zwanger worden

zwanger worden Alles wat je moet weten over je kinderwens Petra De Sutter
Inhoud
EET GEZOND EN GEVARIEERD 28 WEES OP JE HOEDE VOOR INFECTIES 30 VERMIJD HORMOONVERSTOORDERS 32
Inleiding 11
Het geslacht van je kind 33
Deel I — Natuurlijk zwanger worden
KUN JE HET GESLACHT VAN JE KIND BEÏNVLOEDEN? 34
15
1
De normale gang van zaken 17
De ingrediënten voor een zwangerschap 36 EICELLEN 36 De aanmaak van eicellen 36
Inleiding 18
Wat zijn gezonde eicellen? 37 De biologische klok 38 Eicellen invriezen 38
Een kansspel 18
ZAADCELLEN 39 De aanmaak van zaadcellen 39
NATUURLIJKE SELECTIE 20
De ejaculatie 40 Wat zijn gezonde zaadcellen? 40
HET BELANG VAN LEEFTIJD 20
Hoe gebeurt de controle? 41 Factoren die de zaadkwaliteit beïnvloeden 43
JE NATUURLIJKE KANSEN BEÏNVLOEDEN? 20 POSITIES TIJDENS EN NA HET VRIJEN 22
Gezond zwanger worden 24
De menstruele cyclus 46 WAT GEBEURT ER IN JE LICHAAM? 46 De hypofyse maakt hormonen aan en de follikel groeit 46 Het baarmoederslijmvlies wordt dikker 46
STOP MET ROKEN 24 STREEF NAAR EEN GEZOND GEWICHT 25 VERMIJD ALCOHOL EN ANDERE DRUGS 25 NEEM EXTRA FOLIUMZUUR 26
Na de eisprong: innesteling of menstruatie 48
MOGELIJKE ALARMSIGNALEN 65
HOELANG DUURT ELKE FASE VAN DE MENSTRUELE CYCLUS? 49
Een onregelmatige cyclus bij de vrouw 65
Voor de eisprong: de folliculaire fase 49
Abnormale vaginale bloedingen 65
Na de eisprong: de luteale fase 49
Pijn 66 Een complexe voorgeschiedenis bij de vrouw 66
ZELF JE VRUCHTBARE DAGEN BEREKENEN 51
Een complexe voorgeschiedenis bij de man 66 Andere factoren 66
Het baarmoederhalsslijm verandert 51 Je lichaamstemperatuur stijgt 51
GEDULD IS EEN SCHONE ZAAK… 67
De ontmoeting van
Miskraam 69
zaadcel en eicel 54
CHROMOSOOMAFWIJKINGEN 69
DE BEVRUCHTING 55
ANDERE AFWIJKINGEN 69
DE VERDERE ONTWIKKELING VAN HET EMBRYO 56
WAT TE DOEN BIJ EEN MISKRAAM? 73
De eerste celdeling 56
Herhaalde miskramen 75
Verdere celdelingen 57 Voorbereiding van de foetus en de moederkoek 56
ONGELUKKIG TOEVAL 76
DE INNESTELING 58
Het eerste trimester van de zwangerschap 59
OORZAKEN VAN HERHAALDE MISKRAMEN 76 Chromosoomafwijkingen bij (een van) beide partners 77 Afwijkingen van de baarmoeder 78 Hormonale stoornissen 79
DE ZWANGERSCHAPSDUUR BEPALEN 59
Immunologische oorzaken en stollingsstoornissen 80
HET ZWANGERSCHAPSHORMOON METEN 59
BEHANDELEN OF NIET? 81
DE EERSTE ECHOGRAFIE: EEN GARNAAL MET EEN KLOPPEND HARTJE 61
2
Als het niet loopt zoals gepland 63
Inleiding 64
Buitenbaarmoeder lijke zwangerschap 84 RISICOFACTOREN 84 HOE KOM JE EEN BUITENBAARMOEDERLIJKE ZWANGERSCHAP OP HET SPOOR? 85 BEHANDELING 86
Nog niet zwanger na een jaar 65
EMOTIONELE IMPACT 86
—
Vruchtbaarheids
Deel II — Als natuurlijk zwanger worden niet lukt 89
behandelingen 108 OORZAKELIJKE VERSUS KANSVERHOGENDE BEHANDELINGEN 109 Oorzakelijke behandelingen 109 Kansverhogende behandelingen 110
1
Verminderde vruchtbaarheid en onvruchtbaarheid
91
HORMONALE STIMULATIE 110 Het belang van een correcte dosering 111 Zes pogingen 111
KUNSTMATIGE INSEMINATIE 113 Hoe gaat het in zijn werk? 113
Inleiding 93
In welke gevallen kan kunstmatige inseminatie een oplossing zijn? 113 Zes pogingen 114
Op zoek naar de oorzaak van verminder de vruchtbaarheid 94 WAT WORDT PRECIES ONDERZOCHT? 94
IN-VITROFERTILISATIE 114 Hoe gaat het in zijn werk? 115 Als een ivf-poging mislukt 120
INTRACYTOPLASMATISCHE SPERMA-INJECTIE 124 Hoe groot is de kans op zwangerschap via ICSI? 124 Meer kans op genetische afwijkingen 127
OORZAKEN EN ONDERZOEKEN BIJ DE VROUW 95 PCOS of polycystisch-ovariumsyndroom (polycysteus-ovariumsyndroom) 95 Preventieve controle van de cyclus 98 Andere oorzaken van cyclusstoornissen 98 Niet-doorgankelijke eileiders 99 Afwezigheid van eicellen 102
OORZAKEN EN ONDERZOEKEN BIJ DE MAN 103
De psychologische impact van vruchtbaar heidsbehandelingen op jou en je relatie 128 DE CONTROLE LOSLATEN 128
Spermaonderzoek 103 Verder onderzoek 104
VERLIES ELKAAR NIET UIT HET OOG 130
ONVERKLAARDE ONVRUCHTBAARHEID 106
JULLIE SEKSUELE RELATIE HERDEFINIËREN 131 EEN ANDER TEMPO 133 EEN ROZE WOLK MET EEN GRIJZE RAND 134
De impact van
Eiceldonatie 147
vruchtbaarheidsbehan
DE PROCEDURE 147
delingen op je werk 135
EEN DONOR AANBRENGEN 147
VERTELLEN OF NIET? 135
SCREENING 148
JE WERKGEVER INLICHTEN 135 WIE LICHT JE NOG IN? 136
Je kind inlichten 150
ONBEGRIP 137
Je kind inlichten 138 2
Embryodonatie 149
Zwanger worden met hulp van een donor
OPENHEID 150 HOE VERTEL JE HET? 150 NIEUWSGIERIG NAAR DE DONOR 152 GEBREK AAN EEN GENETISCHE BAND ALS VERLIESERVARING 152
141
Inleiding 142 Anoniem of niet 142 Een donor is geen ouder 143 Matching 144 Spermadonatie 145 SCREENING 146 DE PROCEDURE 146
Draagmoederschap 153 IN WELKE SITUATIES IS DRAAGMOEDERSCHAP MOGELIJK? 153 HOOGTECHNOLOGISCH DRAAGMOEDERSCHAP 153 LAAGTECHNOLOGISCH DRAAGMOEDERSCHAP 153 OP ZOEK NAAR EEN DRAAGMOEDER 154
3
Niet-traditionele gezinnen
De draad weer oppikken 172 NIEUWE DOELEN 172
157
POSITIEVE HERWAARDERING 172
Inleiding 158 Alleenstaande moeders 159
Kiezen voor adoptie 177 Organisaties 179
Lesbische koppels 161
Bibliografie 180
Alleenstaande vaders en homokoppels 163 Meerouderschap en regenbooggezinnen 165
MEER LEZEN 180 BRONNEN 181
Index 183 Verklarende woordenlijst 188
4
Kinderloos blijven of kiezen voor adoptie
167
Inleiding 168 Rouwen 169 OUDERS ZONDER KINDEREN 169 IMPACT OP JE RELATIE 169 IMPACT OP JE FAMILIE 170 HET GAAT NOOIT OVER 170
10

Inleiding Het besluit nemen om zwanger te worden is tegenwoordig helemaal niet zo vanzelf sprekend meer als vroeger. De samenleving is veranderd, alles is veel complexer geworden en de uitdagingen om voor een kind te gaan zijn groot. Mannen en vrouwen wachten daarom ook langer dan vroeger met het stichten van een gezin. Een kinderwens behoort tot het meest intieme, zelfs existentiële van de mens. Toch kunnen veel mensen niet precies uitleggen waarom ze kinderen willen. Voor de een is het de vervulling van zijn of haar mens-zijn, voor een ander het doorgeven van de eigen genen, en voor nog een ander de wens om voor iemand anders te kunnen zorgen en diegene liefde en affectie te kunnen geven. Het besluit om voor kinderen te gaan is dus een erg belangrijke, eentje die je le ven zal veranderen. Het hangt samen met je verwachtingen ten opzichte van het ouderschap, de sterkte van je kinderwens, het al dan niet gunstig zijn van de om standigheden (of tenminste je perceptie van die omstandigheden), wat je familie en vrienden ervan vinden, en natuurlijk het feit of je een partner hebt of niet. Als je er alleen voor staat of in een homoseksuele of lesbische relatie zit, weet je dat hulp nodig zal zijn. In een heterorelatie kan het op natuurlijke wijze lukken, maar ook dan is er sprake van hoop én ongerustheid, of zelfs angst dat het misschien niet zal lukken.
VERHALEN
We hebben heel lang gedacht: willen wij wel kinderen? Want we zijn twee kunstenaars en ons leven is goed zo, we hebben veel vrijheid. Het is niet alsof we een kind nodig hebben om gelukkig te zijn. Maar we hebben altijd gezegd: zie ons hier nu zitten aan tafel. Zien wij over vijf jaar een klein scharminkel bij ons zitten of niet? Het antwoord was altijd ‘ja’. Eva twijfelde soms nog, maar ik heb altijd gezegd: ik ben al iets ouder dan jij, als jij er klaar voor bent, dan ik ook. Twee jaar geleden zijn we hier komen wonen, en in dit huis zagen we ook echt kinderen. We werken sindsdien ook samen. Er zijn dus een aantal dingen veranderd waardoor het makkelijker werd om aan kinderen te beginnen. Maar het is niet dat we een checklist hadden van voorwaarden: eerst het huis, eerst een grotere auto. Het voelde gewoon organisch aan om eraan te beginnen. – Bert
Inleiding
11
Al sinds ik een tiener was, wist ik dat ik op een dag mama wilde worden. Dat is altijd een van de belangrijkste doelen in mijn leven geweest. Bij Lien was het eerder het omgekeerde: zij had aanvankelijk totaal geen kinderwens. Ik herinner me momenten waarop ze zei: ‘Ik wil nooit kinderen’, en ik dacht: oei, dat wordt wel een breekpunt voor mij. Hoe gaat dat evolueren? Maar gaandeweg is dat gevoel ook bij haar beginnen te groeien, vooral door kinderen te zien in onze omgeving. En zodra we de stap hebben gezet om ervoor te gaan, is dat gevoel alleen maar sterker geworden. Onlangs zei Lien zelfs: ‘Kinderen hebben is toch echt iets fantastisch, ik kan me niet inbeelden dat ik er géén zou hebben.’ – Sophie
Een kinderwens… Iedereen die er eentje heeft, weet dat dit niet zomaar in één zin valt te omschrijven. — Marjon Veel mensen staan er niet bij stil hoe zwanger worden het beste gebeurt. We horen voortdu rend praten over in-vitrofertilisatie en alle mogelijke medische technologieën die de meest onmogelijke kinderwensen lijken te kunnen vervullen, en misschien vertrouwen we te gemakkelijk op wat de medisch begelei de voortplanting ons kan bieden. Het zou ech ter verkeerd zijn om voorbij te gaan aan de mogelijkheden om op natuurlijke wijze zwan ger te worden. In deel I van dit boek lees je hoe het biologisch allemaal in elkaar zit en hoe je door gezond te leven en gebruik te maken van je eigen vruchtbaarheid je kansen op zwangerschap het best kunt benutten. Lukt het niet vanzelf of kun je niet op de natuurlijke manier zwan
12
Inleiding
ger worden, dan lees je in deel II hoe de we tenschap je vandaag de dag kan helpen, en wat je daarover moet weten om je zo goed moge lijk voor te bereiden.