LANNOO’S AUTOBOEK
IJSLAND
2
Svenja Venz
LANNOO’S AUTOBOEK
IJSLAND
ON THE
ROAD
3
TOP 10
Ä Â ¼½ ¾ À ¿
Ã
Á
Å
¼ PERLAN
Blz. 108 De koepel lijkt wel een halve parel en schittert op de warm watertanks. Het futuristisch ogende gebouw herbergt de fantastische ervaringstentoonstelling ‘Wonders of Iceland’, een soort inleiding tot de fascinerende natuur van IJsland. Het restaurant in de koepel biedt het mooiste uitzicht op de stad.
½ ÞINGVELLIR
Blz. 144 e.v. Deze geologisch interessante plek is de geboorteplaats van de oude IJslandse staat en van de moderne republiek. Sinds 930 kwam de Alþing bijeen, het parlement. IJsland is een van de oudste democratieën op aarde. Sinds 2004 is Þingvellir Cultureel Erfgoed van de UNESCO.
¾ HEKLA
Á LÖGURINN
Blz. 187 e.v. Rond dit bijna-meer rijdt u niet alleen door dichte bossen, u vindt er ook interessante cultuurhistorische plekken. Een ander hoogtepunt is de waterval Hengifoss.
 LAVALANDSCHAP BIJ HET MEER MÝVATN
Blz. 211 e.v. Dimmuborgir, ten oosten van Mývatn, vormt een aparte wereld met bizar gevormde lavasculpturen en struikgewas – een plek om uw fantasie de vrije loop te laten. Ontspan nen kunt u in het Nature Bath, met uitzicht op deze erg bij zondere omgeving.
à DETTIFOSS
Blz. 152 De actieve vulkaan in het zuiden van IJsland prikkelt de menselijke fantasie al eeuwenlang. De veelvuldige uit barstingen hebben het landschap en de berg gevormd en de donkere lava geeft de omgeving iets heel mysterieus.
Blz. 215 Een van de meest indrukwekkende watervallen van IJsland: over een breedte van ruim 100 meter storten de watermas sa’s zich hier 45 meter de diepte in.
¿ LAVA CENTRE
Ä HORNSTRANDIR
Blz. 153 Hoe voelt een vulkaanuitbarsting? Hoe voelt een aardbe ving en wat gebeurt er dan onder het aardoppervlak? De antwoorden op die vragen vindt u in het spannende, inter actieve museum in Hvolsvöllur. Voor iedereen die het zui den van IJsland en de roerige geologie wil leren kennen.
Blz. 246 Het natuurreservaat in het uiterste noordwesten is ideaal voor vogelliefhebbers, want op de steile klip de Hornbjarg nestelen duizenden zeevogels. Wie graag in alle rust wan delt, vindt hier prachtige wandelroutes.
À LAKAGIGAR
Blz. 285 Te midden van het vulkanische massief Dyngjufjöll, in het noordoosten van IJsland, komt u bij de vulkaan Askja. Cen traal ligt het diepe, mysterieuze meer Öskjuvatn en daar naast bevindt zich een klein kratermeer. Een oerlandschap waarin iedereen wel iets kan ontdekken.
Blz. 174 Meer dan 100 kraters betoveren de bezoeker: een land schap dat van een andere planeet lijkt te komen, surreëel en wanneer de zon schijnt ronduit betoverend. Via de wan delpaden kunt u uitgebreid op verkenning gaan.
4
Å ASKJA
INHOUD INLEIDING ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 7 Wandelaar, kom naar IJsland ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 7 Het ontstaan van IJsland, de economie en de mensen ��������������������������������������� 10 PRAKTISCHE INFORMATIE OVERNACHTEN
��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
25
����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
43
Verklaring van de symbolen
�������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 55
DE MOOISTE ROUTES DOOR IJSLAND �������������������������������������������������������������������������������������������� 59 Route 1 De ronde van IJsland (2170 km) �������������������������������������������������������������������������������� 62 Route 2 Het fascinerende hoogland (1817 km) ��������������������������������������������������������������� 74
DE MOOISTE REGIO’S VAN IJSLAND R E G I O 1 Reykjavík en omgeving ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 93
Tussen grootstad en natuur
R E G I O 2 Het zuidwesten ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 127 Woeste kusten en pruttelende zwavelpotten
R E G I O 3 Het zuiden �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 149 Het groene IJsland of de wereld van gletsjers en vulkanen
R E G I O 4 Het zuidoosten �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 167 Vatnajökull National Park
R E G I O 5 Oost-IJsland ��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 179 Het land van fjorden en elfen
R E G I O 6 Het noordoosten �������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 197 Walvissen en vulkanen, dromerige stadjes en de parel van het noorden
R E G I O 7 Het noorden ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 221 Over vissen, paarden en zeehonden
R E G I O 8 Het noordwesten ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 237 Een wereld voor ontdekkers
R E G I O 9 Het westen ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 255 IJsland in het klein
R E G I O 1 0 Het hoogland ������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������ 275 Weidsheid en eenzaamheid
GESCHIEDENIS
��������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������
291
Plaatsnamen- en trefwoordenregister ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 298 Namenregister ����������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 302 Fotoverantwoording ���������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������������� 303
5
6
Kajaktochten in de IJslandse Westfjorden zijn erg populair
WAN D E L A A R , KO M N A AR IJSL AND — het geheim van het lieflijk-ruige eiland in het noorden —
Er zijn twee soorten mensen die naar IJsland trekken: de vrienden, die na de eerste reis bijna elk jaar terugkeren en hun hart verloren hebben aan de natuur hier, en de mensen die graag elk land willen bezoeken om het daarna op hun lijstje te kunnen afvinken. Maar laten we het vooral hebben over het betoverende aspect van IJsland, die levende natuur die constant evolueert, de krachten van vuur, water en ijs die het landschap onophoudelijk bewerken.
De IJslandse paarden kwamen samen met de eerste kolonisten naar het eiland
7
Blauwe en zwarte glinsteringen: de donkere stroken in het ijs van het gletsjermeer Jökulsárlón zijn door ijs omgeven vulkaanas
8
Het is die magie die de bezoeker betovert en er een vriend van IJsland van maakt. Toen de eerste kolonisten zich hier ongeveer 1200 jaar geleden op het eiland vestigden, hadden ze de indruk dat het niet zo heel ver weg was van Noorwegen, het land waar ze vandaan kwamen. Het klimaat was in die tijd zachter en er waren veel groene weiden en berkenbossen; de schraalheid van het hoogland en sommige kustgebieden is het gevolg van latere vulkaanuitbarstingen. De middeleeuwen waren voorspoedig, maar de bloeiperiode bleef niet duren. De verwoestende kracht van de natuur en de politieke ontwikkelingen zorgden ervoor dat het noordelijk gelegen land waarnaar ooit zo hevig verlangd was, verviel tot een armoedig eiland waarvan de mensen die zuidelijker woonden geloofden dat zich op dit eiland een toegangspoort naar de hel bevond. Het is dus geen verrassing dat de eerste reisverslagen uit de 18de en 19de eeuw een veeleer onaangenaam beeld schetsten van IJsland en zijn bewoners. De schrijvers ervan noteerden dat de mensen hier in spelonken woonden. Nu behoren die donkere tijden tot het verleden en is IJsland een van de meest favoriete bestemmingen voor wie naar het noorden wil reizen. De landschappen zitten vol afwisseling en de activiteiten die u hier kunt beoefenen zijn al even gevarieerd. Gletsjertochten, ijsklimmen, skiën, kajakken, fietsen wandeltochten, alpinisme of rustig met de auto of de bus naar stadjes en bezienswaardigheden rijden – IJsland heeft voor iedereen wel een onvergetelijke ervaring in petto. Ook vogelliefhebbers, walvisfanaten en vooral paardenvrienden komen hier volop aan hun trekken. Sinds een paar jaar lijkt IJsland weer een bestemming te zijn die tot de verbeelding spreekt. Misschien is het dan toch het legendarische Thule waarover Pytheas rond 330 v. Chr. schreef, een eiland, ver weg in het hoge noorden. Iedereen weet wel iets te zeggen over IJsland, al was het maar dat hij daar altijd al eens heen wilde gaan. Naast de overweldigende en altijd weer verrassende natuur zijn het de laatste tijd toch vooral drie dingen die met het eiland in verband worden gebracht: de financiële crisis in de herfst van 2008, toen het land bijna failliet ging, en de uitbarsting van de vulkaan Eyjafjallajökull in de lente van 2010, die het Europese luchtvaartverkeer tijdelijk lamlegde. Wie verwachtte dat het land aan zijn problemen ten onder zou gaan, keek verrast op. Als een feniks herrees IJsland uit de as. Dat bewees de derde gebeurtenis waarbij IJsland in het centrum van de aandacht stond: het Europees kampioenschap voetbal in 2016. De IJslanders lieten zien dat ze ook op het voetbalveld onverzettelijk kunnen zijn. Doorheen de eeuwen hebben de IJslanders geleerd moeilijkheden te overwinnen en van de schoonheid van de vulkanen te genieten.
9
Horn
NOORSE ZEE
an
s tr
dir
fja Ís a
Bolungarvík Flateyri
r≠ ar
Drangajökull
dj úp
925
60
Siglufjör≠ur
61
61
Bíldudalur Patreksfjör≠ur
Sau≠árkrókur Blönduós
Húnaflói
Hólmavík
Brjánslækur
Skagaströnd
Vatnsnes
Hvammstangi
61
1
2
Bla
60
Bú≠ardalur
Stykkishólmur Grundarfjör≠ur
Snæfellsnes
13 1
Húsafell Langjökull Àórisjökull Hvítárvatn
Borgarnes
1350
1
REYKJAVÍK 14 Mosfellsbær
Seltjarnarnes
Njar≠vík 41
Reykjanes
Grindavík
50 km
IJsland 60
Kerlingarfjöll 1477
1
Kópavogur Hafnarfjör≠ur
1
1
Àorlákshöfn
À
Nationalpark Àingvellir
Akranes
Keflavík
a
e lv
Pingvellir
á rs jó
2
Hrauneyjar
Hverager≠i
Selfoss
Eyrarbakki
Stokkseyri
3
Hekla
Leirubakki 1491 Hella 1
Hvolsvöllur Eyjafjalla4 jökull 1666 Landeyjahöfn Skógar Vestmannaeyjar Heimaey
Lau gav eg ur
Faxaflói
Ho
r
Eiríksjökull
Reykholt
gu
SnæfellsjökullNationalpark
Kj
54
ítá
1448 Snæfellsjökull
Hv
Ólafsvík
nd a
Brekkulækur
Hellissandur
M Hólar
1
1
Flatey
Hofsós 76
Varmahlí≠
12
60
r r≠u
Strandir
Àingeyri
Látrabjarg
afjö ag Sk
Ísafjör≠ur
Ki
My’rdalsjökull 1450 Vík Dyrhólaey
Grímsey Melrakkaslétta
Ásbyrgi
Grenivík
Vopnafjör≠ur
ls á
Krafla 818
4
1
Jök u
82
Myrkárjökull Akureyri ar 11 1387
Vatnajökull Nationalpark
10
3
á
Her ubrei
sá
ur
7
1682
Jö
ku
l
Askja
1510
6
j Fl
Fellabær
al sd ót
Hofsjökull
jöll
Bár arbunga
Egilssta≠ir 92
Neskaupsta≠ur Rey≠arfjör≠ur
8
Fáskrú≠sfjör≠ur
7
Kverkfjöll 1860
2000 9
1
Sey≠isfjör≠ur
Stö≠varfjör≠ur
Jök
S
jót
re
s
1
t
dafl
p
i ng
d an
5
La ga rfl jó
lfan 8
Bakkager≠i (Borgarfjör≠ur eystri)
9
um
Skjá
1
áD al
Reykjahlí≠ My’ vatn
Fj ö l l
Skútusta≠ir
í
Dalvík
i kafló Bak
Flatey
Ólafsfjör≠ur
Húsavík
sós
À
Langanes Àórshöfn
uls á
≠ur
Raufarhöfn
Brei≠dalsvík
Djúpivogur 1
Vatnajökull Grímsvötn 1719
á rs jó
Vatnajökull- Esjufjöll Nationalpark
Höfn
1522
Skaftafell
Laki 818
Böltí
11
10
Kirkjubæjarklaustur
1
Jökulsárlón
Öræfajökull
6
2119
1
sl
Vík
12 1
5
A T L A N T I S C H E
O C E A A N 61
1 ROUTE 1 de ronde van IJsland (2170 km) Álftanes
Úlfljótsvatn
Vogar
Grindavík
ll sf in
te
n is
en
Tr öl la
Blaue Lagune
Reykjanesfólkvangur Br
dy ng ja
379
43
0
42
Hengill
Villingavatn
Hverager≠i
Helgafell jö
Njar≠vík
Litla-Kaffistofan
Krýsuvík
1
Hei≠inh
á
39
Brei≠abólssta≠ur Hlí≠arendi
K r ¤s u v í k u r b e r g
Strandarkirkja
Sy≠ribú Álftavatn
Gljúfur Vötn Àrastar38 35 lundur Egilssta≠ir
38
Kalda≠arnes 34
Àorlákshöfn
Selfoss
34
33
Eyrarbakki 33
10 km
Tunga
A VAN KÉFLAVÍK NAAR SELFOSS
Na de aankomst op de luchthaven is een ontspannend bad in de Blauwe lagune (zie blz. 131) misschien wel een prima idee voor een eerste kennismaking met IJsland. Daarna rijdt u naar Grindavík (zie blz. 135) en neemt u de 427 langs de zuidkust. Wie honger heeft, kan in Grindavík stoppen bij restaurant Saltfiskur en daar de lokale specialiteit uitproberen. Tijdens deze rit krijgt u een goed idee van het bizarre lavalandschap. De weg brengt u naar Þorlákshöfn, daar neemt u de 38 en vier kilometer verder neemt u de 34 tot in Eyrarbakki (zie blz. 130). Het loont de moeite een ritje te maken door het plaatsje dat nog veel elementen van de oude vissersdorpen heeft behouden. Daarna brengt de 34 u naar Selfoss (zie blz. 129).
BC VAN SELFOSS NAAR LEIRUBAKKI EN DE HEKLA 284 km ROUTE Selfoss – Laugarvatn – Geysir – Gullfoss – Skálholt – Stöng – Leirubakki – Hekla – Leirubakki
Àj
Àyk
92 km ROUTE Blauwe lagune – Grindavík – Þorlákshöfn – Eyrarbakki – Selfoss
62
Bj
Sog
Hafnarfjör≠ur MuseumGar≠abær 1 Bláfjallavoor designHusfellfólkvangur 655 en toegepaste 41 Keflavík kunst
De moderne kerk in Skálholt: tegenwoordig huisvest de stad alleen nog de hulpbisschop, maar in de middeleeuwen was dit het belangrijkste religieuze centrum van IJsland
Tijdens deze rit ontdekt u niet alleen nog meer natuurschoon, ook de geschiedenis van het land komt aan bod. Deze streek is erg groen en vruchtbaar, onder andere dankzij de vele warmwaterbronnen, en die worden vooral gebruikt om kassen te verwarmen. Door de herbebossingsprogramma’s zijn hier weer enkele kleine bossen ontstaan, wat mensen met zomerhuisjes heel erg appreciëren. Omdat de reis nu over kleinere wegen gaat, hebt u alle tijd om van het landschap te genieten. Vanuit Selfoss neemt u eerst de 35 en daarna de 37 naar Laugarvatn (zie blz. 138). Voor u verder reist, kunt u daar een deugddoend, ontspannend bad nemen in het wellnesscentrum Fontana. Even voor Geysir komt u weer op de 35. In Haukadalur (zie blz. 262) moet u zeker een bezoek brengen aan het geothermisch gebied. U vindt er natuurlijk de beroemdste geiser, Geysir (zie blz. 134), maar ook nog andere fascinerende bronnen. Eventueel kunt u hier een lunchpauze inlassen. Slechts veertien kilometer verderop komt u bij de prachtige waterval Gullfoss (zie blz. 136). Op de weg terug blijft u de 35 volgen tot aan het kruispunt met de 31, die u naar Skálholt brengt. Daar bezoekt u de kerk met de glasramen en de archeologische sites (zie blz. 141). De 31 brengt u in zuidoostelijke richting tot bij de 30. Volg die twee kilometer lang in noordelijke richting tot aan de afslag naar de 32. U rijdt nu door l
1186 Lambahraun
r
sa
Gullfoss
Hv
rá
Fi
tja
ljú
rg
xá
La n
ítá
Ka
m
bu
r
G
el
Brattholt 37 Múli Gýgjarhóll Foss Hjálmssta≠ir 585 Haukholt Vatnsleysa Háifoss ki n Mjóanes Laugarvatn j ar Laugar H el Torfasta≠ir Kaldbakur Àingvalla2 Reykholt Stöng vatn 36 Skáldabú≠ahei≠i Kaldárhöf≠i l ur Sel Skálholt 30 Ãjórsárda 35 Úlfljótsvatn Björk Àjó≠veldisbær Flú≠ir 32 Laugarás Ljosafossstö≠ Sy≠ribú Ví ≠ ihlí ≠ Hlí≠ 31 26 ill Hestvatn Stö≠ulfell Álftavatn Stórinúpur Fjall Eyvík Reykir ≠ Keri ÀrastarSkar≠ Akbraut Hekla Kaldárholt lundur Stóra-Ármot Leirubakki 3 Minnivellir Bitra 30 1491 35 Selfoss Krókur 10 km Lunansholt Selsund 0 34 Bolholt Àjórsártún Úthlí≠ Mi≠dalur
Ör He
r
ng
af
782
fu
Geysir
di
Geysir und Strokkur Haukadalur
Àingvellir
National Park Hrafnabjörg Pingvellir 824
el
F337
H
Sog
yrarbakki
33
Villingaholt
G
h l
63
Þjórsárdalur, een dal dat tegenwoordig weer groen en vruchtbaar is. Hoe de langhuizen er in de middeleeuwen hebben uitgezien voor ze in 1104 door de vulkaanuitbarsting van de Hekla bedolven werden, ziet u op de museumboerderij Þjóðveldisbær (zie blz. 144). Na dat bezoek rijdt u verder en kunt u een eerste blik werpen op het hoogland en de uitgestrekte lavalandschappen. Wanneer u bij de 26 komt, neemt u die in zuidelijke richting, tot in Leirubakki. De beklimming van de vulkaan Hekla (zie blz. 152) is niet echt lastig en op de derde dag van de rondreis is dat een prima compensatie voor het drukke programma van de dag ervoor, met bezoeken aan bezienswaardigheden en een lange rit. En anders kunt u hier ook heerlijk ontspannen, neem bijvoorbeeld een bad in Leirubakki en bezoek de tentoonstelling over de vulkaan (zie blz. 152).
D VAN LEIRUBAKKI NAAR HET EILAND HEIMAEY 75 km ROUTE Leirubakki – Hvolsvöllur – Landeyjahöfn – Heimaey Vanuit Leirubakki neemt u de 26 in zuidelijke richting, tot aan de grote ringweg, en daar slaat u af naar het oosten. Las een eerste stop in in Hvolsvöllur en breng een bezoek aan het interessante Lava Museum (zie blz. 153). MisLjosafossstö≠ Va Sy≠ribú 31 Keri≠
s
fo ss af j
Ra u≠ u
5
Króka Stö≠ulfell gilja Stórinúpur brú Eyvík Fjall Reykir n Leirubakki Va≠nes Skar≠ Akbraut Hekla Kaldárholt l öl 26 Àrastar1491 Minnivellir Bitra 30 lundur Næfurholt Krókur Lunansholt Selfoss Selsund Fosshólar Bolholt Votmúli Àjórsártún Pálssteinshr aun Marteinstunga 33 Villingaholt xi Kolsholt Meiritunga Akurhóll S k ó g s h r a u n Hella Fa
33
Sá
ta
órs á
Keldur Tunga Skógsnes Vetleifsholt 25 l öl Tindfjallajökull rfj Fljótshólar Oddi Árgilssta≠ir Háfur fra j i À 1462 L Djúpidalur Hraun Brei≠abólssta≠ur Àykkvibær Hvolsvöllur Fljótsdalur Bali Saga centrum 4 Hemla Àórsmörk Múlakot Ey Teigsaurar Krossá 1 Sigluvík Go Stóramörk ≠a Akurey lan Eyjafjallajökul d l BergÃórshvoll Kúfhóll 1666 Fimmvör≠uháls a f Seljaland Ystiskáli j ö l Kross l Bakki 254 Skógahei≠i Ásólfsskáli Skógafoss Nýibaer Holt Landeyjahöfn Skógar E y j a f ja ll a s a n d u Ey
j
r
Àrídrangar
Faxasker Heimaey
Surtsey
64
Álfsey Brandur Su≠urey Hellisey Geldungur Súlnasker Geirfuglasker
Elli≠aey Bjarnarey
Skógar
Stóraborg Museum Skó
gas
Vestmannaeyjar (Westmaneilanden)
0
and
ur
10 km
De Skógafoss, de ‘boswaterval’, aan de voet van de vulkaan Eyjafjallajökull
schien hebt u zin om ook een kijkje te nemen bij enkele plaatsen uit de ‘Njáls saga’, anders rijdt u verder. Voor u liggen de gletsjers Eyjafjallajökull en Mýrdalsjökull, vanaf de weg hebt u er een goed uitzicht op. Wanneer u bij de 254 komt, neemt u die en die brengt u na 17 kilometer bij de kleine haven Landeyjahöfn, een haven die speciaal is aangelegd voor de ‘Herjolfur’, de veerboot naar Heimaey. Een overtocht van 30 minuten brengt u op het eiland en nu kunt u net doen zoals de bewoners en alle wegen afrijden. U vindt hier enkele interessante musea, maar rijd zeker ook naar de kust om te wandelen en de zeevogels te observeren. Op sommige plekken hebt u in de zomer een grote kans om papegaaiduikers te spotten. Bij een bezoek aan Heimaey hoort ook de beklimming van de jongste berg van het land, de 221 meter hoge Eldfells (zie blz. 158).
E VAN HEIMAEY NAAR KIRKJUBÆJARKLAUSTUR 157 km ROUTE Landeyjahöfn – Skógar – Dyrhólaey – Vík – Kirkjubæjarklaustur Wanneer de veerboot u weer naar Landeyjahöfn heeft gebracht, rijdt u terug naar de ringweg. Een kleine omweg brengt u naar de Seljalandsfoss, vlak aan de 249. De Skógafoss (zie blz. 157) mag u niet voorbijrijden. Die indrukwekkende waterval is een fraaie omgeving voor foto’s, en niet alleen op zonnige dagen, wanneer er, afhankelijk van de lichtinval, in het spatwater regenbogen ontstaan. Breng daarna een bezoek aan het museum, dat geeft het beste inzicht in hoe de inwoners van IJsland vroeger hebben geleefd. Wie daar zin in heeft, kan ook een kort uitstapje maken naar de Mýrdalsjökull en de gletsjertong Sólheimar en een kleine wandeling op de gletsjer maken. Rijd daarna naar het voormalige eiland Dyrhólaey (zie blz. 163) en geniet van het uitzicht. In Vík kunt u zich laten informeren over het Katla Geopark en kunt u, buiten het broedseizoen, een strandwandeling maken (zie blz. 154). 65
126
De waterval Gullfoss maakt samen met Þingvellir en de beroemde Geysir deel uit van de ‘Golden Circle’, de route met de beroemdste bezienswaardigheden van IJsland
REGIO 2
H ET Z U I DW EST E N — woeste kusten en pruttelende zwavelpotten —
Het zuidwesten van IJsland bestaat uit het schiereiland Reykjanes, de omgeving van de hoofdstad en het zuiden tot aan de rivier Þjórsá. De eer ste kolonisten wisten het kustgebied al te waarderen vanwege de visrij ke wateren, nu is dit het dichtst bevolkte deel van IJsland. Het is dan ook logisch dat u hier de grootste dorpen van het eiland vindt, en vele zijn ver noemd naar middeleeuwse sagen. Hier vindt u ook enkele van de meest geliefde bestemmingen voor uitstapjes, en die populariteit danken ze niet enkel aan het feit dat ze zo dicht bij de hoofdstad liggen. De klassieker is de ‘Golden Circle’, de route langs Þingvellir, Geysir en Gullfoss. In deze streek kunt u bovendien kennismaken met alle facetten van vulkanisme. Het schiereiland Reykjanes heeft aan de zuidkant weinig baaien en dus zo goed als geen natuurlijke havens, maar aan de noordkant van het schiereiland is de situatie heel anders. Daar ligt Keflavík, het grootste handelscentrum van het schiereiland. Op tal van plaatsen rijzen rotspunten uit de zee op, ideale nestplaatsen voor de zeevogels. De bodem is met lava bedekt, nauwelijks begroeid en strekt zich uit van west naar oost, over het volledige schiereiland. De zogenaamde Reykjanesrug is de voortzetting van de Mid-Atlantische Rug, waarvan de uitlopers, de riftzone, zich tot in het noorden van het eiland uitstrekken. Hier in het zuidwesten heeft de aarde bijzonder sterk gebeefd en 127
Ferstikla
Melaleiti 51
Akr
afja
572
ll
a
v
Akranes
20 km
0
r r≠u jö f Hvammsvík 47 l
Ing
Vindáshli≠ Brús s j a Stíflisdalur Hofsvík E Fellsendi Alm Brautarholt 852 Grundarhóll Skála Gljúfrasteinn Engey M Seltjarnarnes Mosfell
De kloven in het Þingvellir National Park zijn het zichtbare bewijs dat de Amerikaanse en de Euraziatische plaat uit elkaar drijven
128
Reykjanestá
Eldey
Grindavík
≠i
ei
sh
jö
ll
Hellishei≠i
sf
379
Isólfsskáli
9
fólkvangur
in
l s e n Re e i n l b ergrück Berg B H a Hafnaberg Blaue Àorbjarnafell Brücke zwischen 3 Lagune 2 243 den Kontinenten 6
te
44
s Helgafell n e 42 j a r e y llgar≠u ja f s e n Reykjanesykja
Vogar k
Njar≠vík R
n is
Hafnir
Keflavík
Kleifarvatn
en
Keflavík International Airport
Kraftwerk Hen
Husfell
BláfjallaHellishei≠arv fólkvangur Hochplateau
41
Br
Nýlenda
Bessasta≠ir
Reykjanes-Hafnarfjör≠ur 11 bær
a
12
dy ng j
4
45
Mosfellsbær Nesj Kópavogur o s f e l l Gar≠abær 1 MLitla-Kaffistofa
Álftanes
Tr öl la
Sandger≠i
REYKJAVÍK
Gar≠ur
Gar≠skagi
Ki≠afell
H
Mi≠hús Saurbær
Krýsuvík
K r ¤s u v í k u r b e r g
Hei≠inh
á
Hverager≠ 39
Brei≠abólssta≠ur Hlí≠arendi
Strandarkirkja
38 38
34
Àorlákshöfn Eyrarba
Sto
F337F337
d el ing di a l j xá úf n g f e l af l F i rglj ur el t j a úf l r á ur Fi tja sar rá sa r
Far
Ingunnarsta gunnarsta ≠ir ≠ir
Far
Hlö ≠Hlö ufell≠ufell Skjaldbrei Skjaldbrei ≠ur ≠ur
782 782
Hauka - StóriStóri Geysir Geysir undund Hauka Gullfoss dalur Gullfoss Strokkur Strokkur dalur
rg
G
La n
xá
La n
m Ka bu m r bu r
Ka
ítá
Hv
≠i
Hv
ítá
G
el
Àingvellir Àingvellir i≠ National National ParkPark 7 7 Geysir Geysir5 5 Brúsasta≠ir sasta≠ir Hrafnabjörg Hrafnabjörg Brattholt Brattholt Úthlí Úthlí ≠ 37 ≠ 37 Pingvellir Pingvellir824 824 Múli Múli Mi≠dalur Mi≠dalur Almannagjá mannagjá FossFoss Hjálmssta≠ir Hjálmssta≠ir 585 585 j j Vatnsleysa VatnsleysaHauk SeeSee Àingvellir Àingvellir F it F it Hauk holtholt kálabrekka abrekka n n 10 Laugarvatn 10 Laugarvatn Háifoss 16 16 rki jarki Háifoss a nn j l l Laugarvatn Laugarvatn Laugar Laugar He He Mjóanes Mjóanes Reykholt Reykholt HagiHagi T T 36 36 Gjáinfoss Gjáinfoss Kaldbakur Kaldbakur ÀingvallaÀingvallaStöng Stöng Bræ Bræ ≠ ≠ ratunga ratunga Torfasta Torfasta ≠ ≠ ir ir vatn vatn Skáldabú≠ahei≠i Skáldabú≠ahei≠i Nesjar jar Kaldárhöf≠i Kaldárhöf≠i r r u u l l 30 30 a a sár órdsárd ÃjórÃj Sel Sel 15 15 Skálholt Skálholt Nesjavellir NesjavellirÚlfljótsvatn Björk Björk 35 35 Úlfljótsvatn 13 13 Laxárdalur 32 32 Flú≠ir Flú≠irLaxárdalur ÀjóÀ≠veldisbær jó≠veldisbær Ljosafossstö ≠ ≠ ≠ribú Ljosafossstö ribú tofan Sy≠Sy an Ví≠ihlí ≠ ≠ Hlí≠Hlí≠ Ví≠ihlí Sog
Sog
Hengill ngill Massive Massive ≠arvirkjun virkjun Álftavatn Álftavatn
Sólheimar Sólheimar 14 14 31 Stö 31 Stö KeriKeri ≠ Hestvatn ≠ Hestvatn ≠ulfell ≠ulfell Stórinúpur Stórinúpur
FjallFjall Hvammur Hvammur Reykir Reykir À8rastarÀrastarVa≠Va ≠nes nes LeirubakkiHekla Skar≠Leirubakki Akbraut Akbraut Skar≠ Kaldárholt Kaldárholt lundur lundur Stóra-Ármot Hekla 26 26 Stóra-Ármot ≠eri ≠i Naturschutzgebiet Naturschutzgebiet 30 30 Minnivellir Minnivellir 1491 1491 verlækur verlækur 35 35 À À 38 1 Flói 1 Flói Næfurholt Næfurholt Krókur Krókur Lunansholt Lunansholt Bitra Bitra Selsund Selsund Kvíarholt Kvíarholt 1 Selfoss 1 Selfoss Fosshólar Fosshólar Bolholt Bolholt 34 34 Árborg Árborg Pálssteinsh Pálssteinsh raun raun 4 Marteinstunga 33 33 Villingaholt Villingaholt Marteinstunga Gunnarsholt Gunnarsholt Litlatunga Litlatunga Kolsholt Kolsholt Meiritunga 1 1 Akurhóll AkurhóllS k óS gk só hg rsahur na u n Meiritunga rbakki akki 33 33
Hella Hella
StokkseyriTunga okkseyri Skógsnes Skógsnes Tunga
órs á órs á
Vetleifsholt Vetleifsholt Sólvellir Sólvellir Fljótshólar Fljótshólar j jHáfur Háfur 25 25 Oddi Oddi À À Àykkvibær Àykkvibær
BaliBali
Keldur Keldur
≠ir ≠ir Árgilssta Árgilssta
Hvolsvöllur Hvolsvöllur Saga-Zentrum Saga-Zentrum l l
Ra u≠ Ra u≠
Ölfusá Ölfusá
8
Tindfjallajökull Tindfjallajökull
H r aH ur an u n 14621462
Fljótsdalur Fljótsdalur
À À
geprutteld. Het geothermische Krisuvík met zijn zwavelpoelen is kleinschalig, maar geeft een imposante indruk van de kracht die in het binnenste van de aarde schuilt. Dat de stoom en het warme water niet alleen gebruikt kunnen worden om elektriciteit op te wekken, maar ook om te genieten en te ontspannen, merkt u in de Blue Lagoon, niet ver van het vissersdorp Grindavík. Dankzij de vele kassen, bijvoorbeeld in de tuinbouwstad Hveragerði en in Sólheimar, kunnen de IJslanders nu zelf groenten en fruit telen, bijvoorbeeld aardbeien. De warmwaterbronnen in de omgeving helpen de tuinbouwers om het ideale klimaat te creëren. Vooral de voorbije tien jaar zijn hier zelfs opnieuw echte, kleine bossen ontstaan – vooral aan de meren Þingvallavatn en Laugarvatn. Er worden ook plannen gemaakt om nog meer gebieden te herbebossen.
A ÁRBORG
Selfoss maakt deel uit van de gemeente Árborg en is met meer dan 8000 inwoners de grootste stad van Zuid-IJsland. Ze is prachtig gelegen, aan de rivier de Ölfusá, het vervolg van de gletsjerrivier de Hvítá. De grootste en een van de oudste melkerijen van IJsland, de in 1929 opgestarte Mjólkurbú Flóamanna, staat in deze plaats maar is eigendom van een nationaal bedrijf. Hier wordt momenteel vooral skyr geproduceerd. Selfoss is het diensten- en handelscentrum en bovendien erg gunstig gelegen. Daarom is het ook een ideale uitvalsbasis voor uitstapjes in de hele regio. 129
In 1891 werd de eerste hangbrug van Selfoss gebouwd, in die tijd het grootste bouwwerk van IJsland. De brug veranderde de infrastructuur in het zuiden, want zo kon men probleemloos de gletsjerrivier de Hvítá oversteken, die daarvoor enkel te paard kon worden overgestoken, wat een bijzonder zware onderneming was. Het plaatsje Eyrarbakki, dat meer dan duizend jaar lang het centrum voor handel en verkeer was geweest, zag zijn invloedrijke economische macht instorten. In september 1944 stortte de oude brug, die niet op autoverkeer was voorzien, in toen twee voertuigen van de melkerij eroverheen wilden rijden. De nieuwe hangbrug kon al drie maanden later ingehuldigd worden. Tot het begin van de 20ste eeuw was Eyrarbakki de belangrijkste haven en het grootste handelscentrum in het zuiden van het land. Nu oogt het veeleer doods, maar er zijn twee musea die laten zien dat het er hier vroeger erg levendig aan toe ging. In Eyrarbakki kunt u nog veel oude huizen zien, de meeste zijn tussen 1890 en 1920 gebouwd. Het kleine Stokkseyri, ten oosten van Eyrarbakki, was ooit een levendig vissersdorp. Dat is verleden tijd, nu is Stokkseyri een kunstdorp met galeries en ateliers waar u zich komt ontspannen. U kunt hier een toch wel apart museum bezoeken over geesten, elfen en trollen.
PRAKTISCHE INFORMATIE EN TIPS 5 ÁRBORG AND FLÓAHREPPUR
INFORMATION CENTER
Austurvegur 2, in de bibliotheek, 800 Selfoss T 480 19 90 www.south.is Juni–aug. dag. 8.30–18 u, sept.–mei ma.–vr. 9.15–17 u
8 BOBBY FISCHER CENTER 9 Austurvegur 21, Selfoss
T 894 12 75 www.fischersetur.is Half mei–half sept. dag. 13–16 u Toegang: ISK 1000 De wereldkampioen schaken verloor zijn hart aan IJsland en stierf er ook. Zijn graf staat bij de Laugardaelak irkja, een beetje buiten Selfoss (ten noordoosten van het centrum). In het museum staan memorabilia en er worden regelmatig schaaktoernooien georganiseerd.
8 MUSEUM VOOR VOLKSKUNDE
EN SCHEEPVAART/BYGGÐASAFN ÁRNESINGA Eyrargata 50, 820 Eyrarbakki T 483 15 04
130
www.husid.com Mei–sept. dag. 11–18 u Toegang voor beide musea: ISK 1000, kinderen gratis Het oudste huis van Eyrarbakki, Húsið, dateert van 1765. De voormalige woning van een Deense koopman biedt nu onderdak aan het Museum voor Volkskunde, met tentoongestel de stukken uit de tijd van toen. Het Museum voor Volkskunde heeft ook nog een tweede pand, uit 1881. De objecten in het nabijgelegen Muse um voor Scheepvaart vertellen vooral over de geschiedenis van Eyrarbakki als havenplaats, u kunt hier o.a. vissersma teriaal en een vissersboot uit 1915 zien.
8 THE GHOST CENTRE/ h DRAUGASETRIÐ
Hafnargata 9, 825 Stokkseyri T 483 12 02 www.draugasetrid.is Juni–aug. dag. 12.30–18 u, sept.–mei na aanvraag, meestal ma.–vr. 13–16 u (T 842 26 10) Toegang: ISK 1500/1000, tot 16 jaar gratis Wie graag gruwelt en van geesten houdt, kan in het griezelig mooie
museum zijn hart ophalen. Op de benedenverdieping maakt u kennis met de kabouters en elfen van IJs land en in een 200 m² grote, ijskoude kamer, de temperatuur bedraagt er -5 tot -10° C, kunt u zich vergapen aan noorderlicht en aan klompen ijs.
7 VÍÐ FJÖRUBORÐIÐ
Eyrarbraut 3a, Stokkseyri T 483 15 50 www.fjorubordid.is Dag. 12–21 u Dit adres is beroemd vanwege zijn lan goesten, klaargemaakt met knoflook en boter. Alle tafels in het gezellige, rustiek ingerichte restaurant genieten van een prachtig uitzicht op zee. €€€
x NATUURRESERVAAT FLÓI O Voor wandelingen langs het o strand en door het natuurreser
vaat aan de monding van de Ölfusá is Eyrarbakki een goede uitvalsbasis. In het reservaat kunt u vogels observe ren en op zalm vissen. Een goed aan geduid wandelpad voert doorheen het gebied, waar ook wadvogels broeden.