SCHOTLAND
van reizigers voor reizigers
TR
TTER
SCHOTLAND
4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo Postbus 97 NL-3990 DB Houten
e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Ilse van Huis; 2018 Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto Imageselect oorspronkelijke titel Le Routard – Écosse oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2018 © Cartografie Hachette Tourisme www.lannoo.com
D/2018/45/450 - ISBN 978 94 014 4960 1 - NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
8
INHOUD INLEIDING ���������������������������������14 VEELGESTELDE VRAGEN ����������16 TOPERVARINGEN ����������������������18 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��������������35 Beroemde Schotten 36 Bevolking 40 Clans en tartans 40 Doedelzakken 41 Drank 42 Economie 46 Film en Schotland 47 Flora en fauna 49 Geografie 51 Geschiedenis 52 Godsdienst en geloof 60 Highland games 61 Kastelen en spoken 62 Keuken 63 Kilt en klederdracht 65 Media 66 Milieu 67 Pubs 68 Sport en vrije tijd 70 Werelderfgoed van Unesco 74 Zeden en gewoonten 75
Gezondheid 90 Internetadressen 90 Klimaat 91 Maten 93 Musea en monumenten 94 Noodgevallen 95 Overnachten 95 Post 100 Reisliteratuur 100 Risico’s en ergernissen 102 Taal en woordenschat 103 Telefoon en telecommunicatie 105 Vervoer 106 Winkelen 114 REISPLANNER ������������������������ 116
EDINBURGH EN DE LOTHIANS
REIZEN NAAR SCHOTLAND ������76
Edinburgh ��������������������������������������������������������125
SCHOTLAND PRAKTISCH ���������83 ABC van Schotland 84 Alvorens te vertrekken 84 Budget 86 Elektriciteit 87 Feesten, festivals en feestdagen 88 Geldzaken 88
EAST LOTHIAN 169 Dunbar �������������������������������������������������������������170 North Berwick �������������������������������������������������171 WEST LOTHIAN 174 South Queensferry ������������������������������������������174 Linlithgow �������������������������������������������������������177
X GLASGOW EN DE VALLEI VAN DE CLYDE
9
DUMFRIES AND GALLOWAY ���������������������239 Wanlockhead ��������������������������������������������������242 Moffat �������������������������������������������������������������244 Dumfries ����������������������������������������������������������246 Kustweg van Dumfries naar Kirkcudbright �����������������������������������������251 Kirkcudbright ���������������������������������������������������253 Newton Stewart ���������������������������������������������257 Stranraer ���������������������������������������������������������259 AYRSHIRE 261 Kustweg van Stranraer naar Ayr ���������������������263 Ayr �������������������������������������������������������������������265 Largs ����������������������������������������������������������������269
Glasgow ����������������������������������������������������������181 VALLEI VAN DE CLYDE 214 Lanark ��������������������������������������������������������������215
CENTRAALSCHOTLAND
ZUID-SCHOTLAND
DE BORDERS 219 Eyemouth ��������������������������������������������������������220 Kelso ���������������������������������������������������������������223 Jedburgh ���������������������������������������������������������226 Melrose �����������������������������������������������������������233 Peebles ������������������������������������������������������������236
STIRLING EN DE TROSSACHS 273 Stirling �������������������������������������������������������������273 DE TROSSACHS �������������������������������������������283 Aberfoyle ���������������������������������������������������������284 Loch Katrine ����������������������������������������������������286 Callander ���������������������������������������������������������287
10
VAN HET SCHIEREILAND FIFE NAAR PERTH 289 Culross ������������������������������������������������������������292 Dunfermline ����������������������������������������������������293 Lower Largo ����������������������������������������������������294 Elie ������������������������������������������������������������������294 Anstruther �������������������������������������������������������296 Crail �����������������������������������������������������������������297 Saint Andrews ������������������������������������������������299 Falkland �����������������������������������������������������������306 Perth ����������������������������������������������������������������307
NOORDKUST VAN DE GRAMPIANS
354
WHISKYROUTE 356 Tomintoul ���������������������������������������������������������358 Dufftown ���������������������������������������������������������359 Craigellachie ���������������������������������������������������361 Elgin ����������������������������������������������������������������365
DE HIGHLANDS
DUNDEE AND ANGUS 313 Dundee ������������������������������������������������������������316 Blairgowrie ������������������������������������������������������322 Glamis �������������������������������������������������������������324 Kirriemuir ��������������������������������������������������������325 Vallei Glen Clova ���������������������������������������������326 Vallei Glen Isla ������������������������������������������������327 Arbroath ����������������������������������������������������������327
DE GRAMPIANS
LOCH LOMOND 372 Balmaha en Drymen ����������������������������������������374 Balloch ������������������������������������������������������������376 Luss �����������������������������������������������������������������377 Tarbet en Arrochar ������������������������������������������378
ABERDEEN EN OMGEVING 333 Aberdeen ���������������������������������������������������������333 Stonehaven �����������������������������������������������������345
CENTRALE HIGHLANDS 379 Killin ����������������������������������������������������������������379 Tyndrum �����������������������������������������������������������383 Crieff ���������������������������������������������������������������384 Dunkeld en Birnam ������������������������������������������385 Aberfeldy ���������������������������������������������������������390 Pitlochry ����������������������������������������������������������391 Kingussie en Newtonmore �����������������������������399 Aviemore ���������������������������������������������������������400
ROYAL DEESIDE 348 Ballater ������������������������������������������������������������349 Braemar �����������������������������������������������������������351
INVERNESS EN LOCH NESS 405 Inverness ���������������������������������������������������������405 Loch Ness ��������������������������������������������������������417
INHOUD Van Inverness naar Fort Augustus langs de oostelijke oever ������������������������������420 Fort Augustus ��������������������������������������������������421 Drumnadrochit ������������������������������������������������423 Glen Affric �������������������������������������������������������426 NOORDELIJKE HIGHLANDS 427 Strathpeffer �����������������������������������������������������430 Tain ������������������������������������������������������������������431 Portmahomack ������������������������������������������������433 Lairg ����������������������������������������������������������������434 Dornoch �����������������������������������������������������������437 Van Dornich tot Wick ��������������������������������������439 Wick ����������������������������������������������������������������442 John O’Groats �������������������������������������������������445 Thurso �������������������������������������������������������������448 Van Thurso naar Tongue ���������������������������������453 Tongue �������������������������������������������������������������454 Van Tongue naar Durness �������������������������������456 Durness �����������������������������������������������������������456 Loch Inchard ����������������������������������������������������460 Scourie ������������������������������������������������������������461 Kylesku ������������������������������������������������������������463 Van Kylesku naar Lochinver via de kust ����������464 Lochinver ���������������������������������������������������������467 Rondom Loch Assynt ���������������������������������������469 Schiereiland Coigach ��������������������������������������470 Ullapool �����������������������������������������������������������472 Langs de weg naar Gairloch ���������������������������478 Gairloch �����������������������������������������������������������480
ARGYLL 522 Oban ����������������������������������������������������������������522 Rond Lochgilphead ������������������������������������������533 Tarbert �������������������������������������������������������������535 Rondom Campbeltown ������������������������������������538 Inveraray ���������������������������������������������������������540
DE EILANDEN
Eiland Arran ����������������������������������������������������545 INNER HEBRIDES 552 Eiland Gigha ����������������������������������������������������552 Eiland Islay ������������������������������������������������������553 Eiland Jura ������������������������������������������������������561 Eiland Mull ������������������������������������������������������563 Eiland Skye ������������������������������������������������������572 OUTER HEBRIDES 593 Eiland Lewis and Harris ����������������������������������593 NOORDELIJKE ARCHIPELS
WESTKUST 485 Torridon �����������������������������������������������������������485 Lochcarron �������������������������������������������������������490 Plockton �����������������������������������������������������������491 Kyle of Lochalsh ����������������������������������������������493 Dornie ��������������������������������������������������������������494 Spean Bridge ���������������������������������������������������496 Fort William ����������������������������������������������������499 Eilandenroute ��������������������������������������������������508 Mallaig ������������������������������������������������������������511 Schiereiland Ardnamurchan ���������������������������514 Glencoe �����������������������������������������������������������518
11
613
ORKNEY ISLANDS ���������������������������������������613 Mainland �������������������������������������������������������616 Stromness �������������������������������������������������������616 Westelijk Mainland �����������������������������������������618 Kirkwall �����������������������������������������������������������622 Zuidelijke Eilanden �������������������������������������627 South Ronaldsay en Burray �����������������������������627 Hoy ������������������������������������������������������������������629 Noordelijke eilanden ����������������������������������630 Westray en Papa Westray ������������������������������631 Andere eilanden ������������������������������������������632
12
SHETLAND ISLANDS ����������������������������������634 Mainland �������������������������������������������������������637 Lerwick ������������������������������������������������������������637 Zuidelijk Mainland ������������������������������������������642 Centraal en Westelijk Mainland ���������������������645 Noordelijk Mainland ���������������������������������������647
Andere eilanden in het noorden ���������������649 Yell ������������������������������������������������������������������650 Unst �����������������������������������������������������������������651 REGISTER
656
Noordzee
KAARTEN EN PLATTEGRONDEN
SCHOTLAND
Atlantische Oceaan
Glasgow Edinburgh
IERLAND
Aberdeen – Centrum (plattegrond I) ����� 336-337 Aberdeen – Old Aberdeen (plattegrond II) �� 339 Afstanden tussen de steden ������������������������ 111 Arran, eiland, overzichtskaart ���������������������� 547 Ayr ���������������������������������������������������������������� 267 Borders, de, overzichtskaart ������������������������ 221 Dumfries ������������������������������������������������������� 247 Dumfries and Galloway, overzichtskaart ������������������������������������ 240-241 Dundee �������������������������������������������������� 318-319 Dundee and Angus, overzichtskaart ����� 314-315 Edinburgh ���������������������������������������������� 128-129 Edinburgh – Centrum (detailkaart I) ������ 132-133 Edinburgh – Leith (detailkaart II) ����������������� 135 Edinburgh en de Lothians, overzichtskaart ������������������������������������ 126-127 Fife naar Perth, van het schiereiland, overzichtskaart ������������������������������������ 290-291 Fort William ������������������������������������������������� 499 Fort William, omgeving van, overzichtskaart ������������������������������������ 506-507 Gairloch �������������������������������������������������������� 481 Glasgow ������������������������������������������������ 182-183 Glasgow – Centrum (detailkaart I) �������� 186-187 Glasgow – West End (detailkaart II) ������������ 189 Groot-Brittannië, overzichtskaart �������������� 78-79 Grampians, de, overzichtskaart ������������ 334-335 Highlands, centrale, overzichtskaart ����������� 381 Highlands, noordelijke, overzichtskaart ������������������������������������ 428-429
Highlands (Argyll-Kintyre), Zuidwesten van de, overzichtskaart ���������� 523 Inverness ������������������������������������������������������ 407 Islay en Jura, eilanden, overzichtskaart ������ 555 Kirkwall �������������������������������������������������������� 623 Lerwick �������������������������������������������������� 638-639 Lewis and Harris, eiland, overzichtskaart ������������������������������������������� 595 Loch Lomond, overzichtskaart ���������������������� 373 Loch Ness, overzichtskaart �������������������������� 418 Mull, eiland, overzichtskaart ����������������������� 563 Oban ������������������������������������������������������������� 525 Orkney Islands, overzichtskaart ������������������� 615 Perth ������������������������������������������������������������� 309 Pitlochry ������������������������������������������������������� 393 Reisplanner ������������������������������������������ 117, 121 Schotland, overzichtskaart ������������������������ 80-81 Shetland Islands, overzichtskaart ���������������� 635 Skye, eiland, overzichtskaart ����������������������� 573 Stirling en de Trossachs, overzichtskaart ������������������������������������������� 274 Saint Andrews ��������������������������������������������� 301 Stirling ���������������������������������������������������������� 275 Stornoway ���������������������������������������������������� 599 Thurso ���������������������������������������������������������� 449 Topervaringen ������������������������������������������������� 19 Ullapool �������������������������������������������������������� 473 Westkust, overzichtskaart ���������������������������� 487 Wick ������������������������������������������������������������� 443 Whiskyroute, overzichtskaart ���������������������� 357
INHOUD
13
de cuillins hills op het eiland skye worden ook wel black cuillins genoemd vanwege de sombere en donkere kleur .
132
E
Heriot’s School
ss
ard
ro
nG
AM Lev e n Terr. GH OU PL.
Leven Street
e Terr. Glengyl
ens
. Panmure Pl
Royal Infirmary
dale Lons ace Terr
M
THE elv
il le
T
Driv
e
MEADOWS
F
Middle Meadow Walk
Ru
risto
110
89 117
Place
treet Chal m ers S
n
Lau
isto
BR
. Home Street
West
Street
Kerr
. St
s St.
nd
164
E IV ORG t. GE RIDGE B k S
tla
E
Ban
163
Gile
Mo u
Scottish et National tre Gallery ket S r a M n St
BRIDG
Th e
1
63
d
4
Y
Shopping
RLE WAVE
Walter Scott’s Memorial
St Royal Scottish Academy
r.
r Lau
Nederlands Consulaat e King’s Plac Theatre ore
E
South St. avid St. D
et
160
reet
St
St
e Plac chrin 2
St Andrew Square St
Melville Andrew Monument Square t e e 93 Str 131 90 125
Stre
Edinburgh en de Lothians
over
S tr .
n
ey
n Lo
eet
t Sain St. rew And
Han
79 Street
North St. avid St. D
et
so n
Gr to ll c To
S tr
The Stand Comedy Club
Scottish National Portrait Gallery
St 85
den
College of Art
w La to
rl
nt
n Po
sce
42 Gilm
is
Ea
t.
Cre
SOUTH WEST
ur
le S
r ’s
tain
e
La
dg
Stre
ce
Road
mp
dne
n Fou
Bri
lin Dub . St
das
ra
Bread Street
Se
Gar
8
bl es 167 Roa
r Te
150 Morrison Street
ar t G
ns rde
The Wrister’s Museum Camera LAWN- 171 118 Obscura illMARKET leh Ca st The 161 119 The Castle ESPLANADE 76 Hub Scotch Whisky 60 Experience 111 26153 20 71 Cand ace 73 r le r 120 John s t o n Te Rowmaker T E 115 ARK SSM 114 GRA 123 t 77 Por Greyfriars’ 23 Church st We
d Traverse Theatre Gr The Lyceum ind lay Str ee t
Film House
e Stre
ces
Kin Cas g’s S ta
Festival Square
Dun
Pr i n
tle
n Lothia
WEST
et
es
Saint Cuthbert
7
Stre
c Prin
PL AC E
BY
reet
ne N La 88 et Stre ne S La
Princes Street
OM
Ga
Assembly
8
e S Lan
et
33
82
87
10
R ERC
122 Rooms
orge
ne N La
Stre
ne N La Rose 128 S Lane
t tree
29
AB
ane NE L tle 78 This 92 SE Lane
rick
Ge
e Fred
le
SHANDWICK PLACE
en
86
Saint John
West end
.
Cast
N
S
127
Lane NW et Stre Hill 53 SW Lane
126
Southe St. lott Char
.
Que
St. g 124 Youn t. S e n La
80
Row
een
Qu
SS MY WE LACE P Northe St. lott Char
St
et
e Lan
rry
e St.
fe
Lane
St.
aica
ot
Heri
Charlotte Square
Hop
ns
s St.
ee
finla
Qu
Jam
e St
r
Glen
West Register House
Stre
ste
6 The Georgian House
How
uce
Terr.
MORAY PLACE
AINSLIE PLACE
NEW TOWN
India
Glo
166 e un Do
F
133
G
91 e Plac
ide .
ns
Regent
ee Gr
Gardens
Calton Hill
ad
Ab
be
yH ill
Le i
th
Observatory National Ro 6 Monument Nelson’s Monument WATERLOO 30 Register Royal High House PLACE Re School ge 54 Abbey Saint Andrew’s Burns nt 130 House Monument Palace of Waverley Calton Holyroodhouse White Road Market Horse Close Dunbar’s Close Garden 141 treet Shopping Waverley S Scottish The Canongate Centre Station Parliament People’s Kirk 68 The Edinburgh e House t Story a g reet St t n ke Dungeon ar M 4 o East 162 Can 65 John Knox 25 Museum of City Art Centre e f f rey St. House Edinburgh ) Morey ad 24 Mile 21 Dynamic Ro al y 72 House o R Earth ( 75 n r u b Museum of C o ck t. Childhood City 69 S University 61 66 ive 4 Chambers igh Dr H 22 70 Tron Kirk 170 28 3 d St Giles’ 121 Holyroo 112 Cathedral gate 151 w o C National 27 Library 62 7 te a g 116 t Cow 152
rse Ho ynd W
H
Stre
en’s Querive D
New
NORT
et
J
BRIDG
ary
Black
St M
’s S
mm
am
133
Ad
Forrest Rd
on
ow
95
t on es ls W ico St. N
n’s
ee
e
Th
e e
D riv e Ea
err dT
ace
st
Par k
s id
e
Tramway
et
H
r rna
St.
re
eet
Be
ue
Qu
tag
t.
St
et
G
rS
8
en ’s
s rd’
n Mo
Str
re
The Queen’s Hall
illo
’s
na
rk
t ch S 200 m
R
ke an
ard on Le n e t i n La Sa
o Le
Cle
cleu
100
i nt
ce h Pla
St Patrick Square
Buc
leuc
Sa
St .
Ea st C ro ss c au se w ay 97
int s Sa ard’ on Le H i l l
el
Bucc
0
on d S t . hm ic
et Stre
ap
adow Walk
tR
PA R K
SOUTH
132
Ch
George Square
es W
H O LY R O O D
nce
d on hm e Ric Plac
ols 94
er R
New University
St.
Pleasa
Dru
Nic
t Pot
BRISTO t Pl. PLACE
Str
Th
St.
GE
Tevio
t
ee
d on
Qu
t.
friars
BRID
ary
74
64
Road
. St
UTH E SO
firm
t.
Dumbledykes
E
113
S In Heriot Watt bers University Cham Old University National Museum of Scotland
OLD T OWN S
Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco
EDINBURGH – CENTRUM (DETAILKAART I)
Edinburgh EDINBURGH – CENTRUM (DETAILKAART I)
St ree t
Elder
St
Terrace 34
Ro
York Place
York
39
w
PICARDY PLACE
H
Royal
BERWICK
d y
NEWHAVEN, LEITH
Edinburgh en de Lothians
134
De belangrijkste maatschappijen en bestemmingen: • Scottish Citylink: T 0871 266 33 33 o city link.co.uk. Regelmatige verbinding met Glasgow (1½ uur); Aberdeen via Dundee (3 u); Perth (1u en 40 min); Stirling (1 u en 10 min); Inverness (44½ uur). • Stagecoach: o stagecoachbus.com. Bus naar het schiereiland Fife (Saint Andrews via de kust, Perth, Glenrothes) en Dundee. • First: o firstgroup.com. Regelmatige verbinding met the Borders. • National Express: T 0871 781 81 81 o na tionalexpress.com. Regelmatige verbinding met de grootste steden van Schotland en Engeland. • Megabus: vanaf Groot-Brittannië T 0900 160 09 00 (reserveringen) T 0141 352 44 44 (in formatie) o megabus.com. Regelmatige verbinding met de grootste steden van Schotland en Engeland en met Londen (9½ uur). VERVOER IN EDINBURGH EN OMGEVING
MET DE BUS
• Lothian Buses: T 555 63 63 o lothian buses.com. Goed netwerk. Een enkeltje kost £ 1,60 (hoever je ook reist). Nachtkaartje (0.004.30 u), geldig voor een onbeperkt aantal ritten: £ 3 (£ 3,50 voor dagbussen vanaf 18.00 u en nachtbussen). Voordeliger: met een Dayticket (£ 4; kortingen mogelijk) kun je een hele dag rondreizen. Zorg voor gepast geld, want de chauffeur geeft geen wisselgeld. Je kunt de kaartjes ook online kopen via een app op je smartphone. Die tickets zijn ook geldig op de enige tram die het vliegveld verbindt met York Place, via Princes Street, de hoofdstraat van New Town. De tram rijdt dag. van 5.30-23.00 u vanaf York Place; 6.1522.45 u vanaf het vliegveld. Overdag rijdt hij om de 8-10 min, ’s avonds en op zondag om de 1215 min. Kaartjes kun je kopen bij de apparaten bij elke halte (betaalkaart of contant, geeft geen wisselgeld). o edinburghtrams.com. Gratis wifi in de tram. • Ridacard: een abonnement voor een week kost £ 18 en voor een maand £ 54. Reken op £ 3 voor de aankoop van de eerste kaart (oplaadbaar);
korting voor studenten. Verkrijgbaar in de travel shops: 31, Waverley Bridge (detailkaart I F7, 4), 27, Hanover Street (detailkaart I F6) of 8, Clifton Terras, in Haymarket (plattegrond D7-8). Ma.-za. 9.00-18.00 u (ma. en do. tot 19.00 u, za. tot 17.30 u), zo. (alleen de travelshop van Waverley Bridge) 10.00-17.30 u o ridacard.com. • Gevonden voorwerpen in het openbaar vervoer: T 475 06 52.
MET DE FIETS Je kunt de stad gemakkelijk te voet verkennen, maar er lopen ook fietspaden door de stad. Met een mountainbike kun je heerlijk rondtoeren in de Pentlands, net ten zuiden van Edinburgh. Een fiets huren kost circa £ 20 per dag, met extra slot en helm; goedkoper tarief bij langere verhuur. f Bike Trax Cycle Hire (detailkaart I E8, 2): 11, Lochrin Place (Tollcross) T 228 66 33 o biketrax.co.uk. Geopend ma.-vr. 9.30-18.00 u, za. 9.30-17.30 u. f Cycle Scotland (detailkaart I G7, 3): 29, Blackfriars Street T 556 55 60 o cyclescotland.co.uk. Dag. geopend 10.00-18.00 u. Ook begeleide tochten.
MET DE AUTO Voor de meeste parkeerplaatsen in het centrum moet je betalen van ma.-za. 8.30-18.30 u. Het is duur (circa £ 2,40-3,60 per uur) en je mag overal maximaal 4 uur staan. En je kunt maar beter de parkeermeter voeden, want de parking atten dants staan niet te niksen. Sommige delen aan de rand van de stad zijn nog gratis, maar let op dat je niet parkeert op een plek die is gereserveerd voor bewoners. Probeer het bijvoorbeeld in de buurt van de Royal Botanic Gardens of nabij Inverleith Park (plattegrond D-E4-5) of in de straten in de buurt van het Murrayfield Stadium (plat tegrond A-B8-9); in het weekend kun je gratis parkeren langs de London, grote straat ten noor den van Holyrood Park (plattegrond H-J5-6). • Een goede oplossing zijn de Park and Rides, gratis parkeergelegenheden aan de rand van de stad (met name Ingliston dicht bij de A8 en Sheriff
135
G
H
I
Britannia
Western Harbour
Imperial Dock
Britannia Visitor Centre
Ocean Terminal O
ce
Prince of Wales Dock
an
Dr iv
O
Ro ad
N
St nd
tla
Po r
Re
ge
nt
tion
P
rin
ce
Junc
2
e
Victoria Dock
.
Lin dsa y
. St
Com m
ercia l Stre
NO RT H E A ST
Albert Dock an
Dr
San d
DOCK PLACE
99
Road
i ve
2
101
rt po nd t. Sa S
LEITH
100
Be
rna
rd
St.
Baltic Street
e
G
et
c P la rt po
t tree Cobu r g S
ce
102
St.
Ferry
1
Mill Lane Centrum
H
Centrum
I
EDINBURGH – LEITH (DETAILKAART II)
R
Eten
99 Teuchters Landing en A Room in Leith I2 100 The Kings Wark I2 101 The Shore I2 102 Fishers I2
hall aan de A7). Je betaalt alleen voor de bus om naar het centrum te rijden, standaardtarief. Verhuurmaatschappijen: q Enterprise rent a car: 12, Annandale Street T 557 00 00. Op het vliegveld T 333 04 00 o enterprise.co.uk. q Europcar: Waverley Train Station, Unit 6, Plat form 2 (midden in het centrum) T 456 06 39. Op het vliegveld T 0371 384 34 06 o europcar.co.uk. q Avis: 24, East London Street T 0344 544 60 59. Op het vliegveld T 0844 544 60 04 o avis.co.uk. q Hertz: 10, Picardy Place T 0843 309 30 26. Op het vliegveld T 0843 309 30 25 o hertz.co.uk.
D
Iets drinken
99 Teuchters Landing 100 The Kings Wark 101 The Shore
I2 I2 I2
q Budget: 24, East London Street T 0344 534 90 64. Op het vliegveld T 0844 544 43 05 o budget.co.uk. q Celtic Legend: o celticlegend.co.uk. Betrouwbare maatschappij met heel interessante tarieven. Online reserveren en betalen bij afhalen. TAXI’S
V Net als in Londen nemen ze 5 personen mee,
profiteer daarvan. De meeste taxi’s zijn ook voor rolstoelen toegankelijk. U City Cabs: T 228 12 11 o citycabs.co.uk. U Central Taxis: T 229 24 68 o taxis-edin burgh.co.uk.
Edinburgh EDINBURGH – LEITH (DETAILKAART II)
1
200 m
136
NUTTIGE ADRESSEN
DIVERSEN
Edinburgh en de Lothians
TOERISTISCHE INFORMATIE
k Supermarkten: verschillende langs de I Visitor Information Centre (detailkaart I G6): Nicholson Street (detailkaart I G7-8). 3, Princes Street T (0845) 225 51 21 o visit A Apotheek Boots (detailkaart I F6-7, 8): scotland.com o edinburgh.org. Op een plein tus 103, Princes Street. De apotheek bevindt zich ach sen het station en Princes Street. Het hele jaar door geopend ma.-za. 9.00-17.00 u, zo. 10.00-17.00 u (18.00 u in juni; 19.00 u in juli en aug.). Verkoop van wegenkaarten en enkele boeken. Je kunt er ook kamers en rondleidingen reserveren. Wisselkantoor. • Je vindt ook veel informatie op o edinburgh guide.com.
DIPLOMATIEKE VERTEGENWOORDIGING
p Nederlands Consulaat (detailkaart E8): 4, Lower Gilmore Bank, EH3 9QP Edinburgh T 7731 553 120 : info@netherlands-consulate.co.uk. p Belgisch Ereconsulaat: bij Experience Scotland Travel Services, 2, West Street, Penicuik (10 miles van Edinburgh) T (1968) 67 99 69 : consulbelgiumscotland@gmail.com. REISBUREAUS
A Walkabout Scotland: T 0845 686 13 44 o walkaboutscotland.com. Reserveren alleen
via internet of per telefoon. Dag- of weekendexcursies in de bergen van de Highlands (Ben Lomond, Buachaille Etive Mhor). A Haggis Adventures: 60, High Street T 557 93 93 o haggisadventures.com. Geopend ma.vr. 7.30-17.45 u, za. 7.30-16.45 u, zo. 7.30-13.45 u. Korting voor studenten. Standaardexcursies (1 of meerdere dagen). A Rabbies: 207, High Street T 226 31 33 o rabbies.com. Excursies: Saint Andrews and Fife, Loch Lomond, Loch Ness. Er is eveneens een programma dat meer gericht is op cultuur en erfgoed. A Timberbush Tours: 555, Castlehill (vlak voor het kasteel, aan de rechterkant) T 226 60 66 o timberbush-tours.com. Dag. 9.00-18.00 u (zo. vanaf 10.00 u). Korting voor studenten. Excursies in de Highlands: Loch Ness, Loch Lomond, Glencoe, Oban, Saint Andrews. Zie ook de rubriek ‘Vervoer’ in ‘Schotland praktisch’.
ter in de winkel, aan de rechterkant. Geopend ma.za. 8.00-19.00 u (do. tot 20.00 u), zo. 10.00-18.00 u. SLAPEN In het hoogseizoen (juli-aug.) stijgen niet alleen de prijzen aanzienlijk, maar is het ook noodzakelijk om ruim van tevoren te reserveren om zeker te zijn van een slaapplek. Jeugdherbergen hanteren altijd een weekendtoeslag (meestal £ 3 per bed). Alle adressen hebben wifi (vaak gratis), dus dat geven we niet elke keer aan.
CAMPINGS
C Edinburgh Caravan Club Site (overzichts-
kaart Edinburgh en de Lothians, 1): 35-37, Marine Drive, 5 km ten noordwesten van het centrum T 312 68 74 o caravanclub.co.uk. Bus 16 vanaf het centrum (halte Marine Drive). Hele jaar geopend. Staanplaats £ 23-27 voor 2 personen met een tent, plus £ 10 voor niet-le den. Prettige ligging voor een stadscamping. Vlak bij een golfterrein, de heuvel met Lauriston Castle en de oevers van de Firth of Forth. Het middelgrote terrein is goed uitgerust en heeft duidelijk afgebakende staanplaatsen voor caravans en campers. Je mag je tent opzetten op een mooi grasveld, omringd door bomen. Er is geen restaurant. Jammer dat het vliegveld zo dichtbij is, maar er wordt alleen overdag gevlogen. Het grote pluspunt is de nabijheid van de zee. Helaas is de ontvangst soms wat routinematig. C Mortonhall Caravan Park (overzichtskaart Edinburgh en de Lothians, 2): 38, Mor tonhall Gate, Frogstone Road East T 664 15 33 o meadowhead.co.uk. Ten zuiden van de stad. Volg de A701 als je van het centrum komt en sla rechts af bij het bord ‘Fairmilehead Mortonhall’; het is 750 m verderop. Met het openbaar vervoer neem je bus 11 van Princes Street (een halfuur tje rijden) en vraag je de chauffeur te stoppen bij de camping. Staanplaats £ 21-30 voor 2 perso
137
Edinburgh slapen
de royal mile vormt het hart van old town .
nen met een tent. Aan het einde van een klein weggetje ligt een immense camping met 500 staanplaatsen. De camping is iets beter uitgerust voor campers dan voor tenten. Mooie plek met veel bomen en een zacht gazon (misschien een beetje te zacht als het heeft geregend). Er is ook een pub-restaurant, spelletjeshal, winkeltje. En er zijn leuke huisjes te huur, een soort houten hutjes (wigwam). C Drum Mohr Caravan and Camping Park (overzichtskaart Edinburgh en de Lothians, 3): Levenhall, Musselburgh EH21 8JS T 665 68 67 o drummohr.org. Ten oosten van Edin burgh, langs de kustweg (A199) na Musselburgh. Bus 26 rijdt om de 10-15 min. Reserveren ten zeerste aanbevolen in juli-aug. Staanplaats £ 2027 voor 2 personen, afhankelijk van het seizoen. Dit caravan park is tegelijkertijd eenvoudig en uitnodigend. Het grasveld is goed onderhouden (geen schaduw) en het sanitair is goed. Naast de klassieke chalets zijn er ook leuke, achthoekige houten hutjes te huur met keukenhoek en verwarming (reken op £ 30-50 voor 2 personen).
In Old Town Old Town is de place to be voor reizigers. Je vindt hier vele goede en goedkope adresjes, met stapelbedden en grote slaapzalen. Sommi-
ge gelegenheden hebben geen ontbijt, maar stellen wel een goed uitgeruste keuken ter beschikking.
GOEDKOOP (£ 10-25 of € 12-30)
H Castle Rock Hostel (detailkaart I F7, 20):
15, Johnston Terrace, aan de voet van het kasteel T 225 96 66 o castlerockedinburgh.com. Bed op slaapzaal (4-16 bedden) £ 12-25, afhan kelijk van de grootte en het seizoen (in aug. kan de prijs oplopen tot £ 32). Tweepersoonskamer met wastafel £ 55-70, afhankelijk van het sei zoen (maar £ 110 in aug.). Ontbijt niet inbegre pen. We moeten onze geschiedenisboeken herschrijven: de hippiebeweging begon in de middeleeuwen. Dit adres is het bewijs. In de grote zalen, een met biljarttafel, tussenetage en mooi uitzicht op de stad en de andere iets intiemer, met piano, breng je een gezellige tijd door in een kitscherige, middeleeuwse omgeving, versierd met zelfgemaakte fresco’s. De slaapzalen zijn eenvoudiger, maar goed onderhouden, net als het sanitair. Er is ook een grote keuken, een bioscoopzaal en, iets lager gelegen, een terras waar je mag barbecueën. Je proeft hier even van het echte kasteelleven.
de stoomtrein van fort william naar mallaig deed dienst als hogwarts express in de films van harry potter .
John O’Groats
Durness
Noordzee
Gariloch Kyle of Lochalsh Mallaig Fort William Atlantische Oceaan
Oban
Ullapool Inverness
Pitlochry Inveraray
Edinburgh
Glasgow IERLAND
DE HIGHLANDS XXX
Blair Castle 396 Heritage museum 444 Varrich Castle 455 Skinnet Beach en Ard 456 Kyle of Tongue 456 Balnakeil Beach 459 Sandwood Bay 461 Handa Island 463 Weg Torridon-ShieldaigApplecross 488 Eilean Donan Castle 495 Eiland Staffa 532
Ruwe, ongerepte landschappen vol romantiek, onherbergzame bergen bedekt met een mantel van turf en heide, diepe mysterieuze meren en uitgerafelde kusten. De Schotse hooglanden laten niemand onverschillig. Uit deze streek komt het tartan, de geruite stof met de kleuren van de clan die in het hele land furore heeft gemaakt. Ook de kilt en de doedelzak van de Highlanders werden verheven tot nationale symbolen. Toch leek de kloof tussen de Highlanders en de Lowlanders tot in de 19de eeuw onmetelijk diep. De meer ‘verfijnde’ bewoners van de lage landen zagen hun noorderburen als vulgaire barbaren. Het was de alom bekende koningin Victoria die ervoor zorgde dat de Highlands plots ‘in’ werden. Tegenwoordig is de geestdrift van de toeristen voor dit deel van de Britse eilanden overrompelend. Men heeft vaak de neiging om de Highlands te associëren met het uiterste noorden van Schotland. De hooglanden beginnen echter al in de buurt van Dunkeld (ten noorden van Perth). Ze klimmen vervolgens tot in Inverness, dat traditioneel wordt beschouwd als de toegangspoort tot de noordelijke Highlands. Van daaruit strekken de spitse bergen zich uit tot de noordelijkste uithoeken van Schotland, waar ze grenzen aan de oceaankust en meer naar het zuiden aan die van Argyll. Het gaat dus om een heel uitgestrekt gebied dat verre van uniform is. En elk deelgebiedje verdient bijzondere aandacht.
374
BALMAHA EN DRYMEN
70 EN 930 INWONERS | NETNUMMER 01360
Twee kleine dorpen aan de oostelijke oever van het meer, die verreweg de rustigste is. De talrijke trekkers, op weg naar Rowardennan en Inversnaid, doen niets af aan de sereniteit van deze ongerepte oevers. NUTTIGE ADRESSEN
I Visitor Information Centre: in Balmaha T (01389) 722 100. Pasen-sept.: dag. geopend
De Highlands
9.30-16.30 u (juli-aug. tot 18.00 u); de rest van het jaar: alleen in het weekend 9.30-16.30 u. Informatie over trektochten en campings. f Fietsverhuur: Lomond Activities, in Drymen aan Main Street T 66 00 66. In de zomer ge opend ma.-za. 9.00-17.00 u, zo. 10.00-17.00 u. Beperktere openingstijden buiten het seizoen. Reken op £ 15 per dag. F Haven van Balmaha: inscheeppunt voor de eilanden van Loch Lomond (zie ‘Wat is er te doen?’) SLAPEN IN DE OMGEVING
CAMPING
C Cashel Caravan & Camping Site: 5 km ten noorden van Balmaha, aan de West High land Way T 87 02 34 o campingtheforest. co.uk/scotland/cashel-campsite. Dichtstbijzijnde bushalte in Balmaha. Geopend maart-okt. Slag bomen gesloten: 22.30-7.30 u. Staanplaats £ 1225 voor 2 personen met tent en auto, afhankelijk van het seizoen; £ 8 zonder auto. Op een mooie plek aan de rand van het meer ligt dit terrein, dat wordt doorkruist door een riviertje. Het sanitair is eenvoudig, maar schoon. Speeltuin, winkeltje. C Millarochy Bay Club Site: ongeveer 1 mijl (1,6 km) ten noorden van Balmaha T 870 236. Geopend april-okt. Reken op £ 7-11 per per soon. Schaduwrijk terrein aan de oevers van het meer. Gelegen langs de West Highland Way, je treft hier dus aardig wat wandelaars aan. GOEDKOOP TOT DOORSNEEPRIJS (£ 10-85 of € 12-102)
H Rowardennan Youth Hostel: in Rowar dennan, 7 mijl (circa 11 km) ten noorden van Balmaha, aan de oevers van Loch Lomond
T 87 02 59 o syha.org.uk. Geopend maartbegin okt. Bed op slaapzaal (6-8 bedden) £ 1622; tweepersoonskamers zonder badkamer £ 40-47; £ 3 extra voor niet-leden. Voormalig jachthuis, prachtig gelegen langs de West High land Way, tussen het bos en Loch Lomond. Eenvoudig comfort en ouderwetse inrichting, maar vanuit de salon heb je een prachtig uitzicht over het meer en de omgeving. Het bijgebouw huisvest piepkleine kamers. Keuken, winkeltje. Je kunt er ook dineren. H Balmaha House: in Balmaha, tegenover het loch. Een van de laatste huizen van het dorp als je richting het noorden gaat T 870 218 o balmahahouse.co.uk. Reserveren aanbevo len. Overnachting op slaapzaal £ 20 per per soon (lakens en handdoeken niet inbegrepen); tweepersoonskamer voor £ 70; chalet (voor 4 personen) voor £ 80. Ontbijt inbegrepen. Een modern huis op een ideale plek. Er zijn verschillende overnachtingsmogelijkheden, geschikt voor ieders budget. Er is zelfs een chalet voor vier personen met keuken en een kleine veranda met uitzicht op het meer (een goed idee). Verhuur van kano’s om de eilandjes te gaan ontdekken. Heel goede ontvangst. Een uitstekend adres. H The Oak Tree Inn: in Balmaha, op de hoek van het pad naar de haven T 87 03 57 o oak treeinn.co.uk. Slaapzaal (4 personen, stapelbed den) £ 30 per persoon; tweepersoonskamers £ 85-110, afhankelijk van het comfort. Er zijn ook gezinskamers (4-5 personen). Het kleine familiebedrijf heeft grootse plannen met een hoofdhuis, onderkomens achter het huis en dorpshuisjes (soms met uitzicht op het loch). De kamers boven de pub en het restaurant zijn echter lawaaiig door een slechte geluidsisolatie, nog erger op mooie dagen wanneer er tot laat mensen op het terras zitten. Verder is alles comfortabel en goed onderhouden.
375
ETEN, IETS DRINKEN
WAT IS ER TE DOEN?
GOEDKOOP TOT DOORSNEEPRIJS (£ 5-18 of € 6-22)
RD The Oak Tree Inn: zie hiervoor ‘Slapen’.
Rowardennan. Reken op 5 uur heen en terug. Deze munro (het woord voor alle bergen met een minimale hoogte van 914 m) wordt beheerd door de National Trust en is waarschijnlijk de drukstbezochte van Schotland. Het pad is goed, maar niet bewegwijzerd. Een kaart is dus geen overbodige luxe. Het klimt behoorlijk, aan het begin moet je zelfs een stukje bergbeklimmen. Het uitzicht reikt heel ver. Informeer goed naar de weersverwachtingen (erg variabel op deze plek). Bij slecht weer kun je deze tocht beter uitstellen. XX Conic Hill (316 m): wandeling begint in Balmaha (inlichtingen bij het Visitor Centre). Re ken op 2½ uur heen en terug. Deze wandeling kent niet al te veel hoogteverschillen en biedt fraaie uitzichten op Loch Lomond. X Boottochten en wandelingen op de eilanden van Loch Lomond: met Macfarlane, loket in de haven van Balmaha T 87 02 14 o balmaha boatyard.co.uk. Juli-aug.: di.-zo. gesloten; meijuni, sept.: alleen ma., do. en za. Reserveren aanbevolen. Prijzen: £ 10; korting mogelijk. De mooie eilanden van Loch Lomond liggen op de breuklijn die het begin van de Highlands markeert. Je kunt ook vissersbootjes huren (met peddels).
Balmaha en Drymen
Dag. geopend. Kleine gerechten tot 17.00 u, daar na diner. Groot, modern, stenen gebouw met meerdere zaaltjes en terrassen. Landelijke en maritieme inrichting. Je kunt er simpele bar meals eten, maar ook uitgebreidere gerechten. De herberg brouwt zijn eigen bier en serveert ook heel wat andere merken. Op mooie dagen zit het grote terras vol. Een gezellig familieadresje. De Village Shop ernaast is van dezelfde eigenaren. RD The Clachan Inn: in Drymen, The Square (het centrale plein) T 660 824. Dag. geopend 11.00-24.00 u (de keuken sluit om 22.00 u). Dit was de eerste pub in Schotland die een vergunning kreeg om whisky te verkopen (in 1734). De binnenkant is minder leuk dan de buitenkant. Het heeft niet veel antieks, maar het heeft wel de uitstraling van een authentiek ‘dorpscafé’. Goede en genereus geserveerde bar meals. Uiteraard kun je hier bier en whisky drinken. Hartelijke ontvangst. D Rowardennan Hotel: in Rowardennan, net voor de jeugdherberg. Pasen-okt.: dag. geopend. Je komt hier voornamelijk voor een drankje in de beer garden, groot grasveld tegenover het meer, en niet zozeer voor een culinaire ervaring.
X Ben Lomond (974 m): wandeling begint in
Wat is er te doen?
conic hill biedt fraaie uitzichten op loch lomond .