inhoud
VOORWOORD . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 BROUWEN
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
MOUT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 HOP . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 GIST. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 17 KRUIDEN
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
24 27 PROEVEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30 HOE LEES JE DIT BOEK?. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 32 DE KAART VAN BELGISCH BIER. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38 WILDE FLORA. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ANALYSEMETHODES . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
BELGISCHE BIERSTIJLEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42 43 44 SAISON . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 BLOND . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 48 HOPPIG. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 49 TRIPEL EN STERK BLOND. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 50 AMBER, BRUIN EN DUBBEL. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 53 STERKE ALE . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 56 STOUT EN PORTER. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 57 KERSTBIER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 59 VLAAMSE ALES . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 60 LAMBIEK. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 62 KRIEK- EN ANDER FRUITBIER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 67 BRETT-BIER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 68 LAAG- OF NIET-ALCOHOLISCH BIER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 71 PILS . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . WITBIER . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
250 (MEESTAL) BELGISCHE BIEREN . . . . . . . . . . . 73 INDEX
. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
5
574
belgisch bier
INLEIDING BROUWEN
Bier brouwen is een vrij complex proces. Dit zijn de belangrijkste stappen bij het maken van bier. 1
2
WORT >
SCHROOTMOLEN
MAISCHKETEL
1
Schroten Gedroogde mout en andere granen worden voorbereid op het maischen. Ze worden grof gemalen om het zetmeel bloot te stellen.
2
Maischen Water wordt met de geschrote granen gemengd tot een beslag, de zogenaamde ‘maisch’. De maisch wordt geleidelijk opgewarmd en op verschillende temperaturen bewaard, vooral om de moutenzymen de kans te geven het zetmeel af te breken in koolhydraten en fermenteerbare suikers. Deze suikers lossen samen met andere nutriënten en aromacomponenten op in de vloeistof en vormen zo de ‘wort’. De wort wordt afgescheiden, waarna de maisch gespoeld wordt met heet water om nog meer suikers te extraheren. Deze ‘runnings’ vinden plaats in de maischketel; latere runnings bevatten minder suiker.
8
inleiding
3
4
BROUWKETEL
WORTKOELER
3
Koken De wort wordt gekookt om alle microorganismes te doden en hem effectief te steriliseren. Hop wordt toegevoegd bij het begin van het kookproces om de bitterheid te verhogen, of later om smaak en aroma’s toe te voegen. Ook specerijen kunnen tijdens deze fase bijgevoegd worden. De meeste brouwers laten de wort 60-90 minuten koken, hoewel sommige lambiekbieren soms tot wel 4 uur koken.
4
Afkoelen De wort wordt door een wortkoeler geleid en afgekoeld tot een temperatuur die aangepast is aan de gist en het gewenste type fermentatie. Lambiekbrouwers gebruiken een open, ondiepe koelbak van koper, die het ‘koelschip’ genoemd wordt. Terwijl de wort een nacht lang afkoelt in deze recipiënt, wordt hij blootgesteld aan de microflora in de lucht.
9
belgisch bier
PROEVEN
De zintuiglijke beoordeling van bier (‘bier proeven’) vormt het belangrijkste aspect van elke bieranalyse. We leren eruit hoe bier ruikt, smaakt en aanvoelt. We hebben een vijftienkoppig panel geselecteerd en opgeleid voor de zintuiglijke beoordeling van bier. Het panel (bestaande uit zeven vrouwen en acht mannen, uit zeven verschillende landen en tussen twintig en vijftig jaar oud) leerde om de verschillende aroma’s en smaken van bier te herkennen en kwantificeren.
BLIND PROEVEN 1
1
2
3
2
3
Alle proefsessies in dit boek werden blind uitgevoerd, wat betekent dat geen enkele proever wist welke bieren hij of zij proefde. Bovendien maakten we gebruik van zwartgetinte glazen, zodat de kleur van het bier aan het oog onttrokken werd. Bieren werden geschonken tussen 12-16 °C, in een vooraf bepaalde volgorde. Een dekseltje op het glas zorgde ervoor dat de aroma’s niet vervlogen. Door het glas lichtjes te walsen komen de aromacomponenten in het bier vrij en nestelen ze zich in het bovenste deel van het glas. Hierdoor kan de proever het bier ruiken. Vervolgens neemt die een slok om de smaak te analyseren. Anders dan bij wijn wordt bier niet uitgespuwd, maar ingeslikt om de bitterheid en de nasmaak nauwkeuriger te evalueren. Vluchtige aromacomponenten en smaken kunnen zo door een ervaren proever gekwantificeerd worden. 30
inleiding
GEUR
SMAAK ZOETHEID ZUURHEID BODY CARBONISATIE NASMAAK
MOUT HOP ESTERS BIJSMAAK BITTERHEID
MOUT HOP ESTERS BIJGEUR
Elk geur- en smaakaspect van een bier kreeg een score tussen 0 (volledig afwezig) en 6 (overweldigend). Twee bieren die bij elke proefsessie geserveerd werden, boden de proevers een referentiekader.
SMAAKWIJZER ET ZO
H EI
D
MO
UT
HOL
ACIDITE IT
CO AL
IG
EI
TE
PP
RS
HO H
D
ES
B IT T
E R H EI D
Uit de belangrijkste aspecten van bier werd het sensorisch wiel samengesteld, dat de relatieve score van elk aspect toont. Elke bierstijl heeft een unieke sensorische signatuur:
PILS
STERKE ALE
GEUZE & FARO
31
HOPPIG
belgisch bier
HOE LEES JE DIT BOEK?
Dit boek bevat complexe informatie over de compositie van bier in makkelijk te interpreteren grafische voorstellingen. Deze rubriek leidt de lezer door de verschillende grafieken en de informatie die ze bevatten.
BASISWAARDEN
Deze grafiek bevat de essentiële informatie over beer. ABV
Alcohol by Volume (ABV, % vol.) is het alcoholgehalte van het bier.
6.5
KLEUR
De kleur wordt uitgedrukt in European Brewery Convention-eenheden (EBC).
10
BITTERHEID
De bitterheid wordt uitgedrukt in International Bitterness Units (IBU).
35
CALORIEËN
Het aantal calorieën in 100 milliliter bier. Het is de som van alcohol, koolhydraten en proteïnen in een bier.
48
PLAATS OP DE KAART
H O PP
IG
Links wordt de plaats van het bier op de kaart afgebeeld. De ‘zoom in’ rechts toont de nabije bieren, die een gelijkaardige chemische en aromasamenstelling hebben, hoewel sommige nog steeds heel anders kunnen smaken vanwege bepaalde afwijkende essentiële aromacomponenten.
32
inleiding
SENSORISCHE DATA ZO
ET
H EI
D
MO
UT
HOL
AC I DITE
IT
CO AL
IG
H
EI
TE
PP
RS
HO
Deze kaart vat de data samen die het proefpanel verzameld heeft. Elk bier werd blind geproefd door gemiddeld negen opgeleide panelleden. De grafiek toont de relatieve waardes van de relevantste sensorische aspecten. Bieren in dezelfde stijl hebben een sensorische ‘signatuur’ gemeen.
ES
D
B IT T
ER H EI D
STERKE ALE
HOPPIG
CHEMISCHE DATA
UU
E
KZ
R
ETHY
R
L
KLEU
O RO YR LP TY ET
PIN
EO L
B IT
UL
R
RH
ELLO
L O AL O
NI OL
II
L
GERA
ETAA T
EID
E
MYRCEEN
ON
LIN
AT
XID O
CITR
EN
OA
EP
U
ID
YL AC
TE
E
FE
EN
M
AT
AN
ETHANOL
M
KA
TA
LH EX
ISO AM
HU
ER LFAT
CE LA
YR AA T
4-ETHYLGUAIACOL
1-A
HY
ETHY LB UT
HO
P
STERKE ALE
HOPPIG
33
G IST
L-2-M
2-A CE
R
EL
ZIN
ETHY
UU
EF
NZ
PY RA
ZIJ
M
WI LD
TH YL
A
LO
ME
A
2,6-DIMETHYLPYRAZINE
R
MOUT
KR
Op deze grafiek vindt u de relatieve concentraties van twintig belangrijke chemische componenten, geschikt volgens het brouwingrediënt dat ze voortbrengt. De arcering onthult het belang ervan voor een bepaald bier. Verschillende bieren binnen één bierstijl vertonen vaak vergelijkbare chemische componenten en dus ook vergelijkbare gearceerde patronen.
BLOND 34. Achel 8 Blond 35. Affligem Blond 36. Averbode 37. Chimay Dorée 38. Ciney Blonde 39. De Vlier Brut 40. Egotripel 41. Ename Blond 42. Engelszell Nivard 43. Floreffe Blonde 44. Ginder Ale 45. Grimbergen Blond 46. Guldenberg 47. Hertenheer 48. Kapittel Blond 49. Keizer Karel Ommegang 50. Kortrijk-dUtsel 51. La Chouffe 52. La Trappe Blond 53. La Trappe Puur 54. Leffe Blonde 55. Leffe Royale Whitebread Golding 56. Palm Royale 57. Postel Blond 58. Quintine Blonde 59. Seefbier 60. Ter Dolen Blond 61. Tongerlo Blond 62. Troubadour Blond 63. Westvleteren Blond
TRIPEL 82. 28 Tripel 83. Arend Tripel 84. Bertinchamps triple 85. Brigand 86. Brugge Tripel 87. Chimay Triple 88. Cornet 89. Delirium Tremens 90. Delvaux 91. Duvel 92. Ename Tripel 93. Finesse 94. Gouden Carolus Tripel 95. Hoegaarden Grand Cru 96. Judas 97. Kapittel Tripel Abt. 10° 98. Keizer Karel Goud Blond
171. 172. 173. 174. 175. 176.
STOUT & PORTER 28 Imperial Stout Broeder Jacob Double Port Brusseleir Hercule Stout Kempisch Vuur Haverstout La Corne du Bois des Pendus Black 177. La Trappe Bockbier 178. Monk’s Stout 179. Oesterstout 180. Stout Leroy 181. Stouterik 182. Troubadour Obscura 183. Viven Porter 184. Wolf 8 KERSTBIER 185. Delirium Christmas 186. Gauloise Christmas 187. Gouden Carolus Christmas 188. Kapittel Winter 189. Leffe Noël 190. St. Bernardus Christmas Ale 191. St. Feuillien Cuvée de Noël 192. Val-Dieu Bière de Noël 193. Winter Mess 2016 VLAAMSE ALES 194. Bacchus 195. Bourgogne des Flandres Bruin 196. Cuvée des Jacobins 197. Duchesse de Bourgogne 198. Ichtegem’s Grand Cru 199. Ichtegem’s Oud Bruin 200. Liefmans Goudenband
I B
IT U FR
K&
221
196
235
RO
232
233
227
FA
234
217
UZ
E
&
229
222
209
230
194 212 211
220 218 207 216 213
224
226 215 231
219
201. Liefmans Oud Bruin 202. Petrus Oud Bruin 203. Rodenbach 204. Rodenbach Grand Cru 205. Vanderghinste oud bruin
223
GEUZE & FARO 206. Belle-Vue Gueuze 207. Cantillon Gueuze 100 Lambic Bio 208. Faro Boon 209. Faro Lambic Lindemans 210. Geuze Mariage Parfait 211. Gueuze Girardin 212. Gueuze Lindemans 213. Mort Subite Gueuze Lambic 214. Mort Subite Oude Gueuze Lambic 215. Oude Geuze Boon 216. Oude Geuze Oud Beersel 217. Timmermans Faro Lambic 218. Timmermans Oude Gueuze KRIEK- & FRUITBIER 219. Belle-Vue Kriek Classique 220. Cantillon Kriek 100 Lambic 221. Cuvée René Oude Kriek 222. Ducassis 223. Framboise Boon 224. Framboise Girardin 225. Kasteel Rouge 226. Kriek Boon 227. Kriek Girardin 228. Liefmans Kriek Brut 229. Lindemans Apple 230. Lindemans Cassis 231. Lindemans Pêcheresse 232. Mort Subite Oude Kriek Lambic 233. Oude Kriek 3 Fonteinen 234. St. Louis Premium Framboise 235. St. Louis Premium Pêche 236. Timmermans Oude Kriek
248
22 244
246 247
245 11
249
E T ER NI BI F H - O I SC AG L L A OHO C AL
HOPPIG 64. Anglium Extra Hop 65. Delta 66. Duvel Triple Hop 67. Gouden Carolus Hopsinjoor 68. Hopus 69. Hopus Primeur 2016 70. Houblon Chouffe Dobbelen IPA Tripel 71. Kasteel Hoppy 72. Leffe Royale Single Hop Crystal 73. Paljas IPA 74. Palm Hop Select 75. Préaris IPA 76. Saison Dupont Cuvée Dry Hopping 77. Spencer IPA 78. Thorberg Five Hop IPA 79. Urthel Hop-It 80. Vedett IPA 81. XX Bitter
STERKE ALE 152. Alpaïde 153. Bush Ambrée 154. Chimay Bleue 155. Delirium Nocturnum 156. DeuS 157. Engelszell Gregorius 158. Gordon Finest Gold 159. Grimbergen Optimo Bruno 160. Gulden Draak 161. Kapittel Prior 9° 162. Kasteel Donker 163. La Trappe Quadrupel 164. Malheur Dark Brut 165. Piraat 166. Rochefort 8 167. Rochefort 10 168. St. Bernardus Abt 12 169. Troubadour Westkust 170. Westvleteren 12
ER
GE
SAISON 25. 28 Saison 26. De Vlier Saison 27. Paljas Saison 28. Saison de Dottignies 29. Saison du Meyboom 30. Saison Dupont 31. Saison Dupont Bio 32. Saison St-Feuillien 33. Saison Voisin
AMBER - BRUIN - DUBBEL 114. Achel 8 Bruin 115. Affligem Dubbel 116. Bon Secours Brune 117. Brugse Zot Dubbel 118. Chimay Rouge 119. Ciney Brune 120. De Koninck 121. Ename Dubbel 122. Engelszell Benno 123. Floreffe Double 124. Gordon Finest Scotch 125. Gouden Carolus Classic 126. Kapittel Dubbel 127. Keizer Karel Robijn Rood 128. La Trappe Dubbel 129. La Trappe Isid’or 130. Leffe Brune 131. Maredsous Brune 132. Mc Chouffe 133. Palm 134. Pauwel Kwak 135. Petrus Dubbel Bruin 136. Postel Dubbel 137. Ramée Ambrée 138. Rochefort 6 139. Scotch C.T.S. 140. Scotch Silly 141. Special De Ryck 142. Spencer Trappist Ale 143. St. Bernardus Pater 6 144. St. Bernardus Prior 8 145. Tongerlo Bruin 146. Tre Fontane 147. Waase Wolf 148. Watneys Scotch Ale 149. Westmalle Dubbel 150. Westvleteren 8 151. Zundert
236
IE
WITBIER 12. Blanche de Namur 13. Blanche du Hainaut Bio 14. Brugs (Tarwebier) 15. Celis White 16. Grisette Blanche Bio 17. Hoegaarden 18. Jan De Lichte 19. La Trappe Witte Trappist 20. St. Bernardus Witbier 21. Steenbrugge Wit 22. Timmermans Lambicus Blanche 23. Vedett Extra White 24. Watou’s Wit
99. Leffe Triple 100. Lucifer 101. Malheur Cuvée Royale 102. Maredsous Triple 103. Omer. 104. Postel Tripel 105. Satan Gold 106. Schuppenboer 107. Straffe Hendrik 108. Tripel Karmeliet 109. Troubadour Magma 110. Val-Dieu Triple 111. Watou Tripel 112. Westmalle Tripel 113. Zwijntje
KR
PILS 1. Bavik Super Pils 2. Bel Pils 3. Cristal Alken 4. Estaminet 5. Jupiler 6. Maes 7. Mongozo Premium Pilsener 8. Monsieur Rock 9. Primus 10. Stella Artois 11. Volga
243
15
BRETT-BIER 237. 28 Brett 238. Bruxellensis 239. Orval 240. Schuppenaas 241. Straffe Hendrik Wild 242. Wild Jo
LAAG- OF NIET-ACOHOLISCH BIER 243. Hoegaarden 0.0 244. Jupiler 0.0 245. Jupiler Blue 246. Jupiler NA 247. Maes Alcoholvrij 248. Palm N.A 249. Piedbœuf Blonde 250. Piedbœuf Triple
12
23
ST OU
VL A
AMSE
T&
PO
RT
A LES
ER 171
183
KE
197 228
RS
TB
175
IE
R
204 140
IP
TR
66
77 14
SO N
37 65 24
78
76
B LO N
D
80
HOP
W ITB
I ER
PI G
A M B ER
SA I
40
153
L
17
27
81 51
146
BE
16
73
163
UB
1 25 8 21
LS
190
- B RUIN -D
EL
176
E
200 199
152 82 159 161 125 168 155 170 191 167 149 177 174 124 128 150 241 139 179 114 131 132 206 119 136 127 184 185 225 143 186 187 189 160 169 188 121 182 180 126 208 123 193 129 145 115 117 239 158 166 178 130 144 154 173 181 102 137 116 122 93 134 101 118 151 165 237 240 79 84 96 138 BRETT-BIER 39 83 56 156 55 54 50 107 104 75 34 85 44 113 142 90 148 99 68 67 141 32 43 57 74 86 109 88 238 111 33 100 28 106 97 59 42 192 47 112 36 46 9 30 92 45 95 120 105 133 41 72 52 35 63 10 58 38 6 147 87 110 48 5 4 69 70 103 31 94 98 250 7 26 108 89 20 242 91 71 3 13 62 29 53 18 19 60 2 49 61 64 195
AL
203 202 201
157
164
KE
205
ER
162 172
135
210 214
PI
ST
198
belgisch bier
BELGISCHE BIERSTIJLEN ST OU
KE
RO
TB
IE
AL
GE
UZ
KE
E
RS
ER
&
F
RT
ST E
AM B E
IP
P
BE
S
UB
ET R NI IE OF H B C GL A A O LI S H ACO
IL
R - BRU
BRETT-BIER
TR
KR
ALES
IN D
A
SE
R
I EK -&
FR
UI
VL
M AA
PO
EL
IE
TB
R
MOUT
&
ER
WILDE FLORA
T
L
SA I S
ON B LO N D
HOP WI
TB
PI G
I ER HOP
KRUDIEN
42
GIST
belgische bierstijlen
PILS
Pilsner, pilsener of pils is wereldwijd de populairste bierstijl wat geconsumeerd volume betreft. Hoewel deze populariteit geleidelijk afneemt ten voordele van ales en andere speciaalbieren, maakt pils nog steeds bijna 90% uit van het in de wereld gedronken bier. Dit geldt ook voor de top 20 van de meest geconsumeerde biermerken, waar Guinness de enige niet-pils is. Ook in België zijn de best verkopende bieren pilsbieren, ondanks de enorme variëteit aan bierstijlen. Pilsner is genoemd naar de plaats van zijn ontstaan, Plze�n (Pilsen), in Tsjechië. Midden 19de eeuw huurde een Tsjechische brouwerij in Pilsen de Beierse brouwer Josef Groll in. Die combineerde zijn technische kennis om lagers te brouwen met plaatselijke ingrediënten (hana-gerst, gemout tot een erg bleke kleur, saaz-hop, en zacht water) en creëerde zo zijn nieuwe bier. Groll fermenteerde het op lage temperaturen met gebruik van de lagergist Saccharomyces pastorianus. Pilsbieren danken hun verfrissende en heldere eigenschappen vooral aan deze gist, omdat hij minder Primus
Maes
Stella Artois
Jupiler
Estaminet
Mongozo Premium Pilsener
Volga Cristal Alken
Bel Pils
Bavik Super Pils
Monsieur Rock
43
1
BAVIK SUPER PILS BROUWERIJ DE BRABANDERE
PILS
RIJKSWEG 33, B-8531 BAVIKHOVE
Het bier
Deze pils presenteert een gebalanceerd mengsel van grassige hoparoma’s met een subtiele fruitigheid in het boeket. Het smakenpalet onthult toetsen van brood en graanmout. De harmonie van bitterheid en smaken zorgt voor een evenwichtig samengesteld bier.
De brouwerij Brouwerij De Brabandere
Brouwerij De Brabandere (die tussen 1990 en 2013 ook Brouwerij Bavik werd genoemd) werd in 1894 gesticht door Adolphe De Brabandere, een landbouwer uit het West-Vlaamse dorpje Bavikhove. De brouwerij overleefde beide wereldoorlogen en breidde nadien haar bereik uit naar cafés. Albert won het vertrouwen van zowel de cafébazen als hun klanten door bij elke levering een gratis rondje te geven. Vandaag is de brouwerij nog steeds in handen van de familie De Brabandere en produceert heel wat bieren, waaronder Bavik Super Pils (5,2% vol.), Wittekerke (wit, 5,0% vol. en Rosé, 4,3% vol.), Kwaremont (blond, 6,6% vol.), de Petrus Tradition-bieren (Blond, 6,6% vol., Dubbel Bruin, 6,5% vol., Tripel, 7,5% vol., Speciale, 5,5% vol.) en de op eiken foeders gerijpte Petrus Sours (Roodbruin, 5,5% vol., Aged Pale, 7,3% vol., en Aged Red, 8,5% vol.).
74
KAART
BASISWAARDEN 5.2
ABV
5
KLEUR
P
IL
24
BITTERHEID
S
42
CALORIEËN
GELIJKAARDIGE BIEREN
SMAAKPROFIEL
MOUT
UU
ETHY
R
L
KLEU
O RO ET
ETH
LB UT
YR A
PI N
YL
ISO AM
EO L B IT
M UL
L O
L
AL O
NI O
ELLO
LIN
II
L
GERA
E
RS
XID O
TE
EP
75
EN
RH
E
ER H EI D
AT
A AT NO
YL AC
TE
EN
ID
MYRCEEN
ES
B IT T
F
ON
D
U
IG
EI
KR
PP
H
M
ER
CITR
HO
KA
TA
A H EX
ETHANOL
HU
ER LFAT
CE LA
AT
4-ETHYLGUAIACOL
1-A
HY
HO
P
ETA AT
EID
G IST
L-2M
R
YR
EF
KZ
E
WI LD
R
EL
ZI N
ETHY
UU
IT
NZ
YR A
ZIJ
HOL
AC I DITE
A
HY LP
CO AL
M
2,6-DIMETHYLPYRAZINE
A
LP
UT
TY
MO
2-A CE
D
R
H EI
LO
ET
M ET
ZO
CHEMISCH PROFIEL
2
BEL PILS BROUWERIJ DUVEL MOORTGAT
PILS
BREENDONK-DORP 58, B-2870 PUURS
Het bier
Een moutig boeket met aroma’s van granen, brood en kandij, vergezeld van heel licht fruitige toetsen. De bittere smaak is perfect in evenwicht en zorgt ervoor dat deze pils een goed voorbeeld van de stijl is.
De brouwerij Brouwerij Duvel Moortgat
Brouwerij Moortgat begon in 1871 als een boerderij-brouwerij in Breendonk (Puurs) onder leiding van Jan-Leonard Moortgat. Zijn zoon Albert introduceerde ‘Victory Ale’, een scotch ale genoemd naar de overwinning van WO I. Dit donker bier zou later vervangen worden door de goudgele ‘Duvel’. Vandaag worden er in deze familiebrouwerij nog steeds nieuwe varianten van Duvel geproduceerd: Groen (6,8% vol., zonder gisting op fles), evenals de dry-hopped Tripel Hop-reeks (9,5% vol.). De brouwerij produceert ook de Vedett-reeks (Extra Blond, 5,2% vol., Extra White 4,7% vol., Session IPA, 2,7% vol. en IPA, 5,5% vol.), Bel Pils (5,0% vol.) en de Maredsous-bieren. Onder het toeziend oog van CEO Michel Moortgat en brouwmeester Hedwig Neven werden diverse Belgische en internationale brouwerijen overgenomen: Liefmans, De Koninck en d’Achouffe, evenals Bernard (CZ), ’t IJ Amsterdam (NL) en Ommegang, Boulevard en Firestone Walker (VS).
76
KAART
BASISWAARDEN 5.0
ABV
6
KLEUR
P
IL
28
BITTERHEID
S
31
CALORIEËN
GELIJKAARDIGE BIEREN
SMAAKPROFIEL
MOUT
UU
ETHY
R
L
KLEU
O RO ET
ETH
LB UT
YR A
PI N
YL
ISO AM
EO L B IT
M UL
L O
L
AL O
NI O
ELLO
LIN
II
L
GERA
E
RS
XID O
TE
EP
77
EN
RH
E
ER H EI D
AT
A AT NO
YL AC
TE
EN
ID
MYRCEEN
ES
B IT T
F
ON
D
U
IG
EI
KR
PP
H
M
ER
CITR
HO
KA
TA
A H EX
ETHANOL
HU
ER LFAT
CE LA
AT
4-ETHYLGUAIACOL
1-A
HY
HO
P
ETA AT
EID
G IST
L-2M
R
YR
EF
KZ
E
WI LD
R
EL
ZI N
ETHY
UU
IT
NZ
YR A
ZIJ
HOL
AC I DITE
A
HY LP
CO AL
M
2,6-DIMETHYLPYRAZINE
A
LP
UT
TY
MO
2-A CE
D
R
H EI
LO
ET
M ET
ZO
CHEMISCH PROFIEL
3
CRISTAL ALKEN BROUWERIJ ALKEN
PILS
STATIONSSTRAAT 2, B-3570 ALKEN
Het bier
Een zeer beheerst boeket met aroma’s van brooddeeg, hooi, peer en appel. Het is een bier met lichte body en een voorzichtig grassige hopsmaak en enige bitterheid.
De brouwerij Brouwerij Alken
In 1881 richtte Edouard Boes Brouwerij Sint-Aldegondis op in Alken. In 1923 ging hij samenwerken met brouwer Jozef Indekeu. Samen vormden ze Brouwerij van Alken. Hun eerste bier was een bockbier, maar Josef was vastberaden om te brouwen wat maar weinigen op dat moment in BelgiĂŤ konden: een pilsener. In 1928 werd een Belgische klassieker geboren bij de lancering van Cristal Alken-pils. In 1988 fuseerde Alken (op dat moment in handen van BSN) met Maes en werd bekend als Brouwerijen Alken-Maes, nu eigendom van Heineken. Vandaag is het gamma bieren in de Alken-Maes-portefeuille erg groot, met onder meer de klassieke Maes Pils (5,2% vol.), Cristal (pils, 5,0% vol.), twee Maes Radlers (0,0% vol. en 2,0% vol.), de sterke blonde Judas (8,5% vol.), Brugs Tarwebier (wit, 4,8% vol.), Watneys Scotch Ale (8,0% vol.), het Ciney-gamma en de abdijbieren van Postel en Grimbergen.
78
KAART
BASISWAARDEN 4.8
ABV
5
KLEUR
P
IL
23
BITTERHEID
S
37
CALORIEËN
GELIJKAARDIGE BIEREN
SMAAKPROFIEL
MOUT
UU
ETHY
R
L
KLEU
O RO ET
ETH
LB UT
YR A
PI N
YL
ISO AM
EO L B IT
M UL
L O
L
AL O
NI O
ELLO
LIN
II
L
GERA
E
RS
XID O
TE
EP
79
EN
RH
E
ER H EI D
AT
A AT NO
YL AC
TE
EN
ID
MYRCEEN
ES
B IT T
F
ON
D
U
IG
EI
KR
PP
H
M
ER
CITR
HO
KA
TA
A H EX
ETHANOL
HU
ER LFAT
CE LA
AT
4-ETHYLGUAIACOL
1-A
HY
HO
P
ETA AT
EID
G IST
L-2M
R
YR
EF
KZ
E
WI LD
R
EL
ZI N
ETHY
UU
IT
NZ
YR A
ZIJ
HOL
AC I DITE
A
HY LP
CO AL
M
2,6-DIMETHYLPYRAZINE
A
LP
UT
TY
MO
2-A CE
D
R
H EI
LO
ET
M ET
ZO
CHEMISCH PROFIEL
Kevin Verstrepen is professor genetica en genomica aan de KU Leuven en Group Leader in Systems Biology bij het VIB (Vlaams Instituut voor Biotechnologie). Hij is werkzaam als directeur van het Institute for Beer Research en directeur van het VIB Centre for Microbiology. Hij behaalde zijn MSc en PhD in bio-ingenieurswetenschappen aan de KU Leuven en werkte als postdoc in het labo van Dr. Gerald Fink aan het MIT. In 2005 werd Verstrepen aangesteld als Fellow en docent aan de universiteit van Harvard, waar hij leiding gaf aan een team van onderzoekers gespecialiseerd in gistgenetica, waarmee hij na zijn aanstelling in 2009 terug naar Leuven keerde. Miguel Roncoroni komt oorspronkelijk uit Argentinië en studeerde biotechnologie in de Verenigde Staten. Hij behaalde zijn MSc en PhD aan de Universiteit van Auckland, Nieuw-Zeeland, waar hij tussen het fietsen en surfen door de genetica bestudeerde van gist die wordt toegepast bij het maken van wijn. Om te bewijzen dat bier op wijn geen venijn is, verhuisde hij naar België, waar hij onderzoek deed naar de samenstelling en diversiteit van het Belgische bier, voornamelijk in Kevins labo, maar ook op café. COLOFON w w w. la n no o.c om Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Tekst Dr. Miguel Roncoroni & Prof. Dr. Kevin Verstrepen Vertaling Jan Vangansbeke Fotografie Mark Permsuvan Illustraties Emma Thyssen Cover & stramien KIET Grafisch ontwerp Keppie & Keppie Als u opmerkingen of vragen heeft, dan kunt u contact nemen met onze redactie: redactielifestyle@lannoo.com © Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2018 D/2018/45/227 – NUR 440-448 ISBN: 978 94 014 5288 5 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.