan tien dependances in de hoofdstad!). Op het menu: pita’s, shakshuka (gerecht op basis van eieren), falafels en … hummus! Heerlijk en goedkoop. Een leuk concept.

TUSSEN € 15 EN € 30 (4860-9720 FT)

y Ć Pagony Kert – D8 - Kemenes utca 10 - U 4 Szent Gellért tér - t (31) 783 6411 - www.pagonykert.hu - dag. 11.00-22.00 u - gerechten 6370/7570 Ft. In een straatje vlak bij de Gellértbaden opent in de zomer deze bar in de tuinen (kert) van een voormalig zwembad. Zelfs in het lege zwembad staan tafeltjes! U kunt er eenvoudige, smakelijke gerechten met verse producten eten. Heerlijke zelfgemaakte limonade. Leuk adres bij mooi weer.

Víziváros MINDER DAN € 15 (4860 FT)

ć Nagyi Palacsintázója – C3 Batthyány tér 5 - U 2 Batthyány tér - www.nagyipali.hu - dag en nacht open - pannenkoeken 390/990 Ft. Deze zaak, die deel uitmaakt van een pannenkoekenketen, wordt druk bezocht door de inwoners van Boedapest en is ideaal voor een snelle lunch. Op ieder moment van de dag kunt u er smullen

van de sós rakott tejföllel (lasagnes van pannenkoeken met zure room) of van pannenkoeken met suiker (makos), kersen (meggyes) of appels (almas) … Bestel bij de toonbank en neem uw dienblad mee naar boven, vanwaar u de voorbijgangers, de auto’s en de trams op het Batthyány tér kunt gadeslaan en de Donau ziet. Ĉ Csalogány 26 – B3 - Csalogány utca 26 - U 2 Batthyány ter - t (1) 201 7892 - www.csalogany26.hu - dag. 12.00-15.00 u - zo.-ma. gesl. - lunchmenu 3100 Ft. Na een bezoek aan de burcht kunt u even halt houden in dit lekkere restaurant met modern interieur. De kaart wordt aangepast aan de seizoenen. Een gevestigde waarde!

Lipótváros MINDER DAN € 15 (4860 FT)

ĉ Nemsüti – D2 - Jászai Mari tér 4/b - U 3 Nyugati pályaudvar; ‘ 4 of 6 Jászai Mari tér - t (70) 621 1123 - www.nemsuti.hu - 10.0018.00 u - za.-zo. gesl. - lunchformule 2000 Ft. Voor u gaat wandelen op het Margaretha-eiland, kunt u in deze sandwichbar de beste vegetarische gerechten van Boedapest eten: salades, soep, meer uitgebreide gerechten en heerlijke vruchtentaartjes en -sappen.

TUSSEN € 15 EN € 30 (4860-9720 FT)

đ Tom-George Italiano – D4 Október 6 utca 8 - U 1 Bajcsy-Zs. út t (20) 266 3525 - www.tomgeorge.hu 11.30-24.00 u, za. en zo. 12.00-24.00 u gerechten 5750/12.930 Ft. Op dit trendy adresje met designinterieur

MEER WETEN OVER BOEDAPEST

BELANGRIJKE DATA

124

1ste-4de eeuw na Chr. – De Romeinen stichten de provincie Pannonia (westen van Hongarije). Aquincum wordt een welvarende stad. 5de eeuw – De Hunnen veroveren Aquincum. 896 – De Magyaren steken de Karpaten over. Prins Árpád bouwt een zomerkamp op het eiland Csepel. 1241 – Tataren verwoesten Boeda en Pest, net als de rest van het grondgebied. 1243 – Koning Béla IV bouwt de burcht van Boeda (T blz. 28). 1458-1490 – Onder Matthias I Corvinus groeit Boeda uit tot een Europees cultuurcentrum. 1541 – De Turken veroveren Boeda. 1686 – De christelijke legers onder het bevel van de Habsburger Karel van Lotharingen bevrijden de stad. Boeda wordt een garnizoensplaats van het Oostenrijkse leger. 1825 – Graaf István Széchenyi laat de Kettingbrug bouwen. 1848-1849 – Hongaarse opstand tegen de Habsburgers. 1867 – Compromis met Oostenrijk, stichting van de dubbelmonarchie. Keizer Frans Jozef en Elisabeth (Sisi) aanvaarden de Hongaarse kroon. 1873 – Boeda, Pest en Óboeda worden verenigd tot één stad. 1896 – Opening van de eerste metrolijn in Europa (de huidige M1). Millenniumvieringen gedenken de verovering door de Magyaren. 1902 – Inhuldiging van het Parlement. 1920 – Het Verdrag van Trianon legt

de grenzen van Hongarije vast, nadat het in 1918 losgekoppeld werd van Oostenrijk. 1944 – Schrikbewind van de Pijlkruisers, bondgenoten van de nazi’s (T blz. 78). 1945 – Het Rode Leger bevrijdt de stad. 1949 – Proces tegen en executie van László Rajk. 23 oktober-november 1956 – Volksopstand. In november keert Imre Nagy terug; hij kondigt onder meer de neutraliteit van het land en de terugtrekking uit het Warschaupact aan. Russische tanks rijden de hoofdstad binnen en onderdrukken de opstand. Er vallen 3000 doden; kogels en granaten beschadigen talloze gebouwen. 200.000 Hongaren verlaten het land. 1989 – Rehabilitatie van Imre Nagy (terechtgesteld in 1958), die in Boedapest een staatsbegrafenis krijgt. Op 23 oktober wordt de Communistische Volksrepubliek de republiek Hongarije. De rode ster verdwijnt van de openbare gebouwen. 1991 – De laatste Russische troepen verlaten Boedapest. 2004 – Hongarije wordt een lidstaat van de Europese Unie. Vanaf 2010 – Politieke herverdeling van het land: de rechtse partij Fidesz, geleid door Viktor Orbán (Eerste Minister), wint de verkiezingen. Orbán wordt in 2014 en 2018 herverkozen. 2020 – Het land wordt geconfronteerd met de covid-pandemie. Er worden erg drastische maatregelen genomen om de verspreiding van het virus tegen te gaan.

STADSONTWIKKELING

STADSONTWIKKELING Óboeda, Boeda en Pest De stad ontstond in de 1ste eeuw na Christus, toen de Romeinen een legerplaats vestigden in Óboeda, gevolgd door de burgerstad in Aquincum (T blz. 89), op de rechteroever van de Donau. De Hunnen veroverden de regio en joegen de Romeinen op de vlucht. Volgens de overlevering dankte de stad haar naam aan Attila’s broer, die soms Boeda of Bleda genoemd werd. De stad ontwikkelde zich verder op de rechteroever; in de 13de eeuw werd in Boeda de eerste burcht gebouwd. Tijdens de Ottomaanse bezetting in de 16de eeuw groeide ook de bevolking in Pest, op de linkeroever. De meeste kerken in Boeda werden omgevormd tot moskeeën en overal verschenen Turkse badhuizen. Met de Kettingbrug, het Nationaal Theater (in Pest) en de aanleg van de Donau-oevers bracht graaf István Széchenyi (1791-1860) in de 19de eeuw diverse stedenbouwkundige projecten op gang. Onder de populaire Jozef werd een commissie ter verfraaiing van Pest gesticht (1808), gevolgd door een instelling, weliswaar minder doeltreffend, voor de verbetering van Boeda.

Bloeiperiode Ten tijde van de Oostenrijks-Hongaarse dubbelmonarchie (eind 19de eeuw) werd Boedapest een welvarende industriestad. In 1873 werden Óboeda,

Boeda en Pest officieel samengevoegd. Het bevolkingscijfer groeide door de massale komst van Oost-Europese Joden, die zich in de wijk Erzébetváros (Pest) vestigden. De economie groeide sterk en om de stadsontwikkeling in goede banen te leiden, werd een internationaal stedenbouwkundig concours uitgeschreven, dat uitmondde in twee grootschalige projecten: de aanleg van de Andrássy út (T blz. 58) en van de Nagykörút (Grote Ring). In 1894 werd een reglementering uitgevaardigd, waarna de werkzaamheden van start gingen. 1896 was het jaar van de Millenniumvieringen, wat gepaard ging met een geweldige nationale tentoonstelling in het Városliget (Stadspark) en de inhuldiging van de eerste Europese metrolijn in Boedapest. Hoogtepunt van deze periode was de bouw van het Parlement (T blz. 52) in 1902, waarvoor Londen gebruikt werd als voorbeeld.

Sombere tijden De Eerste Wereldoorlog betekende de ondergang van de OostenrijksHongaarse dubbelmonarchie en meteen ook het einde van de bloeiperiode. Onder het autoritaire regime van admiraal Miklós Horthy flakkerde het vooroorlogse vuur heel even weer op, maar dat duurde niet lang. Toen de nazi’s aan de macht kwamen, heerste er terreur in het getto van Boedapest. Tijdens de oorlogsjaren die volgden, werden alle bruggen, de Burcht van Boeda en de

125

Vertaling Omslagontwerp Omslagfoto Foto’s achterplat Ontwerp binnenwerk Oorspronkelijke titel Oorspronkelijke uitgever Directie Uitgevers Redactie Cartografie

Valérie Maes Keppie & Keppie Corbis Van links naar rechts: Remedios/iStock - Vicuschka/ iStock - DANITA DELIMONT STOCK/Danita Delimont Agency/age fotostock Keppie & Keppie Le Guide Vert Week&GO Budapest Michelin, Parijs Philippe Orain Helene Payelle (Michelin), Lieven Defour (Lannoo) François Capelani, Michel Guillot, Guylaine Idoux, Anath Klipper, Zoltan Lengyel, Marie Lionnet, Juliette Tissot, Catherine Zerdoun Theodor Cepraga, Andreea- Karina Gruia, Costina-Ionela Tarcea Stadskaarten: © MICHELIN en © 2006-2017 TomTom.

All rights reserved. This material is propritary and the subject of copyright protection, database right protection and other intellectual property rights owned by TomTom or its suppliers. The use of this material is subject to the terms of a license agreement. Any unauthorized copying or disclosure of this material will lead to criminal and civil liabilities.

© Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo, nv, Tielt, 2021 Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen ...) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden.

Contactadres

De Groene Reisgids Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt degroenereisgids@lannoo.be

De Groene Reisgids Uitgeverij Terra Lannoo bv Postbus 23202 1100 DS Amsterdam Zuid-Oost info@terralannoo.nl

www.lannoo.com Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

D/2020/45/431 - NUR 512 - ISBN 978-94-014-5729-3