Ivan Petrus Adriaenssens
DE LAATSTE WEKEN VAN DE GROOTE OORLOG
Waregem is de stad van het paard. Daarom heb ik op elke bladzijde van de strip een paard getekend, soms heel duidelijk, soms moet je even zoeken. Veel speurplezier. Ivan
De ruiters van de Apocalyps?? Mooi onderwerp, Jim.
5
Wat een dom systeem. Wat moet ik plots vertellen over de ruiters van de Apocalyps?
Maar ik weet niks van paarden of ruiters!
Wat heb jij getrokken, Sophia?
6
Opzoeken, Jim. Het ruime plaatje bekijken. En beginnen met schrijven.
‘Historisch dagboek’, dat zal wel lukken.
Dit is een oefening in journalistiek. Een journalist moet over alles kunnen schrijven. Het lot beslist. Succes!
En niet alleen zoeken op Google of Wikipedia, Jimboy.
Ik heb ‘WO II’. Schrijf over Anne Frank, Sophia. Dan kunnen we samenwerken. Dat mag.
Anne Frank is nogal voor de hand liggend. Ik wil iets ontdekken dat niemand ooit gelezen heeft.
De vier ruiters van de Apocalyps. Dood. Oorlog. Honger. Ziekte. Gezellig!
Oké, jammer.
Volgend jaar wordt een Eerste Wereldoorlogherdenkingsjaar voor Waregem, Jim.
Ik ga WO I-dagboeken zoeken. Ik weet zeker dat ik ook op dood, oorlog, honger en ziekte ga stoten. Misschien kunnen we samenwerken?
Euh… ja.
Wow! Meen je dat? Dat zou geweldig zijn!
7
Hoe meer Waregem er in onze tekst zit, hoe liever Willems het zal hebben.
Klopt ja. Dat maakt het zo moeilijk. Waregem Koerse voor de vier ruiters van de Apocalyps.
Momenteel zou ik alleen iets kunnen schrijven over honger. Ik zou wel een frietje lusten.
Laten we het ernstig houden, Jim. Vanavond zoeken we informatie, okĂŠ?
Apart. Morgen leggen we onze vondsten samen. Misschien kunnen we naar de bib gaan, of een stadswandeling maken. Waar woon jij? Hier op de markt. Daarboven is mijn kamer.
8
Top. Samen of apart?
Kom je nog even mee naar boven?
Nee, ik ga meteen naar huis. We zien elkaar morgen, oké? We mailen of sms’en nog. Even nummers uitwisselen.
Ik heb het nummer van Sophia Dumont! Wie had dat ooit gedacht?
Tot morgen! Ik wens je veel surfplezier.
Een historisch dagboek… Bibliotheek? Archief? Op papier of digitaal?
Benieuwd wat ik zal tegenkomen. En hopelijk: snel.
Dag pa. Hé Sophia. Mama is om zes uur thuis. Eten om zeven.
9
Bingo.
10
MOBILISATIE n de namiddag van 12 juli 1917 ontving ik een getypt be richt uit Columbus, Ohio. Een bevel om me op 14 juli 1917 aan te melden bij majoor Robert McPeak. Mijn voorbereidingen zaten er bijna op. Zes weken waren voorbij gevlogen sinds mijn indiensttreding op 2 juni 1917. Die za terdagochtend van de 14de nam ik de trein in Toledo, richting de hoofdstad van onze staat. Het regende toen ik er arriveerde. Ik nam m’n lunch en trok verder naar de State Fair Grounds, ons mobilisatiekamp. En mobilisatie is wat ik daar vond. Meer dan tweeduizend bur gers die nog nooit een marsbevel hadden horen klinken, die nog nooit met het militaire apparaat in aanraking waren geweest. Maar in een uniform zag iedereen er meteen soldaat uit. Rond die tijd kregen we onze eerste reeks injecties. Anti tyfusserum en een vaccin tegen de pokken. We verzamelden in een groot gebouw, hemden uit. Een AMC-man wreef iodine op onze arm, waarna de doc er een halve liter (zo leek het wel) inspoot. Of hij kraste ons voor vaccinatie. Het zien van dit schouwspel, samen met het lange wachten, deed sommigen flauwvallen. Wanneer het uitein delijk mijn beurt was, deed het eigenlijk helemaal geen pijn.
11
Nog niet moe? Het is bijna middernacht. Nog even hoofdstuk 2 uitlezen. Slaapwel!
Zo, meneer E.J. Tippett… Jij bent me er eentje.
Elke dag een hoofdstuk. Binnen honderd pagina’s ben je in België. Ik kan nauwelijks wachten.
Slaapwel, Edwin.
Oké dan, nog snel één hoofdstukje…
12
Wat een ellende, die Eerste Wereldoorlog. Straks droom ik er nog over. Ik zou beter over Sophia dromen.
DOOD
(Brief)
Camp Sheridan, 23 april 1918
Veldoefeningen, vanochtend. Dat betekent: in de weer met allerlei tas sen, geweer en opgerold cavaleriedeken. De meeste tijd gaat uit naar gevechtstraining. Bij het order ‘Afstijgen en te voet vechten!’ lopen vier paarden mee, twee aan twee naast elkaar. Eén ruiter leidt vanaf zijn paard de drie andere, waardoor de andere ruiters kunnen afstijgen, naar de frontlijn lopen, knielen en schieten. Dat klinkt simpel, maar is het niet. Bij het order ‘Hoofd en staart koppelen!’ worden twee paarden naast elkaar gezet, maar elk in een andere richting. Teugels en zadels aan elkaar vastgemaakt, zodat ze niet wegrennen. Eén man bewaakt alle af gestegen soldaten en de rest gaat naar de vuurlinie.
We krijgen te horen dat België één groot kerkhof is. Engeland bijna leeg gebloed. Italië levert koortsachtig strijd om zijn positie aan de voet van de Alpen vast te houden. Rusland, bloeddorstig en euforisch, knaagt aan zijn eigen ingewanden. Servië is één groot graf. Armenië is een plek van onuitspreekbare gruwel. Over de hele wereld heerst nood, wanhoop en lijden. Maar Amerika komt eraan…
Mijn god, wat een massa boeken. Wereldoorlog I, Waregem, geschiedenis‌
Waar begin ik?
Ik heb de bibkaart van pa ook mee. Da’s goed voor tien boeken. Kom op!
Ik ga deze eerst maar even thuis afzetten voor ik naar het stadsarchief ga, denk ik.
15
BRONNEN ° Jef Bogaert, Sandrine Coorevits en Johan Durnez (2002). Memorial Rain. Waregem 1914–1918. Waregem: uitgave Stad Waregem, 174 blz. ° Patrick Lernout en Christopher Sims (2011). De soldaten van de Amerikaanse militaire begraafplaats Flanders Field. Kortrijk: uitgeverij Groeninghe, 632 blz. ° Indiana Historical Commission (2013). Gold Star Honor Roll: A Record of Indiana Men and Women Who Died in the Service of the United States and the Allied Nations in the World War. 1914-1918. Fort Wayne: Fort Wayne Printing Company, 750 blz. ° Edwin J. Tippett (1920). Who Won the War? Toledo: Toledo Type-setting & Printing Co., 247 blz.
DANK AAN ° Thomas Bertrem, stadsarchivaris van Stad Waregem ° Pietro Iacopucci, Schepen van Cultuur voor Stad Waregem ° Kurt Vanryckeghem, burgemeester van Waregem ° Patrick Lernout, kenner van het FFAC ° Christopher Sims, kenner van het FFAC ° Franky Van Rossem, kenner van WO I en uniformen ° Nic Vanrenterghem, kenner van de Amerikaanse troepen in Kruishoutem en omstreken ° Gil Bossuyt, kenner van Desselgem en WO I battlefields ° Richard Arsenault, superintendent bij American Battle Monuments Commission ° Geert Reynaert van Hoaxland, voor de werkplek ° Maarten Van Steenbergen, Katelijne De Man en Mieke Verloigne van uitgeverij Lannoo ° Last but not least, Annemie Morisse (Grafiekgroep) om Cher Ami te ontdekken en mij in contact te brengen met Stad Waregem.
www.ivanpetrus.com ivan.petrus@telenet.be © Filip Naudts
www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Vormgeving: Ivan Adriaenssens i.s.m. Studio Lannoo Dit project werd gerealiseerd in samenwerking met Stad Waregem. © Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2018 en Ivan Adriaenssens D/2018/45/619 – ISBN 978 94 014 5666 1 – NUR 364/689
Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.