9789401454025

VENNOOTSCHAPSRECHT IN BELGIË

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 1

19/02/19 17:26

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 2

19/02/19 17:26

VENNOOTSCHAPSRECHT IN BELGIË — Harald De Muynck Kevin De Muynck

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 3

19/02/19 17:26

Uitgeverij Academia Press Coupure Rechts 88 9000 Gent België www.academiapress.be Uitgeverij Academia Press maakt deel uit van Lannoo Uitgeverij, de boeken- en multimediadivisie van Uitgeverij Lannoo nv.

isbn 9789401454025 D/2018/45/319 nur 163 Harald De Muynck & Kevin De Muynck Vennootschapsrecht in België Gent, Academia Press, 2019, 248p. Herwerkte editie, 2019

Vormgeving cover: Studio Lannoo & Keppie en Keppie Vormgeving binnenwerk: Studio Lannoo Zetwerk binnenwerk: Karakters

© Harald De Muynck, Kevin De Muynck & Uitgeverij Lannoo nv, Tielt Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever..

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 4

19/02/19 17:26

INHOUD

INLEIDING

13

HOOFDSTUK 1 INLEIDENDE BEGRIPPEN 1.1. De vennootschap 1.1.1. Opgericht bij een rechtshandeling 1.1.2. Personen 1.1.3. Een inbreng 1.1.4. Welbepaalde activiteiten 1.1.5. Een vermogensvoordeel 1.2. Soorten vennootschappen 1.2.1. De rechtspersoonlijkheid 1.2.2. De grootte 1.3. De naam van een vennootschap 1.4. Oprichting en openbaarmakingsformaliteiten 1.4.1. De oprichting 1.4.2. De openbaarmakingsformaliteiten 1.5. Nietigheid van de vennootschap 1.6. Ontbinding van de vennootschap 1.6.1. Ontbinding door een besluit van de algemene vergadering 1.6.2. Ontbinding van rechtswege 1.6.3. Gerechtelijke ontbinding 1.7. Vereffening van de vennootschap 1.8. Ontbinding en vereffening van de vennootschap in ĂŠĂŠn akte

17 17 17 20 21 28 29 30 30 31 32 36 36 44 56 57 57 58 58 59 61

HOOFDSTUK 2 DE JAARREKENING EN HET JAARVERSLAG 2.1. De jaarrekening 2.2. Het jaarverslag 2.3. De geconsolideerde jaarrekening 2.4. Het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening 2.5. Openbaarmaking van de (geconsolideerde) jaarrekening

63 63 67 69 74 75

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 5

19/02/19 17:26

6

vennootschapsrecht in belgië

2.6.

2.5.1. Principe 2.5.2. Niet-naleving van de neerleggingsverplichting De wettelijke controle van de (geconsolideerde) jaarrekening 2.6.1. De controle 2.6.2. De benoeming van de commissaris(sen) 2.6.3. De bevoegdheden van de commissaris(sen) 2.6.4. Het controleverslag 2.6.5. De controle in ondernemingen met ondernemingsraad 2.6.6. De aansprakelijkheid van de commissaris

HOOFDSTUK 3 DE BESLOTEN VENNOOTSCHAP (BV) 3.1. Definitie 3.2. Oprichting 3.2.1. Akte 3.2.2. Aanvangsvermogen 3.2.3. Plaatsing van de aandelen 3.2.4. Storting van de inbrengen 3.2.5. Oprichtingsformaliteiten 3.3. De effecten 3.3.1. De vorm van de effecten 3.3.2. De categorieën van effecten 3.4. Overdracht en overgang van effecten 3.4.1. Overdracht van aandelen 3.4.2. Het uitkoopbod 3.4.3. Overdracht van obligaties 3.5. De organen van een besloten vennootschap 3.5.1. Het bestuur 3.5.2. Dagelijks bestuur 3.5.3. Algemene vergadering van aandeelhouders 3.5.4. Algemene vergadering van obligatiehouders 3.6. Het verhogen van het vermogen van de vennootschap 3.6.1. Inbreng in geld – voorkeurrecht 3.6.2. Inbreng in natura 3.7. Uitkeringen aan de aandeelhouders en tantièmes 3.8. Verkrijgen van eigen effecten 3.9. Alarmbelprocedure 3.10. Uittreding van aandeelhouders 3.11. Duur en ontbinding

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 6

75 76 78 78 78 80 82 86 87

89 89 89 89 89 90 91 91 93 93 95 98 98 99 99 99 99 102 102 105 106 107 108 108 109 112 112 114

19/02/19 17:26

inhoud

HOOFDSTUK 4 DE NAAMLOZE VENNOOTSCHAP (NV) 4.1. Definitie 4.2. Oprichting 4.2.1. Het kapitaal 4.2.2. Oprichtingsformaliteiten 4.3. De aansprakelijkheid 4.4. De effecten 4.4.1. De vorm van de effecten 4.4.2. De categorieÍn van effecten 4.5. Overdracht en overgang van effecten 4.5.1. Algemene regel 4.5.2. Wettelijke beperkingen op overdraagbaarheid 4.5.3. Contractuele beperkingen op overdraagbaarheid 4.5.4. Uitkoopbod 4.6. Het bestuur van de naamloze vennootschap 4.6.1. Monistisch bestuur 4.6.2. De enige bestuurder 4.6.3. Duaal bestuur 4.7. Het dagelijks bestuur 4.8. De algemene vergadering van aandeelhouders 4.8.1. Bevoegdheden 4.8.2. Bijeenroeping 4.8.3. De schriftelijke algemene vergadering 4.8.4. Deelneming aan de algemene vergadering 4.8.5. Verloop van de algemene vergadering 4.8.6. De gewone algemene vergadering 4.8.7. De buitengewone algemene vergadering 4.9. De algemene vergadering van obligatiehouders 4.9.1. Bevoegdheden 4.9.2. Bijeenroeping 4.9.3. Deelneming 4.9.4. Verloop 4.10. Kapitaalverhoging 4.10.1. Kapitaalverhoging bij wijze van inbreng in geld – voorkeurrecht 4.10.2. Kapitaalverhoging bij wijze van inbreng in natura 4.10.3. Het toegestane kapitaal 4.10.4. Kapitaalverhoging ten gunste van het personeel 4.11. Kapitaalvermindering 4.12. Winstverdeling

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 7

7

117 117 117 117 119 121 122 122 124 128 128 128 128 129 129 129 137 138 140 140 140 141 142 142 144 144 146 151 151 151 152 152 153 154 155 157 158 160 161

19/02/19 17:26

8

vennootschapsrecht in belgië

4.12.1. Vorming van een reservefonds 4.12.2. Uitkeerbare winsten 4.12.3. Interim-dividenden 4.13. Verkrijging van eigen effecten 4.14. Verlies van kapitaal 4.15. Duur en ontbinding HOOFDSTUK 5 DE COÖPERATIEVE VENNOOTSCHAP (CV) 5.1. Definitie 5.2. Kenmerken 5.2.1. Aantal aandeelhouders 5.2.2. Overdracht en overgang van aandelen 5.2.3. Uitgifte van nieuwe aandelen, toetreding en uittreding zonder statutenwijziging 5.2.4. Uitsluiting 5.2.5. Bekendmaking van het aantal aandelen per soort 5.2.6. Notering van de aandelen 5.3. De erkende coöperatieve vennootschap 5.3.1. Definitie 5.3.2. Voorwaarden 5.3.3. Voordelen HOOFDSTUK 6 DE MAATSCHAP, DE VENNOOTSCHAP ONDER FIRMA EN DE COMMANDITAIRE VENNOOTSCHAP 6.1. Definities 6.2. Gemeenschappelijke kenmerken 6.2.1. De vorm van de oprichtingsakte 6.2.2. Het voorwerp 6.2.3. De duur 6.2.4. Het aandeel van de vennoten 6.2.5. Bestuur van de vennootschap 6.2.6. Beslissingen van de vennoten verenigd in vergadering 6.2.7. Het vennootschapsvermogen 6.2.8. Ontbinding van de vennootschap 6.3. De aansprakelijkheid bij de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 8

161 161 161 163 165 166

169 169 169 170 170 170 174 175 175 175 175 176 176

179 179 180 180 180 180 180 181 182 182 183 185

19/02/19 17:26

inhoud

9

HOOFDSTUK 7 DE LANDBOUWONDERNEMING

189

HOOFDSTUK 8 DE SOCIALE ONDERNEMING

191

HOOFDSTUK 9 DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK (VZW) EN DE INTERNATIONALE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK (IVZW) 9.1. Definitie 9.2. Oprichtingsakte 9.3. Rechtspersoonlijkheid 9.3.1. Rechtspersoonlijkheid bij de VZW 9.3.2. Rechtspersoonlijkheid bij de IVZW 9.4. Leden en ledenregister 9.5. De nietigheid 9.6. Het bestuur 9.6.1. Samenstelling en bevoegdheden 9.6.2. Het dagelijks bestuur 9.7. De algemene vergadering van leden 9.7.1. Bevoegdheden 9.7.2. De gewone algemene vergadering 9.7.3. De buitengewone algemene vergadering 9.8. Uittreding en uitsluiting van leden 9.9. De jaarrekening 9.9.1. De jaarrekening van de VZW 9.9.2. De jaarrekening van de IVZW 9.10. De ontbinding 9.10.1. Vrijwillige ontbinding 9.10.2. Ontbinding van rechtswege 9.10.3. Gerechtelijke ontbinding 9.11. De vereffening 9.11.1. Aanstelling van een vereffenaar 9.11.2. Bevoegdheden van de vereffenaar 9.11.3. College van vereffenaars 9.11.4. Verrichtingen van de vereffening 9.11.5. Sluiting en heropening van de vereffening 9.11.6. Aansprakelijkheid van de vereffenaar

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 9

195 195 196 196 196 197 203 203 204 204 206 206 206 207 208 208 209 209 210 211 211 212 212 213 213 214 215 215 216 218

19/02/19 17:26

10

vennootschapsrecht in belgië

HOOFDSTUK 10 DE STICHTING 10.1. Definitie 10.2. Oprichtingsakte 10.3. Rechtspersoonlijkheid 10.4. Nietigheid 10.5. Bestuur 10.5.1. Samenstelling 10.5.2. Bevoegdheid 10.5.3. Dagelijks bestuur 10.6. De jaarrekening 10.7. De ontbinding 10.8. De vereffening 10.9. De omzetting van stichtingen HOOFDSTUK 11 DE EUROPESE VENNOOTSCHAP (SE) 11.1. Definitie 11.1.1. Naamloze vennootschap 11.1.2. Rechtspersoonlijkheid 11.1.3. Kapitaal 11.1.4. Aansprakelijkheid 11.2. Wijze van oprichting 11.2.1. Oprichting via een fusie 11.2.2. Oprichting door middel van de oprichting van een holding-SE 11.2.3. Oprichting door middel van de oprichting van een dochter-SE 11.2.4. Oprichting door de omvorming van een ‘gewone’ naamloze vennootschap 11.3. Organen van de Europese naamloze vennootschap 11.3.1. De algemene vergadering van aandeelhouders 11.3.2. Het dualistisch stelsel 11.3.3. Het monistisch stelsel 11.4. Jaarrekening en geconsolideerde jaarrekening 11.5. Ontbinding, liquidatie, insolventie en staking van betaling

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 10

221 221 221 222 222 222 222 223 223 224 225 226 226

229 229 229 229 230 230 230 230 231 231 231 232 232 233 235 236 236

19/02/19 17:26

inhoud

11

HOOFDSTUK 12 DE EUROPESE COÖPERATIEVE VENNOOTSCHAP (SCE) 12.1. De oprichting 12.1.1. Wijze van oprichting 12.1.2. De oprichtingsakte 12.2. Doel 12.3. Kapitaal 12.4. Organen 12.4.1. De algemene vergadering van vennoten 12.4.2. Het dualistisch stelsel 12.4.3. Het monistisch stelsel 12.4.4. De jaarrekening 12.4.5. Ontbinding en omzetting

239 239 239 240 240 240 241 241 241 242 243 243

BIBLIOGRAFIE

245

WETTEKSTEN

247

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 11

19/02/19 17:26

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 12

19/02/19 17:26

13

INLEIDING

Dit handboek geeft een beknopt overzicht van de voornaamste bepalingen zoals de werden opgenomen in de nieuwe wet op de vennootschappen (het wetsontwerp van 4 juni 2018 van de nieuwe wet tot invoering van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen). Het wetsontwerp staat in principe begin 2019 op het programma van het federale parlement. Het nieuwe WVV streeft ernaar om het Belgische vennootschapsrecht grondig te moderniseren. De nieuwe wetgeving zal in werking treden in drie fasen.

Fase 1: tien dagen na publicatie in het Belgisch Staatsblad De eerste fase voorziet in een spoedige inwerkingtreding voor nieuwe vennootschappen (najaar 2019?). Vanaf de inwerkingtreding zullen nieuwe vennootschappen integraal aan de regels uit het nieuwe wetboek worden onderworpen. Zodra de nieuwe wet van toepassing is mogen er geen nieuwe rechtspersonen meer worden opgericht in een rechtsvorm die het WVV afschaft. Rechtspersonen mogen zich ook niet meer omzetten naar de afgeschafte rechtsvormen. Bestaande vennootschappen kunnen in hun oude vorm volgens het huidige regime blijven voortbestaan. Zij worden op 1 januari 2024 van rechtswege omgezet in de rechtsvorm die in de overgangsregeling wordt bepaald.

Fase 2: vanaf 1 januari 2020 Voor bestaande vennootschappen wordt voorzien in een lange overgangsperiode. Voor de vennootschappen die reeds bestaan op de dag van de inwerkingtreding zal het wetboek voor het eerst van toepassing worden op 1 januari 2020. Niettemin kunnen bestaande vennootschappen ervoor kiezen om de bepalingen toe te passen voor 1 januari 2020 (het ‘opt-in’-systeem). Indien ze dat doen, moeten de statuten in hun geheel aan het wetboek worden aangepast. Het wetboek zal dan voor deze vennootschappen van toepassing worden vanaf de

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 13

19/02/19 17:26

14

vennootschapsrecht in belgië

bekendmaking van de statutenwijziging overeenkomstig de vereisten van het nieuwe WVV. De bestaande vennootschappen die niet gekozen hebben voor een ‘opt-in’, zullen hun statuten moeten aanpassen aan de bepalingen van het nieuwe wetboek bij de eerstvolgende statutenwijziging waartoe zij zullen overgaan na 1 januari 2020. De statuten moeten uiterlijk op 1 januari 2024 omgezet zijn.

Fase 3: vanaf 1 januari 2024 De derde fase voorziet in een bijzondere regeling voor de vennootschapsvormen waarvan de rechtsvorm wordt afgeschaft. De vennootschapsvormen die door het WVV worden afgeschaft, blijven onderworpen aan het W.Venn. behalve op het vlak van nieuwe dwingende bepalingen met betrekking tot hun nieuwe rechtsvorm (1 januari 2020 of datum van ‘opt-in’). Dat geldt ook voor coöperatieve vennootschappen die niet beantwoorden aan de nieuwe definitie van coöperatieve vennootschap. Indien zij op vermoedelijk 1 januari 2024 niet zijn omgezet in een andere rechtsvorm worden zij van rechtswege omgezet naar de rechtsvorm die in de overgangsbepaling is aangeduid. Zo wordt bijvoorbeeld de CVOA omgezet in een VOF, en de oneigenlijke CVBA in een BV.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 14

19/02/19 17:26

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 15

19/02/19 17:26

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen 1.1. De vennootschap 1.2. Soorten vennootschappen 1.3. De naam van een vennootschap 1.4. Oprichting en openbaarmakingsformaliteiten 1.5. Nietigheid van de vennootschap 1.6. Ontbinding van de vennootschap 1.7. Vereffening van de vennootschap 1.8. Ontbinding en vereffening van de vennootschap in één akte hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coöperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coöperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 16

19/02/19 17:26

17

Hoofdstuk 1

INLEIDENDE BEGRIPPEN

Het doel van dit eerste hoofdstuk is een kennismaking met de verschillende basisbegrippen die gebruikt zullen worden in het vervolg van dit werk. In de volgende hoofdstukken zal er dan dieper ingegaan worden op de verschillende aspecten.

1.1. DE VENNOOTSCHAP Een vennootschap wordt opgericht bij een rechtshandeling door één of meer personen, vennoten genaamd, die een inbreng doen. Zij heeft een vermogen en stelt zich de uitoefening van één of meer welbepaalde activiteiten tot voorwerp. Zij heeft tot doel aan de vennoten een rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel uit te keren of te bezorgen. In deze wettelijke omschrijving kunnen we een aantal essentiële elementen onderscheiden: • opgericht bij een rechtshandeling; • personen; • een inbreng; • welbepaalde activiteiten; • een vermogensvoordeel.

1.1.1. Opgericht bij een rechtshandeling Een rechtshandeling is een handeling die bewust gesteld wordt met de bedoeling een bepaald rechtsgevolg tot stand te brengen. Om te kunnen spreken van een geldige rechtshandeling moet er aan een aantal voorwaarden voldaan zijn op het vlak van ‘wilsuiting’, ‘voorwerp’, ‘oorzaak’ en ‘bekwaamheid’.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 17

19/02/19 17:26

18

vennootschapsrecht in belgië

1.1.1.1. Wilsuiting De wilsuiting moet gebeuren door iemand die zijn wil op een vrije, bewuste en ernstige wijze uitdrukt. Geesteszieken, zwaar mentaal gehandicapten, dronken personen enz. kunnen dit niet en kunnen dan ook geen volwaardige en geldige rechtshandelingen stellen. Er mag op het vlak van wilsuiting ook geen sprake zijn van enige vorm van psychisch of fysisch geweld (dwang), van opzettelijke misleiding (bedrog) of van onopzettelijke misleiding (dwaling). •

Geweld/dwang

Geweld is het uitoefenen van of het bedreigen met een fysieke of morele dwang teneinde iemand te laten contracteren. Er is niet alleen sprake van geweld als het gepleegd wordt door een contracterende partij ten aanzien van de andere contracterende partij. Dit is ook het geval als het gepleegd wordt door een derde en/of als er sprake is van geweld ten aanzien van de partner van een van de partijen of tegen zijn bloedverwanten in de nederdalende of in de opgaande lijn. Om de nietigverklaring van de overeenkomst te kunnen vorderen moet het geweld echter van die aard zijn dat het indruk maakt op een ‘redelijk’ mens en hem kan doen vrezen dat hij zelf of zijn vermogen aan een aanzienlijk en dadelijk kwaad is blootgesteld. Bij de interpretatie van deze voorwaarden wordt er rekening gehouden met de leeftijd, het geslacht en de stand van de betreffende personen. •

Bedrog

Bedrog is een list, een kunstgreep die door één van de partijen wordt aangewend om de tegenpartij te brengen tot het sluiten van de overeenkomst. ‘Bedrog is een oorzaak van nietigheid van de overeenkomst, wanneer de kunstgrepen, door een van de partijen gebezigd, van dien aard zijn dat de andere partij zonder die kunstgrepen klaarblijkelijk het contract niet zou hebben aangegaan.’ (art. 1116 B.W.)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 18

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

19

Bedrog is dus in feite een soort dwaling, maar men veronderstelt hier wel de kwade trouw van een van de partijen. Het bedrog dient steeds te worden bewezen door de partij die het contract wil doen verbreken. •

Dwaling

De dwaling is een ‘onvrijwillige’ verkeerde voorstelling van de werkelijkheid, die een van de partijen tot het sluiten van de overeenkomst brengt, terwijl ze dit zeker niet zou hebben gedaan als ze over de juiste informatie had beschikt. Voorbeeld Men denkt een nieuwe wagen te kopen en het blijkt een tweedehandswagen te zijn. De dwaling kan echter alleen ingeroepen worden indien een ‘redelijk’ mens in dezelfde omstandigheden zou hebben gedwaald, en indien de dwaling betrekking heeft op de zaak van de overeenkomst. Er kan in principe geen sprake zijn van dwaling indien deze dwaling alleen de persoon betreft met wie de overeenkomst werd afgesloten, tenzij deze overeenkomst hoofdzakelijk uit aanmerking van deze persoon werd aangegaan.

1.1.1.2. Voorwerp ‘Ieder contract heeft tot voorwerp iets dat een partij zich verbindt te geven of dat een partij zich verbindt te doen of niet te doen.’ (art. 1126 B.W.) Het voorwerp mag niet ingaan tegen de wetten die de openbare orde en de goede zeden betreffen, d.w.z. dat het voorwerp geoorloofd moet zijn. Daarnaast dient het te gaan om een ‘voldoende bepaald’ voorwerp en moet het voorwerp ook ‘enig nut’ hebben.

1.1.1.3. Oorzaak De oorzaak is de reden waarom men de rechtshandeling aangaat. ‘Een verbintenis, aangegaan zonder oorzaak of uit een valse oorzaak of uit een ongeoorloofde oorzaak, kan geen gevolg hebben.’ (art. 1131 B.W.)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 19

19/02/19 17:26

20

vennootschapsrecht in belgië

‘De oorzaak is ongeoorloofd, wanneer zij door de wet verboden is, of wanneer zij strijdig is met de goede zeden of met de openbare orde.’ (art. 1133 B.W.)

1.1.1.4. Bekwaamheid ‘Eenieder kan contracten aangaan, indien hij daartoe door de wet niet onbekwaam is verklaard.’ (art. 1123 B.W.) Aangezien het de regel is dat men ervan uitgaat dat iedereen bekwaam is om te handelen, dient de onbekwaamheid van de contracterende partij dus uitdrukkelijk in de wet voorzien te zijn. ‘Onbekwaam om contracten aan te gaan zijn: minderjarigen, beschermde personen en, in het algemeen, al degenen aan wie de wet het aangaan van bepaalde contracten verbiedt.’ (art. 1124 B.W.) De nietigheid van de afgesloten overeenkomst kan echter alleen gevraagd worden door de onbekwame zelf of door de persoon die zijn belangen behartigt en dus niet door de ‘bekwame’ tegenpartij.

1.1.2. Personen De eenhoofdigheid wordt het basisprincipe binnen de vennootschapswetgeving. Er wordt hierop alleen nog in een uitzondering voorzien voor de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap enerzijds, waar er minimaal twee vennoten/oprichters en anderzijds voor de coöperatieve vennootschap, waar er minimaal drie oprichters/vennoten vereist zijn.

1.1.2.1. Soorten personen ‘Een persoon is elk wezen, fysisch of juridisch, dat geacht wordt rechten en plichten te hebben.’ Uit deze omschrijving blijkt duidelijk dat men een onderscheid dient te maken tussen ‘fysische personen’ enerzijds en ‘juridische personen’ anderzijds.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 20

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

21

In de wetsbepalingen inzake vennootschappen wordt er alleen gesproken over ‘personen’, zonder dat er verdere verduidelijkingen of specificaties vermeld worden. We kunnen hier dan ook uit afleiden dat de oprichting van een vennootschap in het algemeen zowel door ‘natuurlijke personen’ als door ‘rechtspersonen’ mogelijk is. •

Natuurlijke personen

De fysische, fysieke of natuurlijke personen zijn alle menselijke wezens en zij alleen. •

Rechtspersonen

Rechtspersonen, juridische personen of morele personen zijn groeperingen van fysieke personen aan dewelke de wet het voordeel van rechtspersoonlijkheid toestaat teneinde het hen mogelijk te maken, als groepering, eigen rechten en plichten te hebben. Bij een rechtspersoon is de ‘persoon van de groepering’ dus gescheiden van die van de natuurlijke personen die er eventueel deel van uitmaken.

1.1.2.2. Aantal personen Uit de bepaling blijkt dat het uitgangsprincipe is dat er één of meer personen dienen te zijn om een vennootschap op te richten.

1.1.3. Een inbreng De bedoeling van de oprichting van een vennootschap is dat de oprichter(s) iets in de vennootschap dient/dienen in te brengen. De inbreng is de handeling waarbij een persoon iets ter beschikking stelt van een op te richten of een bestaande vennootschap, met het oogmerk vennoot ervan te worden of zijn aandeel in de vennootschap te vergroten, en dus deel te nemen in de winst. Deze inbreng kan bestaan uit ‘geld’ of uit ‘natura’ en kan ‘in eigendom’ of ‘in genot’ gebeuren.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 21

19/02/19 17:26

22

vennootschapsrecht in belgië

1.1.3.1. Inbreng van geld De inbreng van een bepaalde som geld is de meest voorkomende vorm van inbreng. Op te merken valt dat bij de verschillende vennootschapsvormen andere regels bestaan op het vlak van het bij de oprichting al dan niet volledig volstorten van de in te brengen som. In bepaalde gevallen is het mogelijk dat een oprichter belooft om een bepaalde som te zullen inbrengen, maar dat de vennootschap (indien toegelaten door de wet) bij de oprichting slechts een gedeelte onmiddellijk opvraagt. De rest van de beloofde som dient slechts daadwerkelijk te worden gestort indien de onderneming daar ergens in de toekomst om vraagt.

1.1.3.2. Inbreng in natura Inbreng ‘anders dan in geld’ komt slechts in aanmerking voor vergoeding met aandelen die het kapitaal/vermogen vertegenwoordigen, wanneer deze inbreng bestaat uit ‘vermogensbestanddelen die naar economische maatstaven kunnen worden gewaardeerd’. Deze inbreng wordt ‘inbreng in natura’ genoemd. Op het ogenblik dat de inbreng niet uit geld bestaat, wordt men in de praktijk geconfronteerd met het probleem van de correcte waardering van deze inbreng. Om dit probleem op te vangen wordt er bij een aantal vennootschapsvormen (BV, NV, CommV en CV) aan de oprichters van de vennootschap de verplichting opgelegd om een bedrijfsrevisor aan te duiden die deze inbreng dient te waarderen. Die revisor maakt een verslag op met de beschrijving van elke inbreng in natura en de daarop toegepaste waarderingsmethoden. Dit verslag moet aangeven of de waarden waartoe deze methoden leiden, ten minste overeenkomen met het aantal en de nominale waarde of, bij gebreke van nominale waarde, de fractiewaarde van de tegen de inbreng uit te geven aandelen. Het verslag vermeldt eveneens welke werkelijke vergoeding als tegenprestatie voor de inbreng wordt verstrekt. In een bijzonder verslag zetten de oprichters dan uiteen waarom de inbreng in natura van belang is voor de vennootschap en, eventueel, ook waarom afgeweken wordt van de conclusie van het verslag van de revisor. Dat verslag wordt samen met het verslag van de revisor neergelegd op de griffie van de ondernemingsrechtbank.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 22

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

23

Opmerking De volgende gevallen is een bijzonder waarderingsverslag niet meer nodig: • Bij een inbreng van effecten of geldmarktinstrumenten die worden gewaardeerd tegen de gewogen gemiddelde koers waartegen zij gedurende de drie maanden voorafgaand aan de daadwerkelijke datum van de verwezenlijking van de inbreng in natura op een gereglementeerde markt zijn toegelaten. • Bij een inbreng van al eerder gewaardeerde andere vermogensbestanddelen. De bepaling van hun waarde mag echter niet ouder zijn dan zes maanden en de waardebepaling dient gedaan te zijn door een bedrijfsrevisor. • Bij een inbreng van andere vermogensbestanddelen waarbij hun waarde wordt afgeleid uit de jaarrekening van het voorgaande boekjaar. Deze jaarrekening dient dan wel zonder voorbehoud goedgekeurd te zijn door een commissaris. • Bij een kapitaalverhoging via een inbreng in natura kunnen de aandeelhouders, die samen minstens 5% van het geplaatst kapitaal bezitten, eisen dat er toch een waarderingsverslag opgemaakt dient te worden.

1.1.3.3. Inbreng in eigendom De inbreng gebeurt in eigendom wanneer de eigendom van het goed wordt overgedragen aan de vennootschap.

1.1.3.4. Inbreng in genot De inbreng gebeurt in genot wanneer hij alleen ter beschikking wordt gesteld van de vennootschap zodat zij ervan gebruik kan maken en de opbrengst ervan kan genieten zonder dat de eigendom wordt overgedragen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 23

19/02/19 17:26

24

vennootschapsrecht in belgië

Checklist inbreng in natura bij een oprichting 1. Aanstellingsbrief ondertekend door de oprichter(s) 2. Getekend bijzonder verslag van de oprichter(s) 3. Identificatiegegevens van de inbrenger(s) Natuurlijke persoon: Kopie van de identiteitskaart + eventuele relatie met de vennootschap + huwelijksstelsel + huwelijkscontract Rechtspersoon Statuten + inschrijving rechtspersoon + eventuele relatie met de vennootschap + financieel plan 4. Ontwerp van de oprichtingsakte + datum van de inbreng in natura 5. In te brengen activa en passiva a. Indien overdracht volledige handelszaak: Kopie inschrijving in kruispuntbank van de ondernemingen van inbrenger b. Immateriële vaste activa: Voorstel waarderingsmethode Kopie contracten, brevetten of handelsmerken Duidelijke beschrijving van de in te brengen immateriële vaste activa c. Materiële vaste activa: Voorstel waardering Afschrijvingstabel van de over te dragen investeringsgoederen Kopie van de facturen van de belangrijkste investeringsgoederen Maken bepaalde van deze investeringsgoederen voorwerp uit van een financieringscontract? Huurovereenkomsten m.b.t. onroerende goederen d. Voorraad: Te waarderen tegen aanschaffingswaarde? Gedetailleerde inventarislijst Kopie aantal facturen m.b.t. het nazicht van de waardering Detail van de werken in uitvoering + waarderingsmethode e. Indien handelsvordering en -schulden worden ingebracht: Te waarderen tegen nominale waarde? Detaillijst op factuurniveau Opgave van eventuele dubieuze debiteuren

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 24

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

25

f. Inbreng van financiële rekeningen: Kopie bankuittreksel (1ste voor en 1ste na datum inbreng) g. Inbreng van schulden: Kopie van de leningsovereenkomst + aflossingstabel Openstaande saldo Toelating van de financiële instelling m.b.t. de inbreng Gestelde waarborgen h. Indien het handelsfonds wordt ingebracht: Detailopgave van zekerheden gesteld op het handelsfonds i. Onroerende goederen: Kadastrale legger Aankoopakte Hypothecaire staat Waarderingsverslag j. Financiële vaste activa: Jaarrekening Voorstel waardering k. R/C Historiek rekening 6. Overdracht handelszaak Fiscaal certificaat Attest BTW-wetboek Attest RSZ + zelfstandigenkas 7. Rusten er verder mogelijke verbintenissen op de ingebracht goederen? Zekerheden? Volmachten? Hypotheekbeloftes? … Indien het geval: kopie van de schriftelijke toelating verkregen van de schuldeisers om het goed te vervreemden. 8. Gegevens van de notaris 9. Gegevens van de accountant/boekhouder 10. Belangrijke gebeurtenissen na de vaststelling van de waarden

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 25

19/02/19 17:26

26

vennootschapsrecht in belgië

Voorbeeld opdrachtbrief voor een inbreng in natura Brief gericht aan • de voorzitter van de raad van bestuur, aan de zaakvoerder of het college van zaakvoerders • de oprichters Mijnheer/Mevrouw de voorzitter, Hierbij heb ik het genoegen U te bevestigen dat ik bereid ben de controleopdracht, zoals voorzien in de Wetten op de handelsvennootschappen, ter gelegenheid van de kapitaalverhoging/oprichting van uw vennootschap door inbrengen die niet in geld bestaan, uit te voeren. De bedoeling van deze opdracht bestaat erin de beschrijving van de inbreng in natura, de methode van waardering, zoals die zijn toegepast door de raad van bestuur/de zaakvoerder/het college van zaakvoerders/de oprichters, alsook de werkelijk als tegenprestatie van de inbreng verstrekte vergoeding na te gaan. Onze controles zullen worden uitgevoerd overeenkomstig de normen uitgevaardigd door het Instituut der Bedrijfsrevisoren. Dit laat veronderstellen dat zowel de inbrenger als de verantwoordelijken van uw vennootschap, mij de noodzakelijke informatie ter beschikking stellen, de nodige uitleg verstrekken en mij de mogelijkheid bieden het nuttig onderzoek te verrichten met het oog op de goede uitvoering van mijn opdracht. Ik veroorloof mij U eraan te herinneren dat de raad van bestuur/de zaakvoerder/het college van zaakvoerders/de oprichters eveneens een bijzonder verslag dient/dienen op te stellen, waarbij wordt uiteengezet waarom enerzijds de inbreng, en anderzijds de voorgestelde kapitaalverhoging van belang zijn voor de vennootschap (of: waarom de inbreng in natura van belang is voor de vennootschap) en in voorkomend geval, waarom wordt afgeweken van conclusies die ik op basis van mijn werkzaamheden zou getrokken hebben. Zoals overeengekomen, zal het verslag over deze verrichting U overhandigd worden voor ../../…. . Het verslag kan niet meer gebruikt worden in zoverre de inhoud van de inbreng zou gewijzigd worden, alsook in het geval de authentieke akte van oprichting/kapitaalverhoging niet zou verleden zijn binnen een termijn van drie maanden. Mijn ereloon wordt berekend volgens het in ons kantoor toepasselijk dagtarief, in functie van de tijd vereist voor de controlewerkzaamheden en het opstellen van het verslag. Op basis van onze voorafgaandelijke besprekingen, kan de kost van mijn tussenkomst geraamd worden op een bedrag van ……. EUR, zonder B.T.W. In de mate dat deze aanvankelijke raming met meer dan …% zou overschreden worden, zal ik, alvorens de opdracht verder te zetten, niet nalaten U te raadplegen. Indien U akkoord gaat met deze brief, zal U een factuur met een voorschot op het ereloon voor …% van het vooropgestelde bedrag worden toegestuurd; het saldo zal worden vereffend bij afgifte van het verslag. Ik heb kennis genomen van het feit dat in uw vennootschap geen confrater-bedrijfsrevisor de functie van commissaris waarneemt, en dat geen confrater werd aangezocht om dezelfde opdracht voor de controle van inbreng in natura uit te voeren. Ik vestig uw aandacht op het feit dat de raad van bestuur/de zaakvoerder/het college van zaakvoerders zal belast zijn met mijn aanwijzing (of: dat ik voor de oprichting van de vennootschap aangewezen werd door de oprichters).

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 26

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

27

Tenslotte wens ik U nog van harte te danken voor het vertrouwen dat U aan ons kantoor heeft geschonken voor de invulling van deze opdracht. Indien U uw akkoord kunt betuigen met hetgeen voorafgaat, verzoek ik U vriendelijk bijgaande kopij van deze brief, ondertekend voor akkoord, te willen terugzenden. Door uw handtekening kan deze brief beschouwd worden als een opdrachtbrief.

Met voorname hoogachting, ../../…. xxx bedrijfsrevisor

Bron: Instituut der Bedrijfsrevisoren

Voorbeeld goedkeurende verklaring bij een inbreng in natura De inbreng in natura tot oprichting/kapitaalverhoging van de vennootschap XYZ bestaat uit ………………. (omschrijving van de inbreng in natura) Bij het beëindigen van onze controlewerkzaamheden, zijn wij van oordeel dat: a) de verrichting werd nagezien overeenkomstig de normen uitgevaardigd door het Instituut der Bedrijfsrevisoren inzake inbreng in natura en dat het bestuursorgaan van de vennootschap verantwoordelijk is voor de waardering van de ingebrachte bestanddelen en voor de bepaling van het aantal door de vennootschap uit te geven aandelen ter vergoeding van de inbreng in natura; b) de beschrijving van elke inbreng in natura beantwoordt aan de normale vereisten van nauwkeurigheid en duidelijkheid; c) dat de voor de inbreng in natura door de partijen weerhouden methoden van waardering bedrijfseconomisch verantwoord zijn en dat de waardebepalingen waartoe deze methoden van waardering leiden tenminste overeenkomen met het aantal en de nominale waarde of, indien er geen nominale waarde is, met de fractiewaarde en desgevallend met de agio van de tegen de inbreng uit te geven aandelen, zodat de inbreng in natura niet overgewaardeerd is. De vergoeding van de inbreng in natura bestaat in ... aandelen van de vennootschap XYZ, zonder vermelding van nominale waarde (met een nominale waarde van ...). Wij willen er ten slotte aan herinneren dat onze opdracht er niet in bestaat een uitspraak te doen betreffende de rechtmatigheid en billijkheid van de verrichting. Opgemaakt te ..... op ....... Bron: Instituut der Bedrijfsrevisoren

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 27

19/02/19 17:26

28

vennootschapsrecht in belgië

1.1.4. Welbepaalde activiteiten Het nauwkeurig omschrijven van de uit te voeren (welbepaalde) activiteiten (dit noemt men de ‘voorwerpomschrijving’) is in veel gevallen een vrij moeilijke taak. Men dient er steeds voor te zorgen dat de omschrijving niet te vaag is (bv. ‘het kopen en verkopen van goederen’), maar eveneens dat de omschrijving ruim genoeg is om alle activiteiten te omvatten die bij een snelle expansie van de onderneming kunnen/zullen worden toegevoegd aan de kernactiviteiten. Een voldoende brede omschrijving is o.a. van belang om latere (dure) statutenaanpassingen te vermijden en/of de bestuurder(s)/zaakvoerder(s) te beschermen tegen vorderingen van derden of aandeelhouders/vennoten wegens handelingen die het voorwerp overschrijden. Men dient er eveneens op te letten dat het voorwerp van de vennootschap niet ingaat tegen de openbare orde en de goede zeden, aangezien dat de nietigheid van de vennootschap tot gevolg kan hebben. Om problemen op het vlak van omschrijvingen te vermijden, kan men bijvoorbeeld gebruikmaken van de NACE-BEL – activiteitennomenclatuur. Voorbeeld uittreksel uit NACE-BEL activiteitennomenclatuur

5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

53100 53200 55100 55201 55202 55203 55204 55209 55300 55900 56101 56102 56210 56290 56301 56302 56309

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 28

5310 5320 5510 5520 5520 5520 5520 5520 5530 5590 5610 5610 5621 5629 5630 5630 5630

Postdiensten in het kader van de universele dienstverplichting Overige posterijen en koeriers Hotels en dergelijke accommodatie Jeugdherbergen en jeugdverblijfcentra Vakantieparken Gîtes, vakantiewoningen en -appartementen Gastenkamers Vakantieverblijven en andere accommodatie voor kort verblijf, n.e.g. Kampeerterreinen en kampeerauto- en caravanterreinen Overige accommodatie Eetgelegenheden met volledige bediening Eetgelegenheden met beperkte bediening Catering Overige eetgelegenheden Cafés en bars Discotheken, dancings en dergelijke Andere drinkgelegenheden

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5

58110 58120 58130 58140 58190 58210 58290 59111 59112 59113 59114 59120 59130 59140 59201

5811 5812 5813 5814 5819 5821 5829 5911 5911 5911 5911 5912 5913 5914 5920

29

Uitgeverijen van boeken Uitgeverijen van adresboeken en mailinglijsten Uitgeverijen van kranten Uitgeverijen van tijdschriften Overige uitgeverijen Uitgeverijen van computerspellen Overige uitgeverijen van software Productie van bioscoopfilms Productie van televisiefilms Productie van films, m.u.v. bioscoop- en televisiefilms Productie van televisieprogramma’s Activiteiten in verband met films en video- en televisieprogramma’s na de productie Distributie van films en video- en televisieprogramma’s Vertoning van films Maken van geluidsopnamen

1.1.5. Een vermogensvoordeel In principe is het de bedoeling van een vennootschap om de vennoten een rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel uit te keren of te bezorgen. Dit impliceert dat er wordt uitgegaan van het principe dat de vennootschap winst nastreeft. Opmerking Zoals we later zullen zien heeft de wetgever echter in een mogelijkheid voorzien om vennootschappen op te richten waar dit streven naar vermogensvoordeel niet van toepassing is. Het gaat hier meer specifiek om de ‘coöperatieve vennootschappen erkend als sociale onderneming’. Zoals blijkt uit de omschrijving kan het nagestreefde vermogensvoordeel rechtstreeks of onrechtstreeks verwezenlijkt worden.

1.1.5.1. Rechtstreeks vermogensvoordeel Het meest concrete rechtstreekse vermogensvoordeel bestaat erin dat de aandeelhouders/vennoten in principe recht hebben op een deel van de winst van de vennootschap. Dit deel van de winst zal vaak uitgekeerd worden in de vorm van dividenden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 29

19/02/19 17:26

30

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

Wanneer de akte van vennootschap het aandeel van elke vennoot in de winsten (of verliezen) niet bepaalt, is ieders aandeel evenredig aan zijn inbreng in de vennootschap. Ingeval een vennoot slechts zijn nijverheid heeft ingebracht, wordt zijn aandeel in de winsten of in de verliezen geregeld alsof zijn inbreng gelijk was aan die van de vennoot die het minst heeft ingebracht. De overeenkomst die aan een van de vennoten de gehele winst toekent, is nietig. Hetzelfde geldt voor het beding waarbij de gelden of goederen, door een of meer van de vennoten in de vennootschap ingebracht, worden vrijgesteld van elke bijdrage in het verlies.

1.1.5.2. Onrechtstreeks vermogensvoordeel Een onrechtstreeks vermogensvoordeel kan o.a. bestaan uit het feit dat de waarde van het deel dat de aandeelhouders/vennoten in de vennootschap bezitten, stijgt. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren door een toename van het eigen vermogen van de onderneming. Dit eigen vermogen, dat o.a. het kapitaal en de reserves van de vennootschap omvat, kan in omvang toenemen daar een deel van de winst van de vennootschap in de onderneming zal blijven. Dit gebeurt o.a. door de winst toe te voegen aan de reserves of over te dragen naar het volgende boekjaar.

1.2. SOORTEN VENNOOTSCHAPPEN 1.2.1. De rechtspersoonlijkheid Het Wetboek van vennootschappen en verenigingen erkent zowel vennootschapsvormen met als vennootschapsvormen zonder rechtspersoonlijkheid. Een vennootschap met rechtspersoonlijkheid wordt beschouwd als een rechtssubject met eigen rechten en plichten, onafhankelijk van die van de vennoten. Een vennootschap verwerft pas rechtspersoonlijkheid vanaf de dag dat ze een uittreksel uit haar oprichtingsakte heeft neergelegd ter griffie van de ondernemingsrechtbank van het rechtsgebied waarbinnen de vennootschap haar zetel heeft. Deze neerlegging dient te gebeuren binnen vijftien dagen na de dagtekening van de definitieve akte.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 30

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

31

De vennootschappen met rechtspersoonlijkheid zijn: • de vennootschap onder firma, afgekort VOF; • de commanditaire vennootschap, afgekort CommV; • de besloten vennootschap, afgekort BV; • de coöperatieve vennootschap, afgekort CV; • de naamloze vennootschap, afgekort NV; • de Europese vennootschap, afgekort SE; • de Europese coöperatieve vennootschap, afgekort SCE. De vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid die erkend wordt is: • de maatschap.

1.2.2. De grootte 1.2.2.1. Kleine vennootschappen Kleine vennootschappen zijn de vennootschappen met rechtspersoonlijkheid die op de balansdatum van het laatst afgesloten boekjaar niet meer dan één van de volgende criteria overschrijden: • jaargemiddelde van het aantal werknemers: 50; • jaaromzet, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde: 9.000.000 EUR; • balanstotaal: 4.500.000 EUR;

Opmerkingen Wanneer meer dan één van deze criteria wordt overschreden of niet meer wordt overschreden, heeft dit slechts gevolgen wanneer het zich gedurende twee achtereenvolgende boekjaren voordoet. Voor startende vennootschappen worden deze cijfers bij het begin van het boekjaar te goeder trouw geschat. Het gemiddeld aantal werknemers wordt berekend op basis van de voltijdse equivalenten zoals opgenomen in de DIMONA-databank op het einde van elke maand van het boekjaar.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 31

19/02/19 17:26

32

vennootschapsrecht in belgië

1.2.2.2. Microvennootschappen Microvennootschappen zijn kleine vennootschappen met rechtspersoonlijkheid die geen dochtervennootschap of moedervennootschap zijn en die op balansdatum niet meer dan één van de volgende criteria overschrijden: • jaargemiddelde van het aantal werknemers: 10; • jaaromzet, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde: 700.000 EUR; • balanstotaal: 350.000 EUR;

1.2.2.3. Groepen van beperkte omvang Een vennootschap samen met haar dochtervennootschappen, of vennootschappen die samen een consortium uitmaken, worden geacht een groep van beperkte omvang te vormen, indien deze vennootschappen samen, op geconsolideerde basis, niet meer dan één van de volgende criteria overschrijden: • jaargemiddelde van het aantal werknemers: 250; • jaaromzet, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde: 34.000.000 EUR; • balanstotaal: 17.000.000 EUR;

1.3. DE NAAM VAN EEN VENNOOTSCHAP In de vennootschapswet is er geen enkele beperking inzake keuze van de vennootschapsnaam opgenomen. Men kan dus opteren voor een fantasienaam, voor de opgave van het voorwerp van de onderneming, een familienaam van één of meerdere vennoten of een combinatie van deze mogelijkheden.

Opmerking Bij de commanditaire vennootschap is er wel degelijk ook vrije keuze op het vlak van naamgeving, maar indien de naam van een ‘stille vennoot’ of ‘commanditaire vennoot’ (zie later) voorkomt in de vennootschapsnaam, dan verliest die het voordeel van zijn beperkte aansprakelijkheid!

De naamkeuze voor vennootschappen wordt alleen beperkt door een aantal vrij evidente bepalingen. Zo is de keuze van een misleidende naam of een naam die strijdig is met de openbare orde of de goede zeden verboden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 32

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

33

Rechtspraak Vennootschap met als gekozen naam La Faillite werd veroordeeld omdat de naam misleidend was. De rechter ging ervan uit dat door gebruik te maken van deze naam bij het publiek de misleidende indruk werd gewekt dat de te koop aangeboden producten van faillissementen afkomstig waren. (Rechtbank van Koophandel, Brussel, 22 december 1978)

Daarnaast geldt als regel dat elke vennootschap/rechtspersoon een naam moet voeren, die verschillend is van die van een andere vennootschap/rechtspersoon. Indien de naam gelijk is aan een andere of er zozeer op lijkt dat er verwarring kan ontstaan, kan iedere belanghebbende hem doen wijzigen en, indien daartoe grond bestaat, schadevergoeding eisen. Het principe bij de keuze van een vennootschapsnaam is dat de eerste gebruiker het recht aan zijn kant heeft. Indien deze gebruiker van oordeel is dat de keuze van een identieke of sterk gelijkende naam door een andere vennootschap tot verwarring kan leiden, kan er op basis van de vennootschapswetgeving een vordering tot naamwijziging ingesteld worden. Op te merken valt dat deze vordering zelfs ingesteld kan worden zonder dat er sprake dient te zijn van een fout van de andere partij, van echte schade voor de eisende vennootschap of zelfs als de andere vennootschap in een totaal andere sector actief is. Indien de namen niet identiek zijn, maar volgens een van de vennootschappen sterk op elkaar lijken, zal het de rechter zijn die dit zal beoordelen. Opmerking De vennootschap zou zich eventueel ook kunnen beroepen op art. 104 van de wet van 21 december 2013 houdende invoeging van boek VI “Marktpraktijken en consumentenbescherming” in het Wetboek van economisch recht en houdende invoeging van de definities eigen aan boek VI, en van de rechtshandhavingsbepalingen eigen aan boek VI, in de boeken I en XV van het Wetboek van economisch recht. ‘Verboden is elke met de eerlijke marktpraktijken strijdige daad, waardoor een onderneming de beroepsbelangen van een of meer andere ondernemingen schaadt of kan schaden.’ In dit geval dient echter aangetoond te worden dat er verwarring kan bestaan en dat men eventueel schade lijdt bij het gebruik van de naam door de andere vennootschap.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 33

19/02/19 17:26

34

vennootschapsrecht in belgië

Rechtspraak Het gebruik van de handelsnaam Carfinesse is niet verwarring stichtend met de naam Hifinesse omdat de aandacht van een consument zonder bijzondere vakkennis bij waarneming van de naam Carfinesse onmiddellijk toegespitst zal zijn op de eerste lettergreep van de naam, nl. ‘car’, die ondubbelzinnig verwijst naar het begrip auto terwijl de confrontatie met Hifinesse daarentegen zal leiden tot dadelijke herkenning van het eerste deel Hifi, waarin het begrip high fidelity zal worden gevonden. Bovendien is de klantenkring van beide partijen zowel inhoudelijk als territoriaal verschillend.

>

>

Het recht op de handelsnaam behoort toe aan de eerste gebruiker ervan. Het verwarringsrisico ‘in concreto’ tussen twee bedrijven die dezelfde naam Primo gebruiken kan niet afgeleid worden van hun maatschappelijk doel, dat dezelfde activiteiten kan omvatten. Het risico voor verwarring en afwending van cliënteel is niet aanwezig wanneer partijen door de onderscheiden bedrijvigheden die zij aan het publiek aanbieden, geen echte concurrenten zijn.

>

Wat het verwarringsrisico tussen maatschappelijke benamingen betreft, is de schending van art. 28 Venn.W. slechts strijdig met de eerlijke gebruiken in de zin van art. 54 W.H.P., wanneer de beroepsbelangen van een andere handelaar hierdoor geschaad worden. Dit is niet het geval wanneer de bedrijvigheden van partijen verschillend zijn.

>

Het woord ‘Sablon’ of ‘Zavel’, dat tot het algemeen taalgebruik behoort, dat in Brussel bij het publiek in de eerste plaats als een aanduiding van een geografische ligging overkomt en ter plaatse door de meeste handelaars in hun handelsnaam of uithangbord wordt gebruikt, getuigt in combinatie met het banale woord ‘hotel’ niet in die mate van originaliteit dat het identificerende uitwerking heeft. Daarom wordt door het gebruik, in de benaming van het hotel van de verwerende partij, van de woorden ‘Sablon’ of ‘Grand Sablon’ in combinatie met een onderscheidende of identificerende naam van de hotelketen geen risico van verwarring geschapen met de benaming ‘Hotel Sablon’ van de eisende partij.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 34

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

>

Indien twee bedrijven zich tot een verschillend publiek richten, met een verschillend product, in verschillende regio’s, zodat buiten de gelijkluidende benaming elk element van overeenstemming ontbreekt, kan deze benaming op zich niet voor verwarring zorgen en levert zij geen inbreuk op de vennootschappenwet of op de handelspraktijkenwet.

>

Het recht op de familienaam behoort tot de persoonlijkheidsrechten. Het staat iedereen vrij zijn naam te gebruiken ook voor commerciële doeleinden. De enige beperking die aan dit recht wordt aangebracht is het aantastingsgevaar van gelijke anterieure rechten. Door zijn naam gevolgd met de beginletter van zijn voornaam en de stichtingsdatum van zijn inrichting aan het oorspronkelijk uithangbord toe te voegen, schept de handelaar geen verwarringsgevaar met het uithangbord dat dezelfde naam bevat. Om het verwarringrisico te beoordelen worden niet alleen de uithangborden in beschouwing genomen maar ook alle elementen die op dit risico een invloed kunnen hebben en namelijk het uiterlijk aspect van de inrichtingen. In geval van verwarring moet degene die zich niet op een eerste gebruik kan beroepen de nodige maatregelen nemen om het verwarringsrisico uit te sluiten.

>

Een inbreuk op art. 117 Venn.W. kan een met de eerlijke handelsgebruiken strijdige daad uitmaken gesanctioneerd door art. 54 W.H.P., wanneer er een verwarringsrisico bestaat dat in abstracto wordt beoordeeld. De vennoten van een BVBA hebben het recht om hun familienaam te gebruiken in de vorm van een vennootschap op voorwaarde dat zij de nodige maatregelen nemen teneinde elke verwarring met een reeds gevestigde handelaar, natuurlijke persoon of rechtspersoon, die dezelfde naam gebruikt te vermijden. In casu werd, gelet op het abstracte karakter van de beoordeling, de toevoeging van een woord vóór de familienaam, waardoor de maatschappelijke benaming visueel en fonetisch duidelijk werd onderscheiden, voldoende geacht.

>

Het wekken van de voorstelling, in strijd met de waarheid, door het voeren van de maatschappelijke benaming Oud Huis genoemd IN DOUANEBESLAG, dat de goederen die worden te koop aangeboden voortkomen van een beslaglegging door de beambten der douane, misleidt de verbruikers en berokkent een ongeoorloofd nadeel aan de concurrenten van de adverteerder.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 35

35

19/02/19 17:26

36

vennootschapsrecht in belgië

1.4. OPRICHTING EN OPENBAARMAKINGSFORMALITEITEN 1.4.1. De oprichting 1.4.1.1. De oprichtingsakte De oprichting van een vennootschap gebeurt door een bijzondere akte. Vennootschappen onder firma en commanditaire vennootschappen moeten, op straffe van nietigheid, naar keuze opgericht worden bij een authentieke of een onderhandse akte. In het geval dat de oprichting zou gebeuren door middel van een onderhandse akte, dient men artikel 1325 van het Burgerlijk Wetboek in acht te nemen. ‘Onderhandse akten die wederkerige overeenkomsten bevatten, zijn slechts geldig voor zover zij opgemaakt zijn in zoveel originelen als er partijen zijn die een onderscheiden belang hebben. Eén origineel is voldoende voor allen die hetzelfde belang hebben. In elk origineel moet vermeld worden hoeveel originelen zijn opgemaakt. Echter kan het ontbreken van de vermelding dat de originelen in tweevoud, drievoud enz., zijn opgemaakt niet ingeroepen worden door hem die zijnerzijds de overeenkomst heeft uitgevoerd, welke in de akte is vervat.’ (art. 1325 BW)

Opmerking Bij inbreng van onroerende goederen is ook hier een authentieke akte vereist.

Besloten vennootschappen, coöperatieve vennootschappen, naamloze vennootschappen en Europese (coöperatieve) vennootschappen moeten, op straffe van nietigheid, opgericht worden bij authentieke akte. ‘Een authentieke akte is een akte die in de wettelijke vorm is verleden voor openbare ambtenaren die daartoe bevoegd zijn ter plaatse waar zij is opgemaakt.’ In het geval van een oprichtingsakte van een vennootschap is de bevoegde openbare ambtenaar een notaris.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 36

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

37

Iedere overeengekomen wijziging van de oprichtingsakte moet, op straffe van nietigheid, geschieden in de vorm die voor die akte is vereist.

Opmerking Bij het opstellen van de akte dient er rekening gehouden te worden met de taal van het taalgebied waarbinnen de exploitatiezetel van de vennootschap zich bevindt.

1.4.1.2. Het financieel plan Bij de oprichting van een BV, NV en CV is een financieel plan vereist.

Opmerking In de verplichting van een financieel plan is niet voorzien in het geval van een kapitaalverhoging!

In het financieel plan dienen de oprichters het aanvangsvermogen van de op te richten vennootschap te verantwoorden. Dit financieel plan wordt niet openbaar gemaakt, maar wordt bewaard door de notaris. In het geval van een faillissement uitgesproken binnen drie jaar na de oprichting, en indien het aanvangsvermogen bij de oprichting kennelijk ontoereikend was voor de normale uitoefening van de voorgenomen bedrijvigheid gedurende ten minste twee jaar, wordt het financieel plan op verzoek van de rechter-commissaris of van de procureur des Konings overhandigd aan de rechtbank. Blijkt uiteindelijk dat het aanvangsvermogen daadwerkelijk ontoereikend was dan, kunnen de oprichters aansprakelijk gesteld worden voor de volledige schuld (= onbeperkte aansprakelijkheid). Het zal aan de rechter toekomen om de verhouding te bepalen waarin de oprichters aansprakelijk gesteld kunnen worden in geval van een faillissement.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 37

19/02/19 17:26

38

vennootschapsrecht in belgië

Het financieel plan dient minstens de volgende elementen te bevatten: • een nauwkeurige beschrijving van de voorgenomen bedrijvigheid; • een overzicht van alle financieringsbronnen bij oprichting, in voorkomend geval, met opgave van de in dat verband verstrekte zekerheden; • een openingsbalans evenals geprojecteerde balansen na twaalf en vierentwintig maanden; • een geprojecteerde resultatenrekening na twaalf en vierentwintig maanden; • een begroting van de verwachte inkomsten en uitgaven voor een periode van minstens twee jaar na de oprichting; • een beschrijving van de gehanteerde hypotheses bij de schatting van de verwachte omzet en de verwachte rentabiliteit; • in voorkomend geval, de naam van de externe deskundige die bijstand heeft verleend bij de opmaak van het financieel plan.

Rechtspraak ‘Het financieel plan is de weergave van de financiële middelen waarover de vennootschap zal beschikken voor de normale uitoefening van de voorgenomen bedrijvigheid gedurende ten minste twee jaar. Het financieel plan is daarentegen geen budgettaire norm voor deze bedrijvigheid. Wanneer de bedrijvigheid van de vennootschap, door het gevoerde bestuur, hoger blijkt te liggen dan wat werd voorzien in het financieel plan, zijn de oprichters niet aansprakelijk voor het uit de hand lopen van de aanvankelijke prognoses. De oprichters hebben geen resultaatsverbintenis tot naleving van het financieel plan.’

>

>

‘Een financieel plan mag niet oppervlakkig zijn. Het vormt een actieprogramma dat de financiële middelen aanduidt die de overlevingskansen van de vennootschap tijdens de twee jaar na haar oprichting waarborgen. Het financieel plan kan worden aangevuld met gedetailleerde rendementsstudies die eraan voorafgegaan zijn.’

>

‘Wanneer de ramingen van de verschillende posten in het financieel plan m.b.t. de inkomsten en de uitgaven irrealistisch en onnauwkeurig zijn, schept dit wel een vermoeden dat het startkapitaal ontoereikend was.’

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 38

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

39

>

‘Indien blijkt dat in het financieel plan de raming van de kosten onderschat werd en de raming van de omzet overschat, zodat het startkapitaal evenals de andere financieringsbronnen manifest ontoereikend waren voor de geplande bedrijfsuitvoering gedurende twee jaar, dan kunnen de oprichters aansprakelijk gesteld worden.’

>

‘Het kapitaal bedoeld bij de vennootschappenwet omvat het statutair kapitaal, maar ook de andere beschikbare middelen. Het door de wetgever opgelegd financieel plan moet blijk geven van het kapitaal van de vennootschap. Om het begrip “kennelijk ontoereikend kapitaal” te beoordelen moet de rechter zich terugplaatsen op het tijdstip waarop de vennootschap werd opgericht en het criterium hanteren van een normaal voorzichtige en gewetensvolle oprichter. De oprichters zijn hoofdelijk aansprakelijk. De rechter beschikt over een beoordelingsbevoegdheid met betrekking tot de verhouding waarin hij hen het passief ten laste legt. Hij kan meer bepaald rekening houden met de voorschotten die zij zouden hebben toegestaan aan de vennootschap. De rechter kan het respectieve aandeel van de oprichters in de schuld bepalen met inachtneming van de rol die zij ieder hebben gespeeld.’

>

‘De notaris is niet aansprakelijk wanneer blijkt dat het financieel plan dat hem werd voorgelegd zeer summier en onnauwkeurig is. De notaris moet het hem voorgelegd financieel plan niet aan een onderzoek onderwerpen en nagaan of er geen fouten instaan.’

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 39

19/02/19 17:26

40

vennootschapsrecht in belgië

Het financieel plan bij de oprichting Van de Met zetel te Opgesteld door Op datum van

Inhoud 1. Beschrijving van de voorgenomen bedrijvigheid 2. Project resultatenrekening 3. Project resultatenverwerking 4. Tabel van herkomst en besteding van middelen Onderhavig financieel plan, opgesteld in uitvoering van de vennootschappenwet, wordt voor de oprichting overhandigd aan de optredende notaris. De oprichters : Naam

1

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 40

Handtekening

Beschrijving van de voorgenomen bedrijvigheid …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… …………………………………………………………………………………………………………… ……………………………………………………………………………………………………………

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

41

2 Project resultatenrekening Bedrijfsopbrengsten Jaar 1

Jaar 2

Jaar 1

Jaar 2

Omzet Wijziging in de voorraad (toename +, afname –) Andere bedrijfsopbrengsten Totaal der bedrijfsopbrengsten Bedrijfskosten

Handelsgoederen, grond- en hulpstoffen Inkopen Wijziging in de voorraad Diensten en diverse goederen : Huur en huurlasten Onderhoud en herstellingen Elektriciteit, gas en water Klein materiaal Drukwerk en kantoorbenodigdheden Verpakking Commissies aan derden Erelonen en dienstverlening Communicatiekosten Advertenties en publiciteit Onthaal- en representatiekosten Abonnementen en documentatie Beroepsbijdragen Verzekeringspremies Vervoer en verplaatsing Bezoldigingen en sociale lasten : Bezoldigingen en sociale voordelen Werkgeversbijdrage RSZ Andere personeelskosten Afschrijvingen Waardeverminderingen op vorderingen Voorzieningen voor risico’s en kosten Andere bedrijfskosten Totaal der bedrijfskosten

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 41

19/02/19 17:26

42

vennootschapsrecht in belgië

Resultaten Jaar 1

Jaar 2

Jaar 1

Jaar 2

Jaar 1

Jaar 2

Jaar 1

Jaar 2

Jaar 1

Jaar 2

=0

=0

Totaal bedrijfsopbrengsten Totaal bedrijfskosten (–) Bedrijfsresultaat

Financiële opbrengsten Financiële kosten (–) Winst uit gewone bedrijfsuitoefening

Uitzonderlijke opbrengsten Uitzonderlijke kosten (–) Resultaat van het boekjaar voor belastingen

Belastingen op het resultaat

Te bestemmen resultaat van het boekjaar

3 Project resultatenverwerking

Te bestemmen resultaat van het boekjaar Toevoeging aan de wettelijke reserve (–) Over te dragen resultaat (–) Vergoeding van het kapitaal (–) Saldo Toevoeging aan de overige reserves (–)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 42

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

43

4 Tabel van herkomst en bestedingen der middelen Activa (1) – (2) + (3) = (4)

(1) Einde jaar 1

(2) Herkomst (afname)

(3) Besteding (toename)

(4) Einde jaar 2

(1) Einde jaar 1

(2) Herkomst (afname)

(3) Besteding (toename)

(4) Einde jaar 2

(1) Einde jaar 1

(2) Herkomst (afname)

(3) Besteding (toename)

(4) Einde jaar 2

Oprichtingskosten Immateriële vaste activa Terreinen en gebouwen Installaties, machines en uitrusting Meubilair en rollend materieel Leasing en soortgelijke rechten Overige materiële vaste activa Financiële vaste activa Vorderingen op +1 jaar Voorraden Bestellingen in uitvoering Activa (1) – (2) + (3) = (4) Handelsvorderingen Overige vorderingen Geldbeleggingen en liquide middelen Overlopende rekeningen Subtotaal 1

Activa (1) – (2) + (3) = (4) Kapitaal Reserves Overgedragen winst Voorzieningen Schulden op +1 jaar

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 43

19/02/19 17:26

44

vennootschapsrecht in belgië

Schulden die vervallen binnen het jaar Financiële schulden Handelsschulden Ontvangen vooruitbetalingen Schulden met betrekking tot belast., bezold. en sociale lasten Overige schulden Overlopende rekeningen Subtotaal 2

Subtotaal 1 Subtotaal 2 Totaal herkomst = Bestedingen

1.4.2. De openbaarmakingsformaliteiten De wet schrijft voor dat de oprichting van een vennootschap dient te worden bekendgemaakt door middel van neerlegging van een uittreksel van de oprichtingsakte ter griffie van de ondernemingsrechtbank in het rechtsgebied waar de vennootschap haar maatschappelijke zetel heeft. Deze neerlegging dient te gebeuren binnen dertig dagen na de dagtekening van de definitieve akte. Het uittreksel uit de oprichtingsakte van vennootschappen bevat o.a.: • de rechtsvorm van de vennootschap en haar naam; • de nauwkeurige aanduiding van de zetel van de vennootschap en, indien van toepassing, haar e-mailadres en website; • de duur van de vennootschap, tenzij zij voor onbepaalde tijd is aangegaan; • de naam, voornaam en woonplaats van de hoofdelijk aansprakelijke vennoten, de oprichters en de vennoten die hun inbreng nog niet volledig hebben

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 44

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

•

•

• • •

• • •

45

volgestort; in dit laatste geval bevat het uittreksel voor elk van deze vennoten het bedrag van de nog niet volgestorte inbrengen; in voorkomend geval, het bedrag van het kapitaal; het gestorte bedrag; het bedrag van het toegestane kapitaal; voor de commanditaire vennootschappen, de door de commanditaire vennoten gestorte en nog te storten inbreng; de samenstelling van het kapitaal of bij ontstentenis daarvan, de inbrengen van de oprichters, en in voorkomend geval, de conclusies van het verslag van de bedrijfsrevisor met betrekking tot de inbrengen in natura; het begin en het einde van het boekjaar; de bepalingen betreffende het aanleggen van reserves, de verdeling van de winst en de verdeling van het na vereffening overblijvende saldo; de wijze van benoeming en ambtsbeëindiging van de personen die gemachtigd zijn de vennootschap te besturen en te verbinden, de omvang van hun bevoegdheden en de wijze waarop zij die uitoefenen, ofwel alleen, ofwel gezamenlijk, ofwel als college en in het geval de aanwijzing van de leden van de raad van toezicht, de omvang van hun bevoegdheid en de wijze waarop zij die uitoefenen; indien dit van toepassing is, de aanwijzing van de commissaris; de omschrijving van het voorwerp van de vennootschap; de plaats, de dag en het uur van de jaarvergadering van de vennoten, alsook de voorwaarden voor de toelating tot de vergadering en voor de uitoefening van het stemrecht.

Het uittreksel van de akten van vennootschappen wordt voor de authentieke akten getekend door de notaris(sen), voor de onderhandse akten door alle hoofdelijk aansprakelijke vennoten, of door een van hen indien die door de anderen daarvoor bijzonder gemachtigd is. Het uittreksel van de oprichtingsakte dient eveneens te worden bekendgemaakt in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad en dit binnen tien dagen na de neerlegging ter griffie van de ondernemingsrechtbank. De neerlegging en de publicatie in het Staatsblad gebeuren op kosten van de belanghebbenden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 45

19/02/19 17:26

46

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

Aanvraagformulier I – Tot inschrijving en bekendmaking in bijlagen bij het Belgisch Staatsblad

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 46

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 47

47

19/02/19 17:26

48

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 48

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

49

Aanvraagformulier II – Tot wijziging inschrijving in bijlagen bij het Belgisch Staatsblad

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 49

19/02/19 17:26

50

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 50

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

51

Checklist oprichting vennootschap

•

Identificatie > rechtsvorm > naam > verkorte benaming > zetel (adres) > telefoon/fax/e-mail > website > contactpersoon

•

Nuttige adressen > accountant > notaris > bedrijfsrevisor > financiële stelling

•

Checklist > Naam: moet er nagegaan worden of er reeds een vennootschap bestaat met dezelfde naam? > Zetel: wie mag de zetel verplaatsen? > Voorwerp: is het voorwerp ruim genoeg omschreven? > Aandeelhouders: wat zijn de voorwaarden tot toetreding/uitsluiting/uittreding? > Controle: moet er een commissaris worden benoemd? > Aandelen: wie zorgt voor het laten drukken van de aandelen? > Kruispuntbank voor ondernemingen: wie zorgt voor de aanvraag van het ondernemingsnummer? > Regeling winstverdeling

•

Voor te leggen documenten > Aandeelhouders-natuurlijke personen: identiteitskaart, trouwboekje en eventueel huwelijkscontract, kopie ondernemingsnummer > Aandeelhouders-rechtspersonen: statuten, publicatie in Belgisch Staatsblad van oprichting en/of statutenwijzigingen, benoemingen, ondernemingsnummer

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 51

19/02/19 17:26

52

vennootschapsrecht in belgië

•

Aan te vragen documenten > Inbreng onroerende goederen: hypothecaire staten, kadastrale uittreksels > Overdracht huurcontract: kopie huurcontract, toestemming tot overdracht van eigenaar > Inbreng handelszaak: hypothecaire staat pand handelsfonds, toestemming van de pandhoudende schuldeiser > Attesten en/of vergunningen

•

Oprichters/inschrijvers > Naam en voornaam > Adres > Beroep > Geboortedatum en -plaats > Echtgeno(o)t(e) van … > Huwelijksstelsel > Huwelijkscontract > BTW-nummer > Ondernemingsnummer

•

Voorwerp > Nauwkeurige omschrijving van het voorwerp van de vennootschap

•

Kapitaal en aandelen > Geplaatst kapitaal > Aantal aandelen > Op naam? > Nominale waarde? … EUR per aandeel > Aandelen zonder stemrecht – Aandelencategorieën en de eraan verbonden rechten > Toegestaan kapitaal bovenop het geplaatst kapitaal? … EUR > Wat met voorkeurrecht bij toegestaan kapitaal? > Aandelenoverdracht en eventuele beperkingen ervan?

•

Inbreng in geld > Bankattest deponering van ingebrachte gelden op bankrekening.

•

Inbreng in natura > Verslag van bedrijfsrevisor (+ aanstellingsbrief van bedrijfsrevisor) > Bijzonder verslag van oprichters

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 52

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

•

Boekjaar/Jaarvergadering > Boekjaar: van … tot … > Eerste boekjaar: van … tot … > Datum jaarvergadering > Plaats jaarvergadering > Toelatingsvoorwaarden jaarvergadering > Datum eerste jaarvergadering

•

Bestuur > Zaakvoerder(s)/bestuurder(s) > Wijze van benoeming > Duur van mandaat > Bezoldiging

•

Financieel plan > Opgesteld door … … > Plan aan notaris bezorgen voor verlijden van de akte

•

Notariële akte > Streefdatum > Ontwerp

•

Kostenraming > Notaris > Bedrijfsrevisor > Accountant > …

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 53

53

19/02/19 17:26

54

vennootschapsrecht in belgië

Voorbeeld publicatie in bijlagen tot Belgisch Staatsblad

ABC Besloten Vennootschap Marktstraat 1 1 000 Brussel Oprichting Het blijkt uit een akte verleden voor Notaris ……….. te Brussel op xx/xx/xxxx, geregistreerd te Brussel, 1e kantoor der registratie op xx/xx/xxxx, boek …., blad .., vak … . Ontvangen: ………………..euro (……..EUR). De Ontvanger (get.) ………… (naam), dat : 1. Mevrouw ……………………, modeontwerpster en haar echtgenoot, 2. De heer ……………………..., fotograaf, samenwonende te ………………………………………………………………… (adres) een vennootschap die de rechtsvorm heeft aangenomen van een besloten vennootschap hebben opgericht met als naam: “ABC BV”. De zetel is gevestigd te …………………………………………….(adres) De vennootschap heeft als doel : 1. De im- en export, groot- en kleinhandel, de distributie, het ontwerpen en het uitbaten van een atelier in allerhande grondstoffen en artikelen en producten van de textiel- en kledingnijverheid, de confectie in het algemeen en meer speciaal inzake dames-, heren- en kinderkleding, beroepskledij, linnengoed, huishoud- en tafellinnen, ondergoed, nachtkleding, babyuitzet, schoeisel en regenschermen, zonder dat deze opsomming beperkend zij, mode- en sportartikelen, lederwaren, pelsen en huiden, fantasiejuwelen en -artikelen. 2. De im- en export, groot- en kleinhandel, de distributie, het ontwerpen en het uitbaten van een atelier in geschenkartikelen, meubelen, decorum, handwerk, tapijten, porselein, glaswerk, kristal en aardewerk, papierwaren en drukwerk, lederwaren, pelsen en huiden, houtsnijwerk en rietwerk, speelgoed, hobbyartikelen, koper-, zilver- en goudwerk, alsmede vervangingsartikelen in andere metalen, fantasiejuwelen en -artikelen, luxeartikelen, precisieartikelen, kunstvoorwerpen, schilderijen en beelden, verlichting en decoratie. De handel verband houdende met de volledige binnenhuisinrichting, de decoratie en de meubilering, zowel van private als van commerciële en industriële gebouwen en inrichtingen. 3. De im- en export, de groot- en kleinhandel in en de fabricage van alle reukwaren, fantasieartikelen, juwelen, schoonheidsproducten en van alle materialen en artikelen die verband houden met haar- en huidverzorging en dit in de meest brede zin van het woord. 4. Het vervaardigen of laten vervaardigen en het vervoeren van alle voormelde producten, materialen en materieel.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 54

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

55

De vennootschap handelt voor eigen rekening, in consignatie, in commissie, als tussenpersoon of als vertegenwoordiger. Zij kan deelnemen of zich op andere wijze interesseren in allerhande vennootschappen, ondernemingen, groeperingen of organisaties. Zij mag haar onroerende goederen in hypotheek stellen en al haar andere goederen, met inbegrip van het handelsfonds, in pand stellen en mag aval verlenen voor alle leningen, kredietopeningen en alle andere verbintenissen, voor haarzelf en zelfs voor alle derden op voorwaarde dat zij er zelf belang bij heeft. Zij kan de functie van bestuurder of vereffenaar van andere vennootschappen uitoefenen. De duur van de vennootschap is onbepaald en begint te werken op datum van het verkrijgen van de rechtspersoonlijkheid. Het geplaatst kapitaal der vennootschap bedraagt achttienduizend zeshonderd euro. Het is volledig volgestort. Het is vertegenwoordigd door zevenhonderd vijftig aandelen zonder vermelding van nominale waarde met een fractiewaarde van één/zevenhonderd vijftigste van het kapitaal. Het is volledig volgestort in geld. Iedere zaakvoerder vertegenwoordigt de vennootschap jegens derden en in rechte; ook indien er verschillende zaakvoerders worden aangesteld, hebben zij het vermogen om ieder afzonderlijk op te treden, tenzij bij hun aanstelling anders wordt besloten. Werd tot statutaire zaakvoerder voor de duur van de vennootschap aangesteld: De heer ………………., fotograaf, wonende te …………………………..(adres). Het boekjaar begint op 1 januari en eindigt op 31 december van ieder jaar. Het eerste boekjaar begint op datum van het verkrijgen van de rechtspersoonlijkheid en eindigt op 31 december 201x. De jaarvergadering heeft plaats de derde dinsdag van de maand mei om twintig uur. Indien deze dag een wettelijke feestdag is, op de eerstvolgende werkdag op hetzelfde uur. Al de jaarvergaderingen worden gehouden, behoudens andersluidende bijeenroeping, op de zetel van de vennootschap. De eerste jaarvergadering wordt gehouden in 201x. Er werd aan de naamloze vennootschap “XYZ Fiscaliteit en boekhouding”, ingeschreven in het register der vennootschappen te Brussel onder het nummer 1234, met btw-nummer BE1234567890 en met zetel te ……………………… (adres), met recht van indeplaatsstelling, een bijzondere volmacht gegeven om de vennootschap te vertegenwoordigen tegenover alle belastingadministraties, waaronder de btw, alsook tegenover de administratie van het handelsregister teneinde aldaar alle aanvragen, inschrijvingen, wijzigingen, doorhalingen, schrappingen en alle administratieve verrichtingen van de vennootschap uit te voeren. Voor uittreksel : (Get.) ……………, notaris. Tegelijk hiermee neergelegd : afschrift akte Neergelegd te Brussel, xx/xx/xxxx

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 55

19/02/19 17:26

56

vennootschapsrecht in belgië

1.5. NIETIGHEID VAN DE VENNOOTSCHAP De nietigheid van een vennootschap (bijvoorbeeld wegens vormgebrek van de vennootschap) moet bij rechterlijke beslissing worden uitgesproken. Deze nietigheid heeft gevolg vanaf de dag dat ze is uitgesproken, maar kan slechts aan derden tegengeworpen worden nadat een uittreksel van de uitspraak neergelegd werd ter griffie van de ondernemingsrechtbank en gepubliceerd werd in de Bijlagen tot het Belgisch Staatsblad. Dit uittreksel vermeldt o.a.: • de naam en de zetel van de vennootschap; • de datum van de beslissing en de rechter die ze heeft gewezen; • in voorkomend geval, de naam, voornamen en het adres van de vereffenaars. De door de rechtbank uitgesproken nietigheid van de vennootschap heeft haar vereffening tot gevolg. Voorbeelden redenen van nietigheid van een vennootschap ‘De nietigheid van een besloten vennootschap kan alleen in de hiernavolgende gevallen worden uitgesproken: 1° wanneer de oprichting niet heeft plaatsgehad in de vereiste vorm; 2° wanneer in de oprichtingsakte geen gegevens voorkomen omtrent de naam en het doel van de vennootschap, de inbreng, het bedrag van het geplaatste kapitaal; 3° wanneer het doel van de vennootschap ongeoorloofd is of strijdig met de openbare orde; 4° wanneer geen geldig verbonden oprichters bestaan.’ ‘De nietigheid van een coöperatieve vennootschap kan alleen in de hiernavolgende gevallen worden uitgesproken: 1° wanneer de oprichting niet heeft plaatsgehad in de vereiste vorm; 2° wanneer in de oprichtingsakte geen gegevens voorkomen omtrent de rechtsvorm, de naam, de zetel en het doel van de vennootschap, de inbreng, het bedrag van het vast gedeelte van het kapitaal en de identiteit van de vennoten; 3° wanneer het doel van de vennootschap onwettig is of strijdig met de openbare orde; 4° wanneer het aantal op geldige wijze verbonden oprichters van de vennootschap minder bedraagt dan drie.’

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 56

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

57

‘De nietigheid van een naamloze vennootschap kan alleen in de hiernavolgende gevallen worden uitgesproken: 1° wanneer de oprichting niet in de vereiste vorm heeft plaatsgehad; 2° wanneer in de oprichtingsakte geen gegevens voorkomen omtrent de naam en het doel van de vennootschap, de inbreng of het bedrag van het geplaatste kapitaal; 3° wanneer het doel van de vennootschap ongeoorloofd is of strijdig met de openbare orde.’

1.6. ONTBINDING VAN DE VENNOOTSCHAP Een vennootschap kan ontbonden worden door: • een besluit van de algemene vergadering; • van rechtswege, als gevolg van een door de wet omschreven feit of gebeurtenis; • door een gerechtelijke beslissing.

1.6.1. Ontbinding door een besluit van de algemene vergadering De algemene vergadering kan beslissen over te gaan tot een vrijwillige ontbinding van de vennootschap. Dit zal dienen te gebeuren volgens de in de wet bepaalde modaliteiten op het vlak van vormvereisten, aanwezigheidsquorum en meerderheid. Het voorstel tot ontbinding wordt in een door het bestuursorgaan opgesteld verslag toegelicht. Het verslag wordt vermeld in de agenda van de algemene vergadering die zich over de ontbinding zal moeten uitspreken. Er dient eveneens een staat van activa en passiva opgesteld te worden. Deze staat mag niet ouder zijn dan drie maanden. De commissaris van de vennootschap, of, indien er geen commissaris is, een bedrijfsrevisor of externe accountant dienen te bevestigen dat de toestand van de vennootschap in deze staat van activa en passiva op een volledige, getrouwe en juiste wijze is weergegeven.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 57

19/02/19 17:26

58

vennootschapsrecht in belgië

1.6.2. Ontbinding van rechtswege In het geval dat de oprichtingsakte bepaalt dat de vennootschap werd opgericht voor een bepaalde duur en deze duur afgelopen is, zal de vennootschap in principe van rechtswege ontbonden worden. Opmerking Het einde van de vennootschap kan echter wel voorkomen worden door een aanpassing van de statuten.

1.6.3. Gerechtelijke ontbinding Een vennoot kan om een wettige reden aan de ondernemingsrechtbank de gerechtelijke ontbinding van de vennootschap vragen. Voorbeelden van wettige redenen (die door de rechter beoordeeld zullen worden!) zijn o.a.: • miskenning van de belangen van een minderheid; • ernstige onmin tussen vennoten; • onwerkbaarheid van het bestuursorgaan ten gevolge van onmin. Indien de vennootschap haar wettelijke verplichting niet nakomt en gedurende drie opeenvolgende boekjaren geen jaarrekening heeft neergelegd, kan het Openbaar Ministerie of elke belanghebbende de ontbinding van de vennootschap vragen. De vordering tot ontbinding kan pas worden ingesteld na het verstrijken van een termijn van zeven maanden te rekenen van de datum van afsluiting van het derde boekjaar.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 58

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

59

1.7. VEREFFENING VAN DE VENNOOTSCHAP De beslissing om de vennootschap te beëindigen, betekent niet onmiddellijk het einde ervan. De vennootschap dient namelijk eerst vereffend te worden. Deze vereffening dient te gebeuren door één of meer vereffenaars. De statuten kunnen bepalen wie als vereffenaar zal worden aangesteld. Indien dit niet het geval is, duidt de algemene vergadering vereffenaars aan die alle nuttige verrichtingen zullen doen om de activa van de vennootschap te gelde te maken en eventuele schuldeisers te betalen. De door de algemene vergadering benoemde vereffenaars treden echter pas in functie nadat de voorzitter van de ondernemingsrechtbank hun benoeming heeft bevestigd. Aangezien er in de praktijk wel eens vereffenaars worden geweigerd, is het aan te raden één of meer alternatieve kandidaat-vereffenaars te benoemen. Tenzij de statuten van de vennootschap of het benoemingsbesluit iets anders bepalen, zijn de vereffenaars bevoegd om alle handelingen te stellen die noodzakelijk zijn voor de vereffening van de vennootschap. De vereffenaars hebben een rapporteringplicht ten aanzien van de ondernemingsrechtbank van het arrondissement waar de vennootschap haar maatschappelijke zetel heeft. De vereffenaars dienen zowel in de zevende als in de dertiende maand een omstandige staat van de toestand van de vereffening over te maken aan de griffie van de ondernemingsrechtbank. Een dergelijke vereffeningsstaat, opgesteld aan het einde van de zesde en de twaalfde maand, dient o.a. een overzicht te geven van de ontvangsten, uitgaven en uitkeringen en dient eveneens aan te geven wat er nog vereffend dient te worden. Vanaf het tweede vereffeningjaar dient dit nog één keer per jaar opgemaakt en aan de griffie overgemaakt en bij het vennootschapsdossier toegevoegd te worden. Elk jaar leggen de vereffenaars aan de algemene vergadering de jaarrekening voor met vermelding van de redenen waarom de vereffening niet kon worden voltooid. Betreft het een naamloze vennootschap, een Europese (coöperatieve) vennootschap, een coöperatieve vennootschap of een besloten vennootschap, dan moeten zij een jaarrekening opstellen, die voorleggen aan de algemene vergadering en, binnen dertig dagen na de datum van de vergadering en ten laatste zeven

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 59

19/02/19 17:26

60

vennootschapsrecht in belgië

maanden na de datum van afsluiting van het boekjaar, neerleggen bij de Nationale Bank van België. Vooraleer de vereffening wordt afgesloten dienen de vereffenaars een plan met de verdeling van de activa onder de verschillende schuldeisers ter goedkeuring voor te leggen aan de ondernemingsrechtbank. Wanneer alle schuldeisers zijn betaald, zal het batig vereffeningssaldo verdeeld worden onder de vennoten/aandeelhouders. Slechts na de vereffening en het bekendmaken daarvan (neerlegging ter griffie van de ondernemingsrechtbank en in Bijlagen tot het Belgisch Staatsblad) houdt de vennootschap definitief op te bestaan.

Voorbeeld procedure stopzetting vennootschap met beperkte aansprakelijkheid (vereffening)

Bijzonder verslag van de beslissing van het bestuursorgaan aan een bijzondere algemene vergadering (met redenen die aanleiding gaven tot het voorstel en de gevolgen van de ontbinding). ↓ Opmaken van een staat van activa en passiva van ten hoogste drie maanden oud. ↓ Controleverslag inzake ontbinding door commissaris, externe accountant of bedrijfsrevisor. ↓ Notariële buitengewone algemene vergadering om te beraadslagen over het voorstel tot ontbinding en tevens benoeming van vereffenaar(s). ↓ Bevestiging benoeming vereffenaar door ondernemingsrechtbank. ↓ Afhandelen van de vereffening door de vereffenaar(s). ↓ Verslag van de vereffenaar(s). ↓ Akkoord ondernemingsrechtbank met plan van verdeling van de activa. ↓

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 60

19/02/19 17:26

inleidende begrippen

61

↓ Onderhandse buitengewone algemene vergadering aangaande het verslag van de vereffenaar(s) en de benoeming van een commissaris-verificateur. ↓ Verslag van de commissaris-verificateur. ↓ Onderhandse buitengewone algemene vergadering aangaande het verslag van de commissaris-verificateur, kwijting aan de vereffenaar(s) en afsluiting van de vereffening. ↓ Publicatie vereffening in Belgisch Staatsblad. ↓ Schrappingen btw-nummer, inschrijving KBO, … ↓ Laatste aangifte in de vennootschapsbelasting.

1.8. ONTBINDING EN VEREFFENING VAN DE VENNOOTSCHAP IN ÉÉN AKTE De ontbinding en vereffening in één akte is in principe slechts mogelijk indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: • er is geen vereffenaar aangeduid; • uit de staat van activa en passiva blijkt dat alle schulden zijn terugbetaald; • er blijken geen passiva te zijn; • alle aandeelhouders of vennoten zijn op de algemene vergadering aanwezig of geldig vertegenwoordigd; • de besluiten worden genomen met eenparigheid van stemmen; • de terugname van het kapitaal gebeurt door de vennoten zelf; • alle vereiste verslagen moeten aanwezig zijn: het ontbindingsvoorstel, het verslag van het bestuursorgaan, de staat van activa en passiva en het verslag van de commissaris, bedrijfsrevisor of accountant.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 61

19/02/19 17:26

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag 2.1. De jaarrekening 2.2. Het jaarverslag 2.3. De geconsolideerde jaarrekening 2.4. Het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening 2.5. Openbaarmaking van de (geconsolideerde) jaarrekening 2.6. De wettelijke controle van de (geconsolideerde) jaarrekening hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 62

19/02/19 17:26

63

Hoofdstuk 2

DE JAARREKENING EN HET JAARVERSLAG

2.1. DE JAARREKENING De jaarrekening is een boekhoudkundige staat die bestaat uit de balans, de resultatenrekening en de toelichting. De jaarrekening moet een getrouw beeld geven van het vermogen, de financiële positie en het resultaat van de vennootschap. Ze moet duidelijk worden opgesteld en moet de volgende zaken weergeven: • de aard en het bedrag van de bezittingen en rechten van de vennootschap, van haar schulden en verplichtingen evenals van haar eigen middelen op de dag waarop het boekjaar wordt afgesloten (= balans); • de aard en het bedrag van haar kosten en haar opbrengsten voor het op die dag afgesloten boekjaar (= resultatenrekening). De jaarrekening moet binnen zes maanden na het afsluiten van het boekjaar ter goedkeuring voorgelegd worden aan de algemene vergadering.

Opmerkingen > Het opstellen van een jaarrekening is in principe niet van toepassing op vennootschappen onder firma en de commanditaire vennootschappen indien hun jaaromzet exclusief btw niet hoger is dan 500.000 EUR. > Kleine, niet-beursgenoteerde, vennootschappen mogen een jaarrekening opstellen volgens het verkort schema. > Microvennootschappen kunnen hun jaarrekening opstellen volgens een door de Koning vastgesteld microschema.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 63

19/02/19 17:26

64

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

De jaarrekening – Balans

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 64

19/02/19 17:26

de jaarrekening en het jaarverslag

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 65

65

19/02/19 17:26

66

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

De jaarrekening – Resultatenrekening

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 66

19/02/19 17:26

de jaarrekening en het jaarverslag

67

De jaarrekening – Resultatenverwerking

2.2. HET JAARVERSLAG De bestuurders of zaakvoerders van vennootschappen stellen een verslag op waarin zij rekenschap geven van hun beleid. Het jaarverslag bevat o.a.: • Een getrouw overzicht van de ontwikkeling en de resultaten van het bedrijf en van de positie van de vennootschap en een beschrijving van de voornaamste risico’s en onzekerheden waarmee de vennootschap geconfronteerd wordt. Dit overzicht bevat een evenwichtige en volledige analyse van de ontwikkeling en de resultaten van het bedrijf en van de positie van de vennootschap die in overeenstemming is met de omvang en de complexiteit van dit bedrijf. • In de mate waarin dit noodzakelijk is voor een goed begrip van de ontwikkeling, de resultaten of de positie van de vennootschap, omvat de analyse zowel financiële als niet-financiële essentiële prestatie-indicatoren die betrekking hebben op het specifieke bedrijf van de vennootschap, met inbegrip van informatie betreffende milieu- en personeelsaangelegenheden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 67

19/02/19 17:26

68

vennootschapsrecht in belgië

•

Informatie omtrent de belangrijke gebeurtenissen die na het einde van het boekjaar hebben plaatsgevonden. Inlichtingen over de omstandigheden die de ontwikkeling van de vennootschap in belangrijke mate kunnen beïnvloeden, voor zover zij geen ernstig nadeel berokkenen aan de vennootschap. Informatie omtrent de werkzaamheden op het gebied van onderzoek en ontwikkeling. Gegevens betreffende het bestaan van bijkantoren van de vennootschap. Ingeval uit de balans een overgedragen verlies blijkt of uit de resultatenrekening gedurende twee opeenvolgende boekjaren een verlies van het boekjaar blijkt, een verantwoording van de toepassing van de waarderingsregels in de veronderstelling van continuïteit. Voor beursgenoteerde vennootschappen een verklaring inzake deugdelijk bestuur met informatie over onder meer de toegepaste code van deugdelijk bestuur, een beschrijving van de voornaamste kenmerken van de interne controle- en risicobeheerssystemen van de vennootschap in verband met het proces van financiële verslaggeving, de samenstelling en de werking van de bestuursorganen en hun comités en het remuneratieverslag. Een overzicht van de ondernomen inspanningen om er voor te zorgen dat ten minste één derde van de leden van de raad van bestuur van een ander geslacht is dan de overige leden.

•

• • •

•

•

Opmerking De verplichting van het opstellen van een jaarverslag is niet van toepassing op: > de niet-genoteerde kleine vennootschappen; > de vennootschappen onder firma en de gewone commanditaire vennootschappen waarvan alle onbeperkt aansprakelijke vennoten natuurlijke personen zijn.

2.3. DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING In principe moet elke moedervennootschap een geconsolideerde jaarrekening en een jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening opstellen indien zij, alleen of gezamenlijk, één of meer dochterondernemingen controleert.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 68

19/02/19 17:26

de jaarrekening en het jaarverslag

69

Opmerking De boekhoudwetgeving stelt dat een vennootschap een geconsolideerde jaarrekening dient op te stellen indien meer dan één van de volgende criteria is overschreden: > jaargemiddelde van het aantal werknemers: 250 > jaaromzet (excl. btw): 34.000.000 EUR > balanstotaal: 17.000.000 EUR

Een moedervennootschap die alleen maar dochterondernemingen heeft die, gelet op de beoordeling van het geconsolideerd vermogen, resultaat of geconsolideerde financiële positie, individueel en tezamen, slechts van te verwaarlozen betekenis zijn, wordt echter vrijgesteld van deze verplichting.

De geconsolideerde jaarrekening – Balans

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 69

19/02/19 17:26

70

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 70

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

19/02/19 17:26

de jaarrekening en het jaarverslag

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 71

71

19/02/19 17:26

72

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

De geconsolideerde jaarrekening – Resultatenrekening

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 72

19/02/19 17:26

de jaarrekening en het jaarverslag

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 73

73

19/02/19 17:26

74

vennootschapsrecht in belgië

2.4. HET JAARVERSLAG OVER DE GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Bij de geconsolideerde jaarrekening wordt door het bestuursorgaan een jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening gevoegd. Dit verslag bevat o.a.: • een commentaar op de geconsolideerde jaarrekening waarbij een getrouw overzicht wordt gegeven van de gang van zaken en van de positie van het geconsolideerde geheel; • informatie omtrent de belangrijke gebeurtenissen die na het einde van het boekjaar hebben plaatsgevonden; • voor zover zij geen ernstig nadeel kunnen berokkenen aan een vennootschap opgenomen in de consolidatie, inlichtingen over de omstandigheden die de ontwikkeling van het geconsolideerde geheel aanmerkelijk kunnen beïnvloeden; • informatie omtrent de werkzaamheden op het gebied van onderzoek en ontwikkeling; • een beschrijving van de belangrijkste kenmerken van de interne controle- en risicobeheerssystemen van de verbonden vennootschappen met betrekking tot het proces van de opstelling van de geconsolideerde jaarrekening zodra een beursgenoteerde vennootschap in het geconsolideerde geheel voorkomt.

Opmerking Het jaarverslag over de geconsolideerde jaarrekening mag worden gecombineerd met het ‘gewone’ jaarverslag dat is opgesteld, voor zover de vereiste gegevens afzonderlijk worden verstrekt voor de consoliderende vennootschap en het geconsolideerde geheel.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 74

19/02/19 17:27

de jaarrekening en het jaarverslag

75

2.5. OPENBAARMAKING VAN DE (GECONSOLIDEERDE) JAARREKENING 2.5.1. Principe Het bestuursorgaan van de vennootschap dient de jaarrekening, in principe binnen dertig dagen na de goedkeuring ervan door de algemene vergadering en ten laatste zeven maanden na de afsluiting van het boekjaar, neer te leggen bij de Nationale Bank van België. Tegelijk met de jaarrekening dienen de volgende stukken te worden neergelegd: • Een stuk met de volgende gegevens: de naam, de voornamen, het beroep en de woonplaats van de zaakvoerders of de leden van het bestuursorgaan, naargelang het geval, en van de commissarissen in functie. Indien de jaarrekening is geverifieerd en/of gecorrigeerd door een externe accountant of een bedrijfsrevisor, moeten ook de naam, de voornamen, het beroep, de woonplaats van de externe accountant of van de bedrijfsrevisor evenals hun lidmaatschapsnummer bij hun instituut vermeld worden. De zaakvoerder of het bestuursorgaan vermeldt, in voorkomend geval, dat geen enkele verificatie- of correctietaak werd opgedragen aan een externe accountant of bedrijfsrevisor. • Een overzicht van de bestemming van het resultaat indien deze bestemming niet blijkt uit de jaarrekening. • Een stuk met vermelding, al naar het geval, van de datum van neerlegging van een expeditie van de authentieke of een dubbel van de onderhandse oprichtingsakte of van de datum van neerlegging van de bijgewerkte volledige tekst van de statuten. • Het verslag van de commissarissen. • Een stuk met de volgende gegevens (tenzij die reeds afzonderlijk in de jaarrekening worden vermeld): > het bedrag, bij de jaarafsluiting, van de schulden of van de gedeelten van schulden, gewaarborgd door de Belgische overheid; > het bedrag, op dezelfde datum, van de opeisbare schulden bij de belastingbesturen en bij de Rijksdienst voor Sociale Zekerheid, ongeacht of uitstel van betaling is verkregen; > het bedrag over het afgesloten boekjaar van de kapitaal- en rentesubsidies uitbetaald of toegekend door openbare besturen of instellingen. • Een stuk dat de vermeldingen bevat van het jaarverslag. Eenieder kan op de zetel van de vennootschap inzage nemen van het jaarverslag en daarvan,

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 75

19/02/19 17:27

76

vennootschapsrecht in belgië

• •

zelfs op schriftelijke aanvraag, kosteloos een volledig afschrift krijgen. Deze verplichting geldt niet voor de kleine vennootschappen. De sociale balans. Alle andere documenten die tegelijk met de jaarrekening moeten worden neergelegd krachtens het Wetboek van vennootschappen.

Op de eerste bladzijde van de neergelegde (geconsolideerde) jaarrekening worden de volgende gegevens vermeld: • de naam van de vennootschap zoals die in de statuten voorkomt; • de rechtsvorm van de vennootschap; • de nauwkeurige aanwijzing van de zetel van de vennootschap; • het nummer van inschrijving van de vennootschap in de Kruispuntbank voor Ondernemingen; • het registratienummer dat aan de vennootschap is toegekend voor de toepassing van de belasting over de toegevoegde waarde of, indien zij niet btwplichtig is, het nummer van inschrijving bij het Rijksregister van de rechtspersonen; • het precieze onderwerp van de bekendmaking; • de begindatum en de afsluitingsdatum van het boekjaar waarop de rekening betrekking heeft.

2.5.2. Niet-naleving van de neerleggingsverplichting Indien de onderneming haar jaarrekening niet of te laat zou neerleggen, kunnen sancties opgelegd worden: •

Administratief

De rechtspersonen die hun (geconsolideerde) jaarrekening meer dan één maand na het verstrijken van de termijn van zeven maanden na afsluiting van het boekjaar openbaar maken door neerlegging bij de Nationale Bank van België, zijn verplicht bij te dragen in de door de federale toezichthoudende overheden gemaakte kosten voor de opsporing en controle van ondernemingen in moeilijkheden. Deze bijdrage bedraagt: > 400 EUR, wanneer de (geconsolideerde) jaarrekening neergelegd wordt tijdens de negende maand na de afsluiting van het boekjaar;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 76

19/02/19 17:27

de jaarrekening en het jaarverslag

77

> 600 EUR, wanneer deze stukken neergelegd worden van de tiende tot de twaalfde maand na de afsluiting van het boekjaar; > 1.200 EUR, wanneer deze stukken neergelegd worden vanaf de dertiende maand na de afsluiting van het boekjaar. Deze bedragen worden echter teruggebracht tot respectievelijk 120 EUR, 180 EUR en 360 EUR voor de kleine vennootschappen en microvennootschappen die hun jaarrekening volgens het verkort schema of microschema openbaar maken. De verschuldigde bijdrage zal samen met de kosten voor de openbaarmaking van de betrokken (geconsolideerde) jaarrekening geïnd worden door de Nationale Bank van België. •

Burgerrechtelijk

Men gaat er principieel van uit dat de door derden geleden schade voortvloeit uit het verzuim van de neerlegging van de jaarrekening. Het is aan het bestuursorgaan om aan te tonen dat de geleden schade niets te maken heeft met de nietneerlegging. •

Gerechtelijke ontbinding

Op vraag van iedere belanghebbende of van het Openbaar Ministerie en behoudens de regularisatie van de toestand in de loop van het geding, kan de rechtbank de ontbinding van de vennootschap uitspreken als ze voor drie opeenvolgende boekjaren geen jaarrekening heeft neergelegd. •

Fiscaal

Er kunnen door de Administratie van Registratie en Domeinen fiscale boetes opgelegd worden per maand vertraging dat de jaarrekening wordt neergelegd. •

KBO

Vennootschappen die de verplichting tot neerlegging van hun jaarrekening bij de Balanscentrale van de Nationale Bank van België gedurende ten minste drie opeenvolgende boekjaren niet hebben nageleefd, worden geschrapt uit de Kruispuntbank van Ondernemingen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 77

19/02/19 17:27

78

vennootschapsrecht in belgië

2.6. DE WETTELIJKE CONTROLE VAN DE (GECONSOLIDEERDE) JAARREKENING

Opmerking De bepalingen inzake controle op de jaarrekening zijn niet van toepassing op: 1. vennootschappen onder firma en commanditaire vennootschappen waarvan alle onbeperkt aansprakelijke vennoten natuurlijke personen zijn; 2. de niet-genoteerde kleine vennootschappen, met dien verstande dat voor de toepassing van dit punt, iedere vennootschap afzonderlijk wordt beschouwd, behoudens de vennootschappen die deel uitmaken van een groep die gehouden is een geconsolideerde jaarrekening op te stellen en te publiceren. Een ‘kleine’ vennootschap is een vennootschap die niet meer dan één van de volgende criteria overschrijdt: > gemiddeld aantal werknemers: 50 > balanstotaal: 4.500.000 EUR > jaaromzet: 9.000.000 EUR

2.6.1. De controle Het Wetboek van vennootschappen stelt uitdrukkelijk dat de controle op de financiële toestand, op de jaarrekening en op de regelmatigheid ten aanzien van het Wetboek van vennootschappen en de statuten van de onderneming en van de in de jaarrekening weergegeven verrichtingen, wordt opgedragen aan één of meer commissarissen.

2.6.2. De benoeming van de commissaris(sen) De commissarissen worden door de algemene vergadering benoemd onder de leden, natuurlijke personen of rechtspersonen, van het Instituut der Bedrijfsrevisoren. Indien de vennootschap krachtens de wet verplicht is om een auditcomité op te richten, wordt het voorstel voor benoeming tot commissaris, dat door het

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 78

19/02/19 17:27

de jaarrekening en het jaarverslag

79

bestuursorgaan aan de algemene vergadering wordt gericht, geformuleerd op voorstel van het auditcomitĂŠ. Bij ontstentenis van commissarissen of wanneer alle commissarissen zich in de onmogelijkheid bevinden om hun taak uit te voeren wordt onmiddellijk in de benoeming of vervanging van de commissarissen voorzien. Bij gebreke hiervan benoemt de voorzitter van de ondernemingsrechtbank, bij verzoekschrift van iedere belanghebbende, een bedrijfsrevisor wiens bezoldiging hij vaststelt en die met de taak van commissaris wordt belast totdat op wettige wijze in zijn benoeming of vervanging is voorzien. De bedrijfsrevisoren die zich in een positie bevinden die een onafhankelijke taakuitoefening, overeenkomstig de regels geldend voor het beroep van bedrijfsrevisoren, in het gedrang kan brengen, kunnen niet tot commissaris benoemd worden. De commissarissen moeten er zelf op toezien dat zij na hun benoeming niet in een dergelijke positie worden geplaatst. Aldus mogen de commissarissen in de vennootschap die aan hun controle is onderworpen, noch in een daarmee verbonden vennootschap, een andere taak, mandaat of opdracht aanvaarden, die zal worden vervuld tijdens de duur van hun mandaat of erna, en die de onafhankelijke uitoefening van hun taak als commissaris in het gedrang zou kunnen brengen. Opmerking De commissarissen mogen gedurende 2 jaar na het einde van hun mandaat van commissaris geen mandaat van bestuurder, zaakvoeder of enige andere functie aanvaarden in de vennootschap die aan hun controle onderworpen was of in daarmee verbonden vennootschappen.

De commissarissen worden benoemd voor een hernieuwbare termijn van drie jaar. Opmerking De hernieuwingen laten een maximale duur toe van 18 jaar wanneer beslist wordt om het mandaat van de commissaris in functie te hernieuwen en van 24 jaar wanneer beslist wordt om meerdere commissarissen aan te stellen met de gezamenlijke controle.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 79

19/02/19 17:27

80

vennootschapsrecht in belgië

Zij kunnen tijdens hun opdracht alleen om wettige redenen worden ontslagen door de algemene vergadering. Opmerking De wet uitdrukkelijk dat een verschil van mening over een boekhoudkundige verwerking of een controleprocedure op zich geen wettige reden voor ontslag is.

Behoudens gewichtige persoonlijke redenen mag de commissaris tijdens zijn opdracht evenmin ontslag nemen tenzij dat gebeurt op de algemene vergadering en nadat hij die schriftelijk heeft ingelicht over de beweegredenen van zijn ontslag. De gecontroleerde instelling en de commissaris stellen de Hoge Raad voor de Economische Beroepen in kennis van het ontslag en zetten op afdoende wijze de redenen hiervoor uiteen.

2.6.3. De bevoegdheden van de commissaris(sen) Ingevolge de vennootschapswet beschikken de commissarissen over de meest uitvoerige bevoegdheden om hun controleopdracht tot een goed einde te brengen. Zij hebben o.a. de volgende mogelijkheden: • op elk ogenblik, ter plaatse, inzage nemen van de boeken, brieven, notulen en in het algemeen van alle documenten en geschriften van de vennootschap; • van het bestuursorgaan, van de gemachtigden en van de aangestelden van de vennootschap alle ophelderingen en inlichtingen vorderen en alle verificaties verrichten die zij nodig achten; • van het bestuursorgaan vorderen in het bezit te worden gesteld van inlichtingen betreffende verbonden vennootschappen of betreffende andere vennootschappen waarmee een deelnemingsverhouding bestaat, voor zover zij deze inlichtingen nodig achten om de financiële toestand van de vennootschap te controleren; • van het bestuursorgaan vorderen dat het aan derden de bevestiging vraagt van het bedrag van de vorderingen op, de schulden tegenover of van andere betrekkingen met de gecontroleerde vennootschap (= saldobevestigingen); • ten minste halfjaarlijks bezorgt het bestuursorgaan hun een boekhoudkundige staat, opgesteld volgens het schema van balans en resultatenrekening;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 80

19/02/19 17:27

de jaarrekening en het jaarverslag

•

•

81

de commissarissen kunnen zich bij de uitoefening van hun taak, op hun kosten, doen bijstaan door aangestelden of andere personen voor wie zij instaan; de commissarissen hebben het recht om de algemene vergadering bij te wonen, er het woord te voeren en te antwoorden op de vragen die door de aandeelhouders/vennoten worden gesteld met betrekking tot hun verslag.

De commissarissen die ter gelegenheid van hun controlewerkzaamheden gewichtige feiten vaststellen die de continuïteit van de onderneming in het gedrang kunnen brengen, moeten het bestuursorgaan hiervan schriftelijk en op een omstandige wijze op de hoogte brengen. In dat geval moet het bestuursorgaan beraadslagen over de maatregelen die moeten worden genomen om de continuïteit van de onderneming gedurende een redelijke termijn te vrijwaren. De commissarissen kunnen afzien van deze melding, wanneer ze vaststellen dat het bestuursorgaan reeds heeft beraadslaagd over de maatregelen die moeten worden genomen. Indien binnen een maand na de kennisgeving van de melding, de commissarissen niet werden ingelicht over de beraadslaging door het bestuursorgaan over de genomen maatregelen of de in het vooruitzicht gestelde maatregelen om de continuïteit gedurende een redelijke termijn te vrijwaren, of indien ze oordelen dat de maatregelen de continuïteit in de bedrijfsuitoefening niet kunnen vrijwaren gedurende een redelijke termijn, kunnen ze hun vaststellingen meedelen aan de voorzitter van de ondernemingsrechtbank.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 81

19/02/19 17:27

82

vennootschapsrecht in belgië

Schematische voorstelling van een controle door een commissaris

KENNISMAKING Algemene kennis verwerven over de onderneming en haar omgeving Onderzoek van het risicoprofiel ↓ OPSTELLEN CONTROLEPROGRAMMA ↓ Studie van de administratieve organisatie en van de boekhouding in het bijzonder, om na te gaan of deze laatste betrouwbare informatie kan verstrekken ↓ ORGANISATIE VAN DE EINDEJAARCONTROLE Nauwgezet onderzoek van de jaarrekening en de eindejaarboekingen Verzamelen van bewijskrachtig materiaal inzake het bestaan en de waardering van de elementen opgenomen in de jaarrekening ↓ OVERLEG MET DE DIRECTIE ↓ Opstellen van een verslag bevattende de verklaring over de jaarrekening

2.6.4. Het controleverslag De commissarissen stellen naar aanleiding van de jaarrekening een omstandig schriftelijk verslag op. Het verslag van de commissarissen vermeldt o.a.: • op welke jaarrekening de wettelijke controle betrekking heeft en volgens welk boekhoudkundig referentiestelsel ze werd opgesteld; • hoe zij hun controletaak hebben verricht en of zij van het bestuursorgaan en aangestelden van de vennootschap de ophelderingen en inlichtingen hebben gekregen die zij hebben gevraagd; • of de boekhouding is gevoerd en de jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften die daarop van toepassing zijn;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 82

19/02/19 17:27

de jaarrekening en het jaarverslag

•

83

of naar hun oordeel de jaarrekening een getrouw beeld geeft van het vermogen, van de financiële toestand en van de resultaten van de vennootschap, rekening houdend met de wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften die daarop van toepassing zijn, en of een passende verantwoording is gegeven in de toelichting; of het jaarverslag de vereiste inlichtingen bevat en in overeenstemming is met de jaarrekening; of de winstbestemming die aan de vergadering wordt voorgelegd, in overeenstemming is met de statuten en met het Wetboek van vennootschappen; of zij kennis hebben gekregen van verrichtingen gedaan of beslissingen genomen met overtredingen van de statuten of van de bepalingen van het Wetboek van vennootschappen.

• • •

Opmerking Deze laatste vermelding kan echter worden weggelaten wanneer de openbaarmaking van de overtreding aan de vennootschap onverantwoorde schade kan berokkenen, met name omdat het bestuursorgaan gepaste maatregelen heeft genomen om de ontstane onwettige toestand te herstellen.

In hun verslag vermelden en rechtvaardigen de commissarissen nauwkeurig en duidelijk het voorbehoud en de bezwaren die zij menen te moeten maken. Zo niet, dan vermelden zij uitdrukkelijk dat zij voorbehoud noch bezwaar te maken hebben.

Opmerking De wettelijke controle biedt geen zekerheid omtrent de toekomstige levensvatbaarheid van de vennootschap, noch van de efficiëntie of de doeltreffendheid waarmee het bestuursorgaan de bedrijfsvoering van de vennootschap ter hand heeft genomen of zal nemen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 83

19/02/19 17:27

84

vennootschapsrecht in belgië

Voorbeeld controleverslag jaarrekening

Verslag van de commissaris AAN DE ALGEMENE VERGADERING DER AANDEELHOUDERS VAN DE VENNOOTSCHAP abc over DE JAARREKENING OVER het boekjaar afgesloten op ../../20xx Overeenkomstig de wettelijke en statutaire bepalingen, brengen wij u verslag uit in het kader van het mandaat van commissaris. Dit verslag omvat ons oordeel over het getrouw beeld van de jaarrekening evenals de vereiste bijkomende vermeldingen en inlichtingen. Verklaring over de jaarrekening zonder voorbehoud Wij hebben de controle uitgevoerd van de jaarrekening over het boekjaar afgesloten op ../…/20xx, opgesteld op basis van het in België van toepassing zijnde boekhoudkundig referentiestelsel, met een balanstotaal van __________ EUR en waarvan de resultatenrekening afsluit met een winst van het boekjaar van __________ EUR. Het opstellen van de jaarrekening valt onder de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan. Deze verantwoordelijkheid omvat onder meer: het opzetten, implementeren en in stand houden van een interne controle met betrekking tot het opstellen en de getrouwe weergave van de jaarrekening die geen afwijkingen van materieel belang, als gevolg van fraude of van het maken van fouten, bevat; het kiezen en toepassen van geschikte waarderingsregels; en het maken van boekhoudkundige ramingen die onder de gegeven omstandigheden redelijk zijn. Het is onze verantwoordelijkheid een oordeel over deze jaarrekening tot uitdrukking te brengen op basis van onze controle. Wij hebben onze controle uitgevoerd overeenkomstig de wettelijke bepalingen en volgens de in België geldende controlenormen, zoals uitgevaardigd door het Instituut der Bedrijfsrevisoren. Deze controlenormen vereisen dat onze controle zo wordt georganiseerd en uitgevoerd dat een redelijke mate van zekerheid wordt verkregen dat de jaarrekening geen afwijkingen van materieel belang, als gevolg van fraude of van het maken van fouten, bevat. Overeenkomstig voornoemde controlenormen hebben wij rekening gehouden met de administratieve en boekhoudkundige organisatie van de vennootschap, alsook met haar procedures van interne controle. Wij hebben van de verantwoordelijken en van het bestuursorgaan van de vennootschap de voor onze controles vereiste ophelderingen en inlichtingen verkregen. Wij hebben op basis van steekproeven de verantwoording onderzocht van de bedragen opgenomen in de jaarrekening. Wij hebben de gegrondheid van de waarderingsregels, de redelijkheid van de betekenisvolle boekhoudkundige ramingen gemaakt door de vennootschap, alsook de voorstelling van de jaarrekening als geheel beoordeeld. Wij zijn van mening dat deze werkzaamheden een redelijke basis vormen voor het uitbrengen van ons oordeel.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 84

19/02/19 17:27

de jaarrekening en het jaarverslag

85

Naar ons oordeel geeft de jaarrekening afgesloten op ../../20xx een getrouw beeld van het vermogen, de financiële toestand en de resultaten van de vennootschap, in overeenstemming met het in België van toepassing zijnde boekhoudkundig referentiestelsel. Bijkomende vermeldingen (en inlichtingen) Het opstellen en de inhoud van het jaarverslag, alsook het naleven door de vennootschap van het Wetboek van vennootschappen en van de statuten, vallen onder de verantwoordelijkheid van het bestuursorgaan. Het is onze verantwoordelijkheid om in ons verslag de volgende bijkomende vermeldingen (en inlichtingen) op te nemen die niet van aard zijn om de draagwijdte van onze verklaring over de jaarrekening te wijzigen: Het jaarverslag behandelt de door de wet vereiste inlichtingen en stemt overeen met de jaarrekening. Wij kunnen ons echter niet uitspreken over de beschrijving van de voornaamste risico’s en onzekerheden waarmee de vennootschap wordt geconfronteerd, alsook van haar positie, haar voorzienbare evolutie of de aanmerkelijke invloed van bepaalde feiten op haar toekomstige ontwikkeling. Wij kunnen evenwel bevestigen dat de verstrekte gegevens geen onmiskenbare inconsistenties vertonen met de informatie waarover wij beschikken in het kader van ons mandaat. Onverminderd formele aspecten van ondergeschikt belang, werd de boekhouding gevoerd overeenkomstig de in België van toepassing zijnde wettelijke en bestuursrechtelijke voorschriften. Wij dienen u geen verrichtingen of beslissingen mede te delen die in overtreding met de statuten of het Wetboek van vennootschappen zijn gedaan of genomen. De verwerking van het resultaat die aan de algemene vergadering wordt voorgesteld, stemt overeen met de wettelijke en statutaire bepalingen.

Plaats en datum Vennootschap XYZ Commissaris vertegenwoordigd door

Naam (Vennoot, bestuurder, bedrijfsrevisor)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 85

19/02/19 17:27

86

vennootschapsrecht in belgië

2.6.5. De controle in ondernemingen met ondernemingsraad In elke vennootschap waar een ondernemingsraad moet worden opgericht krachtens de wet van 20 september 1948 houdende organisatie van het bedrijfsleven, worden één of meer bedrijfsrevisoren benoemd met als taak: • verslag uit te brengen bij de ondernemingsraad over de jaarrekening en over het jaarverslag; • de getrouwheid en volledigheid te certificeren van de economische en financiële inlichtingen die het bestuursorgaan aan de ondernemingsraad verstrekt, voor zover deze inlichtingen uit de boekhouding, uit de jaarrekening van de vennootschap blijken of uit andere verifieerbare stukken voortvloeien; • in het bijzonder ten behoeve van de door de werknemers benoemde leden van de ondernemingsraad de betekenis van de aan de ondernemingsraad verstrekte economische en financiële inlichtingen ten aanzien van de financiële structuur en de evolutie in de financiële toestand van de vennootschap te verklaren en te ontleden; • indien hij van oordeel is de bedoelde certificering niet te kunnen afgeven of indien hij leemten vaststelt, in de aan de ondernemingsraad verstrekte economische en financiële inlichtingen, het bestuursorgaan daarvan op de hoogte te brengen en, indien die daaraan geen gevolg geeft binnen een maand volgend op zijn tussenkomst, op eigen initiatief de ondernemingsraad daarvan in kennis te stellen. De bedrijfsrevisor mag de vergaderingen van de ondernemingsraad bijwonen. Hij moet ze bijwonen wanneer dat hem wordt verzocht door het bestuursorgaan of door de door de werknemers benoemde leden die daartoe hebben besloten bij meerderheid van de door hen uitgebrachte stemmen. De commissarissen van de vennootschap met een ondernemingsraad worden benoemd op voordracht van de ondernemingsraad, beraadslagend op initiatief en op voorstel van het bestuursorgaan en beslissend bij meerderheid van de stemmen uitgebracht door zijn leden en bij meerderheid van de stemmen uitgebracht door de leden benoemd door de werknemers. Hetzelfde geldt voor de vernieuwing van hun mandaat. Indien over dit voorstel in de ondernemingsraad niet de vereiste meerderheden kunnen worden bereikt, en indien, in het algemeen, men in gebreke blijft een of meer commissarissen, voorgedragen met toepassing van deze meerderheden te benoemen, wordt op verzoekschrift van elke belanghebbende, door de voorzitter van de ondernemingsrechtbank in het rechtsgebied waarbinnen de ven-

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 86

19/02/19 17:27

de jaarrekening en het jaarverslag

87

nootschap haar zetel heeft gevestigd, een bedrijfsrevisor benoemd totdat regelmatig in zijn vervanging is voorzien. De commissaris kan in de loop van zijn mandaat slechts worden ontslagen op voorstel of op eensluidend advies van de ondernemingsraad die beslist bij meerderheid van de stemmen uitgebracht door zijn leden en bij meerderheid van de stemmen uitgebracht door de leden benoemd door de werknemers. Dient een commissaris ontslag in, dan moet hij de ondernemingsraad schriftelijk kennis geven van de redenen voor zijn ontslag.

2.6.6. De aansprakelijkheid van de commissaris De commissarissen zijn t.o.v. de vennootschap aansprakelijk voor de tekortkomingen die zij in de uitoefening van hun taak begaan. Zij zijn zowel t.o.v. de vennootschap als t.o.v. derden aansprakelijk voor alle schade die het gevolg is van overtreding van de bepalingen van het Wetboek van vennootschappen of van de statuten. Ten aanzien van de overtredingen waaraan zij geen deel hebben gehad, worden zij van die aansprakelijkheid slechts ontheven wanneer zij aantonen dat zij hun taak naar behoren hebben vervuld en dat zij die overtredingen hebben aangeklaagd bij het bestuursorgaan en, in voorkomend geval, indien daar geen passend gevolg werd gegeven, op de eerste daaropvolgende algemene vergadering nadat zij er kennis van hebben gekregen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 87

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) 3.1. Definitie 3.2. Oprichting 3.3. De effecten 3.4. Overdracht en overgang van effecten 3.5. De organen van een besloten vennootschap 3.6. Het verhogen van het vermogen van de vennootschap 3.7. Uitkeringen aan de aandeelhouders en tantièmes 3.8. Verkrijgen van eigen effecten 3.9. Alarmbelprocedure 3.10. Uittreding van aandeelhouders 3.11. Duur en ontbinding hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coöperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coöperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 88

19/02/19 17:27

89

Hoofdstuk 3

DE BESLOTEN VENNOOTSCHAP (BV)

3.1. DEFINITIE ‘De aandeelhouders van een besloten vennootschap verbinden slechts hun inbreng.’

3.2. OPRICHTING 3.2.1. Akte Besloten vennootschappen moeten, op straffe van nietigheid, opgericht worden bij authentieke akte. Ook de eventuele wijzigingen van de oprichtingsakte moeten gebeuren in de vorm van een authentieke akte.

3.2.2. Aanvangsvermogen De oprichters zien erop toe dat de besloten vennootschap bij de oprichting over een eigen vermogen beschikt dat, ook gelet op de achtergestelde middelen die zij in voorkomend geval ter beschikking stellen, toereikend is in het licht van de voorgenomen bedrijvigheid. Vóór de oprichting van de vennootschap overhandigen de oprichters aan de optredende notaris een financieel plan waarin zij het bedrag van het aanvangsvermogen verantwoorden in het licht van de voorgenomen bedrijvigheid van de vennootschap over een periode van ten minste twee jaar. Dit stuk wordt niet neergelegd met de akte, maar wordt door de notaris bewaard. (voor verdere uitleg inzake financieel plan: zie hoofdstuk 1)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 89

19/02/19 17:27

90

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

In geval van een faillissement van de vennootschap binnen drie jaar na de oprichting, zal de rechter, via de rechter-commissaris of de procureur des Konings, het financieel plan bij de notaris opvragen. Indien zou blijken dat het faillissement (mee) veroorzaakt werd door een kennelijk ontoereikend aanvangsvermogen voor de normale uitoefening van de voorgenomen bedrijvigheid voor een periode van ten minste twee jaar, worden de oprichters hoofdelijk aansprakelijk ten opzichte van de belanghebbenden.

3.2.3. Plaatsing van de aandelen 3.2.3.1. Volledige plaatsing De door de vennootschap uitgegeven aandelen moeten volledig en onvoorwaardelijk zijn geplaatst. Opmerking De vennootschap mag niet inschrijven op haar eigen aandelen of op certificaten die betrekking hebben op die aandelen en worden uitgegeven op het tijdstip van uitgifte van die aandelen, noch rechtstreeks, noch door een dochtervennootschap, noch door een persoon die handelt in eigen naam maar voor rekening van de vennootschap of de dochtervennootschap. De persoon die in eigen naam maar voor rekening van de vennootschap of van de dochtervennootschap op aandelen of op certificaten heeft ingeschreven, wordt geacht voor eigen rekening te hebben gehandeld. Alle rechten verbonden aan aandelen of aan certificaten waarop de vennootschap of haar dochtervennootschap heeft ingeschreven, blijven geschorst zolang die aandelen of die certificaten niet zijn vervreemd.

3.2.3.2. Inbreng in natura Inbreng in natura komt slechts in aanmerking voor vergoeding met aandelen wanneer deze inbreng bestaat uit vermogensbestanddelen die naar economische maatstaven kunnen worden gewaardeerd. In geval van een inbreng in natura zetten de oprichters in een bijzonder verslag uiteen waarom de inbreng van belang is voor de vennootschap. Het verslag bevat een beschrijving van elke inbreng in natura en geeft daarvan een gemotiveerde waardering. Het geeft aan welke vergoeding als tegenprestatie voor de inbreng

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 90

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

91

wordt verstrekt. De oprichters delen dit verslag in ontwerp mee aan een door hen aangewezen bedrijfsrevisor. De bedrijfsrevisor maakt een verslag op waarin hij de door de oprichters toegepaste waardering en de daartoe aangewende waarderingsmethoden onderzoekt. Het verslag geeft aan of de waarden waartoe de toegepaste methoden leiden, ten minste overeenkomen met de waarde van de inbreng die in de akte wordt vermeld. De bedrijfsrevisor moet inzonderheid verklaren of de waardering en de werkelijke vergoeding die als tegenprestatie voor de inbreng wordt verstrekt naar zijn mening al dan niet redelijk zijn. In hun verslag zetten de oprichters ook uiteen waarom zij eventueel afwijken van de conclusies van het verslag van de revisor. Dat verslag wordt, samen met het verslag van de revisor, neergelegd en bekendgemaakt. De oprichters kunnen evenwel hoofdelijk aansprakelijk gesteld worden voor de schade die het gevolg is van de overwaardering van de inbrengen in natura.

3.2.4. Storting van de inbrengen Tenzij er in de oprichtingsakte iets anders zou zijn bepaald, worden alle inbrengen vanaf de oprichting volledig gestort. Samen met de jaarrekening wordt er een lijst neergelegd met de volgende vermeldingen: • het aantal geplaatste aandelen; • de gedane stortingen; • de lijst van de aandeelhouders die hun aandelen niet hebben volgestort met vermelding van het bedrag dat zij nog verschuldigd zijn. De oprichters zijn hoofdelijk aansprakelijk voor de werkelijke storting van de aandelen die nog niet volledig volstort zouden zijn.

3.2.5. Oprichtingsformaliteiten Zij die bij de oprichtingsakte verschijnen, worden in principe als oprichters beschouwd. Indien de akte echter één of meer aandeelhouders die samen ten minste een derde van de aandelen bezitten, als oprichters aanwijzen, worden

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 91

19/02/19 17:27

92

vennootschapsrecht in belgië

de anderen, die zich beperken tot de inschrijving op aandelen tegen een inbreng in geld, zonder rechtstreeks of zijdelings enig bijzonder voordeel te genieten, als gewone inschrijvers beschouwd. Naast de gegevens opgenomen in het uittreksel bestemd voor bekendmaking worden in de vennootschapsakte o.a. de volgende gegevens vermeld: • de rechtsvorm van de vennootschap en haar naam; • de aanduiding van haar zetel en, indien van toepassing, haar website en haar e-mailadres; • de duur van de vennootschap (tenzij ze voor onbepaalde duur is aangegaan); • de naam, voornaam en woonplaats van de oprichters en de vennoten die hun inbreng niet volledig hebben volgestort; • het bedrag van het kapitaal en het gestorte bedrag; • de samenstelling van het kapitaal en, indien van toepassing, de conclusies van het verslag van de bedrijfsrevisor bij inbrengen in natura; • het begin en het einde van het boekjaar; • de bepalingen inzake aan te leggen reserves, de te verdelen winst en de verdeling van het na de vereffening overblijvende saldo; • de wijze van benoeming en ambtsbeëindiging van de personen die gemachtigd zijn de vennootschap te besturen en te verbinden en hun bevoegdheden; • de aanwijzing van de commissaris indien dit van toepassing is; • de omschrijving van het voorwerp van de vennootschap; • de plaats, de dag en het uur van de jaarvergadering van de vennoten en de voorwaarden voor de toelating tot deze vergadering en voor de uitoefening van het stemrecht; • de naleving van de bepalingen op het vlak van voldoende eigen vermogen, de volledige plaatsing van aandelen en volledige storting van de inbrengen; • het aantal aandelen en, in voorkomend geval, de overdrachtsbeperkingen ervan; • de aanduiding van elke inbreng in natura, de naam van de inbrenger, de naam van de bedrijfsrevisor en de conclusies van zijn verslag, het aantal aandelen dat tegen elke inbreng is uitgegeven en, in voorkomend geval, de andere voorwaarden waarop de inbreng is gedaan; • de oorzaak en de omvang van de bijzondere voordelen die worden toegekend aan elke oprichter of aan ieder die rechtstreeks of zijdelings aan de oprichting van de vennootschap deelgenomen heeft; • het totale bedrag, althans bij benadering, van alle kosten, uitgaven, vergoedingen of lasten, in welke vorm ook, die voor rekening van de vennootschap komen of worden gebracht wegens haar oprichting; • de hypothecaire lasten of pandrechten waarmee de ingebrachte goederen zijn bezwaard.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 92

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

93

3.3. DE EFFECTEN 3.3.1. De vorm van de effecten De effecten van een besloten vennootschap zijn op naam en zijn voorzien van een volgnummer. In de zetel van de vennootschap wordt een (eventueel elektronisch) register gehouden van alle categorieën van effecten op naam die de vennootschap heeft uitgegeven. De houders van effecten kunnen inzage nemen van het register dat op hun effecten betrekking heeft. In het aandelenregister worden de volgende gegevens vermeld: • het totale aantal door de vennootschap uitgegeven aandelen (eventueel het totale aantal per soort); • van elke aandeelhouder naam en woonplaats (natuurlijke personen) of naam, zetel en identificatienummer (rechtspersoon); • de op elk aandeel gedane stortingen; • de statutaire overdrachtsbeperkingen; • de overdrachten en de overgangen van aandelen met hun datum. In het register van obligaties vermeldt men: • nauwkeurige gegevens over de persoon van elke obligatiehouder, evenals het bedrag van de hem toebehorende obligaties; • de overdrachten en de overgangen van de obligaties met hun datum; • de omzetting van obligaties op naam in obligaties aan toonder of in gedematerialiseerde obligaties, voor zover de statuten omzetting toelaten. De eigendom van de effecten wordt bewezen door de inschrijving in het desbetreffende register. Van die inschrijving worden certificaten afgegeven aan de houders van de effecten.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 93

19/02/19 17:27

Vennootschapsrecht 2016.indd AP Vennootschapsrecht_v3.indd 94 91

Overnemer Bladnummer Naam en inschrijving voornaam Adres

Overdrager

Handtekening

Datum

Per aandeel Totaal

Aantal

Totaal

Aantal

Per aandeel

Totaal

Saldo nog te storten

Datum

Per aandeel Totaal

Overdracht

Saldo nog te storten

Per aandeel

Saldo na overdracht

Stortingen

Overnemer

Bladnummer Nominale Totale vorige inHandtekening Aantal waarde per waarde schrijving i.g.v. onderschrijver aandeel overname

Aandelenregister Aandelenregister

94 de naamloze vennootschap (nv) vennootschapsrecht in belgiĂŤ 91

18/08/16 19/02/19 17:27 09:49

de besloten vennootschap (bv)

95

3.3.2. De categorieën van effecten 3.3.2.1. Aandelen De besloten vennootschap moet minstens één aandeel uitgeven en minstens één aandeel moet stemrecht hebben. Elk aandeel deelt in de winst en het vereffeningssaldo. Tenzij de statuten anders bepalen, geeft elk aandeel recht op een gelijk aandeel in de winst en van het vereffeningssaldo. Elk aandeel geeft recht op het aantal stemmen dat in de statuten aan dit aandeel is verleend. Tenzij de statuten anders bepalen is aan elk aandeel één stem verbonden. Zolang de behoorlijk opgevraagde en opeisbare stortingen niet zijn gedaan, wordt de uitoefening van het stemrecht verbonden aan de aandelen waarop die stortingen niet zijn geschied, echter geschorst.

3.3.2.2. Certificaten Certificaten die betrekking hebben op aandelen, kunnen, al of niet met medewerking van de vennootschap, worden uitgegeven door een rechtspersoon die in het bezit blijft of het bezit verkrijgt van de aandelen waarop de certificaten betrekking hebben en zich ertoe verbindt de opbrengst van of de inkomsten uit die aandelen voor te behouden aan de houder van de certificaten. Deze certificaten moeten op naam zijn. De emittent van de certificaten oefent alle rechten uit verbonden aan de aandelen waarop zij betrekking hebben, daaronder begrepen het stemrecht. De emittent van certificaten moet zich aan de vennootschap die de gecertificeerde aandelen heeft uitgegeven in die hoedanigheid bekendmaken waarna deze vennootschap die vermelding opneemt in het register van aandelen. Tenzij andersluidende bepaling • stelt de emittent van certificaten onmiddellijk en na aftrek van eventuele kosten, aan de houder van certificaten de dividenden en het overschot na vereffening die, eventueel, door de vennootschap worden uitgekeerd, betaalbaar en ook alle bedragen die voortkomen uit de terugbetaling van de inbreng;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 95

19/02/19 17:27

96

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

•

kan de emittent van certificaten de aandelen waarop certificaten betrekking hebben, niet overdragen; kunnen de certificaten worden omgewisseld tegen de aandelen waarop zij betrekking hebben. Deze omwisselbaarheid kan in de uitgiftevoorwaarden voor bepaalde of onbepaalde duur worden uitgesloten.

•

Bij faillissement van de emittent van certificaten of in enig ander geval van samenloop worden de certificaten, niettegenstaande enige andersluidende bepaling in de uitgiftevoorwaarden, van rechtswege omgewisseld en oefenen de houders van certificaten gezamenlijk hun recht tot terugvordering uit op de algemeenheid van de gecertificeerde aandelen uitgegeven door dezelfde vennootschap, die zich in het bezit van de betrokken emittent van certificaten bevinden.

3.3.2.3. Obligaties De besloten vennootschap kan een contract van lening aangaan in de vorm van uitgifte van (converteerbare) obligaties op naam. Deze obligaties kunnen voor een bepaalde termijn of eeuwigdurend worden uitgegeven.

Opmerking Converteerbare obligaties zijn obligaties die onder bepaalde voorwaarden kunnen worden omgezet in aandelen, wat betekent dat de obligatiehouder op een bepaald ogenblik aandeelhouder kan worden. > Converteerbare obligaties moeten worden volgestort. >

3.3.2.4. Inschrijvingsrechten Besloten vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid kunnen naakte of aan een ander effect verbonden inschrijvingsrechten uitgeven.

Opmerking Een inschrijvingsrecht is een recht om gedurende een bepaalde periode een bepaalde zaak, meestal aandelen, tegen bepaalde voorwaarden te kopen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 96

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

97

De periode waarin de inschrijvingsrechten kunnen worden uitgeoefend, mag niet langer zijn dan tien jaar te rekenen vanaf hun uitgifte. Indien de uitgifte van inschrijvingsrechten in hoofdzaak is bestemd voor een of meer bepaalde personen andere dan de leden van het personeel, dan mag het inschrijvingsrecht de duur van vijf jaar vanaf zijn uitgifte niet te boven gaan. In de uitgiftevoorwaarden wordt bepaald op welke data de inschrijving op aandelen, in geval van uitoefening van de optie, plaatsheeft en binnen welke termijnen de houders van inschrijvingsrechten hun besluit moeten doen kennen.

Model inschrijvingscertificaat effecten op naam … … … (naam) BV/NV/CV Met zetel te … … … … (adres) Ondernemingsnummer : BE … … … Opgericht bij akte verleden voor … … op ../../…., bekendgemaakt in de Bijlagen tot het Belgisch Staatsblad van ../../…. onder nummer … … . Kapitaal: … … EUR, vertegenwoordigd door … … aandelen met/zonder vermelding van nominale waarde, die ieder …/…ste van het kapitaal vertegenwoordigen. Inschrijvingscertificaat Hierbij wordt bevestigd dat volgens de inschrijvingen in het register van aandelen, … … … (naam, adres), op ../../…. (datum) eigenaar is van … … (aantal) aandelen genummerd van nr. .. … tot nr. … …, volledig volgestort / volgestort ten belope van … %. Dit inschrijvingscertificaat vormt geen eigendomsbewijs. Het kan niet worden overgedragen. (datum) De Raad van Bestuur/Zaakvoerder

(handtekening)

Bron: Creatief Boekhouden, ced.samson

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 97

19/02/19 17:27

98

vennootschapsrecht in belgië

3.4. OVERDRACHT EN OVERGANG VAN EFFECTEN 3.4.1. Overdracht van aandelen Onverminderd strengere bepalingen in de statuten, mogen de aandelen van een vennoot, op straffe van nietigheid, niet worden overgedragen onder de levenden en ook niet overgaan wegens overlijden tenzij met instemming van ten minste de helft van de aandeelhouders die ten minste drie vierde van de aandelen bezitten, na aftrek van de aandelen waarvan de overdracht is voorgesteld. Tenzij de statuten anders bepalen, is die instemming evenwel niet vereist wanneer de aandelen overgedragen worden of overgaan: • aan een aandeelhouder; • aan de echtgenoot van de overdrager of van de erflater; • aan de bloedverwanten in de rechte opgaande of in de rechte nederdalende lijn.

Opmerking In de statuten kunnen bepalingen worden opgenomen die afwijkend zijn van deze regels.

De belanghebbenden kunnen tegen de weigering van de toelating van een overdracht onder de levenden opkomen voor de bevoegde ondernemingsrechtbank. Wordt de weigering willekeurig geoordeeld, dan geldt het vonnis als toestemming voor de overdracht. De erfgenamen en legatarissen van aandelen die geen aandeelhouder kunnen worden omdat zij niet als aandeelhouder zijn toegelaten, hebben recht op de waarde van de overgegane aandelen. De afkoop wordt gevraagd aan het bestuursorgaan van de vennootschap. Het bestuursorgaan laat dit weten aan de aandeelhouders die zich verzet hebben tegen de toelating van de overdracht. Bij gebrek aan overeenstemming tussen partijen of van statutaire bepalingen worden prijs en voorwaarden van afkoop vastgesteld door de bevoegde rechtbank.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 98

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

99

3.4.2. Het uitkoopbod Iedere natuurlijke persoon of iedere rechtspersoon die, alleen of in onderling overleg handelend, 95 % van de aandelen met stemrecht van een besloten vennootschap bezit, kan een uitkoopbod doen om het geheel van de aandelen met stemrecht of de effecten die toegang geven tot stemrecht van deze vennootschap te verkrijgen. Met uitzondering van de effecten waarvan de eigenaar uitdrukkelijk en schriftelijk te kennen heeft gegeven dat hij geen afstand ervan wenst te doen, worden de niet-aangeboden effecten na afloop van de procedure geacht van rechtswege op die persoon te zijn overgegaan met consignatie van de prijs. De gedematerialiseerde effecten waarvan de eigenaar te kennen heeft gegeven dat hij er geen afstand van wenst te doen, worden van rechtswege omgezet in effecten op naam en worden door de emittent ingeschreven in het register van de effecten op naam.

3.4.3. Overdracht van obligaties De overdracht van obligaties gebeurt ten aanzien van de vennootschap en van derden vanaf de datum van de inschrijving van de verklaring van overdracht in het register van obligaties, gedagtekend en ondertekend door de overdrager en de overnemer, of door hun gevolmachtigde.

3.5. DE ORGANEN VAN EEN BESLOTEN VENNOOTSCHAP 3.5.1. Het bestuur 3.5.1.1. Samenstelling De vennootschap wordt bestuurd door ĂŠĂŠn of meer bestuurders, die natuurlijke of rechtspersonen zijn. Bestuurders kunnen in deze hoedanigheid niet door een arbeidsovereenkomst met de vennootschap zijn verbonden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 99

19/02/19 17:27

100

vennootschapsrecht in belgië

De bestuurders worden door de algemene vergadering van aandeelhouders benoemd en dit voor een bepaalde of voor een onbepaalde termijn. Zij kunnen voor de eerste maal worden aangeduid in de oprichtingsakte. Tenzij de statuten dit uitsluiten, kan de algemene vergadering het mandaat van elke bestuurder op elk ogenblik en zonder opgave van redenen beëindigen. Een dergelijk ontslag gaat in principe onmiddellijk in. Tenzij de statuten dit uitsluiten kan de algemene vergadering op het moment van de opzegging evenwel de datum bepalen waarop het bestuursmandaat eindigt of een vertrekvergoeding toekennen. Ook de algemene vergadering kan beslissen dat het mandaat van een bestuurder alleen kan worden beëindigd mits inachtneming van een opzeggingstermijn of toekenning van een vertrekvergoeding. Het mandaat van een bestuurder loopt van algemene vergadering tot algemene vergadering, tenzij de statuten of het benoemingsbesluit anders bepalen. Bestuurders kunnen statutair worden benoemd. In dat geval bepalen de statuten onder welke voorwaarden hun mandaat kan worden beëindigd. De algemene vergadering kan het mandaat van een bestuurder wegens wettige reden steeds beëindigen en dit zonder opzeggingstermijn of -vergoeding. Elke bestuurder kan zelf ontslag nemen door loutere kennisgeving aan de raad van bestuur. Hij dient wel in functie te blijven tot de vennootschap redelijkerwijze in zijn vervanging kan voorzien. Wanneer de bestuurders een collegiaal orgaan vormen en de plaats van een bestuurder openvalt vóór het einde van zijn mandaat, hebben de overblijvende bestuurders het recht een nieuwe bestuurder te coöpteren, tenzij de statuten dit uitsluiten. De eerstvolgende algemene vergadering moet het mandaat van de gecoöpteerde bestuurder bevestigen. Bij bevestiging beëindigt de gecoöpteerde bestuurder het mandaat van zijn voorganger, tenzij de algemene vergadering er anders over beslist. Bij gebrek aan bevestiging eindigt het mandaat van de gecoöpteerde bestuurder na afloop van de algemene vergadering, zonder dat dit afbreuk doet aan de regelmatigheid van de samenstelling van het bestuursorgaan tot op dat ogenblik.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 100

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

101

3.5.1.2. Bevoegdheden Iedere bestuurder kan alle handelingen verrichten die nodig of dienstig zijn tot verwezenlijking van het voorwerp van de vennootschap, behalve die handelingen waarvoor volgens de wet alleen de algemene vergadering bevoegd is. De statuten kunnen de bevoegdheid van de bestuurders wel beperken en kunnen bepalen dat de bestuurders een collegiaal bestuursorgaan vormen. De vennootschap is verbonden door de handelingen van de bestuurders, zelfs indien die handelingen buiten haar doel vallen, tenzij zij bewijst dat de derde daarvan op de hoogte was of er, gezien de omstandigheden, niet onkundig van kon zijn.

3.5.1.3. Belangenconflict Het lid van het bestuursorgaan dat, rechtstreeks of onrechtstreeks, een belang van vermogensrechtelijke aard heeft dat strijdig is met een beslissing of een aan het bestuursorgaan voorgelegde verrichting, moet dit meedelen aan de andere bestuurders vóór het bestuursorgaan een besluit neemt. Zijn verklaring, alsook de rechtvaardigingsgronden betreffende dit strijdig belang moeten worden opgenomen in de notulen van het bestuursorgaan dat de beslissing moet nemen.

Opmerking Indien alle bestuurders een belangenconflict hebben, dan wordt de beslissing of verrichting voorgelegd aan de algemene vergadering van aandeelhouders, waarna het bestuursorgaan, na goedkeuring door de algemene vergadering, ze verder mag uitvoeren.

Ingeval de vennootschap een of meer commissarissen heeft benoemd, moet de betrokken bestuurder ook die commissaris(sen) van het strijdig belang op de hoogte brengen. De commissaris zal dan in zijn verslag opnemen wat de vermogensrechtelijke gevolgen van de besluiten van het bestuursorgaan of de algemene vergadering voor de vennootschap zijn.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 101

19/02/19 17:27

102

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

3.5.2. Dagelijks bestuur Het bestuursorgaan kan het dagelijks bestuur van de vennootschap, alsook de vertegenwoordiging van de vennootschap wat dat bestuur aangaat, opdragen aan een of meer personen, die elk alleen of als college optreden. Hun benoeming, ontslag en bevoegdheid worden geregeld bij de statuten. Het bestuursorgaan is belast met het toezicht op het orgaan van dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur omvat zowel de handelingen en de beslissingen die niet verder reiken dan de behoeften van het dagelijks leven van de vennootschap, als de handelingen en de beslissingen die, ofwel om reden van hun minder belang, ofwel wegens hun spoedeisend karakter, de tussenkomst van het bestuursorgaan niet rechtvaardigen.

3.5.3. Algemene vergadering van aandeelhouders 3.5.3.1. Bevoegdheden De algemene vergadering van aandeelhouders oefent minstens de bevoegdheden uit die het Wetboek van vennootschappen haar toewijst. Via de statuten kunnen de bevoegdheden van de algemene vergadering echter nog worden uitgebreid.

3.5.3.2. Bijeenroeping van de algemene vergadering Het bestuursorgaan en, in voorkomend geval, de commissaris, roepen de algemene vergadering bijeen en bepalen haar agenda. Zij zijn verplicht de algemene vergadering binnen drie weken bijeen te roepen wanneer aandeelhouders die een tiende van het aantal uitgegeven aandelen vertegenwoordigen, dat vragen, met ten minste de door de betrokken aandeelhouders voorgestelde agendapunten. De oproeping tot de algemene vergadering vermeldt de agenda met de te behandelen onderwerpen. Zij wordt ten minste vijftien dagen vóór de vergadering meegedeeld.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 102

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

103

1. Gewone algemene vergadering Ieder jaar moet ten minste één algemene vergadering gehouden worden in de gemeente, op de dag en het uur bij de statuten bepaald. Vijftien dagen voor de algemene vergadering mogen de houders van aandelen, converteerbare obligaties, inschrijvingsrechten en de houders van certificaten die met medewerking van de vennootschap werden uitgegeven, op de zetel van de vennootschap, kennis nemen van: • de jaarrekening; • in voorkomend geval, de geconsolideerde jaarrekening; • de lijst van de aandeelhouders die hun aandelen niet hebben volgestort, met vermelding van het aantal niet volgestorte aandelen en van hun woonplaats; • het jaarverslag en het verslag van de commissarissen. Opmerking De jaarrekening, het jaarverslag en het verslag van de commissarissen worden samen met hun oproeping voor de algemene vergadering per e-mail of, bij gebrek aan e-mail, per brief aan de aandeelhouders bezorgd.

De algemene vergadering hoort het jaarverslag en het verslag van de commissarissen en behandelt de jaarrekening. Na de goedkeuring van de jaarrekening beslist de algemene vergadering, bij afzonderlijke stemming, over de aan de bestuurders en commissarissen te verlenen kwijting. Deze kwijting is alleen dan rechtsgeldig, wanneer de ware toestand van de vennootschap niet wordt verborgen door enige weglating of onjuiste opgave in de jaarrekening, en, wat verrichtingen betreft die strijdig zijn met de statuten of met het Wetboek van vennootschappen, wanneer die bepaaldelijk zijn vermeld in de oproeping.

2. Buitengewone algemene vergadering Er dienen o.a. buitengewone algemene vergaderingen van aandeelhouders bijeengeroepen te worden in het geval van een wijziging van de statuten, bij een wijziging van het voorwerp van de vennootschap en bij een wijziging van de rechten verbonden aan soorten van aandelen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 103

19/02/19 17:27

104

vennootschapsrecht in belgië

•

Wijziging van de statuten van de vennootschap

Tenzij anders is bepaald, heeft de algemene vergadering het recht om wijzigingen aan te brengen in de statuten. De algemene vergadering kan over wijzigingen in de statuten alleen dan geldig beraadslagen en besluiten, wanneer de voorgestelde wijzigingen nauwkeurig zijn aangegeven in de oproeping en wanneer de aanwezige of vertegenwoordigde aandeelhouders ten minste de helft van het totale aantal uitgegeven aandelen vertegenwoordigen. Is de laatste voorwaarde niet vervuld, dan is een tweede bijeenroeping nodig. De nieuwe vergadering beraadslaagt en besluit dan op geldige wijze, en dit ongeacht het door de aanwezige vennoten vertegenwoordigde deel van het kapitaal. Een wijziging is alleen dan aangenomen, wanneer zij drie vierde van de stemmen heeft verkregen. Onthoudingen bij de stemming worden niet meegeteld. •

Wijziging van het voorwerp van de vennootschap

Indien de statutenwijziging betrekking heeft op het voorwerp van de vennootschap, moet het bestuursorgaan de voorgestelde wijziging omstandig verantwoorden in een verslag dat in de agenda wordt vermeld. Het ontbreken van dit verslag heeft de nietigheid van de beslissing van de algemene vergadering tot gevolg. De algemene vergadering kan over een wijziging van het voorwerp alleen geldig beraadslagen en besluiten, wanneer de aanwezige of vertegenwoordigde aandeelhouders ten minste de helft van het totale aantal uitgegeven aandelen vertegenwoordigen. Is de laatste voorwaarde niet vervuld, dan is een tweede bijeenroeping nodig. De nieuwe vergadering beraadslaagt en besluit dan op geldige wijze, en dit ongeacht het door de aanwezige en vertegenwoordigde aandeelhouders vertegenwoordigde aantal stemmen. Een wijziging is alleen dan aangenomen wanneer zij ten minste vier vijfde van de stemmen heeft gekregen. •

Wijziging van de rechten verbonden aan soorten van aandelen

De algemene vergadering kan de uitgifte van nieuwe soorten van aandelen goedkeuren, één of meer soorten afschaffen, de rechten verbonden aan een soort van aandelen gelijkstellen met de rechten van een andere soort, of de rechten verbonden aan een soort rechtstreeks of onrechtstreeks wijzigen. De uitgifte

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 104

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

105

van nieuwe aandelen die niet evenredig aan het aantal uitgegeven aandelen binnen elke soort gebeurt, is een wijziging van de rechten verbonden aan elke soort. Het bestuursorgaan verantwoordt de voorgestelde wijzigingen en de gevolgen daarvan op de rechten van de bestaande soorten. Als aan het verslag van het bestuursorgaan ook financiële en boekhoudkundige gegevens ten grondslag liggen, verklaart de commissaris, of als er geen commissaris is, een bedrijfsrevisor aangewezen door het bestuursorgaan, of deze financiële en boekhoudkundige gegevens correct en voldoende zijn om de algemene vergadering voor te lichten. Beide verslagen worden in de agenda vermeld en aan de houders van aandelen, converteerbare obligaties, inschrijvingsrechten en met medewerking van de vennootschap uitgegeven certificaten ter beschikking gesteld. Wanneer deze verslagen ontbreken is het besluit van de algemene vergadering nietig. Elke wijziging van de rechten verbonden aan één of meer soorten vereist een statutenwijziging, waarbij de beslissing binnen elke soort moet worden genomen met naleving van de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten voorgeschreven voor een statutenwijziging.

3.5.4. Algemene vergadering van obligatiehouders De algemene vergadering van obligatiehouders is bevoegd om de uitgiftevoorwaarden te wijzigen. Ze is onder meer bevoegd om: • een of meer rentetermijnen te verlengen, in de verlaging van de rentevoet toe te stemmen of de voorwaarden van betaling van de rente te wijzigen; • de aflossing te verlengen, de aflossing te schorsen en toe te stemmen in een wijziging van de voorwaarden waaronder zij moeten geschieden; • te aanvaarden dat de schuldvorderingen van de obligatiehouders vervangen worden door aandelen een dergelijk besluit blijft zonder gevolg, wanneer het niet binnen drie maanden door de vennoten wordt aangenomen op de wijze bepaald voor de wijziging van de statuten, tenzij de algemene vergadering tevoren reeds hun toestemming hebben gegeven; • regelingen te aanvaarden om bijzondere zekerheden te stellen ten gunste van de obligatiehouders of de reeds gestelde zekerheden te wijzigen of op te heffen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 105

19/02/19 17:27

106

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

Het bestuursorgaan en de commissarissen kunnen een algemene vergadering van de houders van obligaties bijeenroepen. Zij moeten de algemene vergadering, binnen drie weken, bijeenroepen wanneer obligatiehouders die een vijfde van het bedrag van de in omloop zijnde effecten vertegenwoordigen, het vragen. De statuten bepalen de formaliteiten die moeten worden vervuld om tot de algemene vergadering te worden toegelaten. De obligatiehouders kunnen in persoon of bij volmacht stemmen. De vergadering kan alleen dan op geldige wijze beraadslagen en besluiten wanneer de aanwezige leden ten minste de helft van het bedrag van de in omloop zijnde effecten vertegenwoordigen. Is deze voorwaarde niet vervuld, dan is een nieuwe bijeenroeping nodig. De tweede vergadering beraadslaagt en besluit op geldige wijze, ongeacht het vertegenwoordigde bedrag van de effecten in omloop. Een voorstel is alleen dan aangenomen wanneer het is goedgekeurd door leden die, uit eigen naam of als gemachtigde, gezamenlijk stemmen uitbrengen die ten minste drie vierde van het bedrag van de obligaties waarvoor aan de stemming is deelgenomen, vertegenwoordigen. De genomen besluiten worden binnen vijftien dagen bekendgemaakt in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad.

3.6. HET VERHOGEN VAN HET VERMOGEN VAN DE VENNOOTSCHAP De uitgifte van nieuwe aandelen vereist een statutenwijziging. Het bestuursorgaan stelt een verslag op dat inzonderheid betrekking heeft op de uitgifteprijs en op de gevolgen van de verrichting voor de vermogens- en lidmaatschapsrechten van de aandeelhouders. In de vennootschappen waar een commissaris werd aangesteld, stelt hij een verslag op waarin hij verklaart dat de in het verslag van het bestuursorgaan opgenomen financiĂŤle en boekhoudkundige gegevens getrouw zijn en voldoende om de algemene vergadering die over het voorstel moet stemmen, voor te lichten.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 106

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

107

Op nieuwe aandelen kan slechts worden ingeschreven door de personen die aan de wettelijke of de statutaire voorwaarden voldoen om aandeelhouder te kunnen worden. Tenzij de statuten anders bepalen, moeten aandelen bij hun uitgifte worden volgestort. Wanneer nieuwe aandelen worden uitgegeven ten gevolge van een conversie van converteerbare obligaties in aandelen, van een vervanging van obligaties door aandelen of van een inschrijving op aandelen in geval van uitoefening van een inschrijvingsrecht, worden de conversie, de vervanging of de inschrijving, de daaruit voortvloeiende inbrengen en het aantal uitgegeven nieuwe aandelen vastgesteld bij een authentieke akte. Deze akte wordt op verzoek van het bestuursorgaan opgemaakt onder overlegging van een lijst van de gevraagde conversies, vervangingen of van de uitgeoefende inschrijvingsrechten. Deze vaststelling heeft wijziging tot gevolg van de statutaire bepalingen betreffende het aantal uitgegeven aandelen. Zij verleent namelijk de hoedanigheid van aandeelhouder aan de obligatiehouder die de conversie van zijn effect heeft gevraagd, aan de obligatiehouder wiens obligaties werden vervangen door aandelen, en aan de houder van het inschrijvingsrecht die zijn recht heeft uitgeoefend.

3.6.1. Inbreng in geld – voorkeurrecht De aandelen waarop in geld wordt ingeschreven, moeten eerst aangeboden worden aan de aandeelhouders en dit naar evenredigheid van het aantal aandelen dat zij bezitten. Dat noemt men het ‘voorkeurrecht’. Opmerking Zijn er verschillende soorten van aandelen, dan komt het voorkeurrecht slechts toe aan de houders van aandelen van de uit te geven soort.

Het voorkeurrecht kan worden uitgeoefend gedurende een termijn van ten minste vijftien dagen te rekenen van de dag van de openstelling van de inschrijving. De termijn wordt bepaald door de algemene vergadering. De uitgifte met voorkeurrecht en het tijdvak waarin dat kan worden uitgeoefend, worden aan-

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 107

19/02/19 17:27

108

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

gekondigd in een bericht dat per e-mail of bij gewone brief ter kennis wordt gebracht van de aandeelhouders. Het voorkeurrecht kan niet bij de statuten worden beperkt of worden opgeheven. Het is wel mogelijk dat alle aandeelhouders samen afstand doen van hun voorkeurrecht.

3.6.2. Inbreng in natura In het geval van inbreng in natura zet het bestuursorgaan in een verslag uiteen waarom de inbreng van belang is voor de vennootschap. Het verslag bevat een beschrijving en een gemotiveerde waardering van elke inbreng in natura. Het geeft aan welke vergoeding als tegenprestatie voor de inbreng wordt verstrekt. Het bestuursorgaan deelt dit verslag mee aan de commissaris of, als er geen commissaris is, aan een door het bestuursorgaan aangestelde bedrijfsrevisor. De commissaris of bedrijfsrevisor onderzoekt in het verslag de door het bestuursorgaan toegepaste waardering en de daartoe aangewende waarderingsmethoden. Het verslag geeft aan of de waarden waartoe de toegepaste methoden leiden, ten minste overeenkomen met de waarde van de inbreng die in de akte wordt vermeld. De bedrijfsrevisor moet inzonderheid verklaren of de waardering en de werkelijke vergoeding die als tegenprestatie voor de inbreng wordt verstrekt naar zijn mening al dan niet redelijk zijn. Het bestuursorgaan geeft in voorkomend geval aan waarom het van de conclusies van het verslag van de commissaris/bedrijfsrevisor afwijkt.

3.7. UITKERINGEN AAN DE AANDEELHOUDERS EN TANTIĂˆMES De algemene vergadering is bevoegd de bestemming van de winst te bepalen en de uitkeringen vast te stellen. Er mag geen uitkering geschieden indien het nettoactief van de vennootschap negatief is of ten gevolge van de uitkering negatief zou worden. Indien de vennootschap beschikt over ingebracht eigen vermogen dat statutair onbeschikbaar werd gesteld of over reserves die krachtens de wet of de statuten niet mogen

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 108

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

109

worden uitgekeerd, mag het nettoactief niet zijn gedaald of door de uitkering dalen tot beneden het bedrag van dit eigen vermogen en deze reserves. Het nettoactief van de vennootschap wordt bepaald op grond van de laatste goedgekeurde jaarrekening of van een recentere staat van activa en passiva. In de vennootschappen waarin een commissaris is benoemd, ziet hij de staat van activa en passiva na. Het verslag van de commissaris wordt bij zijn jaarlijks controleverslag gevoegd. Onder nettoactief moet hier worden verstaan: het totaalbedrag van de activa, verminderd met • de voorzieningen; • de schulden; • het nog niet afgeschreven bedrag van de kosten van oprichting en uitbreiding; • het nog niet afgeschreven bedrag van de kosten van onderzoek en ontwikkeling. Het besluit van de algemene vergadering tot uitkering heeft slechts uitwerking nadat het bestuursorgaan heeft vastgesteld dat de vennootschap, volgens de redelijkerwijs te verwachten ontwikkelingen, na de uitkering in staat zal blijven haar schulden te voldoen naarmate ze opeisbaar worden over een periode van ten minste twaalf maanden te rekenen van de datum van de uitkering.

3.8. VERKRIJGEN VAN EIGEN EFFECTEN De vennootschap mag zelf of door personen die in eigen naam maar voor rekening van de vennootschap handelen, door inkoop of ruil geen eigen aandelen of certificaten die daarop betrekking hebben, verkrijgen of inschrijven op zodanige certificaten na de uitgifte van de daarmee overeenstemmende aandelen, behalve op grond van een besluit van de algemene vergadering van aandeelhouders met naleving van de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten voorgeschreven voor een statutenwijziging. De algemene vergadering bepaalt het maximale aantal te verkrijgen aandelen of certificaten, de duur waarvoor de toestemming tot verkrijging is verleend evenals de minimum- en maximumwaarde van de vergoeding.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 109

19/02/19 17:27

110

vennootschapsrecht in belgië

Het besluit van de algemene vergadering is niet vereist wanneer de vennootschap haar aandelen of certificaten verkrijgt om ze aan te bieden aan haar personeel. De verkrijging is onderworpen aan de volgende voorwaarden: • het voor de verkrijging uitgetrokken bedrag is voor uitkering vatbaar; • de verrichting betreft volgestorte aandelen of certificaten die betrekking hebben op volgestorte aandelen; • het aanbod tot verkrijging van de aandelen of certificaten wordt tot alle aandeelhouders of, in voorkomend geval, alle certificaathouders onder dezelfde voorwaarden gericht, tenzij een algemene vergadering waarop alle aandeelhouders aanwezig of vertegenwoordigd zijn eenparig tot de verkrijging besluit. De verkregen aandelen of certificaten kunnen worden vernietigd of in portefeuille worden gehouden. Een vernietiging vereist een statutenwijziging. Zolang de verkregen aandelen zijn opgenomen onder de activa van de balans, moet een onbeschikbare reserve worden gevormd, gelijk aan de waarde waarvoor de aandelen in de inventaris zijn ingeschreven. In geval van vernietiging van de aandelen wordt deze onbeschikbare reserve opgeheven. Indien er toch geen onbeschikbare reserve was aangelegd, moeten de beschikbare reserves ten belope van dat bedrag worden verminderd. De aan de verkregen aandelen verbonden rechten blijven geschorst totdat ze worden vervreemd of vernietigd. Zolang de verkregen aandelen tot het vermogen van de vennootschap behoren, komen de eraan verbonden dividendrechten te vervallen. De dividendrechten verbonden aan de verkregen certificaten komen eveneens te vervallen. De stemrechten verbonden aan de aandelen waarop de verkregen certificaten betrekking hebben worden geschorst, voor zover deze certificaten met medewerking van de vennootschap werden uitgegeven. De vennootschap mag de aandelen en certificaten vervreemden op grond van een besluit genomen met naleving, in voorkomend geval binnen elke soort, van de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten voorgeschreven voor een statutenwijziging.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 110

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

111

In geval van vervreemding worden de aandelen of certificaten bij voorrang aangeboden aan de bestaande aandeelhouders naar evenredigheid met het aantal aandelen dat zij bezitten. Zijn er verschillende soorten van aandelen, en gebeurt de vervreemding binnen elke soort niet naar evenredigheid met het aantal aandelen dat de aandeelhouders van elke soort bezitten dan kan de vervreemding alleen plaatsvinden mits machtiging door een besluit van de algemene vergadering genomen met naleving, in voorkomend geval binnen elke soort, van de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten voorgeschreven voor een statutenwijziging. Voor de vervreemding aan het personeel van aandelen of certificaten verkregen met dat doel is deze machtiging niet vereist. Wanneer een vennootschap ‘om niet’ eigenaar wordt van eigen aandelen of certificaten, zijn die effecten van rechtswege nietig. Wanneer de vennootschap eigen aandelen of certificaten verkrijgt, hetzij zelf, hetzij door de persoon die in eigen naam maar voor rekening van de vennootschap handelt, worden in het jaarverslag ten minste de volgende bijkomende gegevens vermeld: • de redenen van de verkrijgingen; • het aantal van de gedurende het boekjaar verkregen en vervreemde aandelen en van de aandelen waarop de verkregen en vervreemde certificaten betrekking hebben; • de waarde van de vergoeding van de verkregen of overgedragen aandelen of certificaten; • het aantal van alle aandelen die de vennootschap heeft verkregen en in portefeuille houdt, en van de aandelen waarop de verkregen en in portefeuille gehouden certificaten betrekking hebben. Wanneer de vennootschap eigen aandelen of certificaten vervreemdt, hetzij zelf, hetzij door de persoon die in eigen naam maar voor rekening van de vennootschap handelt, worden in het jaarverslag, of, indien er geen jaarverslag moet zijn, in de jaarrekening, ten minste de volgende bijkomende gegevens vermeld: • het aantal vervreemde effecten; • de ontvangen vergoeding; • de identiteit van de verkrijger; voor personeel moeten, onverminderd strengere wettelijke bepalingen, geen individuele details over verkrijgers worden meegegeven.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 111

19/02/19 17:27

112

vennootschapsrecht in belgië

3.9. ALARMBELPROCEDURE Wanneer het nettoactief van de vennootschap negatief dreigt te worden of is geworden, roept het bestuursorgaan de algemene vergadering bijeen binnen een termijn van ten hoogste twee maanden nadat deze toestand werd vastgesteld of krachtens de wettelijke of statutaire bepalingen had moeten worden vastgesteld om te beraadslagen en in voorkomend geval te besluiten over de ontbinding van de vennootschap of over de maatregelen die nodig zijn om de continuïteit van de vennootschap te vrijwaren. Tenzij het bestuursorgaan de ontbinding van de vennootschap voorstelt zet het bestuursorgaan in een bijzonder verslag uiteen welke maatregelen zullen worden genomen om de continuïteit van de vennootschap te vrijwaren. Dit verslag wordt in de agenda vermeld. Het ontbreken van dit verslag heeft de nietigheid van de beslissing van de algemene vergadering tot gevolg. Op dezelfde wijze wordt gehandeld wanneer het bestuursorgaan vaststelt dat het niet langer vaststaat dat de vennootschap, volgens redelijkerwijs te verwachten ontwikkelingen, in staat zal zijn om over een periode van minstens twaalf maanden haar schulden te voldoen naarmate die opeisbaar worden. Is de algemene vergadering niet bijeengeroepen, dan wordt de door derden geleden schade, behoudens tegenbewijs, geacht uit het ontbreken van een bijeenroeping voort te vloeien. Nadat het bestuursorgaan deze verplichtingen een eerste maal heeft nageleefd, is het slechts ten vroegste één jaar later gehouden de algemene vergadering om dezelfde reden opnieuw bijeen te roepen.

3.10. UITTREDING VAN AANDEELHOUDERS De statuten kunnen bepalen dat aandeelhouders het recht hebben uit de vennootschap uit te treden ten laste van haar vermogen. De statuten regelen de modaliteiten van een dergelijke uittreding, met dien verstande dat: • een dergelijke uittreding pas met ingang van het derde boekjaar na de oprichting is toegelaten;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 112

19/02/19 17:27

de besloten vennootschap (bv)

• • •

•

•

•

113

behoudens andersluidende statutaire bepaling kan een aandeelhouder uitsluitend met al zijn aandelen uittreden waarbij zijn aandelen worden vernietigd; de aandeelhouders kunnen slechts uittreden gedurende de eerste zes maanden van het boekjaar; bij gebrek aan statutaire bepaling of andersluidende beslissing van het bestuursorgaan de uittreding uitwerking heeft op de laatste dag van de zesde respectievelijk de twaalfde maand van het boekjaar, en als die laatste dag een zaterdag, een zondag of een wettelijke feestdag is, op de laatste werkdag daarvoor, en het bedrag van het scheidingsaandeel ten laatste één maand nadien moet worden betaald; behoudens andersluidende statutaire regeling het uit te keren bedrag van het scheidingsaandeel voor de aandelen waarmee de betrokken aandeelhouder verzoekt uit te treden gelijk is aan de nettoactiefwaarde ervan zoals die blijkt uit de laatste goedgekeurde jaarrekening; het bestuursorgaan in het belang van de vennootschap, en mits gelijke behandeling van de aandeelhouders, het recht tot uittreding kan schorsen tot het einde van het boekjaar volgend op het boekjaar waarin de aandeelhouder zijn uittreding heeft verzocht; het bestuursorgaan het recht heeft de uitbetaling van het scheidingsaandeel uit te stellen dan wel in de tijd te spreiden.

Het bestuursorgaan doet op de gewone algemene vergadering verslag over de verzoeken tot uittreding gedurende het voorgaande boekjaar. Dat verslag bevat ten minste: • de identiteit van de uitgetreden aandeelhouders; • het aantal en de soort aandelen waarmee zij zijn uitgetreden; • de betaalde vergoeding; • de eventuele andere modaliteiten; • het aantal geweigerde verzoeken en de reden daarvoor. Het bestuursorgaan dient er zorg voor te dragen dat het aandelenregister twee maal per boekjaar wordt bijgewerkt. Meer bepaald moeten de volgende gegevens worden vermeld: • de uittredingen van aandeelhouders; • de datum waarop dit is gebeurd; • de aan de betrokken aandeelhouders betaalde vergoeding. De uittredingen en de daaruit voortvloeiende statutenwijziging worden, vóór het einde van elk boekjaar, vastgesteld bij een authentieke akte verleden op verzoek van het bestuursorgaan.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 113

19/02/19 17:27

114

vennootschapsrecht in belgië

3.11. DUUR EN ONTBINDING Voor zover de statuten niet anders bepalen, zijn de besloten vennootschappen voor onbepaalde duur aangegaan. Is de duur bepaald, dan kan voor verlenging tot een bepaalde duur of voor onbepaalde tijd worden besloten door de algemene vergadering volgens de regels die voor de statutenwijziging zijn gesteld. Onverminderd de ontbinding om wettige redenen kan de vennootschap slechts worden ontbonden door een besluit van de algemene vergadering volgens de regels die voor de statutenwijziging zijn gesteld.

Kenmerken Besloten vennootschap (met beperkte aansprakelijkheid) – Wetboek vennootschappen 7 mei 1999

Vorm oprichtingsakte

Authentiek

Aantal vennoten

Min. twee, behalve bij ‘eenmans-BVBA’, waar één natuurlijke persoon voldoende is

Aansprakelijkheid

Beperkt

Minimumkapitaal

18.550 EUR

Volstorting

Min. 6.200 EUR/12.400 EUR

Volstorting per aandeel in geld

Min. 20%

Inbreng in natura

Toegelaten mits verslag bedrijfsrevisor

Volstorting per aandeel in natura

Onmiddellijk volstorten

Financieel plan

Verplicht (zonder vormvoorwaarden)

Aandelen

Op naam

Aandelenoverdracht

In principe alleen mits toestemming van de helft van de vennoten die drie vierde van het kapitaal vertegenwoordigen

Aantal bestuurders

Min. één

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 114

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 115

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) 4.1. Definitie 4.2. Oprichting 4.3. De aansprakelijkheid 4.4. De effecten 4.5. Overdracht en overgang van effecten 4.6. Het bestuur van de naamloze vennootschap 4.7. Het dagelijks bestuur 4.8. De algemene vergadering van aandeelhouders 4.9. De algemene vergadering van obligatiehouders 4.10. Kapitaalverhoging 4.11. Kapitaalvermindering 4.12. Winstverdeling 4.13. Verkrijging van eigen effecten 4.14. Verlies van kapitaal 4.15. Duur en ontbinding hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 116

19/02/19 17:27

117

Hoofdstuk 4

DE NAAMLOZE VENNOOTSCHAP (NV)

4.1. DEFINITIE De naamloze vennootschap is een vennootschap met een kapitaal en waarin de aandeelhouders slechts hun inbreng verbinden.

4.2. OPRICHTING 4.2.1. Het kapitaal 4.2.1.1. Het bedrag van het kapitaal Het kapitaal mag niet minder bedragen dan 61.500 EUR. Vóór de oprichting van de vennootschap overhandigen de oprichters aan de optredende notaris een financieel plan. Daarin verantwoorden ze het bedrag van het kapitaal van de op te richten vennootschap. Ze dienen meer specifiek aan te tonen dat het kapitaal kennelijk toereikend is voor de normale uitoefening van de voorgenomen bedrijvigheid over ten minste twee jaar. Opmerking > Het financieel plan wordt niet openbaar gemaakt met de oprichtingsakte, maar wordt wel door de optredende notaris bewaard. > Blijkt bij een faillissement binnen drie jaar na de oprichting van de vennootschap dat het kapitaal kennelijk toch ontoereikend was, dan kunnen de oprichters (onbeperkt) aansprakelijk worden gesteld.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 117

19/02/19 17:27

118

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

4.2.1.2. Plaatsing van het kapitaal Het kapitaal van de vennootschap moet volledig en onvoorwaardelijk zijn geplaatst.

4.2.1.3. Inbreng in natura Inbreng anders dan in geld, komt slechts in aanmerking voor vergoeding met aandelen die het kapitaal vertegenwoordigen, wanneer deze inbreng bestaat uit vermogensbestanddelen die naar economische maatstaven kunnen worden gewaardeerd, maar wel met uitsluiting van verplichtingen tot het verrichten van werk of van diensten. Deze inbreng wordt inbreng in natura genoemd. In geval van een inbreng in natura wordt er vóór de oprichting van de vennootschap een bedrijfsrevisor aangewezen door de oprichters. Deze revisor maakt een verslag op met een beschrijving van elke inbreng in natura en de toegepaste methoden van waardering. Het verslag moet aangeven of de waarden waartoe deze waarderingsmethoden leiden, ten minste overeenkomen met het aantal en de nominale waarde of, bij gebreke van een nominale waarde, de fractiewaarde van de tegen de inbreng uit te geven aandelen. Het verslag vermeldt eveneens welke werkelijke vergoeding als tegenprestatie voor de inbreng wordt verstrekt. In een bijzonder verslag zetten de oprichters uiteen waarom de inbreng in natura van belang is voor de vennootschap en eventueel ook waarom afgeweken wordt van de conclusies van het verslag van de revisor. Dat verslag wordt, samen met het verslag van de revisor, neergelegd op de griffie van de ondernemingsrechtbank.

4.2.1.4. Quasi-inbreng Quasi-inbreng is een aan oprichters, bestuurders of aandeelhouders toebehorend vermogensbestanddeel dat de vennootschap, binnen twee jaar na oprichting, overweegt te verkrijgen tegen een vergoeding van ten minste 10% van het geplaatst kapitaal. Bij een quasi-inbreng krijgt de verkoper dus geld en is er dan ook geen sprake van dat hij bijdraagt tot de vorming van het kapitaal. In een dergelijk geval dient

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 118

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

119

de commissaris, of indien er geen commissaris is, een bedrijfsrevisor aangewezen door het bestuursorgaan een verslag op te maken. Het verslag vermeldt de naam van de eigenaar van het goed dat de vennootschap voornemens is te verkrijgen, de beschrijving van dit goed, evenals de vergoeding die werkelijk als tegenprestatie voor de verkrijging wordt verstrekt en de toegepaste methoden van waardering. Het verslag moet aangeven of de waarden waartoe deze methoden leiden, ten minste gelijk zijn aan de als tegenprestatie verstrekte vergoeding. In een bijzonder verslag zet het bestuursorgaan uiteen waarom de overwogen verkrijging van belang is voor de vennootschap en eventueel ook waarom afgeweken wordt van de conclusies van het bijgevoegde verslag. Het bijzonder verslag van het bestuursorgaan en het bijgevoegde verslag van de commissaris/ bedrijfsrevisor worden op de griffie van de ondernemingsrechtbank neergelegd. Voor de verkrijging van quasi-inbreng is er wel een voorafgaandelijke goedkeuring van de algemene vergadering nodig.

4.2.1.5. Storting van het kapitaal Vanaf de oprichting van de vennootschap moet het kapitaal volgestort zijn ten belope van het wettelijk minimum van 61.500 EUR. Bovendien zijn de volgende bepalingen van toepassing: • Ieder aandeel dat een inbreng in geld of een inbreng in natura vertegenwoordigt dient voor minstens 25% te zijn volstort. • De aandelen die geheel of ten dele inbreng in natura vertegenwoordigen moeten volgestort zijn binnen een termijn van vijf jaar na de oprichting van de vennootschap.

4.2.2. Oprichtingsformaliteiten De vennootschap wordt opgericht bij authentieke akte. Bij het verlijden van deze akte dienen alle aandeelhouders in eigen persoon aanwezig te zijn of door een houder van een authentieke of onderhandse volmacht vertegenwoordigd te worden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 119

19/02/19 17:27

120

vennootschapsrecht in belgië

De personen die bij deze akte verschijnen, worden als oprichters van de vennootschap beschouwd. Indien de akte één of meer aandeelhouders, die samen ten minste een derde van het kapitaal bezitten, als oprichters aanwijst, worden de overige verschijnenden, die zich beperken tot het inschrijven op aandelen tegen geld, zonder rechtstreeks of zijdelings enig bijzonder voordeel te genieten, als gewone inschrijvers beschouwd. Naast de gegevens opgenomen in het uittreksel bestemd voor de openbaarmakingsformaliteiten worden in de vennootschapsakte de volgende gegevens vermeld: • de naleving van de wettelijke voorwaarden met betrekking tot de plaatsing en de storting van het kapitaal; • de regeling, voor zover ze niet uit de wet voortvloeit, van het aantal en de wijze van benoeming van de leden van de organen die belast zijn met het bestuur en, in voorkomend geval, het dagelijks bestuur, de vertegenwoordiging tegenover derden en de controle op de vennootschap, alsmede de verdeling van de bevoegdheden tussen die organen; • het aantal en de nominale waarde van de aandelen of, indien ze zijn uitgegeven zonder vermelding van nominale waarde, hun aantal alleen, en eventueel de bijzondere voorwaarden die hun overdracht beperken en, indien er verschillende soorten aandelen bestaan, dezelfde gegevens voor elk der soorten en de rechten die aan de aandelen van elke soort zijn verbonden; • het aantal winstbewijzen, de rechten die daaraan zijn verbonden en eventueel de bijzondere voorwaarden die hun overdracht beperken en, indien er verschillende soorten winstbewijzen bestaan, dezelfde gegevens voor elk der soorten; • de vorm van de effecten evenals de bepalingen inzake de omwisseling ervan; • de nadere omschrijving van elke inbreng in natura, de naam van de inbrenger, de naam van de bedrijfsrevisor en de conclusies van zijn verslag, het aantal en de nominale waarde van de aandelen of, bij gebreke van nominale waarde, het aantal aandelen dat tegen elke inbreng is uitgegeven alsmede, in voorkomend geval, de andere voorwaarden waarop de inbreng is gedaan; • de aard en de omvang van de bijzondere voordelen die worden toegekend aan elke oprichter of aan ieder die rechtstreeks of zijdelings aan de oprichting van de vennootschap deelgenomen heeft; • het totale bedrag (bij benadering) van de kosten, uitgaven, vergoedingen of lasten, in welke vorm ook, die voor rekening van de vennootschap komen of worden gebracht wegens haar oprichting;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 120

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

•

• •

121

de overdrachten onder bezwarende titel gedurende de vijf voorgaande jaren van de onroerende goederen die bij de vennootschap zijn ingebracht, evenals de bedingen waaronder deze overdrachten hebben plaatsgehad; de hypothecaire lasten of pandrechten waarmee de ingebrachte goederen zijn bezwaard; de voorwaarden waaronder de ingebrachte optierechten kunnen worden uitgeoefend.

4.3. DE AANSPRAKELIJKHEID Aangezien de aandeelhouders bij een NV slechts een bepaalde inbreng verbinden, zijn ze in principe beperkt aansprakelijk. De oprichters zijn ten aanzien van de belanghebbenden echter hoofdelijk gehouden: • voor het volle gedeelte van het kapitaal waarvoor niet op geldige wijze is ingeschreven, en voor het eventuele verschil tussen het wettelijk minimumkapitaal (61.500 EUR) en het bedrag van de inschrijvingen; de oprichters worden van rechtswege als inschrijvers van dit verschil beschouwd; • tot werkelijke storting van het wettelijk minimumkapitaal; • tot werkelijke storting van een vierde op de aandelen; • tot volstorting binnen vijf jaar van de aandelen die geheel of ten dele overeenstemmen met inbreng in natura; • tot werkelijke volstorting van het gedeelte van het kapitaal waarvoor zij als inschrijver worden beschouwd; • tot vergoeding van de schade die het onmiddellijke en rechtstreekse gevolg is, hetzij van de nietigheid van de vennootschap, hetzij van het ontbreken of de onjuistheid van de vermeldingen in de akte of in het ontwerp van akte van vennootschap en in de inschrijvingsbiljetten, hetzij van de kennelijke overwaardering van inbrengen in natura; • voor de verbintenissen van de vennootschap, naar een verhouding die de rechter vaststelt, in geval van faillissement, uitgesproken binnen drie jaar na de oprichting, indien het kapitaal bij de oprichting kennelijk ontoereikend was voor de normale uitoefening van de voorgenomen bedrijvigheid over ten minste twee jaar. Het financieel plan wordt in dit geval door de notaris, op verzoek van de rechter-commissaris of van de procureur des Konings, aan de rechtbank overgelegd.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 121

19/02/19 17:27

122

vennootschapsrecht in belgië

Daarenboven zijn de bestuurders van de vennootschap ten aanzien van de belanghebbenden hoofdelijk aansprakelijk voor de vergoeding van alle schade die het onmiddellijke en rechtstreekse gevolg is van de kennelijke overwaardering van de vermogensbestanddelen verkregen onder de voorwaarden van de ‘quasiinbreng’.

4.4. DE EFFECTEN De naamloze vennootschap kan alle effecten uitgeven die niet uitdrukkelijk door de wet zijn verboden.

4.4.1. De vorm van de effecten De effecten van een naamloze vennootschap kunnen in twee vormen bestaan: • op naam; • gedematerialiseerd.

4.4.1.1. Effecten op naam Op de zetel van de vennootschap wordt een register, per categorie van effect, bijgehouden van alle effecten op naam die de vennootschap heeft uitgegeven. Opmerking Deze registers mogen ook in elektronische vorm aangehouden worden.

De eigendom van de effecten op naam wordt bewezen door de inschrijving in deze registers. Van die inschrijving worden certificaten afgegeven aan de houders van de effecten. De houders van effecten op naam kunnen steeds inzage nemen van het register dat op hun effecten betrekking heeft. In het register van de aandelen op naam staan o.a. de volgende vermeldingen: • het totale aantal door de vennootschap uitgegeven aandelen; • nauwkeurige gegevens betreffende elke aandeelhouder;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 122

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

• • •

123

het aantal aandelen dat elke aandeelhouder aanhoudt; de op elk aandeel gedane stortingen; de overgangen en overdrachten met hun datum.

In het register van de winstbewijzen op naam staan o.a. de volgende vermeldingen: • de aan elk winstbewijs verbonden stemrechten en winstrechten evenals hun aandeel in het vereffeningssaldo; • de datum van hun uitgifte; • de voorwaarden van hun overdracht; • de overgangen en overdrachten met hun datum en de omzetting van winstbewijzen op naam in gedematerialiseerde winstbewijzen, voor zover de statuten een dergelijk omzetting toelaten. In het register van de obligaties op naam staan o.a. de volgende vermeldingen: • nauwkeurige gegevens betreffende de persoon van elke obligatiehouder, evenals het getal van de hem toebehorende obligaties; • de overdrachten en overgangen van obligaties met hun datum en de omzetting van obligaties op naam in obligaties in gedematerialiseerde obligaties, voor zover de statuten deze omzetting toelaten.

4.4.1.2. Gedematerialiseerde effecten Een gedematerialiseerd effect wordt vertegenwoordigd door een boeking op rekening, op naam van de eigenaar of de houder en dit bij een erkende instelling die rekeningen bijhoudt. Het op rekening geboekte effect kan worden overgedragen door overschrijving van rekening op rekening. De Koning wijst per categorie effecten de instelling aan die wordt belast met de vereffening van transacties met gedematerialiseerde effecten. Een dergelijke instelling wordt de vereffeningsinstelling genoemd. Het aantal van de op elk ogenblik in omloop zijnde gedematerialiseerde effecten, wordt, per categorie van effecten, in het register van de effecten op naam, ingeschreven op naam van de vereffeningsinstelling. De uitgever van de effecten betaalt de vervallen dividenden, interesten en kapitalen van gedematerialiseerde effecten aan de vereffeningsinstelling. De ver-

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 123

19/02/19 17:27

124

vennootschapsrecht in belgië

effeningsinstelling stort deze dividenden, interesten en kapitalen dan door aan de erkende rekeninghouders, overeenkomstig de bedragen aan gedematerialiseerde effecten die op de vervaldag geboekt staan op hun naam.

4.4.2. De categorieën van effecten 4.4.2.1. Aandelen ‘Een aandeel is een bewijs van deelname in het kapitaal van een vennootschap. Als eigenaar van een aandeel dient men in feite beschouwd te worden als medeeigenaar van de vennootschap.’ Het kapitaal van de naamloze vennootschappen is in principe, verdeeld in, vrij overdraagbare aandelen, al dan niet met stemrecht, en met of zonder vermelding van waarde. De aandelen moeten wel op naam zijn totdat zij zijn volgestort. De vennootschap is verplicht om jaarlijks, samen met de jaarrekening, een staat van haar kapitaal neer te leggen. In deze staat dient ze de volgende gegevens te vermelden: • het aantal geplaatste aandelen; • gedane stortingen; • de lijst van de aandeelhouders die hun aandelen niet volgestort hebben, met vermelding van het bedrag dat zij nog verschuldigd zijn. Wanneer de aandelen allemaal een gelijke kapitaalwaarde vertegenwoordigen, geven zij elk recht op één stem. Hebben niet alle aandelen dezelfde kapitaalvertegenwoordigende waarde, dan geven zij aan hun houder recht op een aantal stemmen gelijk aan het aantal keer dat het aandeel dat het laagste bedrag vertegenwoordigt, is begrepen in de totale kapitaalvertegenwoordigende waarde van zijn aandelen. Zolang de behoorlijk opgevraagde en opeisbare stortingen niet zijn gebeurd, wordt de uitoefening van het stemrecht verbonden aan de betrokken aandelen geschorst. De statuten kunnen het aantal stemmen waarover iedere aandeelhouder in de vergaderingen beschikt, beperken, op voorwaarde dat die beperking verplicht

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 124

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

125

van toepassing is op iedere aandeelhouder zonder onderscheid van het effect waarmee hij aan de stemming deelneemt. Overeenkomsten kunnen de uitoefening van het stemrecht regelen. Deze overeenkomsten moeten in de tijd beperkt zijn en mogen niet strijdig zijn met het belang van de vennootschap. Opmerking Aandelen zonder stemrecht In geval van uitgifte van aandelen zonder stemrecht geldt de wettelijke bepaling dat de houders van deze aandelen toch een stemrecht hebben in de volgende gevallen: > > > >

>

bij omzetting van de vennootschap; bij grensoverschrijdende fusie waarbij de vennootschap wordt ontbonden; bij grensoverschrijdende verplaatsing van de statutaire zetel; bij de uitgifte van nieuwe soorten van aandelen of winstbewijzen, het afschaffen van een of meer soorten, het gelijkstellen van de rechten verbonden aan een soort met de rechten van een andere soort, of het wijzigen van de respectieve rechten verbonden aan een soort van effecten; wanneer aan de aandelen zonder stemrecht een preferent dividend is toegekend en dit dividend gedurende twee opeenvolgende boekjaren niet volledig betaalbaar werd gesteld. Het stemrecht vervalt opnieuw wanneer een dividend wordt uitgekeerd dat, bovenop het dividend van het betrokken boekjaar, gelijk is aan het bedrag van de niet uitgekeerde preferente dividenden.

4.4.2.2. Winstbewijzen ‘Winstbewijzen worden door de vennootschap meestal toegekend als vergoeding voor bewezen diensten. Ze vertegenwoordigen het kapitaal niet.’ De statuten zullen bepalen welke rechten verbonden zijn aan deze winstbewijzen. In de meeste gevallen zal een dergelijk winstbewijs recht geven op een, in de statuten vermeld, deel van de winst.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 125

19/02/19 17:27

126

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

De statuten bepalen of en in hoever de houders van de winstbewijzen stemrecht zullen hebben. In het geheel kunnen er niet meer stemmen aan deze winstbewijzen worden toegekend dan de helft van het aantal dat is toegekend aan de gezamenlijke aandelen. Bij de stemming kunnen zij niet worden aangerekend voor meer dan twee derde van het aantal stemmen uitgebracht door de aandelen.

4.4.2.3. Certificaten Certificaten die betrekking hebben op aandelen, winstbewijzen, converteerbare obligaties of inschrijvingsrechten kunnen, al of niet met medewerking van de vennootschap, worden uitgegeven door een rechtspersoon die in het bezit blijft of het bezit verkrijgt van de effecten waarop de certificaten betrekking hebben en zich ertoe verbindt de opbrengst van of de inkomsten uit die effecten voor te behouden aan de houder van de certificaten. Het kan hierbij gaan om certificaten op naam of om gedematerialiseerde certificaten. De emittent van de certificaten oefent alle rechten uit die verbonden zijn aan de effecten waarop zij betrekking hebben, met inbegrip van het stemrecht. De emittent van certificaten die betrekking hebben op effecten op naam moet zich bekendmaken aan de vennootschap die de gecertificeerde effecten heeft uitgegeven in die hoedanigheid, waarna deze vennootschap die vermelding opneemt in het betrokken register. Tenzij andersluidende bepalingen stelt de emittent van certificaten die betrekking hebben op aandelen of winstbewijzen onmiddellijk en na aftrek van eventuele kosten, aan de houder van certificaten de dividenden betaalbaar, de eventuele opbrengst van de inschrijvingsrechten en het overschot na vereffening die eventueel door de vennootschap worden uitgekeerd, alsook alle bedragen die voortkomen uit de vermindering of de aflossing van het kapitaal. Tenzij andersluidende bepaling kan de emittent van certificaten de effecten waarop de certificaten betrekking hebben, niet overdragen. Geen enkele overdracht van effecten waarop certificaten betrekking hebben, is evenwel toegestaan indien de emittent een genoteerde vennootschap is.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 126

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

127

Tenzij andersluidende bepaling kunnen de certificaten worden omgewisseld tegen de aandelen, winstbewijzen, obligaties of inschrijvingsrechten waarop zij betrekking hebben. Bedingen betreffende de niet-omwisselbaarheid kunnen beperkt zijn tot een bepaalde tijd. Niettegenstaande enige andersluidende bepaling kan de houder van certificaten op ieder tijdstip de omwisseling verkrijgen indien de emittent zijn verplichtingen ten aanzien van hem niet nakomt of zijn belangen op ernstige wijze worden verwaarloosd.

4.4.2.4. Obligaties Naamloze vennootschappen kunnen een contract van lening aangaan in de vorm van de uitgifte van obligaties. Het kan hierbij ook gaan om een in aandelen converteerbare obligatie en dit ongeacht of het conversierecht, volgens de uitgiftevoorwaarden, toekomt aan de obligatiehouder, de vennootschap, automatisch of onder bepaalde voorwaarden zal plaatsvinden. Obligaties kunnen voor een bepaalde termijn of eeuwigdurend worden uitgegeven. Indien het gaat om converteerbare obligaties, dan moeten die zijn volgestort. Opmerking ‘Converteerbare obligaties zijn obligaties die onder bepaalde voorwaarden kunnen worden omgezet in aandelen, hetgeen betekent dat de obligatiehouder op een bepaald ogenblik aandeelhouder kan worden.’

4.4.2.5. Inschrijvingsrechten ‘Een inschrijvingsrecht is een recht om gedurende een bepaalde periode een bepaalde zaak, meestal aandelen, tegen bepaalde voorwaarden te kopen.’ De periode tijdens welke de inschrijvingsrechten kunnen worden uitgeoefend, mag niet langer zijn dan tien jaar te rekenen vanaf hun uitgifte. In de voorwaarden van uitgifte wordt bepaald op welke data de inschrijving op aandelen, in

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 127

19/02/19 17:27

128

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

geval van uitoefening van de optie, zal plaatshebben en binnen welke termijnen de houders van de inschrijvingsrechten hun besluit kenbaar moeten maken. Indien de uitgifte van inschrijvingsrechten in hoofdzaak is bestemd voor een of meer bepaalde personen andere dan de leden van het personeel van hun vennootschap, dan mag het inschrijvingsrecht de duur van vijf jaar vanaf zijn uitgifte niet te boven gaan. Daarenboven zijn de bepalingen die zijn opgenomen in de uitgiftevoorwaarden en die beogen de houders van inschrijvingsrechten ertoe te dwingen ze uit te oefenen, nietig.

4.5. OVERDRACHT EN OVERGANG VAN EFFECTEN 4.5.1. Algemene regel De overdracht van effecten op naam geschiedt door een verklaring van overdracht, ingeschreven in het register van de betrokken effecten en gedagtekend en ondertekend door de overdrager en de overnemer of door hun gevolmachtigden.

4.5.2. Wettelijke beperkingen op overdraagbaarheid De overdracht van niet volgestorte aandelen kan de inschrijvers niet ontslaan van de verplichting om ten belope van het niet volgestorte bedrag bij te dragen in de schulden van voor de openbaarmaking van de overdracht. De overdrager heeft hoofdelijk verhaal op hem op wie hij zijn aandelen heeft overgedragen en op de latere overnemers.

4.5.3. Contractuele beperkingen op overdraagbaarheid De statuten, de uitgiftevoorwaarden van effecten en alle andere overeenkomsten kunnen perken stellen op de overdraagbaarheid, onder de levenden of bij overlijden, van aandelen op naam of gedematerialiseerde aandelen, van inschrijvingsrechten of van alle andere effecten die recht geven op de verkrijging van aandelen. Onvervreemdbaarheidclausules moeten in de tijd beperkt zijn en steeds verantwoord zijn op grond van het belang van de vennootschap.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 128

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

129

4.5.4. Uitkoopbod Iedere natuurlijke persoon of iedere rechtspersoon die, alleen of in onderling overleg handelend, 95% van de stemrechtverlenende effecten van een genoteerde naamloze vennootschap bezit, kan door middel van een uitkoopbod het geheel van de door de vennootschap uitgegeven effecten met stemrecht of die toegang tot stemrecht verwerven. Na afloop van de procedure worden de niet aangeboden effecten, ongeacht of de eigenaar ervan zich kenbaar heeft gemaakt, geacht van rechtswege op die persoon te zijn overgegaan met consignatie van de prijs. Na afloop van het uitkoopbod wordt de vennootschap niet langer beschouwd als een genoteerde vennootschap. Iedere natuurlijke persoon of iedere rechtspersoon die, alleen of in onderling overleg handelend, 95% van de stemrechtverlenende effecten van een nietgenoteerde naamloze vennootschap bezit, kan een uitkoopbod doen om het geheel van de stemrechtverlenende effecten van deze vennootschap te verkrijgen. Met uitzondering van de effecten waarvan de eigenaar uitdrukkelijk en schriftelijk te kennen heeft gegeven dat hij geen afstand ervan wenst te doen, worden de niet aangeboden effecten na afloop van de procedure geacht van rechtswege op die persoon te zijn overgegaan met consignatie van de prijs.

4.6. HET BESTUUR VAN DE NAAMLOZE VENNOOTSCHAP De oprichters/aandeelhouders hebben de keuze om het bestuur van een NV op drie wijzen te organiseren: • monistisch bestuur; • de enige bestuurder; • duaal bestuur.

4.6.1. Monistisch bestuur De vennootschap wordt hier bestuurd door een raad van bestuur die een collegiaal bestuursorgaan is. Deze raad van bestuur kan adviserende comités oprichten.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 129

19/02/19 17:27

130

vennootschapsrecht in belgië

Beursgenoteerde vennootschappen dienen een audit- en remuneratiecomité op te richten. Opmerking Dit was onder de ‘oude’ vennootschapswetgeving het enige model.

4.6.1.1. Samenstelling bestuur De naamloze vennootschap wordt bestuurd door een collegiaal bestuursorgaan, raad van bestuur genoemd, dat minstens drie, al dan niet bezoldigde, bestuurders telt, die natuurlijke personen of rechtspersonen zijn. Opmerkingen In het grootste deel van de rechtsleer en de rechtspraak gaat men uit van het principe dat bij gebrek aan andersluidende bepalingen in de statuten of beslissingen van de algemene vergadering, het mandaat van bestuurder bezoldigd is. > Sinds de ‘corporate governance’-wet van 2 augustus 2002 dienen rechtspersonen die een functie van bestuurder op zich nemen een vaste vertegenwoordiger aan te wijzen. Die dient vennoot, zaakvoeder, bestuurder of werknemer te zijn van de rechtspersoon-bestuurder en zal zowel burgerrechtelijk als strafrechtelijk aansprakelijk zijn voor de rechtspersoonbestuurder en dit alsof hij in eigen naam en voor eigen rekening zou hebben gehandeld.

>

Indien en zolang de vennootschap minder dan drie aandeelhouders heeft, mag de raad van bestuur bestaan uit twee bestuurders. Zolang de raad van bestuur tweehoofdig is, verliest elke bepaling die aan de voorzitter van de raad van bestuur een doorslaggevende stem toekent, van rechtswege haar werking. Dit houdt in dat de raad van bestuur in een geval van tweehoofdigheid met eenparigheid zal moeten beslissen. Opmerking Het feit dat er sprake is van minder dan drie aandeelhouders dient bewezen te worden. Bij de oprichting blijkt dit uit de oprichtingsakte zelf. Het probleem stelt zich eerder tijdens het bestaan van de vennootschap, waar dit kan bewezen worden aan de hand van het aandelenregister.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 130

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

131

De bestuurders worden door de algemene vergadering van aandeelhouders benoemd. Zij kunnen voor de eerste maal worden aangeduid in de oprichtingsakte. Zij worden benoemd voor ten hoogste zes jaar, maar hun mandaat is onbeperkt verlengbaar. Hun mandaat loopt van algemene vergadering tot algemene vergadering, tenzij de statuten of het benoemingsbesluit anders zouden bepalen. De algemene vergadering kan te allen tijde bij een gewone meerderheid beslissen het mandaat van elke bestuurder te beĂŤindigen en dit zonder opgave van redenen. Opmerking Bepalingen in de statuten of in overeenkomsten die trachten deze ontslagmogelijkheid te beperken of zelfs af te schaffen, dienen als nietig te worden beschouwd.

Zodanig ontslag gaat onmiddellijk in. Tenzij de statuten dit uitsluiten, kan de algemene vergadering echter ook een datum bepalen waarop het mandaat eindigt of kan ze een vertrekvergoeding toekennen. De statuten kunnen bepalen dat het mandaat van een bestuurder alleen kan worden beĂŤindigd mits inachtneming van een opzeggingstermijn of toekenning van een vertrekvergoeding. De algemene vergadering kan het mandaat van een bestuurder echter steeds beĂŤindigen wegens wettige reden zonder dat hij recht heeft op een opzeggingstermijn of vertrekvergoeding. Elke bestuurder kan ontslag nemen door loutere kennisgeving aan de raad van bestuur. Op verzoek van de vennootschap blijft hij in functie totdat de vennootschap redelijkerwijze in zijn vervanging kan voorzien. Wanneer een plaats van bestuurder openvalt en indien de statuten niets anders bepalen, hebben de overblijvende bestuurders het recht om voorlopig in de vacature te voorzien. In dat geval zal de algemene vergadering in haar eerstvolgende bijeenkomst de definitieve benoeming doen. In geval van voortijdige vacature doet de nieuw benoemde bestuurder de tijd uit van degene die hij vervangt.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 131

19/02/19 17:27

132

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

In genoteerde vennootschappen moet ten minste een derde van de leden van de raad van bestuur van een ander geslacht zijn dan de overige leden. Indien dit niet het geval zou zijn, stelt de eerstvolgende algemene vergadering een raad van bestuur samen overeenkomstig de opgelegde bepaling. Wordt deze bepaling niet nageleefd, dan wordt elk voordeel, financieel of ander, van de bestuurders, verbonden aan de uitoefening van hun mandaat, geschorst. Indien het bepaalde vereiste minimumaantal bestuurders van een ander geslacht dan dat van de overige bestuurders niet is bereikt, is de eerstvolgende bestuurder die wordt benoemd van dat geslacht. Indien dit niet wordt gerespecteerd, is zijn benoeming nietig. Hetzelfde geldt indien een benoeming ertoe leidt dat het aantal van die bestuurders van een ander geslacht daalt tot onder dit vereiste minimumaantal.

4.6.1.2. Bevoegdheden De raad van bestuur is bevoegd om alle handelingen te verrichten die nodig zijn tot verwezenlijking van het voorwerp van de vennootschap, behalve die waarvoor volgens de wet alleen de algemene vergadering bevoegd is. De bevoegdheden van de raad van bestuur kunnen wel door de statuten worden beperkt. De raad van bestuur vertegenwoordigt de vennootschap ten aanzien van derden en in rechte als eiser of als verweerder. De statuten kunnen echter aan een of meer bestuurders de bevoegdheid verlenen om de vennootschap alleen of gezamenlijk te vertegenwoordigen.

4.6.1.3 Tegenstrijdig belang Indien een bestuurder, rechtstreeks of onrechtstreeks, een belang van vermogensrechtelijke aard heeft dat strijdig is met een beslissing of een verrichting die tot de bevoegdheid behoort van de raad van bestuur, moet hij dit mededelen aan de andere bestuurders vóór de raad van bestuur een besluit neemt. Zijn verklaring, alsook de rechtvaardigingsgronden betreffende het strijdig belang moeten worden opgenomen in de notulen van de raad van bestuur die de beslissing moet nemen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 132

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

133

Ingeval de vennootschap ĂŠĂŠn of meer commissarissen heeft benoemd, moet de betrokken bestuurder die commissaris(sen) eveneens op de hoogte brengen van het strijdig belang. Met het oog op de publicatie ervan in het verslag waarin de bestuurders rekenschap afleggen voor hun beleid, of bij gebrek daaraan in een stuk dat gelijk met de jaarrekening moet worden neergelegd, omschrijft de raad van bestuur in de notulen de aard van de bedoelde beslissing of verrichting en verantwoordt het genomen besluit. Ook de vermogensrechtelijke gevolgen ervan voor de vennootschap moeten in de notulen worden vermeld. In het verslag moeten de voornoemde notulen in hun geheel worden opgenomen. De bestuurder met een belangenconflict mag niet deelnemen aan de beraadslagingen van de raad van bestuur over deze verrichtingen of beslissingen, noch aan de stemming in dat verband. Hebben alle bestuurders een belangenconflict, dan wordt de beslissing aan de algemene vergadering voorgelegd, waarna het bestuursorgaan, na goedkeuring door de algemene vergadering, ze mag uitvoeren. Het controleverslag van de jaarrekening van de commissaris(sen) moet een afzonderlijke omschrijving bevatten van de vermogensrechtelijke gevolgen voor de vennootschap van de besluiten van de raad van bestuur, ten aanzien waarvan een strijdig belang bestaat. Opmerkingen Er zijn drie uitzonderingen waar deze procedure niet moet worden gevolgd: > als het besluit van de raad van bestuur slaat op een verrichting die tot stand komt tussen vennootschappen waarvan de ene rechtstreeks of onrechtstreeks minstens 95% van de stemrechten bezit in de andere; > als het besluit van de raad van bestuur slaat op een verrichting die tot stand komt tussen vennootschappen waar een moedervennootschap minstens 95% van de stemrechten aanhoudt; > als het besluit betrekking heeft op gebruikelijke verrichtingen, mits ze geschieden onder de voorwaarden en tegen de zekerheden die op de markt gewoonlijk gelden voor soortgelijke verrichtingen.

Bij genoteerde vennootschappen mag de bedoelde bestuurder niet deelnemen aan de beraadslagingen van de raad van bestuur over deze verrichtingen of beslissingen, noch aan de stemming in dat verband.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 133

19/02/19 17:27

134

vennootschapsrecht in belgië

Bij genoteerde vennootschappen worden de beslissingen die tot de bevoegdheid behoren van de raad van bestuur en die ertoe aanleiding kunnen geven dat een rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel wordt verleend aan een aandeelhouder die een beslissende invloed of een invloed van betekenis uitoefent op de aanwijzing van de bestuurders van deze vennootschap, onderworpen aan de volgende procedure: De raad van bestuur van de betrokken vennootschap belast drie bestuurders gekozen wegens hun onafhankelijkheid ten aanzien van de beslissing of de overwogen verrichting, daarin bijgestaan door een deskundige gekozen om dezelfde redenen, ermee de financiële gevolgen van de beslissing of de overwogen verrichting voor de betrokken vennootschap te omschrijven en een gemotiveerde beoordeling ervan te geven. Deze omschrijving en deze beoordeling moeten het belang van de beslissing of de verrichting voor de vennootschap en de gezamenlijke aandeelhouders aantonen, alsook de ontstentenis van enig voordeel in de aard van een bevoorrechte vergoeding die rechtstreeks of onrechtstreeks aan een aandeelhouder zou worden toegekend. De raad van bestuur beraadslaagt en stemt aan de hand van voornoemde verslagen. De toepassing van deze procedure wordt vermeld in de notulen van de vergadering en de commissarissen worden ervan op de hoogte gebracht. De besluiten van deze verslagen en de omschrijving van de genomen beslissingen moeten in het jaarverslag worden opgenomen. Het jaarverslag van de commissarissen bevat dezelfde omschrijving, evenals het nodige commentaar.

4.6.1.4. Comités binnen de raad van bestuur De raad van bestuur kan in zijn midden en onder zijn aansprakelijkheid een of meer adviserende comités oprichten. Hij omschrijft hun samenstelling en hun opdracht. 1. Een auditcomité Beursgenoteerde vennootschappen moeten een auditcomité oprichten binnen hun raad van bestuur. Het auditcomité is samengesteld uit niet-uitvoerende leden van de raad van bestuur. Ten minste één lid van het auditcomité is een onafhankelijk bestuurder en beschikt over de nodige deskundigheid op het gebied van boekhouding en audit.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 134

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

135

Opmerking Vennootschappen die op geconsolideerde basis aan ten minste twee van de volgende criteria voldoen zijn niet verplicht een auditcomité op te richten: a. gemiddeld aantal werknemers gedurende het betrokken boekjaar van minder dan 250 personen; b. balanstotaal van ten hoogste 43.000.000 EUR; c. jaarlijkse netto-omzet van ten hoogste 50.000.000 EUR. Zij moeten de aan het auditcomité toegewezen taken dan wel laten uitvoeren door de raad van bestuur als geheel, op voorwaarde dat die vennootschappen over ten minste één onafhankelijke bestuurder beschikken en dat, ingeval de voorzitter van de raad van bestuur een uitvoerend lid is, hij het voorzitterschap van dit orgaan niet waarneemt als dat optreedt in de hoedanigheid van auditcomité.

Onder meer de volgende personen worden beschouwd als uitvoerend lid van de raad van bestuur: • elke bestuurder die lid is van het directiecomité; • elke bestuurder aan wie het dagelijks bestuur is opgedragen. Het auditcomité heeft o.a. de volgende taken: • monitoring van het financiële verslaggevingsproces; • monitoring van de doeltreffendheid van de systemen voor interne controle en risicobeheer van de vennootschap; • indien er een interne audit bestaat, monitoring van de interne audit en van zijn doeltreffendheid; • monitoring van de wettelijke controle van de jaarrekening en de geconsolideerde jaarrekening, inclusief opvolging van de vragen en aanbevelingen geformuleerd door de commissaris en, in voorkomend geval, door de bedrijfsrevisor die instaat voor de controle van de geconsolideerde jaarrekening; • beoordeling en monitoring van de onafhankelijkheid van de commissaris en, in voorkomend geval, van de bedrijfsrevisor die instaat voor de controle van de geconsolideerde jaarrekening, waarbij met name wordt gelet op de verlening van bijkomende diensten aan de vennootschap. Het auditcomité brengt bij de raad van bestuur geregeld verslag uit over de uitoefening van zijn taken. Dit dient onder meer te gebeuren wanneer de raad van bestuur de jaarrekening, de geconsolideerde jaarrekening en, in voorkomend geval, de voor publicatie bestemde verkorte financiële overzichten opstelt.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 135

19/02/19 17:27

136

vennootschapsrecht in belgië

2. Een renumeratiecomité De beursgenoteerde vennootschappen dienen een remuneratiecomité op te richten binnen hun raad van bestuur. Het remuneratiecomité is samengesteld uit niet-uitvoerende leden van de raad van bestuur. Dit betekent dus dat de leden van het directiecomité en de bestuurder belast met het dagelijks bestuur hier geen deel van kunnen uitmaken. Het remuneratiecomité is samengesteld uit een meerderheid van onafhankelijke bestuurders, en beschikt over de nodige deskundigheid op het gebied van remuneratiebeleid. Het wordt voorgezeten door de voorzitter van de raad van bestuur of een ander niet-uitvoerend lid van de raad van bestuur. Vennootschappen die op geconsolideerde basis aan ten minste twee van de volgende drie criteria voldoen: a) gemiddeld aantal werknemers gedurende het betrokken boekjaar van minder dan 250 personen; b) balanstotaal van minder dan of gelijk aan 43.000.000 EUR; c) jaarlijkse netto-omzet van minder dan of gelijk aan 50.000.000 EUR; zijn niet verplicht om een remuneratiecomité op te richten binnen hun raad van bestuur. In dat geval moeten de aan het remuneratiecomité toegewezen taken in principe worden uitgevoerd door de raad van bestuur als geheel. Het remuneratiecomité heeft onder meer de volgende opdrachten: • het doet voorstellen aan de raad van bestuur over het remuneratiebeleid van bestuurders, de leden van het directiecomité en de personen belast met het dagelijks bestuur; • het doet voorstellen aan de raad van bestuur over de individuele remuneratie van de bestuurders, de leden van het directiecomité en de personen belast met het dagelijks bestuur, met inbegrip van variabele remuneratie en langetermijn prestatiepremies al dan niet gebonden aan aandelen, in de vorm van aandelenopties of andere financiële instrumenten, en van vertrekvergoedingen; • het bereidt het remuneratieverslag voor; • het licht het remuneratieverslag toe op de jaarlijkse algemene vergadering van aandeelhouders. Het remuneratiecomité komt ten minste tweemaal per jaar samen en brengt bij de raad van bestuur geregeld verslag uit over de uitoefening van zijn taken.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 136

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

137

4.6.2. De enige bestuurder De statuten kunnen bepalen dat de naamloze vennootschap wordt bestuurd door ĂŠĂŠn enkele bestuurder. In de genoteerde vennootschap of wanneer een wettelijke bepaling een meerhoofdig bestuur vereist, moet de enige bestuurder een naamloze vennootschap zijn en dit in beide gevallen met collegiaal bestuur. De statuten kunnen een opvolger voor de enige bestuurder benoemen. De statuten kunnen eveneens bepalen dat de enige bestuurder hoofdelijk en onbeperkt aansprakelijk is voor de verbintenissen van de vennootschap. In dat geval kan de enige bestuurder echter niet persoonlijk worden veroordeeld op grond van verbintenissen van de vennootschap zolang deze laatste zelf niet is veroordeeld. De statuten kunnen bepalen dat de instemming van de enige bestuurder is vereist voor elke statutenwijziging, voor elke uitkering aan de aandeelhouders, of voor zijn ontslag. De dood, de onbekwaamverklaring, de insolventie, de ontbinding van de enige bestuurder en elke andere in de statuten vermelde reden hebben van rechtswege zijn ontslag tot gevolg. Zelfs indien de enige bestuurder krachtens een statutaire bepaling moet instemmen met zijn ontslag, kan de algemene vergadering zonder zijn instemming een einde stellen aan zijn mandaat met naleving van de aanwezigheidsen meerderheidsvereisten voor een statutenwijziging ingeval daartoe wettige redenen bestaan. Erkent de rechter deze wettige redenen niet, dan heeft de enige bestuurder uitsluitend recht op vergoeding van de schade die het gevolg is van zijn vervroegd ontslag. Houders van aandelen met stemrecht die minstens 10% of, voor een genoteerde vennootschap, 3% van het kapitaal vertegenwoordigen, kunnen evenwel eenparig een bijzondere lasthebber aanstellen, al dan niet aandeelhouder, die ermee wordt belast een vordering tot afzetting van de enige bestuurder wegens wettige redenen in te stellen. De vordering wordt gebracht voor de voorzitter van de ondernemingsrechtbank van de zetel van de vennootschap. De kosten van de procedure vallen ten laste van de vennootschap, tenzij de voorzitter er

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 137

19/02/19 17:27

138

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

uitdrukkelijk anders over beslist. Erkent de voorzitter deze wettige redenen niet, dan blijft de enige bestuurder in functie. Wanneer de enige bestuurder een beslissing moet nemen of zich over een verrichting moet uitspreken die onder zijn bevoegdheid valt en waarbij hij een rechtstreeks of onrechtstreeks belang van vermogensrechtelijke aard heeft dat strijdig is met het belang van de vennootschap, legt hij die beslissing of verrichting voor aan de algemene vergadering, waarna hij ze ten uitvoer kan leggen.

4.6.3. Duaal bestuur Het bestuur van de vennootschap wordt bij een duaal bestuur waargenomen door een raad van toezicht en een directieraad. Leden van de raad van toezicht kunnen niet tevens lid zijn van de directieraad en omgekeerd.

4.6.3.1. De raad van toezicht De raad van toezicht is een collegiaal orgaan dat minstens drie leden telt, die natuurlijke of rechtspersonen zijn. Leden van de raad van toezicht kunnen in deze hoedanigheid niet door een arbeidsovereenkomst met de vennootschap zijn verbonden. De leden van de raad van toezicht worden door de algemene vergadering van aandeelhouders benoemd. Zij kunnen voor de eerste maal worden aangeduid in de oprichtingsakte. Zij worden benoemd voor ten hoogste zes jaar, maar zijn onbeperkt herbenoembaar. Hun mandaat loopt van algemene vergadering tot algemene vergadering, tenzij de statuten of het benoemingsbesluit anders bepalen. De algemene vergadering kan bij besluit genomen met een gewone meerderheid ten allen tijde het mandaat van elk lid van de raad van toezicht beĂŤindigen zonder opgave van redenen. Zodanig ontslag gaat in principe onmiddellijk in.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 138

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

139

De statuten kunnen bepalen dat het mandaat van een lid van de raad van toezicht alleen kan worden beëindigd mits inachtneming van een opzeggingstermijn of toekenning van een vertrekvergoeding. Niettemin kan de algemene vergadering het mandaat van een lid van de raad van toezicht beëindigen wegens wettige reden zonder dat hij recht heeft op een opzeggingstermijn of vertrekvergoeding. Elk lid van de raad van toezicht kan ontslag nemen door loutere kennisgeving aan de raad. Hij blijft in functie totdat de vennootschap redelijkerwijze in zijn vervanging kan voorzien. De raad van toezicht is bevoegd voor het algemeen beleid en de strategie van de vennootschap en voor alle handelingen die aan het bestuursorgaan voorbehouden zijn door de wet. Hij houdt bovendien toezicht op de directieraad en kan aan de directieraad dan ook alle gegevens opvragen die hij nodig acht om zijn toezicht te kunnen uitoefenen. De leden van de raad van toezicht kunnen de taken van de raad onder elkaar verdelen. Opmerkingen De bepalingen op het vlak van ‘tegenstrijdig belang’ zijn van toepassing op de leden van de raad van toezicht. > De bepalingen op het vlak van oprichten van een auditcomité en een renumeratiecomité zijn van toepassing. >

4.6.3.2. De directieraad De directieraad is een collegiaal orgaan dat minstens drie leden telt, die natuurlijke of rechtspersonen zijn. De leden worden aangesteld en ontslagen door de raad van toezicht. Ze kunnen in hun hoedanigheid van lid van de directieraad niet door een arbeidsovereenkomst met de vennootschap verbonden zijn. De directieraad oefent alle bestuursbevoegdheden uit die niet voorbehouden zijn aan de raad van toezicht. De directieraad verschaft de raad van toezicht op regelmatige tijdstippen de voor de uitoefening van zijn taak noodzakelijke gegevens.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 139

19/02/19 17:27

140

vennootschapsrecht in belgië

De directieraad brengt aan de raad van toezicht ten minste een keer per jaar schriftelijk verslag uit over de hoofdlijnen van het algemeen strategisch beleid, de algemene en de financiële risico’s en de beheers- en controlesystemen van de vennootschap. Daarnaast levert de directieraad aan de raad van toezicht tijdig de nodige informatie aan over de gegevens die de raad van toezicht moet opnemen in het jaarverslag. Opmerking De bepalingen op het vlak van ‘tegenstrijdig belang’ zijn van toepassing op de leden van de directieraad.

De directieraad kan een orgaan van dagelijks bestuur instellen.

4.7. HET DAGELIJKS BESTUUR De raad van bestuur, de enige bestuurder, of in de duale structuur de directieraad, kan het dagelijks bestuur van de vennootschap, alsook de vertegenwoordiging van de vennootschap wat dat bestuur aangaat, opdragen aan een of meer personen, die elk alleen of als college optreden. Het bestuursorgaan is belast met het toezicht op het orgaan van dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur omvat alle handelingen en de beslissingen die niet verder reiken dan de behoeften van het dagelijks leven van de vennootschap, evenals de handelingen en de beslissingen die om reden van het minder belang dat ze vertonen of wegens hun spoedeisend karakter de tussenkomst van de raad van bestuur, de enige bestuurder of de directieraad niet rechtvaardigen.

4.8. DE ALGEMENE VERGADERING VAN AANDEELHOUDERS 4.8.1. Bevoegdheden De algemene vergadering van aandeelhouders heeft de meest uitgebreide bevoegdheid om de handelingen die de vennootschap aangaat te verrichten of te bekrachtigen. Wanneer de vennootschap slechts één vennoot telt, oefent hij

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 140

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

141

de bevoegdheden uit die aan de algemene vergadering zijn toegekend. Hij kan deze bevoegdheden niet overdragen.

4.8.2. Bijeenroeping Het bestuursorgaan en, indien er zijn, de commissarissen, kunnen de algemene vergadering bijeenroepen. Zij moeten ze, binnen drie weken, bijeenroepen wanneer aandeelhouders die een tiende van het kapitaal vertegenwoordigen, daarom vragen. De oproeping voor de algemene vergadering gebeurt door middel van een aankondiging, die ten minste vijftien dagen (niet genoteerde NV) of dertig dagen (genoteerde NV) voor de vergadering wordt geplaatst: • in het Belgisch Staatsblad; • behalve voor jaarvergaderingen die plaatsvinden in de gemeente, op de plaats, de dag en het uur aangeduid in de oprichtingsakte met een agenda die zich beperkt tot de behandeling van de jaarrekening, het jaarverslag en, in voorkomend geval, het verslag van de commissarissen en de stemming over de kwijting te verlenen aan de bestuurders en, in voorkomend geval, de commissarissen, in een nationaal verspreid blad (op papier of elektronisch); • op de vennootschapswebsite. De oproeping tot de algemene vergadering bevat o.a.: • de plaats waar en de datum en het uur waarop de algemene vergadering plaatsvindt; • de agenda met de opgave van de te behandelen onderwerpen. Aan de houders van aandelen, obligaties of inschrijvingsrechten op naam, aan de houders van certificaten op naam, die met medewerking van de vennootschap werden uitgegeven, aan de bestuurders en aan de commissarissen worden de oproepingen meegedeeld door middel van een e-mail of gewone brief. Een of meer aandeelhouders die samen minstens 3% bezitten van het kapitaal van een genoteerde vennootschap, kunnen te behandelen onderwerpen op de agenda van de algemene vergadering laten plaatsen en voorstellen tot besluit indienen over op de agenda opgenomen of daarin op te nemen te behandelen onderwerpen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 141

19/02/19 17:27

142

vennootschapsrecht in belgië

4.8.3. De schriftelijke algemene vergadering De aandeelhouders kunnen eenparig en schriftelijk alle besluiten nemen die tot de bevoegdheid van de algemene vergadering behoren, met uitzondering van diegene die bij authentieke akte moeten worden verleden. In dat geval dienen de formaliteiten van bijeenroeping niet te worden vervuld. De bestuurders, de commissaris en de houders van converteerbare obligaties, inschrijvingsrechten of certificaten die met medewerking van de vennootschap werden uitgegeven, mogen van die besluiten kennisnemen.

4.8.4. Deelneming aan de algemene vergadering De statuten bepalen de formaliteiten die de aandeelhouders moeten vervullen om tot de algemene vergadering te worden toegelaten. Het recht om deel te nemen aan een algemene vergadering van een genoteerde vennootschap en om er het stemrecht uit te oefenen wordt slechts verleend op grond van de boekhoudkundige registratie van de aandelen op naam van de aandeelhouder, op de veertiende dag vóór de algemene vergadering, om vierentwintig uur (Belgische tijd), hetzij door hun inschrijving in het register van de aandelen op naam van de vennootschap, hetzij door hun inschrijving op de rekeningen van een erkende rekeninghouder of van een vereffeningsinstelling, ongeacht het aantal aandelen dat de aandeelhouder bezit op de dag van de algemene vergadering. De aandeelhouder meldt, uiterlijk op de zesde dag vóór de datum van de vergadering, aan de vennootschap, dat hij deel wil nemen aan de algemene vergadering via het e-mailadres van de vennootschap. De erkende rekeninghouder of de vereffeningsinstelling bezorgt de aandeelhouder een attest waaruit blijkt met hoeveel gedematerialiseerde aandelen die op zijn naam op zijn rekeningen zijn ingeschreven op de registratiedatum, de aandeelhouder heeft aangegeven te willen deelnemen aan de algemene vergadering. In een door het bestuursorgaan aangewezen register wordt voor elke aandeelhouder die zijn wens om deel te nemen aan de algemene vergadering kenbaar heeft gemaakt, zijn naam en adres of zetel opgenomen, het aantal aandelen dat

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 142

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

143

hij bezat op de registratiedatum en waarmee hij heeft aangegeven te willen deelnemen aan de algemene vergadering, alsook de beschrijving van de stukken die aantonen dat hij op de registratiedatum in het bezit was van die aandelen. De houders van aandelen zonder stemrecht, winstbewijzen zonder stemrecht, converteerbare obligaties, inschrijvingsrechten of certificaten die met medewerking van de vennootschap werden uitgegeven, mogen de algemene vergadering bijwonen, maar slechts met raadgevende stem. De statuten bepalen de formaliteiten die zij moeten vervullen om tot de algemene vergadering te worden toegelaten. De commissaris woont de algemene vergadering bij wanneer die te beraadslagen heeft op grond van een door hem opgemaakt verslag. De statuten kunnen de houders van aandelen, converteerbare obligaties, inschrijvingsrechten of met medewerking van de vennootschap uitgegeven certificaten de mogelijkheid bieden om op afstand deel te nemen aan de algemene vergadering door middel van een door de vennootschap ter beschikking gesteld elektronisch communicatiemiddel. Wat de naleving van de voorwaarden inzake aanwezigheid en meerderheid betreft, worden de aandeelhouders die op die manier aan de algemene vergadering deelnemen, geacht aanwezig te zijn op de plaats waar de algemene vergadering wordt gehouden. De vennootschap moet wel de hoedanigheid en de identiteit van de aandeelhouder kunnen controleren aan de hand van het gebruikte elektronische communicatiemiddel. Het elektronische communicatiemiddel moet de effectenhouders ten minste in staat stellen om rechtstreeks, gelijktijdig en ononderbroken kennis te nemen van de besprekingen tijdens de vergadering en, wat de aandeelhouders betreft, om het stemrecht uit te oefenen met betrekking tot alle punten waarover de vergadering zich dient uit te spreken. De statuten kunnen bepalen dat het elektronische communicatiemiddel de effectenhouders bovendien in staat moet stellen om deel te nemen aan de beraadslagingen en om het recht uit te oefenen om vragen te stellen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 143

19/02/19 17:27

144

vennootschapsrecht in belgië

4.8.5. Verloop van de algemene vergadering De leden van het bestuursorgaan geven tijdens de vergadering antwoord op de vragen die hun door de aandeelhouders worden gesteld met betrekking tot hun verslag of tot de agendapunten. Zij dienen echter niet te antwoorden indien de mededeling van gegevens of feiten ernstig nadeel zou kunnen berokkenen aan de vennootschap, de aandeelhouders of het personeel van de vennootschap. De commissarissen geven antwoord op de vragen die hun door de aandeelhouders worden gesteld met betrekking tot hun verslag. Zij hebben het recht op de algemene vergadering het woord te voeren in verband met de vervulling van hun taak.

4.8.6. De gewone algemene vergadering Ieder jaar moet ten minste één algemene vergadering worden gehouden in de gemeente, op de dag en het uur bij de statuten bepaald. Vijftien dagen voor de algemene vergadering mogen de aandeelhouders, de houders van obligaties, inschrijvingsrechten en certificaten die met medewerking van de vennootschap werden uitgegeven, ter zetel van de vennootschap kennisnemen van: • de jaarrekening; • in voorkomend geval, de geconsolideerde jaarrekening; • de lijst der aandeelhouders die hun aandelen niet hebben volgestort, met vermelding van het getal van hun aandelen en van hun woonplaats; • het jaarverslag en het verslag van de commissarissen. De jaarrekening, het jaarverslag en het verslag van de commissarissen worden eveneens ter beschikking gesteld van de aandeelhouders. De algemene vergadering hoort het jaarverslag en het verslag van de commissarissen en behandelt de jaarrekening. Na de goedkeuring van de jaarrekening beslist de algemene vergadering bij afzonderlijke stemming over de aan de bestuurders en commissarissen te verlenen kwijting. Deze kwijting is alleen dan rechtsgeldig wanneer de ware toestand van de vennootschap niet wordt verborgen door enige weglating of onjuiste opgave in de jaarrekening, en, wat de extra-statutaire of met het Wetboek van vennootschappen strijdige verrichtingen betreft, wanneer deze bepaaldelijk zijn aangegeven in de oproeping.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 144

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

145

Bij een genoteerde vennootschap beslist de algemene vergadering eveneens over het renumeratieverslag. Opmerking Bij een gewone algemene vergadering zijn er in principe geen aanwezigheidsvereisten en worden de beslissingen genomen bij gewone meerderheid (= de helft + 1 van de uitgebrachte stemmen).

Uitnodiging Algemene vergadering

ABC NV Marktstraat 1 1 000 Brussel BTW BE 0123.456.798 RPR Brussel Geachte aandeelhouder, Bij deze delen wij U mee dat de gewone algemene vergadering der aandeelhouders van onze vennootschap zal plaatsvinden op …… / …… / ……… en dit op de maatschappelijke zetel van de vennootschap. Overeenkomstig de statuten dient elke aandeelhouder die de algemene vergadering wenst bij te wonen, de vennootschap daarvan schriftelijk te verwittigen en dit minstens …… dagen (zie statuten) vóór de datum van de vergadering. In bijlage zenden wij U: - de agenda van de algemene vergadering van ../../….; - het verslag van de bestuurders en van de commissaris, evenals de jaarrekening over het boekjaar 201x, zoals die aan de vergadering zullen worden voorgelegd. Hoogachtend, ABC NV Bestuurders

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 145

19/02/19 17:27

146

vennootschapsrecht in belgië

Voorbeeld agenda gewone algemene vergadering ABC NV Marktstraat 1 1 000 Brussel BTW BE 0123.456.798 RPR Brussel “Bericht van oproeping tot de statutaire algemene vergadering” De aandeelhouders worden uitgenodigd om aanwezig te zijn op de algemene vergadering die zal gehouden worden op ../../…., om ..u.. op de maatschappelijke zetel van de vennootschap. Agenda: 1. Voorlezing van het verslag van de raad van bestuur 2. Voorlezing van het verslag van de commissaris 3. Kennisname van de balans en de resultatenrekening 4. Goedkeuring van de op 31 december afgesloten jaarrekening 5. Goedkeuring van de voorgestelde winstbestemming 6. Kwijting van de bestuurders, zaakvoerders en commissarissen 7. Varia 7.1. Vernieuwing van het mandaat van bestuurders of zaakvoerders 7.2. Benoeming van bestuurders 7.3. Vaststelling van de bezoldiging van de bestuurders en commissarissen Datum Raad van bestuur

4.8.7. De buitengewone algemene vergadering Er dient o.a. een buitengewone algemene vergadering bijeengeroepen te worden voor: • het wijzigen van de statuten; • het wijzigen van het voorwerp van de vennootschap.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 146

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

147

Voorbeeld bijeenroeping buitengewone algemene vergadering

ABC NV Marktstraat 1 1 000 Brussel BTW BE 0123.456.798 RPR Brussel De aandeelhouders worden uitgenodigd tot de buitengewone algemene vergadering die wordt gehouden op xx/xx/xxxx om 14 uur, ten kantore van notaris (naam) te (adres), met de volgende agenda: 1. Kapitaalvermindering met 322.218 EUR, teneinde het kapitaal te brengen op 225.626,69 EUR, door terugbetaling op ieder aandeel van een bedrag van 145,80 EURO en zonder vernietiging van aandelen. 2. Kapitaalverhoging met 23,31 EUR teneinde het kapitaal te brengen op 225.650 EUR, door incorporatie van de beschikbare reserves en zonder creatie van nieuwe aandelen. – wijziging van artikel 5 van de statuten. 3. Vaststelling dat de termijn van de machtiging van de raad van bestuur tot kapitaalverhoging in het kader van het toegestane kapitaal verstreken is. – schrapping van artikel 6 van de statuten. 4. Goedkeuring van de gecoÜrdineerde tekst van de statuten.

De aandeelhouders worden verzocht zich te schikken naar de bepalingen van de statuten. De raad van bestuur

4.8.7.1. Het wijzigen van de statuten De algemene vergadering kan over wijzigingen in de statuten alleen dan op geldige wijze beraadslagen en besluiten, wanneer de voorgestelde wijzigingen nauwkeurig zijn aangegeven in de oproeping en wanneer de aanwezigen ten minste de helft van het kapitaal vertegenwoordigen. Is de laatste voorwaarde niet vervuld, dan is een nieuwe bijeenroeping nodig. De nieuwe vergadering beraadslaagt en besluit dan op geldige wijze en dit ongeacht het door de aanwezige aandeelhouders vertegenwoordigde deel van het kapitaal. Een wijziging is alleen dan aangenomen, wanneer zij drie vierde van de stemmen heeft verkregen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 147

19/02/19 17:27

148

vennootschapsrecht in belgië

4.8.7.2. Het wijzigen van het voorwerp Indien de statutenwijziging betrekking heeft op het voorwerp van de vennootschap, moet het bestuursorgaan de voorgestelde wijziging omstandig verantwoorden in een verslag dat in de agenda vermeld wordt. De algemene vergadering kan alleen dan op geldige wijze over een wijziging van het voorwerp van de vennootschap beraadslagen en besluiten, wanneer de aanwezigen niet alleen de helft van het kapitaal vertegenwoordigen, maar ook de helft van het totale aantal winstbewijzen, indien er zulke effecten zijn. Is deze voorwaarde niet vervuld, dan is een nieuwe bijeenroeping nodig. De tweede vergadering kan op geldige wijze beraadslagen en besluiten indien enig deel van het kapitaal vertegenwoordigd is. Dat betekent dus dat er hier geen vereisten meer zijn wat het aanwezige minimumkapitaal of het aantal aandeelhouders betreft. Een wijziging is alleen dan aangenomen, wanneer zij ten minste vier vijfde van de stemmen heeft verkregen. Opmerking De winstbewijzen geven recht op één stem per effect, niettegenstaande elke hiermee strijdige bepaling in de statuten. In het geheel kunnen aan die effecten niet meer stemmen worden toegekend dan de helft van het aantal dat is toegekend aan de gezamenlijke aandelen; bij de stemming kunnen zij niet worden aangerekend voor meer dan twee derde van het aantal stemmen uitgebracht door de aandelen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 148

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

149

Voorbeeld publicatie wijziging voorwerp in bijlagen tot het Belgisch Staatsblad

ABC NV Marktstraat 1 1 000 Brussel BTW BE 0123.456.798 RPR Brussel Wijziging voorwerp Er blijkt uit een proces-verbaal opgesteld door notaris ………….. te Brussel op xx/xx/xxxx, ter registratie aangeboden, dat de buitengewone algemene vergadering werd gehouden van de naamloze vennootschap “ABC-Trans” waarbij werd beslist: Het voorwerp van de vennootschap te wijzigen waardoor artikel 3 § 1 der statuten betreffende het voorwerp van de vennootschap voortaan zal luiden als volgt: “De vennootschap heeft tot voorwerp, het uitoefenen van koerierdiensten in de meest ruime zin, doch beperkt tot vrachten beneden de vijfhonderd kilogram”. Voor ontledend uittreksel: (Get.) ……….., notaris tegelijk hiermee neergelegd: het afschrift van gemeld PV

Voorbeeld publicatie uitnodiging tweede buitengewone algemene vergadering

ABC Inkoopvereniging NV Marktstraat 1 1 000 Brussel BTW BE 0123.456.789 RPR Brussel Aangezien de eerste buitengewone algemene vergadering die gehouden werd voor het ambt van notaris ................... te Brussel dd. xx/xx/201x niet in getal was, worden de aandeelhouders van gemelde vennootschap verzocht deel te nemen aan de tweede buitengewone algemene vergadering die gehouden zal worden in het kantoor van notaris …………….. te Brussel, …………….. (adres) op xx/xx/20xx om 14 uur met navolgende agenda. Gemelde vergadering kan geldig beraadslagen ongeacht het aantal aanwezige of vertegenwoordigde aandeelhouders.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 149

19/02/19 17:27

150

vennootschapsrecht in belgië

Agenda: 1. Verplaatsing van de zetel van de vennootschap. 2. Wijziging van de naam van de vennootschap. 3. Verslag raad van bestuur inhoudende een samenvattende staat van het actief en passief van de vennootschap die niet ouder is dan drie maanden, en verslag van de commissaris betreffende de voorgenomen doelwijziging. 4. Wijziging van het voorwerp van de vennootschap. 5. Aanpassing van de statuten aan de genomen beslissingen. 6. Coördinatie der statuten. De aandeelhouders dienen zich te gedragen naar de statuten. De raad van bestuur

4.8.7.3. Het wijzigen van de rechten verbonden aan soorten aandelen of winstbewijzen De algemene vergadering kan, niettegenstaande elke hiermee strijdige bepaling in de statuten, de uitgifte van nieuwe soorten van aandelen of winstbewijzen goedkeuren, één of meer soorten afschaffen, de rechten verbonden aan een soort gelijkstellen met de rechten van een andere soort, of de respectieve rechten verbonden aan een soort van effecten rechtstreeks of onrechtstreeks wijzigen. De uitgifte van nieuwe aandelen of winstbewijzen die niet evenredig aan het aantal uitgegeven aandelen of winstbewijzen binnen elke soort gebeurt, is een wijziging van de rechten verbonden aan elke soort. Het bestuursorgaan verantwoordt de voorgestelde wijzingen en de gevolgen daarvan op de rechten van de bestaande soorten. Als aan het verslag van het bestuursorgaan ook financiële en boekhoudkundige gegevens ten grondslag liggen, verklaart de commissaris, of, wanneer er geen commissaris is, een bedrijfsrevisor aangewezen door het bestuursorgaan, of deze financiële en boekhoudkundige gegevens correct zijn, en voldoende om de algemene vergadering voor te lichten. Beide verslagen worden in de agenda vermeld en aan de aandeelhouders ter beschikking gesteld. Wanneer deze verslagen ontbreken is het besluit van de algemene vergadering nietig.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 150

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

151

Elke wijziging van de rechten verbonden aan een of meerdere soorten vereist een statutenwijziging, waarbij de beslissing binnen elke soort moet worden genomen met naleving van de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten voorgeschreven voor een statutenwijziging.

4.9. DE ALGEMENE VERGADERING VAN OBLIGATIEHOUDERS 4.9.1. Bevoegdheden De algemene vergadering van obligatiehouders is bevoegd om de uitgiftevoorwaarden te wijzigen. Zij is onder meer bevoegd om: • één of meer rentetermijnen te verlengen, in de verlaging van de rentevoet toe te stemmen of de voorwaarden van betaling van de rente te wijzigen; • de aflossing te verlengen, de aflossing te schorsen en toe te stemmen in een wijziging van de voorwaarden waaronder zij moeten geschieden; • te aanvaarden dat de schuldvorderingen van de obligatiehouders vervangen worden door aandelen. Behalve wanneer de aandeelhouders tevoren reeds hun toestemming hebben gegeven aan de vervanging van obligaties door aandelen, hebben de besluiten van de vergadering van obligatiehouders op dit punt slechts gevolg, wanneer ze binnen drie maanden door de aandeelhouders worden aangenomen op de wijze bepaald voor de wijziging van de statuten; • regelingen te aanvaarden om bijzondere zekerheden te stellen ten gunste van de obligatiehouders of de reeds gestelde zekerheden te wijzigen of op te heffen.

4.9.2. Bijeenroeping De raad van bestuur en de commissarissen kunnen een algemene vergadering van de obligatiehouders bijeenroepen. Zij moeten die algemene vergadering bijeenroepen wanneer obligatiehouders die een vijfde van het bedrag van de in omloop zijnde effecten vertegenwoordigen daarom vragen. De oproeping voor de algemene vergadering bevat de agenda en wordt gedaan door middel van een aankondiging die ten minste vijftien dagen voor de ver-

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 151

19/02/19 17:27

152

vennootschapsrecht in belgië

gadering geplaatst wordt in het Belgisch Staatsblad en in een nationaal uitgegeven blad (op papier of elektronisch). Aan de houders van obligaties op naam worden de oproepingen vijftien dagen voor de vergadering meegedeeld door middel van een e-mail of een gewone brief. De agenda bevat de te behandelen onderwerpen en de voorstellen van besluiten die aan de vergadering zullen worden voorgelegd.

4.9.3. Deelneming De statuten bepalen de formaliteiten die moeten worden vervuld om tot de algemene vergadering te worden toegelaten. Het recht om deel te nemen aan de algemene vergadering van een genoteerde vennootschap wordt slechts verleend op grond van: • de inschrijving van de obligatiehouder in het register van de obligaties op naam van de vennootschap; of • de neerlegging van een door de erkende rekeninghouder of door de vereffeningsinstelling opgesteld attest waarbij de onbeschikbaarheid van de gedematerialiseerde obligaties tot op de datum van de algemene vergadering wordt vastgesteld; en dit op de plaatsen aangegeven in de oproepingsbrief. Dat dient te gebeuren binnen de statutair vastgestelde termijn, maar ten minste drie werkdagen en ten hoogste zes werkdagen vóór de datum bepaald voor de bijeenkomst van de algemene vergadering. Bij gebrek aan enige vermelding in de statuten verstrijkt de termijn op de derde dag voor de datum bepaald voor de bijeenkomst van de algemene vergadering.

4.9.4. Verloop De vergadering kan alleen op geldige wijze beraadslagen en besluiten wanneer de aanwezige leden ten minste de helft van het bedrag van de in omloop zijnde effecten vertegenwoordigen. Is deze voorwaarde niet vervuld, dan is een nieuwe bijeenroeping nodig. De tweede vergadering beraadslaagt en besluit op geldige wijze en dit ongeacht het vertegenwoordigde bedrag van de effecten in omloop.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 152

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

153

Een voorstel is alleen dan aangenomen wanneer het is goedgekeurd door leden die, uit eigen naam of als gemachtigde, gezamenlijk stemmen uitbrengen die ten minste drie vierde van het bedrag van de obligaties waarvoor aan de stemming is deelgenomen, vertegenwoordigen.

4.10. KAPITAALVERHOGING Voor de verhoging van het kapitaal is er in de NV in principe toestemming vereist van de algemene vergadering van aandeelhouders en dit volgens de regels van een statutenwijziging. Aandelen kunnen worden uitgegeven onder, boven of met de fractiewaarde van de bestaande aandelen van dezelfde soort, met of zonder uitgiftepremie. Indien de kapitaalverhoging niet volledig is geplaatst, wordt het kapitaal slechts verhoogd met het bedrag van de geplaatste inschrijvingen indien de emissievoorwaarden dat uitdrukkelijk bepalen. De vennootschap mag niet inschrijven op haar eigen aandelen of op certificaten die betrekking hebben op die aandelen en worden uitgegeven op het tijdstip van uitgifte van die aandelen, noch rechtstreeks, noch door een dochtervennootschap, noch door een persoon die handelt in eigen naam maar voor rekening van de vennootschap of de dochtervennootschap. Op ieder aandeel dat overeenstemt met inbreng in geld en op ieder aandeel dat geheel of ten dele overeenstemt met inbreng in natura moet een vierde worden gestort. Aandelen die geheel of ten dele overeenstemmen met inbreng in natura moeten daarenboven volgestort zijn binnen een termijn van vijf jaar na de beslissing tot kapitaalverhoging. Indien een uitgiftepremie op de nieuwe aandelen wordt gevraagd, moet het bedrag van deze premie volledig worden gestort bij de inschrijving. Het besluit tot kapitaalverhoging door de algemene vergadering of het bestuursorgaan genomen, moet worden vastgesteld bij een authentieke akte die moet worden neergelegd en bekendgemaakt.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 153

19/02/19 17:27

154

vennootschapsrecht in belgië

4.10.1. Kapitaalverhoging bij wijze van inbreng in geld – voorkeurrecht De aandelen waarop in geld wordt ingeschreven, de converteerbare obligaties en de inschrijvingsrechten moeten eerst worden aangeboden aan de aandeelhouders, naar evenredigheid van het deel van het kapitaal door hun aandelen vertegenwoordigd. Zijn er verschillende soorten van aandelen, dan komt het voorkeurrecht eerst aan de houders van aandelen van de uit te geven soort toe. Aan de aandelen van een andere soort dan de uit te geven aandelen komt slechts een voorkeurrecht toe indien de houders van aandelen van de soort waarin nieuwe aandelen worden uitgegeven, van dit recht geen gebruik hebben gemaakt. Het voorkeurrecht kan worden uitgeoefend gedurende een termijn van ten minste vijftien dagen te rekenen van de dag van de openstelling van de inschrijving. Het voorkeurrecht is verhandelbaar gedurende de gehele inschrijvingstijd. Het voorkeurrecht kan niet bij de statuten worden beperkt of opgeheven. Dit kan echter wel door de algemene vergadering in het belang van de vennootschap. Er is hier dan wel een meerderheidsvereiste zoals bij een statutenwijziging. Bij beperking of opheffing van het voorkeurrecht kan de algemene vergadering bepalen dat bij de toekenning van nieuwe effecten voorrang wordt gegeven aan de vroegere aandeelhouders. In dat geval moet de inschrijvingstermijn tien dagen bedragen.

Voorbeelden bericht inzake voorkeurrecht

ABC NV Marktstraat 1 1 000 BRUSSEL BTW BE 0123.456.789 RPR Brussel Bericht aan de aandeelhouders overeenkomstig het Wetboek van Vennootschappen. De buitengewone algemene vergadering de dato 27 december 201x heeft besloten het kapitaal te verhogen ten bedrage van ……………. EUR, om het te brengen van …………. EUR naar ……………. EUR, door creatie van 2.000 nieuwe aandelen met een nominale waarde van …… euro van dezelfde aard en dezelfde rechten en voordelen genietend als de bestaande aandelen. Deze nieuwe aandelen nemen deel in de resultaten van de vennootschap vanaf hun volstorting.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 154

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

155

Op de nieuwe aandelen wordt in geld ingeschreven en de aandelen dienen volledig volgestort te worden op het ogenblik van de inschrijving. Deze aandelen worden bij voorkeur aangeboden aan de huidige aandeelhouders van de vennootschap overeenkomstig de termijn hierna bepaald. Het voorkeurrecht zal worden uitgeoefend gedurende een termijn van vijftien dagen te rekenen vanaf 7 januari 201x+1 om een einde te nemen op 22 januari 201x+1 om middernacht. Indien op het ogenblik van het verstrijken van de termijn voor de uitoefening van het voorkeurrecht, door de aandeelhouders niet op alle nieuwe aandelen, die de kapitaalverhoging vertegenwoordigen, in verhouding tot hun kapitaalparticipatie werd ingeschreven, kan op de overige aandelen worden ingeschreven door de aandeelhouders pro rata van hun kapitaalparticipatie. Alle nuttige inlichtingen zijn ter beschikking van de aandeelhouders op de zetel van de vennootschap. DEF NV Marktstraat 2 2 000 Antwerpen BTW BE 0987.654.321 RPR Antwerpen Bij buitengewone algemene vergadering van 18 mei 201x houdende kapitaalverhoging met EUR 124.000 is besloten 2.500 nieuwe aandelen uit te geven zonder nominale waarde, die dezelfde rechten en voordelen genieten en in de winst delen vanaf de onderschrijving. Op deze nieuwe aandelen kan bij voorkeur door de bestaande aandeelhouders worden ingetekend, mits deponering van hun aandelen op de maatschappelijke zetel en storting in speciĂŤn van EUR 49,60 per aandeel op rekening BE01 2034 5678 90 van KBC met melding van het aantal aandelen; de vraag tot inschrijving wordt aangetekend gericht tot de voorzitter van de raad van bestuur op de maatschappelijke zetel. Intekenperiode van 31 mei tot 14 juni, 16 uur. De raad van bestuur

4.10.2. Kapitaalverhoging bij wijze van inbreng in natura Inbreng in natura komt niet in aanmerking voor vergoeding door aandelen, tenzij hij bestaat uit vermogensbestanddelen die naar economische maatstaven kunnen worden gewaardeerd, echter met uitsluiting van verplichtingen tot het verrichten van werk of van diensten. Ingeval een kapitaalverhoging een inbreng in natura omvat, zet het bestuursorgaan in een verslag uiteen waarom de inbreng van belang is voor de vennootschap. Het verslag bevat een beschrijving van elke inbreng in natura en bevat daarvan een gemotiveerde waardering. Het geeft aan welke vergoeding als tegenprestatie voor de inbreng wordt verstrekt. Het bestuursorgaan deelt dit

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 155

19/02/19 17:27

156

vennootschapsrecht in belgië

verslag mee aan de commissaris of, als er geen commissaris is, een door het bestuursorgaan aangestelde bedrijfsrevisor. De commissaris/bedrijfsrevisor onderzoekt in het verslag de door het bestuursorgaan toegepaste waardering en de daartoe aangewende waarderingsmethoden. Hij moet in het bijzonder verklaren of de waardering en de werkelijke vergoeding die als tegenprestatie voor de inbreng wordt verstrekt naar zijn mening al dan niet redelijk zijn. Het verslag geeft aan of de waarden waartoe de toegepaste methoden leiden, ten minste overeenkomen met het aantal en de nominale waarde of, bij gebrek aan een nominale waarde, de fractiewaarde en, in voorkomend geval, met de uitgiftepremie van de tegen de inbreng uit te geven aandelen. In zijn verslag, waarbij het verslag van de commissaris/bedrijfsrevisor wordt gevoegd, geeft het bestuursorgaan in voorkomend geval aan waarom het van de conclusies van dit laatste verslag afwijkt. Het bijzondere verslag van de raad van bestuur en het bijgevoegde verslag en het verslag van de revisor worden neergelegd op de griffie van de ondernemingsrechtbank.

Voorbeeld uittreksel verslag bedrijfsrevisor “inbreng in natura”

De besluiten van het verslag van de heer ……………., bedrijfsrevisor van de vennootschap ………………….., kantoorhoudende te …………. .…………………………………….(adres), de dato tien augustus 201x luiden als volgt: ‘Ondergetekende, de Vennootschap ……………………, vertegenwoordigt door de heer ………………….., bedrijfsrevisor, kantoorhoudende te …………..……………………....(adres), verklaart op grond van zijn onderzoek dat: •

de beschrijving van de inbreng aan de normale vereisten van duidelijkheid en nauwkeurigheid beantwoordt;

•

de inbreng bestaat en dat de waarderingswijze bedrijfseconomisch verantwoord is;

•

de als tegenprestatie verstrekte vergoeding bestaande uit 2.200 aandelen met een fractiewaarde van 25 EUR voor de inbreng van een rekening-courant voor een totale waarde van 55.000 EUR niet rechtmatig is, aangezien er een verschuiving blijkt in intrinsieke waarde van 22,71 EUR per aandeel van de onderschrijvers van de kapitaalverhoging. Doch de onderschrijvers van de kapitaalverhoging hebben kennis van deze verschuiving en verklaren zich ermee akkoord.’

De bedrijfsrevisor

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 156

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

157

4.10.3. Het toegestane kapitaal In bepaalde gevallen is een kapitaalverhoging mogelijk door een beslissing van het bestuursorgaan van de vennootschap. Dit is het geval indien de kapitaalverhoging geschiedt binnen de grenzen van het ‘toegestane kapitaal’. De statuten kunnen aan het bestuursorgaan namelijk de bevoegdheid toekennen om het geplaatste kapitaal in een of meer malen tot een bepaald bedrag te verhogen. Deze bevoegdheid kan echter slechts worden uitgeoefend gedurende vijf jaar, te rekenen van de bekendmaking van de oprichtingsakte of van de wijziging van de statuten. Zij kan echter door de algemene vergadering, bij een besluit genomen volgens de regels die voor de wijziging van de statuten zijn gesteld, een of meer malen worden hernieuwd voor een termijn die niet langer mag zijn dan vijf jaar. Wanneer de oprichters of de algemene vergadering besluiten de bedoelde bevoegdheid toe te kennen of te vernieuwen, worden de bijzondere omstandigheden waarin van het toegestane kapitaal gebruikgemaakt kan worden en de hierbij nagestreefde doeleinden in een bijzonder verslag uiteengezet. Het ontbreken van een dergelijk verslag heeft de nietigheid van de beslissing van de algemene vergadering tot gevolg. Opmerking De bevoegdheid tot kapitaalverhoging binnen het toegestaan kapitaal mag nooit gebruikt worden voor de volgende verrichtingen: >

kapitaalverhogingen die voornamelijk tot stand worden gebracht door een inbreng in natura uitsluitend voorbehouden aan een aandeelhouder van de vennootschap die effecten van deze vennootschap in zijn bezit houdt waaraan meer dan 10% van de stemrechten verbonden zijn;

>

de uitgifte van aandelen zonder vermelding van nominale waarde beneden de fractiewaarde van de oude aandelen van dezelfde soort;

>

de uitgifte van inschrijvingsrechten die in hoofdzaak is bestemd voor een of meer bepaalde personen, andere dan de leden van het personeel van de vennootschap of van een of meer van haar dochtervennootschappen.

Indien de raad van bestuur besluit tot een kapitaalverhoging, dan dient dit uitdrukkelijk uiteengezet te worden in het jaarverslag.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 157

19/02/19 17:27

158

vennootschapsrecht in belgië

Bijzonder verslag van de raad van bestuur i.v.m. gebruik van toegestaan kapitaal

De raad van bestuur stelt de buitengewone algemene vergadering voor hen de bevoegdheid toe te kennen om het geplaatst kapitaal in een of meer keren te verhogen tot een maximaal toegelaten bedrag van ………… EUR. Het toegestaan kapitaal zal door de raad van bestuur gebruikt worden om in geval van dringende nood aan bijkomende middelen voor de vennootschap snel hieraan tegemoet te kunnen komen. Meer in het algemeen zal van de bevoegdheid gebruikgemaakt worden telkens als de positie van de vennootschap, hetzij financieel, hetzij concurrentieel in het gedrang dreigt te komen. De raad van bestuur wenst enkel en alleen van deze mogelijkheid gebruik te maken in het belang van de vennootschap: •

in het geval de normale procedures van kapitaalverhoging door middel van een besluit van de algemene vergadering van de aandeelhouders het belang van de vennootschap zou schaden;

•

in het geval de opportuniteiten voor het aantrekken van nieuwe partners van die aard zijn dat zij hoogdringend aangegrepen dienen te worden;

•

in het geval de vennootschap op dringende wijze behoefte heeft aan liquide middelen.

De raad van bestuur

4.10.4. Kapitaalverhoging ten gunste van het personeel De vennootschap die in de loop van de laatste drie boekjaren ten minste twee dividenden heeft uitgekeerd, kan tot kapitaalverhoging overgaan door de uitgifte van aandelen met stemrecht, die geheel of gedeeltelijk bestemd zijn voor het personeel. Hierover, en over de wijze waarop de vennootschap deze kapitaalverhoging ten uitvoer brengt, moet wel overleg worden gepleegd in de centrale ondernemingsraad van de vennootschap. Het maximumbedrag van een dergelijke kapitaalverhoging die tijdens een lopend boekjaar en de vier voorgaande boekjaren heeft plaatsgehad, mag niet meer bedragen dan 20% van het maatschappelijk kapitaal, de voorgenomen kapitaalverhoging inbegrepen. De aandelen waarop in het kader van deze verrichting door de leden van het personeel is ingeschreven, moeten op naam zijn gesteld. Zij kunnen niet

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 158

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

159

worden overgedragen gedurende een periode van vijf jaar te rekenen van de inschrijving. Opmerking Een personeelslid kan de overdracht van zijn aandelen wel verkrijgen in geval van afdanking of pensionering, zijn overlijden of dat van zijn echtgenoot, de invaliditeit van de betrokkene of van zijn echtgenoot.

Met inachtneming van de vereisten voor kapitaalverhoging stelt de algemene vergadering of het bestuursorgaan, naar gelang van het geval, de voorwaarden met betrekking tot die kapitaalverhoging vast. Het gaat hier o.a. om: • de anciënniteit die de leden van het personeel op de datum van de opening van de inschrijving moeten hebben om voor de uitgifte in aanmerking te komen, en die niet lager mag zijn dan zes maanden en niet hoger dan drie jaar; • de termijn toegekend aan de leden van het personeel voor de uitoefening van hun rechten, die niet minder mag bedragen dan dertig dagen, en niet meer dan drie maanden te rekenen van de opening van de inschrijving; • de termijn die aan de inschrijvers kan worden toegekend voor de volstorting van hun effecten en die niet meer mag bedragen dan drie jaar te rekenen van het verstrijken van de termijn die aan de leden van het personeel voor de uitoefening van hun rechten is toegekend; • de uitgifteprijs van die aandelen die niet lager mag zijn dan 80% van de prijs die in het verslag van het bestuursorgaan en door het verslag van de commissaris, bedrijfsrevisor of externe accountant wordt gerechtvaardigd. Ten minste tien dagen voor de opening van de inschrijving moeten alle personeelsleden die voor inschrijving in aanmerking komen, worden ingelicht omtrent de voorgestelde voorwaarden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 159

19/02/19 17:27

160

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

4.11. KAPITAALVERMINDERING Een vermindering van het kapitaal vereist een statutenwijziging. In de oproeping tot de algemene vergadering die deze statutenwijziging zal behandelen wordt het doel van de kapitaalvermindering en de te volgen werkwijze vermeld. Indien de vermindering van het kapitaal gebeurt door een terugbetaling aan de aandeelhouders of door gehele of gedeeltelijke vrijstelling van de storting van het saldo van de inbreng, hebben de schuldeisers het recht om, binnen twee maanden na de bekendmaking van het besluit tot vermindering van het kapitaal in de Bijlagen bij het Belgisch Staatsblad, een zekerheid te eisen voor de vorderingen die op het tijdstip van die bekendmaking vaststaan maar nog niet opeisbaar zijn. De vennootschap kan deze vordering afweren door de schuldvordering te betalen tegen haar waarde, na aftrek van het disconto. Indien geen overeenstemming wordt bereikt of indien de schuldeiser geen voldoening heeft gekregen, wordt het geschil voorgelegd aan de voorzitter van de ondernemingsrechtbank van het gebied waarbinnen de vennootschap haar zetel heeft. Zonder afbreuk te doen aan de grond van de zaak bepaalt de voorzitter de zekerheid die de vennootschap moet stellen en de termijn waarbinnen dit moet gebeuren, tenzij hij beslist dat er geen zekerheid moet worden gesteld gelet op de waarborgen of voorrechten waarover de schuldeiser beschikt of op de solvabiliteit van de vennootschap. Aan de aandeelhouders mag geen uitkering of terugbetaling worden gedaan en er mag geen vrijstelling van de storting van het saldo van de inbreng gegeven worden zolang de schuldeisers geen voldoening hebben gekregen, tenzij hun aanspraak om zekerheid te verkrijgen bij een uitvoerbare rechterlijke beslissing is afgewezen. De hiervoor aangehaalde regeling inzake schuldeisers is niet van toepassing op de kapitaalverminderingen ter aanzuivering van een geleden verlies of om een reserve te vormen tot dekking van een voorzienbaar verlies of om een onbeschikbare reserve aan te leggen. De reserve die wordt gevormd om een voorzienbaar verlies te dekken, mag niet hoger zijn dan 10% van het geplaatste kapitaal, na de vermindering daarvan. Deze reserve mag, behalve in geval van een latere vermindering van het kapitaal, niet aan de aandeelhouders worden uitgekeerd. Ze mag slechts worden aangewend voor de aanzuivering van geleden verlies of tot verhoging van het kapitaal door omzetting van reserves.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 160

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

161

4.12. WINSTVERDELING 4.12.1. Vorming van een reservefonds Jaarlijks houdt de algemene vergadering een bedrag in van ten minste een twintigste van de nettowinst voor de vorming van een reservefonds. De verplichting tot deze afneming houdt op wanneer het reservefonds een tiende van het kapitaal heeft bereikt. Deze reserve noemt men in de jaarrekening de ‘wettelijke reserve’.

4.12.2. Uitkeerbare winsten Er mag geen uitkering gebeuren indien op de datum van afsluiting van het laatste boekjaar het nettoactief, zoals dat blijkt uit de jaarrekening, is gedaald of door de uitkering zou dalen beneden het bedrag van het gestorte of, indien dit hoger is, van het opgevraagde kapitaal, vermeerderd met alle reserves die volgens de wet of de statuten niet mogen worden uitgekeerd. Onder nettoactief moet hier worden verstaan: het totaalbedrag van de activa verminderd met • de voorzieningen; • de schulden; • het nog niet afgeschreven bedrag van de oprichtingskosten; • het nog niet afgeschreven bedrag van de kosten van onderzoek en ontwikkeling.

4.12.3. Interim-dividenden De statuten kunnen aan het bestuursorgaan de bevoegdheid verlenen om uit het resultaat van het boekjaar een interim-dividend uit te keren. Deze uitkering mag alleen gebeuren op de winst van het lopende boekjaar of van het voorgaande boekjaar zolang de jaarrekening van dat boekjaar nog niet is goedgekeurd. In voorkomend geval wordt het resultaat verminderd met het overgedragen verlies of vermeerderd met de overgedragen winst, zonder onttrekking aan de reserves die volgens een wettelijke of statutaire bepaling zijn of moeten worden gevormd.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 161

19/02/19 17:27

162

vennootschapsrecht in belgië

Er mag slechts een uitkering gebeuren nadat het bestuursorgaan aan de hand van een staat van activa en passiva die door de commissaris is nagezien, heeft vastgesteld dat de winst voldoende is om een interim-dividend uit te keren. Het verificatieverslag van de commissaris wordt gevoegd bij zijn jaarlijks verslag. Het besluit van het bestuursorgaan om een interim-dividend uit te keren, mag niet later worden genomen dan twee maanden na de dag waarop de staat van activa en passiva is opgesteld. Indien de interim-dividenden hoger liggen dan het later door de algemene vergadering vastgestelde jaardividend, wordt het te veel betaalde bedrag beschouwd als een voorschot op het volgende dividend.

Voorbeeld verslag commissaris inzake interim-dividend

Aan de raad van bestuur van NV ABC Verslag van de commissaris inzake het beperkt onderzoek van de staat van activa en passiva van de NV ABC per 30 september 201x opgesteld ten behoeve van het voorstel tot uitkering van een interim-dividend I. Opdracht Ten behoeve van het voorstel tot uitkering van het eerste interim-dividend werden wij, ingevolge artikel … van het Wetboek van Vennootschappen, door de raad van bestuur van de NV ABC verzocht verslag uit te brengen over de staat van activa en passiva afgesloten op 30 september 201x. II. Vaststellingen Blijkens de staat van activa en passiva per 30 september 201x, werd over de periode van 1 januari 201x tot 30 september 201x een winst gerealiseerd van 24.918.540 EUR. Dit bedrag, rekening houdend met de overgedragen winst en met de vorming en handhaving van de wettelijke en statutaire voorziene reserves, resulteert in een saldo van 405.163.469 EUR dat vatbaar is voor uitkering. Wij hebben vastgesteld dat: •

de statuten de uitkering van een interim-dividend toelaten;

•

de beslissing tot interim-dividend genomen zal worden na het eerste semester van het boekjaar 201x en na goedkeuring van de jaarrekening van het boekjaar 201x -1;

•

de staat van activa en passiva maximaal twee maanden oud zal zijn op het ogenblik van de beslissing, indien ze genomen zal worden uiterlijk op 30 november 201x;

•

voldaan is aan de voorschriften van artikel … van het Wetboek van Vennootschappen;

•

de boekhoudwetgeving is in acht genomen en dat de waarderingsregels consistent zijn toegepast.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 162

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

163

III. Besluit Onze controle betreft een beperkt onderzoek van de voorgelegde staat van activa en passiva, toegespitst op de aannemelijkheid van de getoonde periodestaat. Op basis van deze controle menen wij dat de door ons nageziene staat van activa en passiva per 30 september 201x, met een totaal van 826.233.034 EUR als basis kan dienen om te beslissen over de uitkering van een interim-dividend van 6.103.762 EUR. Brussel, 30 november 201x Bedrijfsrevisoren

4.13. VERKRIJGING VAN EIGEN EFFECTEN De vennootschap mag alleen, ofwel zelf, ofwel door personen die in eigen naam maar voor rekening van de vennootschap handelen, door inkoop of ruil eigen aandelen, winstbewijzen of certificaten die daarop betrekking hebben, verkrijgen of inschrijven op zodanige certificaten na de uitgifte van de daarmee overeenstemmende aandelen indien aan de volgende voorwaarden is voldaan: • na een besluit van de algemene vergadering van aandeelhouders met naleving van de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten voorgeschreven voor een statutenwijziging; • het voor de verkrijging uitgetrokken bedrag is voor uitkering vatbaar; • de verrichting betreft volgestorte aandelen, winstbewijzen of certificaten die betrekking hebben op volgestorte aandelen; • het aanbod tot verkrijging van de aandelen, winstbewijzen of certificaten wordt tot alle aandeelhouders of, in voorkomend geval, alle certificaathouders onder dezelfde voorwaarden gericht, tenzij een algemene vergadering waarop alle aandeelhouders aanwezig of vertegenwoordigd zijn eenparig tot de verkrijging besluit. De algemene vergadering bepaalt het maximale aantal te verkrijgen aandelen, winstbewijzen of certificaten, de duur waarvoor de toestemming tot verkrijging is verleend evenals de minimum- en maximumwaarde van de vergoeding. Het besluit van de algemene vergadering is niet vereist wanneer de vennootschap haar aandelen, winstbewijzen of certificaten verkrijgt om ze aan te bieden aan haar personeel.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 163

19/02/19 17:27

164

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

De verkregen aandelen, winstbewijzen of certificaten kunnen worden vernietigd of in portefeuille worden gehouden. Een vernietiging vereist een statutenwijziging. Zolang de verkregen effecten zijn opgenomen onder de activa van de balans moet een onbeschikbare reserve worden gevormd, gelijk aan de waarde waarvoor ze in de inventaris zijn ingeschreven. In geval van vernietiging van de aandelen wordt deze onbeschikbare reserve opgeheven. Indien er toch geen onbeschikbare reserve was aangelegd, moeten de beschikbare reserves ten belope van dat bedrag worden verminderd. De aan de verkregen effecten verbonden stemrechten blijven geschorst totdat ze worden vervreemd of vernietigd. Zolang de verkregen effecten tot het vermogen van de vennootschap behoren, komen de eraan verbonden dividendrechten te vervallen. De vervallen dividendbewijzen worden vernietigd. De vennootschap mag de verkregen effecten vervreemden op grond van een besluit genomen met naleving, in voorkomend geval binnen elke soort, van de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten voorgeschreven voor een statutenwijziging. In geval van vervreemding worden de effecten bij voorrang aangeboden aan de bestaande aandeelhouders naar evenredigheid met het aantal aandelen dat zij bezitten. Voor de vervreemding aan het personeel van effecten verkregen met dat specifiek doel, is deze machtiging niet vereist. Wanneer een vennootschap om niet eigenaar wordt van eigen effecten, zijn die effecten van rechtswege nietig. Wanneer de vennootschap eigen effecten verkrijgt, hetzij zelf, hetzij door de persoon die in eigen naam maar voor rekening van de vennootschap handelt, worden in het jaarverslag ten minste de volgende bijkomende gegevens vermeld: • de redenen van de verkrijgingen; • het aantal verkregen effecten en de nominale waarde ervan;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 164

19/02/19 17:27

de naamloze vennootschap (nv)

• •

165

de vergoeding van de verkregen of overgedragen aandelen, winstbewijzen of certificaten; het aantal en de nominale waarde van alle aandelen die de vennootschap heeft verkregen en in portefeuille houdt, en van de aandelen waarop de verkregen en in portefeuille gehouden certificaten betrekking hebben.

Wanneer de vennootschap eigen aandelen, winstbewijzen of certificaten vervreemdt, worden in het jaarverslag, of, indien er geen jaarverslag moet zijn, in de jaarrekening, ten minste de volgende bijkomende gegevens vermeld: • het aantal vervreemde effecten; • de ontvangen vergoeding; • de identiteit van de verkrijger; • voor personeel moeten, onverminderd strengere wettelijke bepalingen, geen individuele details over verkrijgers worden meegegeven.

4.14. VERLIES VAN KAPITAAL Wanneer ten gevolge van geleden verlies het nettoactief gedaald is tot minder dan de helft van het kapitaal, moet de algemene vergadering, tenzij er strengere bepalingen in de statuten werden opgenomen, bijeenkomen binnen een termijn van ten hoogste twee maanden nadat het verlies is vastgesteld of volgens wettelijke of statutaire bepalingen had moeten worden vastgesteld om, in voorkomend geval, volgens de regels die voor een statutenwijziging zijn gesteld, te beraadslagen en te besluiten over de ontbinding van de vennootschap en eventueel over andere in de agenda aangekondigde maatregelen. Het bestuursorgaan verantwoordt zijn voorstellen in een bijzonder verslag dat vijftien dagen voor de algemene vergadering op de zetel van de vennootschap ter beschikking van de aandeelhouders wordt gesteld. Indien het bestuursorgaan voorstelt de activiteit voort te zetten, geeft het in het verslag een uiteenzetting van de maatregelen die het overweegt te nemen tot herstel van de financiële toestand van de vennootschap. Op dezelfde wijze wordt gehandeld wanneer het nettoactief ten gevolge van geleden verlies gedaald is tot minder dan een vierde van het kapitaal. De ontbinding heeft dan plaats wanneer zij wordt goedgekeurd door een vierde van de op de vergadering aanwezige en vertegenwoordigde stemmen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 165

19/02/19 17:27

166

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

Wanneer het nettoactief is gedaald tot beneden 61.500 EUR, kan iedere belanghebbende de ontbinding van de vennootschap voor de rechtbank vorderen. In dit geval kan de rechtbank aan de vennootschap echter een termijn toestaan om haar toestand te regulariseren.

4.15. DUUR EN ONTBINDING Voor zover de statuten niet anders bepalen, zijn de naamloze vennootschappen voor onbepaalde duur aangegaan. Is de duur bepaald, dan kan voor verlenging tot een bepaalde duur of voor onbepaalde tijd worden besloten door de algemene vergadering volgens de regels die voor de statutenwijziging zijn gesteld. De ontbinding van de naamloze vennootschap kan alleen, tenzij om wettige redenen, door een besluit van de algemene vergadering en dit volgens de regels van toepassing bij een statutenwijziging. Kenmerken naamloze vennootschap – Wetboek vennootschappen 7 mei 1999 Vorm oprichtingsakte

Authentiek

Aantal vennoten

Min. twee

Aansprakelijkheid

Beperkt

Minimumkapitaal

61.500 EUR

Volstorting

Min. 61.500 EUR

Volstorting per aandeel in geld

Min. 25%

Inbreng in natura

Toegelaten mits verslag bedrijfsrevisor

Volstorting per aandeel in natura

Volstorten binnen vijf jaar

Financieel plan

Verplicht zonder vormvoorwaarden

Aandelen

Op naam/gedematerialiseerd

Aandelenoverdracht

In principe vrij

Aantal bestuurders

Min. drie (indien er slechts twee aandeelhouders zijn: slechts twee bestuurders vereist)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 166

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 167

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) 5.1. Definitie 5.2. Kenmerken 5.3. De erkende coรถperatieve vennootschap hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 168

19/02/19 17:27

169

Hoofdstuk 5

DE COร PERATIEVE VENNOOTSCHAP (CV)

5.1. DEFINITIE De coรถperatieve vennootschap heeft als voornaamste doel aan de behoeften van haar aandeelhouders te voldoen en/of hun economische en sociale activiteiten te ontwikkelen, onder meer door met haar aandeelhouders overeenkomsten te sluiten over de levering van goederen, het verrichten van diensten of de uitvoering van werken in het kader van de activiteit die de coรถperatieve vennootschap uitoefent of laat uitoefenen. De coรถperatieve vennootschap kan ook als doel hebben aan de behoeften van haar aandeelhouders te voldoen en/of hun economische en/of sociale activiteiten te bevorderen door middel van een deelneming in een of meer andere vennootschappen. De statuten kunnen bepalen dat derden die geen aandeelhouders van de vennootschap zijn, voordeel uit haar werkzaamheden kunnen trekken of aan haar werkzaamheden mogen deelnemen. De hoedanigheid van aandeelhouder kan zonder statutenwijziging worden verkregen en de aandeelhouders kunnen, binnen de door de statuten bepaalde grenzen, ten laste van het vennootschapsvermogen uittreden en uit de vennootschap worden uitgesloten.

5.2. KENMERKEN

Opmerking Tenzij hierna anders bepaald, zijn de bepalingen van de besloten vennootschap van toepassing op de coรถperatieve vennootschap.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 169

19/02/19 17:27

170

vennootschapsrecht in belgië

5.2.1. Aantal aandeelhouders Een coöperatieve vennootschap moet door minstens drie personen worden opgericht. Een coöperatieve vennootschap met minder dan drie geldig verbonden oprichters kan worden nietig verklaard. Als een coöperatieve vennootschap in de loop van haar bestaan minder dan drie aandeelhouders telt, kan elke belanghebbende haar ontbinding vorderen voor de bevoegde ondernemingsrechtbank. De rechtbank kan aan de vennootschap een termijn toestaan om de toestand te regulariseren door zich om te zetten naar een andere rechtsvorm of door het aantal aandeelhouders opnieuw op drie te brengen.

5.2.2. Overdracht en overgang van aandelen Tenzij er iets anders in de statuten zou zijn bepaald, kunnen de aandelen van een coöperatieve vennootschap vrij worden overgedragen aan aandeelhouders. Aan derden kunnen de aandelen slechts worden overgedragen of overgaan indien zij behoren tot de door de statuten bepaalde categorieën en voldoen aan de statutaire vereisten om aandeelhouder te worden. Tenzij de statuten de bevoegdheid bij de algemene vergadering zouden leggen, is het bestuursorgaan bevoegd om hierover te beslissen.

5.2.3. Uitgifte van nieuwe aandelen, toetreding en uittreding zonder statutenwijziging 5.2.3.1. Nieuwe aandelen en toetreding Aandeelhouders kunnen in principe zonder statutenwijziging op aandelen inschrijven. Derden kunnen dat alleen doen indien zij voldoen aan de statutaire vereisten om aandeelhouder te worden. Tenzij de statuten bepalen dat deze bevoegdheid bij de algemene vergadering ligt, is het bestuursorgaan bevoegd om over de uitgifte van nieuwe aandelen te

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 170

19/02/19 17:27

de coöperatieve vennootschap (cv)

171

beslissen. Het bevoegde orgaan kan de uitgifte van nieuwe aandelen steeds weigeren en moet zijn beslissing niet motiveren. Het bestuursorgaan kan, in principe, slechts aandelen van een reeds bestaande soort uitgeven. De algemene vergadering kan het bestuursorgaan, bij een besluit genomen volgens de regels voor een statutenwijziging, echter wel machtigen om een nieuwe soort aandelen uit te geven. De statuten kunnen de modaliteiten van een dergelijke uitgifte vastleggen, en kunnen, al dan niet per soort, een maximaal aantal uit te geven aandelen vaststellen. Bij uitgifte van nieuwe aandelen tegen inbreng in geld zijn er, anders dan bij de NV en de BV, geen bepalingen op het vlak van voorkeurrecht. Bij uitgifte van nieuwe aandelen tegen inbreng in natura zijn dezelfde bepalingen als bij de NV en de BV van toepassing. Het bestuursorgaan doet op de gewone algemene vergadering verslag over de uitgifte van nieuwe aandelen gedurende het voorgaande boekjaar. Dat verslag bevat ten minste het aantal bestaande aandeelhouders en toegetreden aandeelhouders, het aantal en de soort aandelen waarmee zij zijn toegetreden en de betaalde vergoeding. De statuten kunnen voorschrijven dat ook de identiteit van de bestaande en nieuwe aandeelhouders moet worden vermeld. Het bestuursorgaan draagt er zorg voor dat het aandelenregister wordt bijgewerkt. Meer bepaald worden vermeld: • het aantal nieuwe aandelen, in voorkomend geval de soort; • de identiteit van de inschrijvers; • de datum waarop de aandelen worden uitgegeven; • de inschrijvingsprijs; • de gedane stortingen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 171

19/02/19 17:27

Vennootschapsrecht 2016.indd 181 AP Vennootschapsrecht_v3.indd 172

Onderschreven

Teruggenomen

Aantal

Blijft onderschreven

Datum

Storting

Terugbetaling

Blijft gestort

B. Stand van de rekening, stortingen en terugbetalingen

Datum

Handtekening 1) namens de vennootschap bij stortingen 2) van de vennoot bij terugbetaling

Onderschreven

A. Onderschreven en teruggenomen aandelen (nominaal bedrag per aandeel in EUR)

Datum

Teruggenomen

Bedrag

Storting

Blijft onderschreven

Uittreksel vennotenregister

Terugbetaling

Reden (toetreding, uitsluiting, bijneming of terugneming van aandelen, ontslag van rechtswege)

Blijft gestort

Handtekening van de vennoot (bij toetreding, uittreding, bij bijneming of terugneming van aandelen)

Handtekening 1) namens de vennootschap bij stortingen 2) van de vennoot bij terugbetaling

Handtekening namens de vennootschap (bij toetreding, uittreding, uitsluiting, bijneming of terugneming van aandelen, bij ontslag van rechtswege

172

Naam: Beroep: Adres: Aanvaarding door de raad van bestuur, de

vennotenregister Uittreksel Uittreksel vennotenregister

Vennootschapsrecht 2015_Opmaak 1 10/08/15 16:55 Pagina 155

Hoofdstuk 4 – De coöperatieve vennootschappen (CVBA en CVOA)

vennootschapsrecht in belgië 181

155

18/08/16 09:49 19/02/19 17:27

de coöperatieve vennootschap (cv)

173

5.2.3.2. Uittreding De aandeelhouders hebben het recht ten laste van het vermogen van de vennootschap uit te treden. Tenzij een andersluidende statutaire bepaling, kan een aandeelhouder uitsluitend met al zijn aandelen uittreden. In dit geval worden zijn aandelen vernietigd. De statuten regelen de modaliteiten van een dergelijke uittreding, met dien verstande dat: • een dergelijke uittreding pas met ingang van het derde boekjaar na de oprichting is toegelaten; • de aandeelhouders slechts kunnen uittreden gedurende de eerste zes maanden van het boekjaar; • bij gebrek aan statutaire bepaling de uittreding in principe uitwerking heeft op de laatste dag van de zesde respectievelijk de twaalfde maand van het boekjaar, en als die laatste dag een zaterdag, een zondag of een wettelijke feestdag is, op de laatste werkdag daarvoor, en het bedrag van het scheidingsaandeel ten laatste één maand nadien moet worden betaald; • behoudens een andersluidende statutaire regeling het uit te keren bedrag van het scheidingsaandeel voor de aandelen waarmee de betrokken aandeelhouder verzoekt uit te treden, gelijk is aan de nettoactiefwaarde ervan zoals die blijkt uit de laatste goedgekeurde jaarrekening; • een uittreding is niet mogelijk indien het nettoactief van de vennootschap daardoor negatief zou worden of de vennootschap niet meer in staat zou zijn haar schulden te voldoen die de volgende twaalf maanden opeisbaar zouden worden; • het bestuursorgaan in het belang van de vennootschap, en mits gelijke behandeling van de aandeelhouders, het recht tot uittreding kan schorsen tot het einde van het boekjaar volgend op het boekjaar waarin de aandeelhouder zijn uittreding heeft verzocht; • het bestuursorgaan het recht heeft de uitbetaling van het scheidingsaandeel uit te stellen of in de tijd te spreiden. Het bestuursorgaan doet op de gewone algemene vergadering verslag over de verzoeken tot uittreding gedurende het voorgaande boekjaar. Dat verslag bevat ten minste: • het aantal uitgetreden aandeelhouders; • de identiteit van de uitgetreden aandeelhouders (indien voorgeschreven door de statuten);

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 173

19/02/19 17:27

174

vennootschapsrecht in belgië

• • •

de soort aandelen waarmee zij zijn uitgetreden; de betaalde vergoeding; het aantal geweigerde verzoeken en de reden daarvoor.

Het bestuursorgaan draagt er zorg voor dat het aandelenregister tweemaal per boekjaar wordt bijgewerkt. Meer bepaald worden vermeld: • de uittredingen van aandeelhouders; • de datum waarop dat is gebeurd; • de aan de betrokken aandeelhouders betaalde vergoeding. Tenzij de statuten anders bepalen, wordt de aandeelhouder geacht in de volgende gevallen van rechtswege uit te treden: • overlijden; • faillissement; • kennelijk onvermogen; • vereffening; • onbekwaamverklaring. Zijn erfgenamen, schuldeisers of vertegenwoordigers hebben recht op uitkering van de waarde van zijn scheidingsaandeel. De uitgetreden of uitgesloten vennoten of, in geval van overlijden, faillissement, kennelijk onvermogen, vereffening of onbekwaamverklaring van een aandeelhouder, zijn erfgenamen, schuldeisers of vertegenwoordigers kunnen de vereffening van de vennootschap niet vorderen.

5.2.4. Uitsluiting De vennootschap kan een aandeelhouder om een gegronde reden of als gevolg van een andere in de statuten vermelde oorzaak uitsluiten. Het gemotiveerde voorstel tot uitsluiting wordt de aandeelhouder meegedeeld per e-mail. Opmerking Heeft de aandeelhouder er uitdrukkelijk voor gekozen om per post met de vennootschap te communiceren, dan wordt het voorstel hem per aangetekende brief meegedeeld.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 174

19/02/19 17:27

de coöperatieve vennootschap (cv)

175

De uitsluiting wordt door de algemene vergadering uitgesproken, tenzij de statuten die bevoegdheid aan het bestuursorgaan toekennen. Elk besluit tot uitsluiting moet worden gemotiveerd. De aandeelhouder wiens uitsluiting wordt gevraagd, moet worden verzocht zijn opmerkingen schriftelijk en volgens dezelfde modaliteiten te kennen te geven aan het tot uitsluiting bevoegde orgaan. Hij moet zijn opmerkingen geven binnen één maand nadat hem het voorstel tot zijn uitsluiting werd meegedeeld. Indien hij daarom verzoekt, moet de aandeelhouder worden gehoord. Het bestuursorgaan draagt er zorg voor dat het aandelenregister na de uitsluiting wordt bijgewerkt.

5.2.5. Bekendmaking van het aantal aandelen per soort In het jaarverslag, of, bij gebrek daarvan, een stuk dat tegelijk met de jaarrekening moet worden neergelegd, wordt het aantal uitstaande aandelen per soort aan het einde van het boekjaar vermeld.

5.2.6. Notering van de aandelen De aandelen van een coöperatieve vennootschap kunnen niet worden toegelaten tot de verhandeling op een gereglementeerde markt.

5.3. DE ERKENDE COÖPERATIEVE VENNOOTSCHAP 5.3.1. Definitie Een coöperatieve vennootschap van wie het voornaamste doel erin bestaat om haar aandeelhouders een economisch of sociaal voordeel te verschaffen ter bevrediging van hun beroeps- of persoonlijke behoeften, kan worden erkend in toepassing van de wet van 20 juli 1955 houdende instelling van een Nationale Raad voor Coöperatie (NRC), het Sociaal Ondernemerschap en de Landbouwonderneming. Zij voegt aan de benaming van haar rechtsvorm het woord ‘erkend’ toe, en wordt afgekort als ‘erkende CV’.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 175

19/02/19 17:27

176

vennootschapsrecht in belgië

5.3.2. Voorwaarden Om erkend te worden dient de coöperatieve vennootschap onder meer aan de volgende voorwaarden te voldoen: • de toetreding van vennoten gebeurt vrijwillig en de vennootschap mag de toetreding van vennoten niet weigeren of de uitsluiting niet uitspreken, tenzij de betrokkenen niet of niet langer aan de algemene toelatingsvoorwaarden zoals bepaald in de statuten, voldoen, of tenzij zij daden verrichten die met de belangen van de vennootschap strijdig zijn; • de aandelen van het kapitaal, zelfs al zijn ze van ongelijke waarde, binnen iedere waardecategorie, scheppen gelijke rechten en verplichtingen; • alle vennoten hebben op de algemene vergadering, in alle zaken, een gelijk stemrecht, ongeacht het aantal aandelen die zij bezitten; • de bestuurders en de commissarissen worden door de algemene vergadering benoemd; • het dividend op het kapitaal, uitgekeerd aan de vennoten, mag niet hoger zijn dan 6% van de nominale waarde van de aandelen, na aftrek van de roerende voorheffing; • het voornaamste doel van de vennootschap is het verschaffen van een economisch of sociaal voordeel aan de vennoten ter bevrediging van hun beroepsof persoonlijke behoeften; • het mandaat van de bestuurders en de controlerende vennoten is onbezoldigd; • een gedeelte van de jaarlijkse inkomsten wordt voorbehouden voor informatieverstrekking aan en opleiding van haar huidige of potentiële leden of het grote publiek. Indien zij de opgelegde beperkingen inzake uitkeringen aan de aandeelhouders niet naleeft, zijn deze uitkeringen nietig.

5.3.3. Voordelen De voordelen van de erkenning vloeien voort uit verschillende fiscale en sociale wetgevingen. Aan de erkenning is een hele waaier van voordelen gekoppeld. • Er bestaat een verlaagd belastingtarief voor de vennootschappen waarvan de belastbare inkomsten niet meer bedragen dan 322.500 EUR. De voor de NRC erkende coöperatieve vennootschappen genieten eveneens het verlaagd tarief, ook al vallen ze onder een van deze uitsluitingen. • Vrijstelling van de prospectusverplichting. Elke vennootschap die een openbaar aanbod van beleggingsinstrumenten doet op het Belgische grond-

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 176

19/02/19 17:27

de coöperatieve vennootschap (cv)

•

177

gebied, is verplicht om een prospectus te publiceren. Dat houdt ook het openbaar beroep op het spaarwezen in van de erkende coöperatieve vennootschappen. In afwijking daarvan werd bepaald dat deze prospectusverplichting niet geldt voor de erkende coöperatieve vennootschappen, voor zover de verwerving of het bezit van deze aandelen voor de houder als voorwaarde geldt om aanspraak te kunnen maken op de dienstverlening van deze coöperatieve vennootschappen, en voor zover het totaalbedrag van het aanbod minder dan 2.500.000 EUR bedraagt. Sociale zekerheid voor de bestuurders. Personen die, als lasthebber en tegen een vergoeding anders dan kost en inwoning, als belangrijkste beroepsactiviteit het beheer of de dagelijkse leiding van erkende coöperatieve vennootschappen hebben, kunnen genieten van de sociale zekerheid van de werknemers.

Kenmerken coöperatieve vennootschappen – Wetboek vennootschappen 7 mei 1999 CVBA

CVOA

Vorm oprichtingsakte

Authentiek

Authentiek

Aantal vennoten

Min. drie

Min. drie

Aansprakelijkheid

Beperkt

Onbeperkt en hoofdelijk

Minimumkapitaal

18.550 EUR

–

Volstorting

Min. 6.200 EUR

–

Volstorting per aandeel in geld

Min. 25%

–

Inbreng in natura

Toegelaten mits verslag bedrijfsrevisor

–

Volstorting per aandeel in natura

Volstorten binnen vijf jaar

–

Financieel plan

Verplicht

–

Aandelen

Op naam

Op naam

Aandelenoverdracht

Aantal bestuurders

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 177

• Overdracht onder vennoten in principe vrij • Overdracht aan derden: zie statuten Min. één

• Overdracht onder vennoten in principe vrij • Overdracht aan derden: zie statuten Min. één

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap 6.1. Definities 6.2. Gemeenschappelijke kenmerken 6.3. De aansprakelijkheid bij de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 178

19/02/19 17:27

179

Hoofdstuk 6

DE MAATSCHAP, DE VENNOOTSCHAP ONDER FIRMA EN DE COMMANDITAIRE VENNOOTSCHAP

6.1. DEFINITIES De maatschap is een overeenkomst waarbij twee of meer personen zich verbinden om hun nijverheid, geld of andere lichamelijke dan wel onlichamelijke goederen in gemeenschap te brengen, met het oogmerk het rechtstreekse of onrechtstreekse vermogensvoordeel dat daaruit kan ontstaan, met elkaar te delen. Zij wordt in het gemeenschappelijk belang van de partijen aangegaan. De maatschap is ‘stil’ wanneer overeengekomen wordt dat zij bestuurd wordt door een of meer zaakvoerders, al dan niet vennoten, die handelen in eigen naam. De maatschap kan dan ook beschouwd worden als een personenvennootschap die in zijn ‘pure’ vorm de enige vennootschap zonder rechtspersoonlijkheid is. De maatschap waarvan de vennoten overeenkomen dat zij wel rechtspersoonlijkheid zal genieten, dient de vorm aan te nemen van een vennootschap onder firma of van een commanditaire vennootschap. Er is sprake van een vennootschap onder firma wanneer alle vennoten onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de verbintenissen van de vennootschap. Het is een commanditaire vennootschap wanneer zij wordt aangegaan door een of meer vennoten die onbeperkt en hoofdelijk aansprakelijk zijn voor de verbintenissen van de vennootschap, de gecommanditeerde vennoten genoemd, en nog een of meer vennoten die zich beperken tot inbreng in geld of in natura en die niet deelnemen aan het beheer, de commanditaire vennoten genoemd.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 179

19/02/19 17:27

180

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

6.2. GEMEENSCHAPPELIJKE KENMERKEN 6.2.1. De vorm van de oprichtingsakte De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap mogen worden opgericht door middel van een authentieke of door middel van een onderhandse akte.

6.2.2. Het voorwerp Elke maatschap moet een geoorloofd voorwerp hebben. De overeenkomst die aan een van de vennoten de gehele winst toekent, is nietig tenzij zij een andere kwalificatie moet krijgen waardoor zij rechtsgeldig zou worden.

6.2.3. De duur Indien de overeenkomst niets bepaalt over de duur van de maatschap, wordt zij geacht voor onbepaalde duur te zijn aangegaan. De maatschap met een welbepaalde verrichting tot voorwerp wordt geacht te zijn aangegaan voor de tijd die de verrichting zal duren.

6.2.4. Het aandeel van de vennoten De overeenkomst bepaalt het aandeel van de vennoten in de winsten en verliezen alsook in het vennootschapsvermogen in geval van ontbinding. Wanneer dat aandeel niet is bepaald, is ieders aandeel evenredig aan zijn inbreng in de vennootschap. Ingeval een vennoot slechts zijn nijverheid heeft ingebracht, wordt zijn aandeel geregeld alsof zijn inbreng gelijk was aan die van de vennoot die het minst heeft ingebracht. De vennoten kunnen overeenkomen om de regeling van de hoegrootheid van hun aandelen over te laten aan een derde of zelfs aan een van hen. De beslissing van die derde of van die medevennoot is dan bindend en kan alleen nietig

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 180

19/02/19 17:27

de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap

181

worden verklaard in geval van grove fout of van bedrog of indien ze kennelijk strijdig is met de billijkheid. De aandelen kunnen niet worden overgedragen, tenzij uitdrukkelijk anders is overeengekomen. Iedere vennoot mag, zonder toestemming van zijn medevennoten, een derde persoon tot deelgenoot nemen, wat zijn aandeel in de vennootschap betreft. Hij kan hem echter niet zonder toestemming als vennoot in de vennootschap opnemen.

6.2.5. Bestuur van de vennootschap De vennootschap wordt bestuurd door een of meer zaakvoerders, al dan niet vennoten, met de hoedanigheid van lasthebber. Hun bevoegdheden worden vastgesteld door de overeenkomst of door de akte van benoeming. Die lasthebbers kunnen de daden die onder hun opdracht vallen afzonderlijk verrichten, tenzij de overeenkomst of de akte van benoeming bepaalt dat zij gezamenlijk moeten handelen. Zolang de vennootschap duurt, kan de zaakvoerder die door een bijzonder beding van de vennootschapsovereenkomst met het bestuur belast is, alleen worden herroepen indien daartoe wettige redenen bestaan die worden overgelaten aan de beoordeling van de rechter of bij eenparige beslissing van de vennoten of, indien de overeenkomst daarin voorziet, volgens de daarin voorgeschreven meerderheidsvoorwaarden. In alle andere gevallen kan hij worden herroepen als een eenvoudige lasthebber. Bij gebrek aan bijzondere bepalingen over de wijze van bestuur worden de vennoten geacht elkaar wederkerig de macht te hebben verleend om, de ene voor de andere, te besturen. De daden van bestuur verricht door een van de vennoten verbinden de anderen, tenzij een van hen zich ertegen verzet voordat de handeling is verricht. De vennoten zijn ten aanzien van derden alleen verbonden door de daad van een van hen of van een zaakvoerder voor zover die hebben gehandeld binnen de perken van hun bevoegdheden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 181

19/02/19 17:27

182

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

6.2.6. Beslissingen van de vennoten verenigd in vergadering De vennoten, verenigd in vergadering, nemen eenparig alle beslissingen die de vennootschap aanbelangen of die de overeenkomst wijzigen, tenzij de overeenkomst bepaalt dat hun beslissingen bij meerderheid worden genomen. Het beding dat de vennoten in staat stelt om de overeenkomst bij meerderheid te wijzigen laat niet toe het essentiĂŤle voorwerp van de vennootschap te wijzigen. De beslissingen genomen bij een meerderheid van de vennoten onder de voorwaarden bepaald in de overeenkomst, verbinden alle vennoten behoudens bedrog of rechtsmisbruik.

6.2.7. Het vennootschapsvermogen De goederen die worden ingebracht in een vennootschap en die voortkomen uit de vennootschapsactiviteit vormen een onverdeeld vermogen tussen de vennoten. De goederen die het vennootschapsvermogen vormen, zijn bestemd voor de activiteit van de vennootschap. De vennoten mogen geen rechten op deze goederen laten gelden die strijdig zijn met de bestemming ervan. De schuldeisers van wie de schuldvordering voortvloeit uit de activiteit van de vennootschap kunnen verhaal uitoefenen op het volledige vennootschapsvermogen. De vennoten zijn ten aanzien van deze schuldeisers persoonlijk en hoofdelijk verbonden. Opmerking Indien het een stille vennootschap betreft, hebben de schuldeisers alleen verhaal op de vennoot of zaakvoerder die met hen in persoonlijke naam heeft gehandeld. Derden hebben geen rechtstreekse vordering tegen de overige vennoten.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 182

19/02/19 17:27

de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap

183

6.2.8. Ontbinding van de vennootschap 6.2.8.1. Algemeen De vennootschap kan in de volgende situaties ontbonden worden: • door het verstrijken van haar duurtijd; • door het materieel of juridisch tenietgaan van de zaak of door het voltrekken van de handeling, indien zij uitsluitend werd opgericht met het oog op de exploitatie van die zaak of het stellen van die handeling; • door de dood, de onbekwaamheid of het faillissement van een van de vennoten; • door de beslissing van de vennoten genomen met eenparigheid of, in voorkomend geval, met de in de overeenkomst bepaalde meerderheid; • door de verwezenlijking van een ontbindende voorwaarde waaraan de vennoten de vennootschap in de overeenkomst hebben onderworpen. Wanneer de vennootschap werd aangegaan voor onbepaalde duur kan elk van de vennoten haar eenzijdig opzeggen met inachtneming van een redelijke opzeggingstermijn, voor zover die opzegging te goeder trouw is en niet ontijdig geschiedt. Werd de vennootschap voor bepaalde tijd aangegaan, dan kan de ontbinding door een van de vennoten vóór de afloop van de overeengekomen tijd worden gevorderd om wettige redenen. De wettigheid en de ernst van deze reden wordt overgelaten aan de beoordeling van de rechters. Opmerking Voorbeelden van wettige redenen zijn: > door een vennoot in grove mate verzuimen van zijn verplichtingen; > een kwaal die het de vennoot onmogelijk maakt zijn verplichtingen uit te voeren; > een diepgaande en blijvende onenigheid tussen de vennoten.

De overeenkomst kan bepalen dat een vennoot zich onder bepaalde voorwaarden uit de maatschap mag terugtrekken zonder dat de maatschap ten aanzien van de overblijvende vennoten wordt ontbonden. De overeenkomst kan ook bepalen dat de vennoten met de in de overeenkomst voorgeschreven meerderheid en de daarin vermelde redenen, of zelfs zonder

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 183

19/02/19 17:27

184

vennootschapsrecht in belgië

reden met inachtneming van een redelijke opzeggingstermijn, aan de deelneming van een vennoot een einde kunnen stellen. In geval van wanprestatie van een vennoot kunnen de andere vennoten vorderen dat de overeenkomst alleen ten aanzien van deze vennoot wordt ontbonden voor zover de vennootschap zonder deze vennoot kan blijven voortbestaan en de verwezenlijking van haar voorwerp niet onmogelijk wordt.

6.2.8.2. Het voortzettingsbeding Indien de overeenkomst bepaalt dat het overlijden van één van de vennoten niet leidt tot de ontbinding van de vennootschap, maar zij wordt voortgezet door de erfgenamen of legatarissen, dan is er sprake van een ‘voortzettingsbeding’. Indien de overeenkomst een voorzettingsbeding bevat, oefenen de erfgenamen of legatarissen alle rechten van de overleden vennoot uit naar evenredigheid van hun rechten in diens nalatenschap en zijn zij in dezelfde verhouding gehouden tot nakoming van alle verbintenissen van de overleden vennoot. De overeenkomst kan het voortzettingsbeding beperken tot één of enkele erfgenamen of legatarissen van de overleden vennoot, in welk geval de uitgesloten erfgenamen of legatarissen gerechtigd zijn op de vermogenswaarde van het aandeel van de overleden vennoot in de vennootschap, naar evenredigheid van hun rechten in diens nalatenschap. De overeenkomst kan de toepassing van het voorzettingsbeding ook onderwerpen aan de aanvaarding van de erfgenamen en legatarissen van de overleden vennoot als nieuwe vennoten, indien zij nog geen vennoot zijn. De overeenkomst bepaalt met welke meerderheid en binnen welke termijn de erfgenamen en legatarissen als nieuwe vennoten moeten worden aanvaard. Deze termijn mag evenwel drie maanden te rekenen vanaf het overlijden niet overschrijden. Bij gebrek aan een besluit binnen deze termijn wordt de aanvaarding geacht te zijn geweigerd. Als de overeenkomst niet anders bepaalt, moeten de erfgenamen en legatarissen unaniem door de andere vennoten worden aanvaard. De erfgenamen en legatarissen die niet als vennoot worden aanvaard, zijn gerechtigd op de vermogenswaarde van het aandeel van de overleden vennoot in de vennootschap en dit naar evenredigheid van hun rechten in diens nalatenschap.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 184

19/02/19 17:27

de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap

185

Indien geen enkele van de erfgenamen en legatarissen als nieuwe vennoot wordt aanvaard, wordt de vennootschap van rechtswege ontbonden.

6.2.8.3. Het verblijvingsbeding Indien de overeenkomst bepaalt dat het overlijden van een van de vennoten niet leidt tot de ontbinding van de vennootschap, maar zij wordt voortgezet door de overlevende vennoten, dan is er sprake van een ‘verblijvingsbeding’. Indien de overeenkomst een verblijvingsbeding bevat, hebben de erfgenamen en legatarissen van de overleden vennoot alleen recht op de vermogenswaarde van diens aandeel in de vennootschap ten tijde van zijn overlijden, zonder te delen in de latere vermogenstoename van de vennootschap tenzij die een noodzakelijk gevolg is van wat vóór het overlijden van hun erflater werd verricht.

6.3. DE AANSPRAKELIJKHEID BIJ DE VENNOOTSCHAP ONDER FIRMA EN DE COMMANDITAIRE VENNOOTSCHAP De vennoten onder firma alsook de gecommanditeerde vennoten, indien er meer dan één gecommanditeerde vennoot is, zijn tegenover elkaar en met de vennootschap hoofdelijk aansprakelijk voor de verbintenissen van de vennootschap. De commanditaire of stille vennoten zijn slechts persoonlijk aansprakelijk voor de geldsommen en goederen die zij beloofd hebben te zullen inbrengen. Zij kunnen door derden worden verplicht de hen uitgekeerde dividenden terug te betalen aan de vennootschap, indien ze niet genomen zijn uit de werkelijke en gerealiseerde winst van de vennootschap, behoudens hun eventueel verhaal op de zaakvoerders in geval van bedrog, kwade trouw of grove nalatigheid van hun kant. Een commanditaire vennoot mag geen enkele daad van bestuur verrichten, zelfs niet in het kader van een volmacht. Adviezen en raadgevingen, daden van controle evenals machtigingen aan zaakvoerders gegeven voor handelingen die buiten hun bevoegdheid liggen, worden echter niet als daden van bestuur beschouwd.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 185

19/02/19 17:27

186

vennootschapsrecht in belgië

Een commanditaire vennoot is ten aanzien van derden hoofdelijk aansprakelijk voor alle verbintenissen van de vennootschap, waaraan hij heeft meegewerkt met overtreding van de verbodsbepaling inzake het niet mogen stellen van daden van bestuur. Hij is ten aanzien van derden net als de gecommanditeerde vennoten hoofdelijk aansprakelijk voor alle verbintenissen van de vennootschap indien hij er een gewoonte van gemaakt heeft de zaken van de vennootschap waar te nemen of indien zijn naam in de naam van de vennootschap voorkomt. Vennoten in een vennootschap onder firma of in een commanditaire vennootschap kunnen niet persoonlijk worden veroordeeld op grond van verbintenissen van de vennootschap zolang de vennootschap niet zelf is veroordeeld.

Kenmerken vennootschap onder firma – Wetboek vennootschappen 7 mei 1999 Vorm oprichtingsakte

Authentiek of onderhands

Aantal vennoten

Min. twee

Aansprakelijkheid

Onbeperkt en hoofdelijk

Minimumkapitaal

–

Volstorting

–

Volstorting per aandeel in geld

–

Inbreng in natura

–

Volstorting per aandeel in natura

–

Financieel plan

–

Rechten of deelnemingen

Op naam

Overdracht van rechten of deelnemingen

In principe alleen mits eenparigheid van stemmen

Aantal zaakvoerders

Min. één

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 186

19/02/19 17:27

de maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap

187

Kenmerken gewone commanditaire vennootschap en commanditaire vennootschap op aandelen – Wetboek vennootschappen 7 mei 1999

1. Gewone commanditaire vennootschap Vorm oprichtingsakte

Authentiek of onderhands

Aantal vennoten

Min. twee (één werkende en één stille vennoot)

Aansprakelijkheid

• Stille vennoot: beperkt • Werkende vennoot: onbeperkt en hoofdelijk

Minimumkapitaal

–

Volstorting

–

Volstorting per aandeel in geld

–

Inbreng in natura

–

Volstorting per aandeel in natura

–

Financieel plan

–

Rechten of deelnemingen

Op naam

Overdracht van rechten of deelnemingen

In principe niet overdraagbaar

Aantal zaakvoerders

Min. één (geen stille vennoot)

2. Commanditaire vennootschap op aandelen Vorm oprichtingsakte

Authentiek

Aantal vennoten

Min. twee

Aansprakelijkheid

• Stille vennoot: beperkt • Werkende vennoot: onbeperkt en hoofdelijk

Minimumkapitaal

61.500 EUR

Volstorting

Min. 61.500 EUR

Volstorting per aandeel in geld

Min. 25%

Inbreng in natura

Toegelaten mits verslag bedrijfsrevisor

Volstorting per aandeel in natura

Volstorten binnen vijf jaar

Financieel plan

Verplicht

Aandelen

Op naam

Aandelenoverdracht

In principe vrij

Aantal zaakvoerders

Min. één

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 187

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 188

19/02/19 17:27

189

Hoofdstuk 7

DE LANDBOUWONDERNEMING

Een besloten vennootschap, een coöperatieve vennootschap, een vennootschap onder firma of een commanditaire vennootschap kunnen onder bepaalde voorwaarden worden erkend als een landbouwonderneming. In dat geval voegt zij aan de benaming van haar rechtsvorm de term ‘landbouwonderneming’ toe, en wordt zij afgekort als BVLO, CVLO, VOFLO of CommVLO. Voor de toepassing van de pachtwet wordt de uitbating als werkende vennoot in een VOFLO, als gecommanditeerde vennoot in een CommVLO, of als bestuurder in een BVLO of een CVLO, gelijkgesteld met diens persoonlijke uitbating. Dit geldt zowel ten aanzien van de pachter als van de verpachter. Bij de inbreng in eigendom, het gebruiksrecht of het genotsrecht van het verpachte goed door de verpachter in een VOFLO, een CommVLO, een BVLO of een CVLO kan die vennootschap de pacht slechts opzeggen wanneer de verpachter die het goed inbracht, zijn echtgenoot, afstammelingen of aangenomen kinderen of die van zijn echtgenoot het statuut van, naar gelang van het geval, werkende vennoot, gecommanditeerde vennoot of bestuurder in de vennootschap hebben.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 189

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 190

19/02/19 17:27

191

Hoofdstuk 8

DE SOCIALE ONDERNEMING

Wanneer haar voornaamste doel er niet in bestaat om haar aandeelhouders een economisch of sociaal voordeel te verschaffen ter bevrediging van hun beroepsof persoonlijke behoeften, in toepassing van de wet van 20 juli 1955 houdende instelling van een Nationale Raad voor Coöperatie, het Sociaal Ondernemerschap en de Landbouwonderneming kan een coöperatieve vennootschap worden erkend als sociale onderneming wanneer zij aan de volgende voorwaarden voldoet: • Zij heeft hoofdzakelijk tot doel, in het algemeen belang, een positieve maatschappelijke impact te bewerkstelligen op de mens, het milieu of de samenleving. Men dient nauwkeurig te omschrijven wat het sociaal oogmerk is van de activiteiten die ze overeenkomstig het doel van de vennootschap verrichten. • Ze bepaalt dat de vennoten geen of slechts een beperkt, rechtstreeks of onrechtstreeks vermogensvoordeel mogen nastreven. Dit vermogensvoordeel dat zij aan haar aandeelhouders uitkeert, in welke vorm dan ook, mag, op straffe van nietigheid, niet hoger zijn dan de rentevoet vastgesteld door de Koning ter uitvoering van de wet van 20 juli 1955 houdende instelling van een Nationale Raad voor de Coöperatie, het Sociaal Ondernemerschap en de Landbouwonderneming (= 6%), toegepast op het door de aandeelhouders werkelijk gestorte bedrag op de aandelen. • Bij vereffening wordt het vermogen dat overblijft na aanzuivering van het passief en terugbetaling van het door de aandeelhouders werkelijk gestorte en nog niet terugbetaalde bedrag op de aandelen, op straffe van nietigheid, bestemd voor een bestemming die zo nauw mogelijk aansluit bij haar voorwerp. De Koning bepaalt de nadere voorwaarden voor een erkenning als sociale onderneming. Haar statuten vermelden deze voorwaarden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 191

19/02/19 17:27

192

vennootschapsrecht in belgië

Een vennootschap waarvan het voornaamste doel er niet in bestaat om haar aandeelhouders een economisch of sociaal voordeel te verschaffen ter bevrediging van hun beroeps- of persoonlijke behoeften, maar die is erkend als een sociale onderneming voegt aan de benaming van haar rechtsvorm de woorden ‘erkend als sociale onderneming’ toe en wordt afgekort als ‘CV erkend als SO’. Een coöperatieve vennootschap waarvan het voornaamste doel erin bestaat om haar aandeelhouders een economisch of sociaal voordeel te verschaffen ter bevrediging van hun beroeps- of persoonlijke behoeften, en die zowel een erkende coöperatieve vennootschap is, als erkend is als een sociale onderneming, voegt aan de benaming van haar rechtsvorm de woorden ‘erkend’ en ‘sociale onderneming’ toe en wordt afgekort als ‘erkende CVSO’.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 192

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 193

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) 9.1. Definitie 9.2. Oprichtingsakte 9.3. Rechtspersoonlijkheid 9.4. Leden en ledenregister 9.5. De nietigheid 9.6. Het bestuur 9.7. De algemene vergadering van leden 9.8. Uittreding en uitsluiting van leden 9.9. De jaarrekening 9.10. De ontbinding 9.11. De vereffening hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 194

19/02/19 17:27

195

Hoofdstuk 9

DE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK (VZW) EN DE INTERNATIONALE VERENIGING ZONDER WINSTOOGMERK (IVZW)

9.1. DEFINITIE ‘Een vereniging wordt opgericht bij een overeenkomst tussen twee of meer personen, leden genaamd. Zij streeft een belangeloos doel na in het kader van één of meer welbepaalde activiteiten die zij tot voorwerp heeft. Zij mag rechtstreeks noch onrechtstreeks enig vermogensvoordeel uitkeren of bezorgen aan de oprichters, de leden, de bestuurders of enig andere persoon behalve voor het in de statuten bepaald belangeloos doel. Elke verrichting in strijd met dit verbod is nietig.’ ‘De IVZW is een vereniging met rechtspersoonlijkheid die een doel van internationaal nut nastreeft.’ Basiskenmerken van een vereniging zijn: • oprichting door twee of meer personen; • de vereniging heeft één of meer welbepaalde activiteiten tot voorwerp; • de vereniging heeft een belangeloos doel; • geen vermogensvoordeel uitkeren of bezorgen aan oprichter, leden of bestuurders. Zowel bij de VZW als bij de IVZW zijn de leden in die hoedanigheid niet aansprakelijk voor de verbintenissen die de vereniging aangaat.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 195

19/02/19 17:27

196

vennootschapsrecht in belgië

9.2. OPRICHTINGSAKTE VZW’s worden, op straffe van nietigheid, opgericht bij een authentieke of een onderhandse akte. In het geval dat de oprichting zou gebeuren door middel van een onderhandse akte dient die in twee originele exemplaren te worden opgesteld. IVZW’s worden, op straffe van nietigheid, opgericht bij een authentieke akte.

9.3. RECHTSPERSOONLIJKHEID 9.3.1. Rechtspersoonlijkheid bij de VZW De VZW verkrijgt rechtspersoonlijkheid vanaf de dag van de neerlegging van: • de statuten; • een uittreksel dat o.a. de volgende gegevens bevat: > de naam, voornaam en woonplaats van iedere stichter of, ingeval het een rechtspersoon betreft, de naam, de rechtsvorm, het ondernemingsnummer en het adres van de zetel; > de naam en de zetel van de vereniging, en, in voorkomend geval, haar e-mailadres; > het minimumaantal leden, dat niet minder mag zijn dan drie; > de precieze omschrijving van het voorwerp waarvoor zij is opgericht en het belangeloos doel dat zij nastreeft; > de voorwaarden en de formaliteiten betreffende toetreding en uittreding van de leden; > de bevoegdheden van de algemene vergadering en de wijze van bijeenroeping ervan, alsook de wijze waarop haar beslissingen aan de leden en aan derden ter kennis worden gebracht; > de wijze van benoeming en ambtsbeëindiging van de bestuurders, de omvang van hun bevoegdheden en de wijze waarop zij die uitoefenen, ofwel alleen, ofwel gezamenlijk, ofwel als college, en de duur van hun mandaat; > in voorkomend geval, de wijze van benoeming en ambtsbeëindiging van de personen aan wie het dagelijks bestuur van de vereniging is opgedragen, de omvang van hun bevoegdheden en de wijze waarop zij die uitoefenen, ofwel alleen, ofwel gezamenlijk, ofwel als college;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 196

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

•

197

> het maximumbedrag van de bijdragen of van de stortingen ten laste van de leden; > het belangeloos doel waaraan de vereniging, bij haar ontbinding, het vermogen moet bestemmen; > de duur van de vereniging ingeval zij niet voor onbepaalde tijd is aangegaan; de akten betreffende de benoeming van de bestuurders, de personen aan wie eventueel het dagelijks bestuur is opgedragen en, indien van toepassing, de commissaris.

9.3.2. Rechtspersoonlijkheid bij de IVZW De IVZW’s verkrijgen rechtspersoonlijkheid op de datum van het koninklijk besluit waarbij zij worden erkend. Met het oog hierop wordt de oprichtingsakte meegedeeld aan de minister die bevoegd is voor Justitie met het verzoek rechtspersoonlijkheid te verlenen en de statuten goed te keuren. Rechtspersoonlijkheid wordt verleend indien het voorwerp van de IVZW voldoet aan de wettelijke voorwaarden.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 197

19/02/19 17:27

198

vennootschapsrecht in belgië

Aanvraagformulier I – Tot inschrijving (KBO) en/of tot bekendmaking in bijlagen bij het Belgisch Staatsblad

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 198

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 199

199

19/02/19 17:27

200

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 200

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

201

Aanvraagformulier II – Tot wijziging van de inschrijving in de KBO

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 201

19/02/19 17:27

202

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 202

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

203

9.4. LEDEN EN LEDENREGISTER Het bestuursorgaan houdt op de zetel van de vereniging een register van de leden bij waarin ze de naam, de voornaam en de woonplaats van de leden of, ingeval het een rechtspersoon betreft, de naam, de rechtsvorm en het adres van de zetel vermeldt. Het bestuursorgaan vermeldt alle beslissingen over de toetreding, uittreding of uitsluiting van leden in dat register en dat binnen acht dagen nadat het van de beslissing in kennis is gesteld. Alle leden kunnen, op schriftelijk verzoek, op de zetel van de vereniging het register van de leden raadplegen. Dit register kan niet worden verplaatst. Een vereniging moet, bij verzoek, aan de overheden, de administraties en de diensten, met inbegrip van de parketten, de griffies en de hoven, de rechtbanken en alle rechtscolleges en de daartoe wettelijk gemachtigde ambtenaren, onverwijld toegang verlenen tot het register van de leden en deze instanties bovendien de kopieën of uittreksels uit dit register verstrekken die deze instanties nodig achten. De statuten van de vereniging bepalen onder welke voorwaarden derden die een band hebben met de vereniging als toegetreden lid van de vereniging kunnen worden beschouwd. De rechten en plichten van deze toegetreden leden worden uitsluitend door de statuten bepaald.

9.5. DE NIETIGHEID De nietigheid van een vereniging kan alleen in de volgende gevallen worden uitgesproken: • wanneer de oprichting niet heeft plaatsgehad bij authentieke of onderhandse akte; • wanneer de statuten niet de vereiste vermeldingen bevatten; • wanneer het voorwerp waarvoor zij is opgericht of haar werkelijk voorwerp, strijdig is met de wet of met de openbare orde;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 203

19/02/19 17:27

204

vennootschapsrecht in belgië

•

wanneer zij is opgericht met als doel rechtstreekse of onrechtstreekse vermogensvoordelen te verschaffen aan haar leden, haar toegetreden leden of aan de leden van haar bestuursorgaan.

9.6. HET BESTUUR 9.6.1. Samenstelling en bevoegdheden 9.6.1.1. Samenstelling De vereniging wordt bestuurd door een collegiaal bestuursorgaan, dat minstens drie bestuurders telt, die natuurlijke of rechtspersonen zijn. Indien en zolang de vereniging minder dan drie leden heeft, mag het bestuursorgaan bestaan uit twee bestuurders. Zolang het bestuursorgaan tweehoofdig is, verliest elke bepaling die aan de voorzitter van het bestuursorgaan een doorslaggevende stem toekent, van rechtswege haar werking. De bestuurders worden door de algemene vergadering van leden benoemd, hetzij voor een bepaalde, hetzij voor een onbepaalde termijn. De eerste keer kunnen ze worden aangeduid in de oprichtingsakte. Wanneer de plaats van een bestuurder openvalt vóór het einde van zijn mandaat, hebben de overblijvende bestuurders het recht een nieuwe bestuurder te coöpteren, tenzij de statuten dit uitsluiten. De eerstvolgende algemene vergadering moet dan het mandaat van de gecoöpteerde bestuurder bevestigen.

9.6.1.2. Bevoegdheid Het bestuursorgaan vertegenwoordigt de vereniging en is bevoegd om alle handelingen te verrichten die nodig of dienstig zijn tot verwezenlijking van het voorwerp van de vereniging, behalve die handelingen waarvoor volgens de wet alleen de algemene vergadering bevoegd is. De statuten kunnen: • de bevoegdheden van het bestuursorgaan beperken;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 204

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

•

205

aan een of meer bestuurders de bevoegdheid verlenen om de vereniging alleen of gezamenlijk te vertegenwoordigen; de vertegenwoordigingsbevoegdheid beperken; bepalen dat een bestuurder zich op een vergadering van het bestuursorgaan door een andere bestuurder kan laten vertegenwoordigen.

• •

9.6.1.3. Strijdig belang Wanneer het bestuursorgaan een beslissing moet nemen of zich over een verrichting moet uitspreken die onder zijn bevoegdheid valt, waarbij een bestuurder een rechtstreeks of onrechtstreeks belang van vermogensrechtelijke aard heeft dat strijdig is met het belang van een grote vereniging, moet de betrokken bestuurder dit meedelen aan de andere bestuurders vóór het bestuursorgaan een besluit neemt. Opmerking Een vereniging wordt als groot beschouwd indien zij bij de afsluiting van het boekjaar ten minste twee van de volgende drempels bereikt of overschrijdt: > jaargemiddelde van het personeelsbestand (in voltijdse equivalenten): 5; > ontvangsten op jaarbasis, andere dan uitzonderlijke ontvangsten (exclusief btw): 312.500 EUR; > balanstotaal: 1.249.500 EUR.

De verklaring en toelichting over de aard van dit strijdig belang worden opgenomen in de notulen van de vergadering van het bestuursorgaan die de beslissing moet nemen. Het is het bestuursorgaan niet toegelaten deze beslissing te delegeren. Met het oog op de publicatie ervan in het jaarverslag, of bij gebrek daaraan in een stuk dat hij samen met de jaarrekening neerlegt, omschrijft het bestuursorgaan in de notulen de aard van de bedoelde beslissing of verrichting en de vermogensrechtelijke gevolgen ervan voor de vereniging en verantwoordt hij het genomen besluit. In het jaarverslag of in het stuk dat samen met de jaarrekening wordt neergelegd, wordt dit deel van de notulen in zijn geheel opgenomen. Ingeval de vereniging een commissaris heeft benoemd, worden de notulen van de vergadering aan hem meegedeeld.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 205

19/02/19 17:27

206

vennootschapsrecht in belgië

In zijn verslag omschrijft de commissaris, in een afzonderlijk hoofdstuk, de vermogensrechtelijke gevolgen voor de vereniging van de besluiten van het bestuursorgaan waarvoor een strijdig belang bestaat. De bestuurder met een belangenconflict mag niet deelnemen aan de beraadslagingen van het bestuursorgaan over deze beslissingen of verrichtingen, noch aan de stemming in dat verband. Heeft de meerderheid van de aanwezige of vertegenwoordigde bestuurders een belangenconflict, dan wordt de beslissing of verrichting aan de algemene vergadering voorgelegd, waarna het bestuursorgaan, na goedkeuring door de algemene vergadering, ze verder mag uitvoeren.

9.6.2. Het dagelijks bestuur De statuten kunnen bepalen dat het bestuursorgaan het dagelijks bestuur van de vereniging, alsook de vertegenwoordiging van de vereniging wat dat bestuur aangaat, kan opdragen aan een of meer personen, die elk alleen, gezamenlijk of als college optreden. Het bestuursorgaan is belast met het toezicht op het orgaan van dagelijks bestuur. Het dagelijks bestuur omvat zowel de handelingen en de beslissingen die niet verder reiken dan de behoeften van het dagelijks leven van de vereniging, als de handelingen en de beslissingen die, ofwel als gevolg van hun minder belang dat ze vertonen, ofwel wegens hun spoedeisend karakter, de tussenkomst van het bestuursorgaan niet rechtvaardigen.

9.7. DE ALGEMENE VERGADERING VAN LEDEN 9.7.1. Bevoegdheden Een besluit van de algemene vergadering is vereist voor: • een statutenwijziging; • de benoeming en de afzetting van de bestuurders en de bepaling van hun bezoldiging ingeval een bezoldiging wordt toegekend; • de benoeming en de afzetting van de commissaris; • de kwijting aan de leden van het bestuursorgaan en de commissaris, alsook, in voorkomend geval, het instellen van de verenigingsvordering tegen de bestuurders en de commissarissen;

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 206

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

• • • •

• •

207

de goedkeuring van de jaarrekening; de ontbinding van de vereniging; de uitsluiting van een lid; de omzetting van de vereniging in een coöperatieve vennootschap erkend als sociale onderneming of in een erkende coöperatieve vennootschap sociale onderneming; de inbreng van een algemeenheid; alle gevallen waarin de statuten dat vereisen.

Het bestuursorgaan roept de algemene vergadering bijeen in de gevallen bepaald bij de wet of de statuten of wanneer ten minste een vijfde van de leden het vraagt. In voorkomend geval kan de commissaris de algemene vergadering bijeenroepen. Alle leden, bestuurders en commissarissen worden ten minste vijftien dagen vóór de algemene vergadering opgeroepen. De agenda wordt bij de oproeping gevoegd. Elk door ten minste een twintigste van de leden ondertekend voorstel wordt op de agenda gebracht. De leden kunnen zich op de algemene vergadering laten vertegenwoordigen door een ander lid of, indien de statuten het toelaten, door een persoon die geen lid is. Op de algemene vergadering heeft ieder lid een gelijk stemrecht en worden de besluiten genomen bij meerderheid van de stemmen van de aanwezige of vertegenwoordigde leden, tenzij de wet of de statuten anders bepalen. De bestuurders en de commissaris geven tijdens de algemene vergadering antwoord op de vragen die hun door de leden, vooraf of tijdens de vergadering, mondeling of schriftelijk, worden gesteld en die verband houden met de agendapunten.

9.7.2. De gewone algemene vergadering Het bestuursorgaan licht de financiële toestand en de uitvoering van het budget toe. Na de goedkeuring van de jaarrekening beslist de algemene vergadering bij afzonderlijke stemming over de aan de bestuurders en commissaris te verlenen kwijting. Deze kwijting is alleen dan rechtsgeldig, wanneer de ware toestand

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 207

19/02/19 17:27

208

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

van de vereniging niet wordt verborgen door enige weglating of onjuiste opgave in de jaarrekening, en, wat de extra-statutaire of met de vennootschapswet strijdige verrichtingen betreft, wanneer ze bepaaldelijk zijn aangegeven in de oproeping.

9.7.3. De buitengewone algemene vergadering De algemene vergadering kan over wijzigingen in de statuten alleen dan op geldige wijze beraadslagen en besluiten, wanneer de voorgestelde wijzigingen nauwkeurig zijn aangegeven in de oproeping en wanneer ten minste de helft van de leden op de vergadering aanwezig of vertegenwoordigd zijn. Is de laatste voorwaarde niet vervuld, dan is een tweede bijeenroeping nodig en de nieuwe vergadering beraadslaagt en besluit op geldige wijze, ongeacht het aantal aanwezige of vertegenwoordigde leden. De tweede vergadering mag niet binnen vijftien dagen volgend op de eerste vergadering worden gehouden. Een wijziging is alleen dan aangenomen, wanneer zij twee derde van de stemmen van de aanwezige of vertegenwoordigde leden heeft verkregen. Indien de statutenwijziging betrekking heeft op het voorwerp of het belangeloos doel van de vereniging, is zij alleen dan aangenomen, wanneer zij vier vijfde van de stemmen van de aanwezige of vertegenwoordigde leden heeft verkregen.

9.8. UITTREDING EN UITSLUITING VAN LEDEN Elk lid van een vereniging is vrij uit te treden door zijn ontslag in te dienen bij het bestuursorgaan. Een lid dat zijn bijdrage niet betaalt, wordt in principe geacht ontslag te nemen. De uitsluiting van een lid moet worden aangegeven in de oproeping. Het lid moet worden gehoord. De uitsluiting kan slechts door de algemene vergadering worden uitgesproken met naleving van de aanwezigheids- en meerderheidsvereisten voorgeschreven voor een statutenwijziging.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 208

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

209

Een ontslagnemend of uitgesloten lid heeft geen aanspraak op het bezit van de vereniging en kan betaalde bijdragen niet terugvorderen, tenzij de statuten anders bepalen.

9.9. DE JAARREKENING 9.9.1. De jaarrekening van de VZW Ieder jaar en ten laatste binnen zes maanden na afsluitingsdatum van het boekjaar, legt het bestuursorgaan van de VZW de jaarrekening van het voorbije boekjaar ter goedkeuring voor aan de algemene vergadering. De verenigingen die niet meer dan één van de volgende criteria overschrijden maken hun jaarrekening op overeenkomstig een door de Koning bepaald model. De verenigingen maken hun jaarrekening op overeenkomstig de bepalingen van het Wetboek van economisch recht, wanneer op balansdatum van het laatst afgesloten boekjaar, met betrekking tot ten minste twee van de volgende drie criteria de onderstaande cijfers op hen van toepassing zijn: • een jaargemiddelde van 5 werknemers; • in totaal 312.500 EUR aan andere dan uitzonderlijke ontvangsten, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde; • een balanstotaal van 1.249.500 EUR. De verenigingen moeten één of meer commissarissen belasten met de controle van de financiële toestand, van de jaarrekening en van de regelmatigheid in het licht van de wet en van de statuten, van de verrichtingen die in de jaarrekening moeten worden vastgesteld wanneer het aantal werknemers een jaargemiddelde van 100 te boven gaat. De verplichting geldt ook wanneer de vereniging bij de afsluiting van het boekjaar met betrekking tot ten minste twee van de volgende criteria de onderstaande cijfers te boven gaat: • een jaargemiddelde van 50 werknemers; • totale ontvangsten van 9.000.000 EUR, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde, met uitzondering van buitengewone ontvangsten; • een balanstotaal van 4.500.000 EUR.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 209

19/02/19 17:27

210

vennootschapsrecht in belgië

De commissaris wordt door de algemene vergadering benoemd onder de leden, natuurlijke personen of rechtspersonen, van het Instituut van bedrijfsrevisoren. Binnen dertig dagen na de goedkeuring ervan door de algemene vergadering wordt de jaarrekening van de verenigingen door de bestuurders neergelegd bij de Nationale Bank van België.

9.9.2. De jaarrekening van de IVZW Ieder jaar maakt het bestuursorgaan van de IVZW de jaarrekening van het voorbije boekjaar op. De algemene vergadering keurt de jaarrekening tijdens haar eerstvolgende vergadering goed. De verenigingen die niet meer dan een van de volgende criteria overschrijden, maken hun jaarrekening op overeenkomstig een door de Koning bepaald model. IVZW’s maken hun jaarrekeningen op overeenkomstig de bepalingen van het Wetboek van economisch recht indien op balansdatum van het laatst afgesloten boekjaar, met betrekking tot ten minste twee van de volgende drie criteria de onderstaande cijfers op hen van toepassing zijn: • een jaargemiddelde van 5 werknemers; • totale ontvangsten van 312.500 EUR, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde, met uitzondering van buitengewone ontvangsten; • een balanstotaal van 1.249.500 EUR. De IVZW’s moeten een of meer commissarissen belasten met de controle van de financiële toestand, van de jaarrekening en van de regelmatigheid in het licht van de wet en van de statuten, van de verrichtingen die in de jaarrekening moeten worden vastgesteld wanneer het aantal werknemers een jaargemiddelde van 100 te boven gaat. De verplichting geldt ook wanneer de vereniging bij de afsluiting van het boekjaar met betrekking tot ten minste twee van de volgende criteria de onderstaande cijfers te boven gaat: • een jaargemiddelde van 50; • totale ontvangsten van 9.000.000 EUR, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde, met uitzondering van buitengewone ontvangsten; • een balanstotaal van 4.500.000 EUR.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 210

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

211

De commissarissen worden benoemd door het leidinggevend orgaan onder de leden, natuurlijke personen of rechtspersonen, van het Instituut der bedrijfsrevisoren. Binnen dertig dagen na de goedkeuring ervan door de algemene vergadering wordt de jaarrekening van de internationale verenigingen door de bestuurders neergelegd bij de Nationale Bank van België.

9.10. DE ONTBINDING De VZW en de IVZW worden ontbonden: • door een besluit van de algemene vergadering; • van rechtswege, als gevolg van een door de wet of de statuten omschreven feit of gebeurtenis; • door een gerechtelijke beslissing.

9.10.1. Vrijwillige ontbinding Een VZW kan op elk ogenblik worden ontbonden door een besluit van de algemene vergadering genomen onder dezelfde voorwaarden als voor de wijziging van het voorwerp van de vereniging. Een IVZW kan op elk ogenblik worden ontbonden overeenkomstig de voorwaarden bepaald in de statuten. In de VZW’s en de IVZW’s die een of meer commissarissen moeten aanstellen, wordt het voorstel tot ontbinding toegelicht in een verslag dat door het bestuursorgaan wordt opgemaakt en dat vermeld wordt in de agenda van de vergadering die zich over de ontbinding moet uitspreken. Bij dat verslag wordt een staat van activa en passiva gevoegd, die niet meer dan drie maanden vóór de vergadering die over het voorstel tot ontbinding moet besluiten is afgesloten. Voor de gevallen waarin de vereniging besluit haar activiteiten te beëindigen of indien niet langer ervan kan worden uitgegaan dat de vereniging haar bedrijf zal voortzetten, wordt voornoemde staat, behoudens gemotiveerde afwijking,

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 211

19/02/19 17:27

212

vennootschapsrecht in belgië

opgesteld overeenkomstig de waarderingsregels vastgesteld ter uitvoering van artikel 3.1. De commissaris brengt over deze staat verslag uit en vermeldt inzonderheid of daarin de toestand van de vereniging op volledige, getrouwe en juiste wijze is weergegeven. Het ontbreken van de verslagen bedoeld in dit artikel heeft de nietigheid van de beslissing van de algemene vergadering tot gevolg. In de notulen van de algemene vergadering die tot ontbinding beslist, worden de conclusies overgenomen van het verslag dat de commissaris heeft opgemaakt.

9.10.2. Ontbinding van rechtswege De VZW en de IVZW worden van rechtswege ontbonden: • door het verstrijken van de duur waarvoor zij zijn aangegaan; • door de verwezenlijking van een uitdrukkelijk ontbindende voorwaarde waaraan de leden de vereniging in de statuten hebben onderworpen. De verlenging van de duur van een VZW of van een IVZW die voor een bepaalde duur is aangegaan, kan slechts worden bewezen door een geschrift opgemaakt in de vorm vereist voor de oprichtingsakte.

9.10.3. Gerechtelijke ontbinding De rechtbank kan op verzoek van een lid, van een belanghebbende derde of van het Openbaar Ministerie de ontbinding uitspreken van een VZW of van een IVZW die: • niet in staat is haar verbintenissen na te komen; • haar vermogen of de inkomsten uit dat vermogen voor een ander doel aanwendt dan dat waarvoor zij is opgericht; • het verbod op winstuitkering als bedoeld schendt, of meer in het algemeen in strijd handelt met de wet of de openbare orde, of in ernstige mate in strijd handelt met de statuten; • niet heeft voldaan aan de verplichting om een jaarrekening neer te leggen

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 212

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

•

213

tenzij de ontbrekende jaarrekeningen worden neergelegd vooraleer de debatten worden gesloten; minder dan twee leden telt.

De rechtbank die de ontbinding uitspreekt, kan ofwel tot de onmiddellijke sluiting van de vereffening beslissen, ofwel een of meer vereffenaars aanwijzen. In dit laatste geval bepaalt de rechtbank de bevoegdheden van de vereffenaars en de vereffeningswijze. De rechtbank kan de vernietiging van de betwiste handeling uitspreken ook indien zij de eis tot ontbinding afwijst.

9.11. DE VEREFFENING 9.11.1. Aanstelling van een vereffenaar Een VZW, een IVZW of een stichting wordt na ontbinding geacht voort te bestaan voor haar vereffening. Alle stukken uitgaande van een ontbonden vereniging of stichting vermelden dat zij in vereffening is. De VZW en de IVZW worden vereffend door een of meer vereffenaars. Behoudens in geval van gerechtelijke ontbinding en voor zover de statuten niet anders bepalen, worden in de VZW de vereffenaars benoemd door de algemene vergadering, die beslist bij gewone meerderheid. Behoudens in geval van gerechtelijke ontbinding worden in de IVZW de vereffenaars benoemd overeenkomstig de statuten. Indien geen vereffenaars werden aangeduid, benoemt de rechtbank op gemotiveerd verzoek van een lid, van een belanghebbende derde of van het Openbaar Ministerie de vereffenaars. Indien uit de staat van actief en passief een tekort blijkt als gevolg waarvan niet alle schulden integraal kunnen worden betaald, dan moet de benoeming van de vereffenaars in de statuten dan wel door de algemene vergadering of door het

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 213

19/02/19 17:27

214

vennootschapsrecht in belgië

door de statuten aangewezen orgaan ter bevestiging worden voorgelegd aan de voorzitter van de rechtbank. De voorzitter van de rechtbank bevestigt de benoeming pas nadat hij heeft vastgesteld dat de vereffenaars voor de uitoefening van hun mandaat alle waarborgen van competentie en integriteit bieden. De voorzitter van de rechtbank oordeelt tevens over de handelingen die de vereffenaars eventueel gesteld hebben tussen hun benoeming door de algemene vergadering en de bevestiging ervan. Hij kan die handelingen nietig verklaren indien ze kennelijk in strijd zijn met de rechten van derden.

9.11.2. Bevoegdheden van de vereffenaar Voor zover de statuten of de akte van benoeming niet anders bepalen, zijn de vereffenaars bevoegd voor alle handelingen die nodig of dienstig zijn voor de vereffening van de VZW of de IVZW en vertegenwoordigen ze haar ook ten aanzien van derden. De statuten of het benoemingsbesluit kunnen de bevoegdheden en de vertegenwoordigingsbevoegdheid van de vereffenaars beperken. De vereffenaars kunnen de onroerende goederen van de VZW of van de IVZW alleen verkopen indien zij de verkoop nodig achten voor de betaling van de schulden van de vereniging. Deze onroerende goederen worden in principe steeds openbaar verkocht. De vereffenaars van een VZW of van een IVZW kunnen de volgende handelingen alleen stellen met machtiging van de algemene vergadering: • de voortzetting van de activiteiten tot de gebeurlijke tegeldemaking ervan; • het aangaan van kredieten voor de betaling van de schulden van de vereniging; • het hypothekeren of in pand geven van de goederen van de vereniging; • de openbare verkoop van de onroerende goederen van de vereniging, indien de vereffenaars ze niet nodig achten voor de betaling van de schulden van de vereniging; • de verkoop uit de hand van de onroerende goederen van de vereniging, ongeacht of de vereffenaars ze nodig achten voor de betaling van de schulden van de vereniging.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 214

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

215

De machtiging kan zowel in het benoemingsbesluit van de vereffenaars als bij later afzonderlijk besluit worden verleend.

9.11.3. College van vereffenaars Indien meerdere vereffenaars worden benoemd, vormen zij een college. De statuten kunnen bepalen dat elke vereffenaar individueel handelend bevoegd is om alle handelingen te stellen die nodig of dienstig zijn voor de vereffening van de VZW of van de IVZW. In dat geval bepalen de statuten of de vereffenaars de vereniging individueel, gezamenlijk dan wel collegiaal handelend vertegenwoordigen ten aanzien van derden en in rechte als eiser of als verweerder, bij gebreke waarvan de vertegenwoordigingsmacht op collegiale wijze wordt uitgeoefend. De statuten of het benoemingsbesluit kunnen deze individuele of gezamenlijke vertegenwoordigingsbevoegdheid kwantitatief en kwalitatief beperken.

9.11.4. Verrichtingen van de vereffening De vereffenaars vervullen hun opdracht hetzij overeenkomstig de statuten, hetzij krachtens een besluit van de algemene vergadering, hetzij krachtens een rechterlijke beslissing die door een lid, een belanghebbende derde of door het Openbaar Ministerie kan worden gevorderd. In de VZW’s en de IVZW’s die een of meer commissarissen moeten aanstellen, zenden de vereffenaars in de zevende en de dertiende maand na de invereffeningstelling een omstandige staat van de toestand van de vereffening, opgesteld aan het einde van de zesde en de twaalfde maand van het eerste vereffeningsjaar, over aan de griffie van de ondernemingsrechtbank van het arrondissement waar de vereniging haar zetel heeft. Die omstandige staat, die onder meer de ontvangsten en de uitgaven vermeldt en wat nog moet worden vereffend, wordt bij het verenigingsdossier gevoegd. Vanaf het tweede jaar van de vereffening wordt die omstandige staat slechts om het jaar aan de griffie overgezonden en bij het verenigingsdossier gevoegd.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 215

19/02/19 17:27

216

vennootschapsrecht in belgiĂŤ

Elk jaar leggen de vereffenaars van de VZW of van de IVZW aan de algemene vergadering respectievelijk aan het in de statuten aangewezen orgaan de jaarrekening voor met vermelding van de redenen waarom de vereffening niet kon worden voltooid. De vereffenaars van de VZW of van de IVZW moeten binnen drie weken de algemene vergadering respectievelijk het in de statuten aangewezen orgaan bijeenroepen wanneer een vijfde van de leden het vragen. De vergadering wordt uiterlijk gehouden op de veertigste dag na dit verzoek. Onverminderd de rechten van de bevoorrechte schuldeisers betalen de vereffenaars van de VZW of van de IVZW in principe alle schulden naar evenredigheid en zonder onderscheid tussen opeisbare en niet opeisbare schulden.

9.11.5. Sluiting en heropening van de vereffening Het actief kan slechts worden aangewend na aanzuivering van het passief. De bestemming van het actief mag de rechten van derden niet schaden. Het vereffeningssaldo mag noch rechtstreeks noch onrechtstreeks worden uitgekeerd aan de leden of aan de bestuurders. Bij ontstentenis van statutaire bepalingen wordt de bestemming van het vereffeningssaldo vastgesteld door de algemene vergadering van de VZW respectievelijk het in de statuten aangewezen orgaan van de IVZW. Bij ontstentenis van een besluit van de algemene vergadering respectievelijk van het in de statuten aangewezen orgaan, geven de vereffenaars aan het vereffeningssaldo een bestemming die zo veel mogelijk overeenkomt met het doel waarvoor de vereniging is opgericht. De leden, de belanghebbende derden en het Openbaar Ministerie kunnen bij de rechtbank beroep instellen tegen het besluit van de vereffenaars. Indien uit de rekeningen van de VZW’s en de IVZW’s die een of meer commissarissen moeten aanstellen, een tekort blijkt als gevolg waarvan niet alle schulden integraal kunnen worden betaald, leggen de vereffenaars, een advocaat of een notaris, vooraleer de vereffening wordt gesloten, bij eenzijdig verzoekschrift overeenkomstig de artikelen 1025 en volgende van het Gerechtelijk Wetboek het

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 216

19/02/19 17:27

de vereniging zonder winstoogmerk (vzw) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (ivzw)

217

plan voor de verdeling van de activa onder de verschillende categorieën schuldeisers ter goedkeuring voor aan de rechtbank van het arrondissement waar de vereniging op het ogenblik van de indiening van dit eenzijdig verzoekschrift haar zetel heeft. Dat verzoekschrift mag worden ondertekend door de vereffenaars, door een advocaat of door een notaris. Bij de beëindiging van de vereffening en ten minste een maand voor de algemene vergadering van de VZW respectievelijk voor de vergadering van het in de statuten van de IVZW aangewezen orgaan, leggen de vereffenaars op de zetel van de vereniging de rekeningen neer, samen met de stukken tot staving. In voorkomend geval worden deze documenten gecontroleerd door de commissaris. Als er geen commissaris is, beschikken de leden over een individueel onderzoeksrecht, waarbij zij zich kunnen laten bijstaan door een bedrijfsrevisor, externe accountant, erkende boekhouder of erkende boekhouder-fiscalist. Nadat zij in voorkomend geval het verslag van de commissaris heeft aanhoord, beslist de vergadering over de goedkeuring van de rekeningen. Bij afzonderlijke stemming beslist zij aansluitend over de kwijting aan de vereffenaars en, in voorkomend geval, aan de commissaris en over de sluiting van de vereffening. In geval van gerechtelijke ontbinding brengen de vereffenaars, bij de beëindiging van de vereffening, verslag uit aan de rechtbank, waarbij zij, in voorkomend geval, aan de rechtbank een overzicht voorleggen van de waarden van de vereniging en van het gebruik ervan. De rechtbank spreekt de sluiting van de vereffening uit. De sluiting van de vereffening wordt bekendgemaakt in het verenigingsdossier op de griffie van de ondernemingsrechtbank. Deze bekendmaking behelst bovendien opgave: • van de plaats, aangewezen door de algemene vergadering van de VZW respectievelijk door de vergadering van het in de statuten van de IVZW aangewezen orgaan, waar de boeken en bescheiden van de vereniging moeten worden neergelegd en bewaard gedurende ten minste vijf jaar; • van de maatregelen, genomen voor de consignatie van de gelden en waarden die aan schuldeisers toekomen en die hun niet konden worden afgegeven.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 217

19/02/19 17:27

218

vennootschapsrecht in belgië

Voor elke vereffening worden ter griffie in het verenigingsdossier o.a. de volgende stukken neergelegd: • een kopie van het verslag van het bestuursorgaan, van de staat van activa en passiva en van het verslag van de commissaris; • een kopie van de vereffeningsstaten; • het goedgekeurde plan voor de verdeling van de activa; • de lijst van de homologaties en bevestigingen. Elke belanghebbende kan kosteloos inzage nemen van het dossier en er tegen betaling van de griffiekosten een kopie van verkrijgen. Als de vereffening met een tekort werd afgesloten en na de sluiting van de vereffening blijkt dat een of meer actieve vermogensbestanddelen van de VZW of van de IVZW werden vergeten, kan elke schuldeiser wiens schuldvordering niet integraal werd voldaan de heropening van de vereffening vorderen. De vordering tot heropening van de vereffening wordt ingesteld tegen de vereffenaars die laatst in functie waren. De rechtbank zal de heropening van de vereffening alleen bevelen indien de waarde van het vergeten actieve vermogensbestanddeel de kosten van de heropening overschrijdt. Door de heropening verkrijgt de VZW of de IVZW opnieuw rechtspersoonlijkheid en wordt zij van rechtswege eigenaar van het vergeten actieve vermogensbestanddeel. De vereffenaars die laatst in functie waren verkrijgen in principe opnieuw deze hoedanigheid, maar de rechtbank kan de vereffenaars ook vervangen.

9.11.6. Aansprakelijkheid van de vereffenaar De vereffenaars zijn zowel ten aanzien van derden als ten aanzien van de leden van de vereniging verantwoordelijk voor de vervulling van hun taak en aansprakelijk voor de eventuele tekortkomingen in hun bestuur.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 218

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 219

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting 10.1. Definitie 10.2. Oprichtingsakte 10.3. Rechtspersoonlijkheid 10.4. Nietigheid 10.5. Bestuur 10.6. De jaarrekening 10.7. De ontbinding 10.8. De vereffening 10.9. De omzetting van stichtingen hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 220

19/02/19 17:27

221

Hoofdstuk 10

DE STICHTING

10.1. DEFINITIE Een stichting is een rechtspersoon zonder leden, opgericht bij rechtshandeling door een of meer personen, stichters genoemd. Haar vermogen wordt bestemd om een belangeloos doel na te streven in het kader van een of meer welbepaalde activiteiten die zij tot voorwerp heeft. Zij mag, op straffe van nietigheid, rechtstreeks noch onrechtstreeks enig vermogensvoordeel uitkeren of bezorgen aan de stichters, de bestuurders of enig andere persoon, behalve in dit laatste geval, voor het in de statuten bepaald belangeloos doel. Het Wetboek van vennootschappen en verengingen erkent de volgende stichtingen (met rechtspersoonlijkheid): • de private stichting, afgekort PS; • de stichting van openbaar nut, afgekort SON. De stichting kan worden erkend als zijnde van openbaar nut indien zij gericht is op de verwezenlijking van een werk van filantropische, levensbeschouwelijke, religieuze, wetenschappelijke, artistieke, pedagogische of culturele aard. Ze draagt dan de naam ‘stichting van openbaar nut’. In de andere gevallen gaat het om een ‘private stichting’.

10.2. OPRICHTINGSAKTE Stichtingen worden, op straffe van nietigheid, opgericht bij een authentieke akte.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 221

19/02/19 17:27

222

vennootschapsrecht in belgië

10.3. RECHTSPERSOONLIJKHEID De private stichtingen verkrijgen rechtspersoonlijkheid vanaf de dag van de neerlegging van de wettelijk opgelegde stukken. Het gaat hier onder meer om: • de statuten; • de benoemingsakten van de bestuurders, de leden van het dagelijks bestuur en, indien van toepassing, van de commissaris. De stichtingen van openbaar nut verkrijgen rechtspersoonlijkheid op de datum van het koninklijk besluit waarbij zij worden erkend. Met het oog hierop wordt de oprichtingsakte meegedeeld aan de minister die bevoegd is voor Justitie met het verzoek rechtspersoonlijkheid te verlenen en de statuten goed te keuren. Rechtspersoonlijkheid wordt verleend indien het voorwerp van de stichting van openbaar nut voldoet aan de bedoelde voorwaarden.

10.4. NIETIGHEID De nietigheid van een stichting kan alleen in de hiernavolgende gevallen worden uitgesproken: • wanneer de oprichting niet heeft plaatsgehad in de vereiste vorm; • wanneer de statuten niet de vereiste vermeldingen bevatten; • wanneer het voorwerp waarvoor zij is opgericht of haar werkelijk voorwerp, strijdig is met de wet of met de openbare orde; • wanneer zij is opgericht met als doel rechtstreekse of onrechtstreekse vermogensvoordelen te verschaffen aan de leden van haar bestuursorgaan.

10.5. BESTUUR 10.5.1. Samenstelling De stichting wordt bestuurd door een of meer bestuurders, die natuurlijke of rechtspersonen zijn. Indien er meerdere bestuurders zijn, oefenen zij hun mandaat collegiaal uit.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 222

19/02/19 17:27

de stichting

223

10.5.2. Bevoegdheid Het bestuursorgaan vertegenwoordigt de stichting en is bevoegd om alle handelingen te verrichten die nodig of dienstig zijn tot verwezenlijking van het voorwerp van de stichting. De bestuurders kunnen overeenkomen de taken onderling te verdelen. De statuten kunnen aan een of meer bestuurders de bevoegdheid verlenen om de vereniging alleen of gezamenlijk te vertegenwoordigen en kunnen de vertegenwoordigingsbevoegdheid van het bestuursorgaan eventueel ook beperken. De statuten kunnen bepalen dat een bestuurder zich op een vergadering van het bestuursorgaan door een ander bestuurder kan laten vertegenwoordigen. Het bestuursorgaan is bevoegd voor de benoeming en de afzetting van de commissaris. Ieder jaar en ten laatste binnen zes maanden na afsluitingsdatum van het boekjaar maakt het bestuursorgaan de begroting van het volgende boekjaar op. De ondernemingsrechtbank van het rechtsgebied waar de stichting haar zetel heeft, kan de afzetting uitspreken van bestuurders die blijk hebben gegeven van kennelijke nalatigheid, die hun wettelijke of statutaire verplichtingen niet nakomen of die goederen van de stichting aanwenden in strijd met hun bestemming of voor een doel in strijd met de statuten, met de wet of met de openbare orde. In dat geval benoemt de rechtbank de nieuwe bestuurders met naleving van de statuten.

10.5.3. Dagelijks bestuur De statuten kunnen bepalen dat het bestuursorgaan het dagelijks bestuur van de stichting, alsook de vertegenwoordiging van de stichting wat dat bestuur aangaat, kan opdragen aan een of meer personen, die elk alleen, gezamenlijk of als college optreden. Het bestuursorgaan is belast met het toezicht op het orgaan van dagelijks bestuur.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 223

19/02/19 17:27

224

vennootschapsrecht in belgië

Het dagelijks bestuur omvat zowel de handelingen en de beslissingen die niet verder reiken dan de behoeften van het dagelijks leven van de stichting, als de handelingen en de beslissingen die, ofwel als gevolg van hun minder belang dat ze vertonen, ofwel wegens hun spoedeisend karakter, de tussenkomst van het bestuursorgaan niet rechtvaardigen.

10.6. DE JAARREKENING Ieder jaar en ten laatste binnen zes maanden na de afsluitingsdatum van het boekjaar maakt het bestuursorgaan van de stichting de jaarrekening van het voorbije boekjaar op. De stichtingen die niet meer dan een van de volgende criteria overschrijden, maken hun jaarrekening op overeenkomstig een door de Koning bepaald model. Stichtingen maken hun jaarrekening op overeenkomstig de bepalingen van het Wetboek van economisch recht wanneer op balansdatum van het laatst afgesloten boekjaar, met betrekking tot ten minste twee van de volgende drie criteria de onderstaande cijfers op hen van toepassing zijn: • een jaargemiddelde van 5 werknemers; • in totaal 312.500 EUR aan andere dan uitzonderlijke ontvangsten, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde; • een balanstotaal van 1.249.500 EUR. De stichtingen moeten een of meer commissarissen belasten met de controle van de financiële toestand, van de jaarrekening en van de regelmatigheid in het licht van de wet en de statuten van de verrichtingen die in de jaarrekening moeten worden vastgesteld, wanneer het aantal werknemers een jaargemiddelde van 100 te boven gaat. Deze verplichting geldt ook wanneer de stichting bij de afsluiting van het boekjaar met betrekking tot ten minste twee van de volgende criteria de onderstaande cijfers te boven gaat: • een jaargemiddelde van 50 werknemers; • totale ontvangsten van 9.000.000 EUR, exclusief de belasting over de toegevoegde waarde, met uitzondering van buitengewone ontvangsten; • een balanstotaal van 4.500.000 EUR.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 224

19/02/19 17:27

de stichting

225

De commissaris wordt door het bestuursorgaan benoemd onder de leden, natuurlijke personen of rechtspersonen, van het Instituut van bedrijfsrevisoren. Binnen dertig dagen na de goedkeuring ervan door het bestuursorgaan wordt de jaarrekening neergelegd bij de Nationale Bank van België. Binnen vijftien werkdagen na de aanvaarding van de neerlegging wordt daarvan melding gemaakt in een door de Nationale Bank van België aangelegd bestand. De tekst van de vermelding wordt door de Nationale Bank van België neergelegd ter griffie van de ondernemingsrechtbank die het dossier van de private stichting aanlegt en wordt dan bij dat dossier gevoegd.

10.7. DE ONTBINDING Alleen de rechtbank van het arrondissement waar de stichting haar zetel heeft, kan op verzoek van een stichter of van een van zijn rechthebbenden, van een of meer bestuurders, van een belanghebbende derde of van het Openbaar Ministerie de ontbinding uitspreken van een stichting: • waarvan het voorwerp is verwezenlijkt; • die niet meer in staat is het voorwerp na te streven waarvoor zij is opgericht; • die haar vermogen of de inkomsten uit dat vermogen voor een ander doel aanwendt dan het doel waarvoor zij is opgericht; • die het verbod op winstuitkering schendt, of meer in het algemeen in strijd handelt met de wet of de openbare orde, of in ernstige mate in strijd handelt met haar statuten; • die gedurende drie opeenvolgende boekjaren niet heeft voldaan aan de verplichting om een jaarrekening neer te leggen tenzij de ontbrekende jaarrekeningen worden neergelegd voor de sluiting van de debatten; • waarvan de duur ten einde is gekomen; • waarvan de uitdrukkelijk ontbindende voorwaarde vervat in de statuten zich heeft vervuld. De rechtbank die de ontbinding uitspreekt, kan ofwel tot de onmiddellijke sluiting van de vereffening beslissen, ofwel een of meer vereffenaars aanwijzen. In dit laatste geval bepaalt de rechtbank de bevoegdheden van de vereffenaars en de vereffeningswijze.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 225

19/02/19 17:27

226

vennootschapsrecht in belgië

10.8. DE VEREFFENING Bij de beëindiging van de vereffening brengen de vereffenaars verslag uit bij de rechtbank, waarbij een overzicht van de waarden van de stichting en van het gebruik ervan, en het voorstel van bestemming van het actief wordt voorgelegd. De rechtbank verleent toestemming om de goederen te bestemmen met inachtneming van de statuten. De rechtbank spreekt de sluiting van de vereffening uit. De bestemming van het actief mag de rechten van de schuldeisers niet schaden.

10.9. DE OMZETTING VAN STICHTINGEN Iedere private stichting kan bij authentieke akte worden omgevormd in een stichting van openbaar nut overeenkomstig de bepalingen van deze titel. Die omvorming brengt geen wijziging mee in de rechtspersoonlijkheid van de stichting. Aan de akte worden toegevoegd: • een toelichtend verslag opgesteld door het bestuursorgaan; • een staat van de activa en passiva van de stichting die niet meer dan drie maanden vóór de vergadering van het bestuursorgaan dat over het voorstel moet besluiten is afgesloten; • een door een bedrijfsrevisor opgesteld verslag over die staat waarin meer specifiek wordt vermeld of de toestand van de stichting op volledige, getrouwe en juiste wijze is weergegeven.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 226

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 227

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) 11.1. Definitie 11.2. Wijze van oprichting 11.3. Organen van de Europese naamloze vennootschap 11.4. Jaarrekening en geconsolideerde jaarrekening 11.5. Ontbinding, liquidatie, insolventie en staking van betaling hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE)

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 228

19/02/19 17:27

229

Hoofdstuk 11

DE EUROPESE VENNOOTSCHAP (SE)

(KB van 1 september 2004 houdende tenuitvoerlegging van EG-Verordening nr. 2157/2001 van de Raad van 8 oktober 2001 betreffende het statuut van de Europese vennootschap, de Societas Europaea of SE)

11.1. DEFINITIE ‘De Europese naamloze vennootschap (SE) is een vennootschap met rechtspersoonlijkheid met een in aandelen verdeeld kapitaal, waar elke aandeelhouder zich slechts verbindt tot het bedrag van zijn inbreng in dit kapitaal.’

11.1.1. Naamloze vennootschap Aangezien hier sprake is van een Europese ‘naamloze vennootschap’ verwijst de Europese Verordening regelmatig naar de rechtsregels die in de staat waar de SE haar statutaire zetel heeft van toepassing zijn op de naamloze vennootschappen. Opmerking De statutaire zetel van de SE moet gelegen zijn binnen de Gemeenschap en dit in dezelfde lidstaat als waar ze haar hoofdbestuur heeft.

11.1.2. Rechtspersoonlijkheid De SE is een vennootschap met rechtspersoonlijkheid. Deze rechtspersoonlijkheid verkrijgt ze vanaf het ogenblik van inschrijving in het daarvoor voorziene register in de lidstaat waar haar statutaire zetel gelegen is (in België: het rechtspersonenregister, onderdeel van de Kruispuntbank van Ondernemingen).

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 229

19/02/19 17:27

230

vennootschapsrecht in belgië

Opmerking Deze inschrijving en de eventuele latere doorhaling ervan dienen o.a. ook bekendgemaakt te worden in het Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen.

11.1.3. Kapitaal Het geplaatst kapitaal van de SE bedraagt ten minste 120.000 EUR en moet minstens worden volstort ten belope van 61.500 EUR. Op het vlak van instandhouding, wijziging van het kapitaal evenals de bepalingen inzake aandelen, obligaties en andere daarmee gelijkgestelde effecten van de SE wordt er verwezen naar de nationale wetgevingen m.b.t. naamloze vennootschappen van de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel heeft.

11.1.4. Aansprakelijkheid Aangezien de aandeelhouders zich slechts verbinden tot hun inbreng in het kapitaal zijn ze per definitie beperkt aansprakelijk.

11.2. WIJZE VAN OPRICHTING Een SE kan op de volgende manieren tot stand komen: • via een fusie; • door middel van een oprichting van een holding-SE; • door de oprichting van een dochter-SE; • door de omvorming van een ‘gewone’ NV.

11.2.1. Oprichting via een fusie Naamloze vennootschappen die overeenkomstig het recht van een lidstaat zijn opgericht en hun statutaire zetel en hoofdbestuur in de Gemeenschap hebben, kunnen via fusie een Europese naamloze vennootschap oprichten indien ten minste twee van deze vennootschappen onder het recht van verschillende lidstaten vallen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 230

19/02/19 17:27

de europese vennootschap (se)

231

Opmerking Een lidstaat kan zich, in de persoon van de federale minister van Economie, om redenen van openbaar belang verzetten tegen een dergelijke fusie.

11.2.2. Oprichting door middel van de oprichting van een holding-SE Naamloze vennootschappen en vennootschappen met beperkte aansprakelijkheid die overeenkomstig het recht van een lidstaat zijn opgericht en hun statutaire zetel en hoofdbestuur in de Gemeenschap hebben, kunnen het initiatief nemen tot de oprichting van een holding-SE indien ten minste twee van die vennootschappen: • onder het recht van verschillende lidstaten ressorteren, of • elk sinds ten minste twee jaar een dochtervennootschap hebben die onder het recht van een andere lidstaat ressorteert, dan wel een bijkantoor dat in een andere lidstaat gelegen is. De vennootschappen zelf die het initiatief nemen tot de oprichting van een holding-SE blijven echter wel op zich bestaan.

11.2.3. Oprichting door middel van de oprichting van een dochter-SE Vennootschappen en andere publiekrechtelijke of privaatrechtelijke lichamen die overeenkomstig het recht van een lidstaat zijn opgericht en hun statutaire zetel en hoofdbestuur in de Gemeenschap hebben, kunnen een dochter-SE oprichten door de aandelen ervan te verkrijgen, indien ten minste twee van die vennootschappen: • onder het recht van verschillende lidstaten ressorteren, of • elk sinds ten minste twee jaar een dochtervennootschap hebben die onder het recht van een andere lidstaat ressorteert, dan wel een bijkantoor dat in een andere lidstaat gelegen is.

11.2.4. Oprichting door de omvorming van een ‘gewone’ naamloze vennootschap Een naamloze vennootschap die overeenkomstig het recht van een lidstaat is opgericht en haar statutaire zetel en hoofdbestuur in de Gemeenschap heeft,

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 231

19/02/19 17:27

232

vennootschapsrecht in belgië

kan in een SE worden omgezet indien zij sinds ten minste twee jaar een dochtervennootschap heeft die onder het recht van een andere lidstaat ressorteert.

11.3. ORGANEN VAN DE EUROPESE NAAMLOZE VENNOOTSCHAP Wat het bestuur van een Europese vennootschap betreft kan er hier gekozen worden tussen twee stelsels: • het monistisch stelsel; • het dualistisch stelsel. Het monistisch stelsel is het stelsel dat in België van toepassing is op alle klassieke Belgische vennootschapsvormen, waar er dus sprake is van een beheerraad (raad van bestuur) die gecontroleerd wordt door de algemene vergadering. Indien er geopteerd wordt voor een dualistisch stelsel bestaat er naast een uitvoerend orgaan, de directieraad, eveneens een toezichthoudend orgaan, de raad van toezicht, die beide gecontroleerd worden door de algemene vergadering.

11.3.1. De algemene vergadering van aandeelhouders De algemene vergadering komt ten minste eenmaal per kalenderjaar bijeen en dit uiterlijk zes maanden na de afsluiting van het boekjaar. Opmerkingen Van dit principe kan afgeweken worden indien in de wetgeving van de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel heeft, met betrekking tot naamloze vennootschappen die hetzelfde soort werkzaamheden uitoefenen als de SE, een hogere frequentie is voorgeschreven. > De eerste algemene vergadering mag binnen achttien maanden na de oprichting van de SE plaatsvinden. >

De algemene vergadering kan te allen tijde worden bijeengeroepen door de raad van bestuur, de directieraad, de raad van toezicht of door de commissarissen. Het verzoek tot bijeenroeping van de algemene vergadering en tot vaststelling van de agenda kan eveneens worden gedaan door een of meer aandeelhouders die gezamenlijk ten minste 10% van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 232

19/02/19 17:27

de europese vennootschap (se)

233

Opmerking Er kan een lager percentage worden vastgesteld in de statuten. In het verzoek tot bijeenroeping wordt aangegeven welke punten op de agenda zullen worden geplaatst. Een of meer aandeelhouders die gezamenlijk ten minste 10% van het geplaatste kapitaal vertegenwoordigen, kan of kunnen verzoeken om een of meer nieuwe punten op de agenda van een algemene vergadering te plaatsen. De besluiten van de algemene vergadering worden genomen bij meerderheid van de geldig uitgebrachte stemmen. Indien een SE twee of meer categorieĂŤn aandelen heeft, is voor elk besluit van de algemene vergadering een afzonderlijke stemming vereist voor elke categorie aandeelhouders aan wier specifieke rechten afbreuk wordt gedaan door het besluit.

11.3.2. Het dualistisch stelsel 11.3.2.1. Het leidinggevend orgaan (de directieraad) De directieraad is in principe onder eigen verantwoordelijkheid belast met het bestuur van de SE. De leden ervan worden in principe benoemd of ontslagen door de raad van toezicht. Het aantal leden wordt gewoonlijk in de statuten bepaald. Opmerking Niemand kan tegelijkertijd lid zijn van de directieraad en van de raad van toezicht van een en dezelfde SE.

11.3.2.2. Het toezichthoudend orgaan (de raad van toezicht) De raad van toezicht houdt toezicht op het door de directieraad gevoerde bestuur, zonder dat het zich echter zelf met het bestuur van de SE mag bemoeien.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 233

19/02/19 17:27

234

vennootschapsrecht in belgië

De leden van de raad van toezicht worden door de algemene vergadering benoemd. De leden van de eerste raad van toezicht kunnen evenwel in de statuten worden aangewezen. Het aantal leden van de raad van toezicht (minimaal drie), of de regels voor de bepaling van dat aantal, worden in de statuten vastgesteld. De directieraad brengt aan de raad van toezicht ten minste om de drie maanden verslag uit over de gang van zaken en de te verwachten ontwikkeling van het bedrijf van de SE. Naast deze periodieke informatie verstrekt de directieraad tijdig alle inlichtingen aan de raad van toezicht over aangelegenheden die belangrijke gevolgen voor de SE kunnen hebben. De raad van toezicht kan aan de directieraad eveneens alle gegevens vragen die nodig zijn voor het uitoefenen van zijn taak als toezichthouder.

Opmerking De genoteerde SE’s dienen een auditcomité en een remuneratiecomité op te richten binnen hun raad van toezicht.

11.3.2.3. Gemeenschappelijke bepalingen De leden van de vennootschapsorganen worden benoemd voor een in de statuten bepaalde, en in principe hernieuwbare, termijn van ten hoogste zes jaar. In de statuten van de SE worden de categorieën handelingen genoemd waarvoor in het dualistische stelsel het leidinggevend orgaan de goedkeuring van het toezichthoudend orgaan moet krijgen. Een lidstaat kan evenwel bepalen dat in het dualistische stelsel het toezichthoudend orgaan zelf bepaalde categorieën handelingen aan goedkeuring kan onderwerpen. Een lidstaat kan eveneens bepalen welke categorieën handelingen ten minste moeten worden vermeld in de statuten van de op zijn grondgebied ingeschreven SE’s.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 234

19/02/19 17:27

de europese vennootschap (se)

235

Tenzij in de statuten andere bepalingen opgenomen zouden zijn, gelden voor het quorum en de besluitvorming in de organen van de SE de volgende interne voorschriften: • quorum: ten minste de helft van de leden moet aanwezig of vertegenwoordigd zijn; • besluitvorming: geschiedt bij meerderheid van de aanwezige of vertegenwoordigde leden. De leden van de directieraad of van de raad van toezicht zijn aansprakelijk voor de schade die de SE ondervindt door het niet nakomen van de wettelijke, statutaire of andere verplichtingen die uit hoofde van hun functie op hen rusten.

11.3.3. Het monistisch stelsel In een monistisch stelsel is er, zoals reeds gezien, maar één orgaan, zijnde het bestuursorgaan in de vorm van een raad van bestuur. Het bestuursorgaan bestuurt de SE. Het aantal leden van het bestuursorgaan, of de regels voor de vaststelling van dat aantal, worden bepaald in de statuten van de SE. Een lidstaat kan evenwel een minimumaantal en, in voorkomend geval, een maximumaantal leden voorschrijven. Het lid of de leden van de raad van bestuur wordt of worden door de algemene vergadering voor een in de statuten bepaalde, in principe hernieuwbare, termijn van ten hoogste zes jaar benoemd. De leden van de eerste raad van bestuur kunnen echter in de statuten worden aangewezen. De raad van bestuur komt ten minste om de drie maanden bijeen, volgens een in de statuten vastgestelde frequentie, teneinde te beraadslagen over de gang van zaken bij de SE en de verwachte ontwikkeling. In de statuten van de SE worden de categorieën handelingen genoemd waarvoor het bestuursorgaan in het monistische stelsel een uitdrukkelijk besluit moet nemen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 235

19/02/19 17:27

236

vennootschapsrecht in belgië

Tenzij er in de statuten andere bepalingen opgenomen zouden zijn, gelden voor het quorum en de besluitvorming in de raad van bestuur van de SE de volgende interne voorschriften: • quorum: ten minste de helft van de leden moet aanwezig of vertegenwoordigd zijn; • besluitvorming: geschiedt bij meerderheid van de aanwezige of vertegenwoordigde leden. De leden van de raad van bestuur zijn aansprakelijk voor de schade die de SE ondervindt door het niet nakomen van de wettelijke, statutaire of andere verplichtingen die uit hoofde van hun functie op hen rusten.

11.4. JAARREKENING EN GECONSOLIDEERDE JAARREKENING Behalve voor kredietinstellingen en verzekeringsondernemingen, is de SE met betrekking tot de opstelling van haar jaarrekening en, in voorkomend geval, van haar geconsolideerde jaarrekening, met inbegrip van het begeleidend jaarverslag, de controle en de openbaarmaking, onderworpen aan de wetgeving inzake naamloze vennootschappen van de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel heeft. Voor de kredietinstellingen en verzekeringsondernemingen zijn er specifieke Europese bepalingen van toepassing (Richtlijn 2000/12/EG van het Europees Parlement en de Raad van 20 maart 2000 wat de kredietinstellingen betreft en Richtlijn 91/674/EEG van de Raad van 19 december 1991 wat de verzekeringsondernemingen betreft).

11.5. ONTBINDING, LIQUIDATIE, INSOLVENTIE EN STAKING VAN BETALING Inzake ontbinding, liquidatie, insolventie, staking van de betalingen en soortgelijke procedures gelden voor de SE de wettelijke voorschriften die van toepassing zouden zijn op een naamloze vennootschap die is opgericht overeenkomstig het recht van de lidstaat waar de SE haar statutaire zetel heeft, met inbegrip van de regels inzake besluitvorming in de algemene vergadering.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 236

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 237

19/02/19 17:27

hoofdstuk 1 Inleidende begrippen hoofdstuk 2 De jaarrekening en het jaarverslag hoofdstuk 3 De besloten vennootschap (BV) hoofdstuk 4 De naamloze vennootschap (NV) hoofdstuk 5 De coรถperatieve vennootschap (CV) hoofdstuk 6 De maatschap, de vennootschap onder firma en de commanditaire vennootschap hoofdstuk 7 De landbouwonderneming hoofdstuk 8 De sociale onderneming hoofdstuk 9 De vereniging zonder winstoogmerk (VZW) en de internationale vereniging zonder winstoogmerk (IVZW) hoofdstuk 10 De stichting hoofdstuk 11 De Europese vennootschap (SE) hoofdstuk 12 De Europese coรถperatieve vennootschap (SCE) 12.1. De oprichting 12.2. Doel 12.3. Kapitaal 12.4. Organen

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 238

19/02/19 17:27

239

Hoofdstuk 12

DE EUROPESE COÖPERATIEVE VENNOOTSCHAP (SCE)

(KB van 28 november 2006 houdende tenuitvoerlegging van EG-Verordening nr. 1435/2003 van de Raad van 22 juli 2003 betreffende het statuut voor de Europese coöperatieve vennootschap, de Societas Cooperativa Europaea of SCE)

12.1. DE OPRICHTING 12.1.1. Wijze van oprichting De oprichting van een Europese coöperatieve vennootschap dient te gebeuren door middel van een authentieke akte. De oprichting kan geschieden op de volgende wijzen: •

De oprichting uit het niets Dit houdt de oprichting in van een volledig nieuwe vennootschap. Een dergelijke oprichting dient te geschieden volgens de regels die van toepassing zijn in de nationale wetgeving van de lidstaat waar de SCE haar statutaire zetel heeft. Om een nieuwe Europese coöperatieve vennootschap te kunnen oprichten dient er wel sprake te zijn van ten minste vijf natuurlijke personen en/of vennootschappen uit ten minste twee verschillende lidstaten.

•

Een fusie van coöperatieven Hier dient er sprake te zijn van coöperatieven uit ten minste twee verschillende lidstaten.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 239

19/02/19 17:27

240

vennootschapsrecht in belgië

•

De omzetting van een coöperatieve vennootschap naar een Europese coöperatieve vennootschap.

De reeds bestaande coöperatieve vennootschap dient te zijn opgericht volgens het recht van een van de lidstaten, dient haar zetel en haar hoofdkantoor te hebben binnen de Gemeenschap en moet al minstens twee jaar een vestiging of een filiaal hebben vallend onder het recht van een andere lidstaat.

12.1.2. De oprichtingsakte

De verplichte vermeldingen zijn dezelfde als die bij de klassieke Belgische vennootschapsvormen. Aangezien er hier echter wel sprake kan zijn van een ‘dualistisch bestuur’ (zie verder) dienen ook de leden van de raad van toezicht aangeduid te worden evenals hun bevoegdheden en de wijze waarop ze deze bevoegdheden uitoefenen (als college, alleen of gezamenlijk). Opmerking Een Europese coöperatieve vennootschap kan nooit de vorm van een vennootschap erkend als sociale onderneming aannemen.

12.2. DOEL Op het vlak van doelstellingen van de vennootschap zijn er geen specifieke wettelijke beperkingen opgelegd. Wel is het eigen aan een ‘coöperatieve’ vennootschap dat haar voornaamste doel zal zijn aan de behoeften van haar leden te voldoen en/of hun economische en sociale activiteiten te ontwikkelen.

12.3. KAPITAAL De SCE is een vennootschap met een veranderlijk aantal vennoten en een veranderlijk kapitaal. Het geplaatst kapitaal dient echter wel minstens 30.000 EUR te bedragen. Voor de inbreng in natura en de quasi-inbreng zijn dezelfde bepalingen van toepassing als bij de Belgische vennootschapsvormen (bijzonder verslag van de oprichters en verslag van een bedrijfsrevisor).

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 240

19/02/19 17:27

de europese coöperatieve vennootschap (sce)

241

De algemene vergadering dient bij het einde van het boekjaar de hoogte van kapitaal vast te stellen en ze dient aan te geven in welke mate dit kapitaal afwijkt van het kapitaal in het afgelopen boekjaar.

12.4. ORGANEN De Europese coöperatieve vennootschappen dienen de volgende organen te hebben: • een algemene vergadering van aandeelhouders; • ofwel een toezichthoudend en leidinggevend orgaan (dualistisch stelsel); • ofwel een bestuursorgaan (monistisch stelsel);

12.4.1. De algemene vergadering van vennoten De algemene vergadering komt ten minste eenmaal per kalenderjaar bijeen en dit uiterlijk zes maanden na de afsluiting van het boekjaar. De algemene vergadering kan te allen tijde worden bijeengeroepen door de raad van bestuur (bij een monistisch stelsel), door de directieraad of de raad van toezicht (bij een dualistisch stelsel) of door de commissarissen (indien er een is). Inzake stemrecht van de vennoten wordt er hier een grote vrijheid gelaten aan de vennootschap. Er is wel één heel belangrijke beperking: een vennoot kan ten hoogste vijf stemmen en maximaal 30% van de totale stemrechten hebben.

12.4.2. Het dualistisch stelsel In het dualistisch stelsel is er sprake van enerzijds een leidinggevend orgaan, de directieraad, en anderzijds van een toezichthoudend orgaan, de raad van toezicht.

12.4.2.1. Het leidinggevend orgaan (de directieraad) De directieraad, die uit één lid mag bestaan, is het leidinggevend orgaan dat belast is met het feitelijk bestuur van de SCE. De leden ervan worden in principe benoemd of ontslagen door de algemene vergadering.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 241

19/02/19 17:27

242

vennootschapsrecht in belgië

Opmerking Niemand kan tegelijkertijd lid zijn van de directieraad en van de raad van toezicht van een en dezelfde SCE.

12.4.2.2. Het toezichthoudend orgaan (de raad van toezicht) De raad van toezicht houdt toezicht op het door de directieraad gevoerde bestuur, zonder dat het zich echter zelf met het bestuur van de SCE mag bemoeien. De leden van de raad van toezicht worden door de algemene vergadering benoemd en ontslagen. Het aantal leden van de raad van toezicht (minimaal drie), of de regels voor de bepaling van dat aantal, worden in de statuten vastgesteld. De directieraad brengt aan de raad van toezicht ten minste om de drie maanden verslag uit over de gang van zaken en de te verwachten ontwikkeling van het bedrijf van de SCE.

12.4.3. Het monistisch stelsel In een monistisch stelsel is er maar één orgaan, zijnde het bestuursorgaan in de vorm van een raad van bestuur. Het bestuursorgaan bestuurt de SCE. Het aantal leden van het bestuursorgaan, of de regels voor de vaststelling van dat aantal, worden bepaald in de statuten van de SCE. Een lidstaat kan evenwel een minimumaantal en, in voorkomend geval, een maximumaantal leden voorschrijven (in België is er een minimumaantal van drie bestuurders en geen maximumaantal vastgelegd). De regels inzake bestuur zijn dezelfde als die bij de gewone Belgische coöperatieve vennootschappen.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 242

19/02/19 17:27

de europese coĂśperatieve vennootschap (sce)

243

12.4.4. De jaarrekening Voor de regels inzake de jaarrekening kan er gewoon verwezen worden naar de klassieke regels die van toepassing zijn op Belgische vennootschappen. Alleen in het geval van een bestuur in de vorm van een dualistisch stelsel, zal de raad van toezicht eveneens een verslag dienen op te stellen over de jaarrekening en over de door de directieraad opgestelde beleidsverklaring.

12.4.5. Ontbinding en omzetting De omzetting van een SCE in een gewone coĂśperatieve vennootschap geschiedt volgens de regels van de Belgische vennootschapswetgeving. Het voorstel tot omzetting wordt opgesteld door de raad van bestuur (of door de directieraad) en zal worden voorgelegd aan en goedgekeurd door de algemene vergadering. De ondernemingsrechtbank heeft de bevoegdheid om op vraag van iedere belanghebbende de ontbinding van de SCE uit te spreken indien de vennootschap haar statutaire zetel in BelgiĂŤ heeft, maar haar hoofdbestuur er niet gevestigd is.

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 243

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 244

19/02/19 17:27

245

BIBLIOGRAFIE

Onderkapitalisatie van vennootschappen, Creatief Boekhouden, 8 maart 2016, Wim Putzeys De geboorte van de microvennootschap, Creatief Boekhouden, 27 november 2015, Taksworld.be De overdracht van aandelen van een BVBA, het niet-gestorte kapitaal en de draagwijdte van de aansprakelijkheid van de overdrager, P. Cultiaux, Pacioli nr. 365, 10 juni 2013, BIBF Ontbinding en vereffening in één akte: enkele praktische overwegingen, D. Maes, Accountancy en Tax, nr. 2, 2013 Boekhoudkundige verplichtingen en de openbaarmaking van de jaarrekening van grote verenigingen en stichtingen gewijzigd, M. Vander Linden, Pacioli nr. 364, 27 mei 2013, BIBF Opdracht en belang van de jaarlijkse algemene vergadering, S. Mercier, Pacioli nr. 359, 18 maart 2013, BIBF Vereffeningsprocedure gewijzigd, Creatief Boekhouden, 8 juni 2012, nr. 12 Financieel plan voor de S-BVBA, Creatief Boekhouden, 6 augustus 2010, nr. 14 Gids vennootschapsrecht 2007, Beroepsinstituut van erkende Boekhouders en Fiscalisten De Europese coöperatieve vennootschap of ‘SCE’ is uiteindelijk toch een feit, E. Carnewal & L. Stolle, Newsletter Meritius Advocaten, december 2006 De VZW, Federale Overheidsdienst Justitie, 2005 Corporate Governance in de KMO, H. Pelgroms, R. Van Boven en K. Van Havere, 2004, Kluwer De wet deugdelijk vennootschapsbestuur, Ch. Van der Elst, Accountancy & Tax, 04/2004 Corporate Governance: een wettelijke (r)evolutie, Ch. Van der Elst, Working Paper Series 2004-04, Financial Law Institute Universiteit Gent

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 245

Een onderneming opstarten in de praktijk, 2004, BIBF De boekhouding van grote vzw’s en stichtingen, S. Mercier, Pacioli nr. 159, 23 februari 2004, BIBF De aansprakelijkheid van de bestuurders van vennootschappen – Nieuwe elementen, P. Francois, Pacioli nr. 140, 15 april 2003, BIBF Nieuw stelsel van de vzw’s en de stichtingen: naar een gemeenschappelijk recht voor de vennootschappen en de verenigingen? F. Moïses, Pacioli nr. 136, 15 februari 2003, BIBF Het Belgisch boekhoudrecht, E. De Lembre, 2002, Wolters Plantyn De bescherming van de belangen van bepaalde aandeelhouders, F. Cleeren, Accountancy & Tax, 02/2002 Benoeming en ontslag van bestuurders en zaakvoerders, G. Honore, Pacioli nr. 95, 31 maart 2001, BIBF Het Wetboek van Vennootschappen. Grote schoonmaak en inhoudelijke aanpassingen in het Belgisch vennootschapsrecht, H. Dewulf, Working Paper Series 2001-01, Financial Law Institute Universiteit Gent Rondgang langs enkele vennootschapsrechtelijke ontwikkelingen over de periode 1964-2000, E. Wymeersch, Working Paper Series 2001-03, Financial Law Institute Universiteit Gent Het financieel plan, J. Haustraete, Pacioli nr. 81, 31 augustus 2000 Codex vennootschappen, september 1995, BIBF

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 246

19/02/19 17:27

247

WETTEKSTEN

Wet van 7 mei 1999 houdende het Wetboek van vennootschappen (B.S. 6 augustus 1999) Wet van 2 mei 2002 betreffende de verenigingen zonder winstoogmerk, de internationale verenigingen zonder winstoogmerk en de stichtingen (B.S. 11 december 2002) Wet van 2 augustus 2002 houdende wijziging van het Wetboek van vennootschappen alsook van de wet van 2 maart 1989 op de openbaarmaking van belangrijke deelnemingen in ter beurze genoteerde vennootschappen en tot reglementering van de openbare overnameaanbiedingen (B.S. 22 augustus 2002) Koninklijk Besluit van 4 april 2003 betreffende de prestaties die de onafhankelijkheid van de commissaris in het gedrang brengen (B.S. 19 mei 2003) Koninklijk Besluit van 4 april 2003 tot uitvoering van het artikel 133, lid 10, van het Wetboek van vennootschappen en tot oprichting van het advies en controlecomité op de onafhankelijkheid van de commissaris (B.S. 19 mei 2003) Koninklijk Besluit van 26 juni 2003 op de openbaarmaking van akten en stukken van verenigingen zonder winstoogmerk en van private stichtingen (B.S. 27 juni 2003) Koninklijk Besluit van 26 juni 2003 betreffende de vereenvoudigde boekhouding van bepaalde verenigingen zonder winstoogmerk, stichtingen en internationale verenigingen zonder winstoogmerk (B.S. 11 juli 2003) Koninklijk Besluit van 19 december 2003 betreffende de boekhoudkundige verplichtingen en de openbaarmaking van de jaarrekening van bepaalde verenigingen zonder winstoogmerk, internationale verenigingen zonder winstoogmerk en stichtingen (B.S. 30 december 2003) Koninklijk Besluit van 1 september 2004 houdende tenuitvoerlegging van EG-Verordening nr. 2157/2001 van de Raad van 8 oktober 2001 betreffende het statuut van de Europese

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 247

Vennootschap, Societas Europaea (SE) (B.S. 9 september 2004) Koninklijk Besluit van 28 november 2006 houdende tenuitvoerlegging van EG-Verordening nr. 1435/2003 van de Raad van 22 juli 2003 betreffende het statuut voor de Europese Coöperatieve Vennootschap, Societas Cooperativa Europaea (SCE) (B.S. 4 december 2006) Wet inzonderheid tot oprichting van een auditcomité (B.S. 29 december 2008) Wet tot wijziging van het Wetboek van vennootschappen en tot vaststelling van de modaliteiten van de besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid Starter (B.S. 26 januari 2010) Wet van 6 april 2010 betreffende marktpraktijken en consumentenbescherming (B.S. 12 april 2010) Wet tot versterking van het deugdelijk bestuur bij de genoteerde vennootschappen en de autonome overheidsbedrijven en tot wijziging van de regeling inzake het beroepsverbod in de banken financiële sector (B.S. 23 april 2010) Koninklijk Besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 19 december 2003 betreffende de boekhoudkundige verplichtingen voor vzw’s en stichtingen (B.S. 31 januari 2013) Wet van 15 januari 2014 houdende diverse bepalingen inzake K.M.O.’s (B.S. 3 februari 2014) Wet tot omzetting van Richtlijn 2013/34/EU van 26 juni 2013 van het Europees Parlement en van de Raad betreffende de jaarlijkse financiële overzichten, geconsolideerde financiële overzichten en aanverwante verslagen van bepaalde ondernemingsvormen, tot wijziging van Richtlijn 2006/43/EG van het Europees Parlement en de Raad en tot intrekking van Richtlijnen 78/660/EEG en 83/349/EEG van de Raad Wetsontwerp van 4 juni 2018 tot invoering van het Wetboek van vennootschappen en verenigingen en houdende diverse bepalingen

19/02/19 17:27

AP Vennootschapsrecht_v3.indd 248

19/02/19 17:27