Issuu

NEPAL

van reizigers voor reizigers

TTER

NEPAL

4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:

trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt

Uitgeverij Terra Lannoo Postbus 97 NL-3990 DB Houten

e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com

De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Liesbet Coppens; 2018 Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto Shutterstock / Aleksandar Todorovic oorspronkelijke titel Le Routard – Népal oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunct- redacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander

D/2018/45/620 - ISBN 978 94 014 4958 8 - NUR 517 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.

HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? Op deze pagina’s zetten we de toeristische highlights voor je op een rijtje – stuk voor stuk zijn het met recht topervaringen die je niet mag missen!

20 TOPERVARINGEN 14

WANDEL IN 1 KATHMANDU VAN THAMEL NAAR DURBAR SQUARE, VIA ASAN TOLE

heid en statigheid behouden, met zijn paleis, zijn pagoden en zijn standbeelden. Blz. 153

Je wandelt door een verbazingwekkende volksbuurt, met zijn slagers, tandartsen, fruit- en groenteverkopers, kleine elektronicazaken, winkeltjes met pannen en kookgerei, waartussen uiteraard talloze kleine en grote tempels staan die dag in dag uit vrome bezoekers trekken. Soms staan ze zelfs midden in een huizenblok! Na die duik in de menigte kom je terecht op het beroemde Durbar Square. Het mythische plein heeft erg geleden onder de aardbevingen van 2015, maar zelfs geschonden heeft het al zijn waardig-

PROEF DE TRADITIONELE 2 NEPALESE, TIBETAANSE EN NEWARKEUKEN Het nationale Nepalese gerecht is dal bhat, een basis van witte rijst waarover een linzenbouillon wordt gegoten, en die wordt opgediend met een curry van groenten en atjar, met vlees voor de niet-vegetariërs. Je mag zoveel eten als je wilt (behalve het vlees!), en in principe eet je alleen met je rechterhand. De Newarversie van de dal bhat wordt bereid op basis van gedroogde en geplette rijstvlokken, met gedroogde bonen die kraken tussen je

TEN WESTEN VAN KATHMANDU blz. 211

DOLPO DOLPO MUSTANG MUSTANG ANG

13 14

18 DE TERAI blz. 241

17 Lumbini

Swayambunath

Nationaal park Chitwan

In het hoofdstuk ‘Mens, maatschappij, natuur en cultuur’ gaan we dieper in op onder andere de geschiedenis, het cultureel erfgoed en de geografie van het land of gebied dat je bezoekt. Een ideale selectie om alvast thuis of tijdens de heenreis door te nemen.

KATHMANDUVALLEI blz. 123

Nagarkot

8 9

6 7 2,5

Sankhu

Pashupatinath

1 2

Bodhnath

KATHMANDU

Kirtipur

CHINA (TIBET)

detailkaart 19 MOUNT EVEREST Annapurna Annapurna Kathmandu- MONT 8EVEREST 850 vallei 091 Pokhara 8 078 8 850 16 Bandipur Bandipur KATHMANDU Dhulikhel Sauraha 11 Dhulikhel Lumbini

Réserve Nationaal park de Bardia van Bardia INDIA

Bhaktapur

Patan

Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

5 km

MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR Bevolking Drank Economie Flora en fauna Geografie Geschiedenis Godsdienst en geloof Humanitaire acties Keuken Media Mensenrechten Milieu Vreemd, hè? Werelderfgoed van Unesco Zeden en gewoonten

32 35 36 38 39 42 50 59 61 63 64 65 67 68 68

het boeddhisme vindt zijn oorsprong in nepal .

In het hoofdstuk ‘Praktisch’ vind je alle nuttige informatie over de bestemming. Lees er alles wat je moet weten over bijvoorbeeld verkeer en vervoer, geldzaken, taal en gebruiken.

NEPAL PRAKTISCH

ABC VAN NEPAL

In India

Het aanvraagformulier voor het visum kun je hier downloaden o online.nepal immigration.gov.np/touristvisa. Het is ook mogelijk om een ‘single entry’-visum aan de grens (op de luchthaven in Kathmandu of bij een van de andere grensovergangen vanuit India of China) te verkrijgen. Het is aangewezen religies - hindoeïsme (81%), boeddhisme (11%), islam (4%), andere (4%). deze informatie te checken bij de ambasindex van menselijke ontwikkeling (levensverwachting , opleiding , levens sade of het consulaat van Nepal vóór je standaard) - 0,55. Wereldranglijst: 144 van de 188. vertrek. Je kunt ook terecht op o nepal munteenheid - Nepalese roepie (NPR). immigration.gov.np/. talen - Nepalees (officiële taal), Maithili, Bhojpuri (Hindidialecten), Newari … Informeer ook bij de luchtvaartmaatstaatshoofd - Mevr. Bidhya Devi Bhandari (sinds 2015). schappij. Het komt voor dat reizigers die gemiddeld maandelijks inkomen - 9000 NPR (€ 75). In Nepal zonder visum naar Nepal willen reizen, geweigerd worden door een luchtvaartereconsulaat van belgië - Bhagawan ALVORENS TE VERTREKKEN Bahal, Thamal, Amrit Marg 643/26, PO maatschappij. Voor kinderen gelden dezelfde formaBox 3022, Kathmandu T (977) 1 441 89 22. Fax: (977) 1 441 03 30 : info@di liteiten. Reist het kind met een van de ouNuttige adressen deke T 0473 69 07 21 : secretariaat@ ders, dan is het wenselijk dat de ouder die bnfa.net o www.bnfa.net. plobelnepal.org. In België het kind niet vergezelt een schriftelijke chautaara vzw - Reinaertstraat 85, 9000 nederlands consultaat - P.O. Box Gent : info@chautaara.org o chautaara. 1966, Kathmandu T (977) 1 55 23 444. toestemming opmaakt (in het Engels) en ambassade van nepal - Brugmannlaan 210, 1050 Brussel T (02) 346 26 58 org. Fax: (977) 1 55 23 155 : consulate@nl die laat legaliseren door het gemeentebeFax: (02) 344 13 61 : embn@skynet.be consulate.org.np o netherlandsconsulate. stuur. In Nederland Ben je onder de 18 jaar en reis je alleen, org.np. o nepalembassybrussels.be. slechts rondgestrooid één familielid of met een ereconsulaat van nepal - Mechelse consulaat van nepal Herengracht bij -de viering van holi purnima wordt overal gekleurd met poeder . persoon die niet een van de ouders is, dan is steenweg 212, 2018 Antwerpen : Nepal@ 562, 1017 CH Amsterdam T (020) 624 Formaliteiten pandora.be en andre.de.jonckheere@pan 15 30 : consulate@nepal.nl o nepal.nl/ Een reispas en een visum zijn vereist. De de schriftelijke toestemming van beide oudora.be o nepal.be. pas moet nog minstens zes maanden gel- ders vereist (in het Engels). Het bewijs consulaat/. Consulaat Generaal voor Nepal dig zijn bij vertrek uit Nepal. Zorg ervoor moet worden gelegaliseerd. in Nederland. wereldmediahuis vzw - Vlasfabriek Reizigers die niet de Belgische of Nedat de reispas minstens twee lege, tegenstraat 11, 1060 Brussel T 020 536 19 77 koninklijk instituut voor de tropen derlandse nationaliteit hebben, kunnen over elkaar liggende pagina’s bevat. - Mauritskade 63, 1092 AD Amsterdam : info@mo.be o mo.be. wegwijzer reisinfo - Beenhouwersstraat 9, Het visum is verkrijgbaar in de consu- het best op voorhand contact opnemen T (020) 56 88 711 : communication@ laten van Nepal in België en Nederland. met de ambassade/consulaat van Nepal in 8000 Brugge T 050 33 75 88 : info@weg kit.nl o kit.nl. Daar kun je ook terecht voor informatie België of Nederland. wijzer.be o wegwijzer.be. Onafhankelijk over trekking permits. Je kunt een visum reisinformatiecentrum met leeszaal (reis- Humanitaire organisaties verkrijgen voor een verblijf in Nepal van gidsen, tijdschriften, kaarten, reisversla- oxfam - novib - Postbus 30919, 2500 GX VOOR DE ZEKERHEID … respectievelijk 15, 30 of 90 dagen (verlenggen). Uitgever van het magazine Reiskrant. Den Haag T (070) 342 17 77 o oxfam Organisator van de Reismarkt (reizigers in- novib.nl. Bezoekadres: Mauritskade 9, 2514 baar in Nepal). Het is een goed idee om scans te maken van formeren reizigers) en andere evenementen. HD Den Haag. De datum waarop je in Nepal aanje paspoort, visa, bankpas, vliegticket(s), verkomt, mag maximaal zes maanden ná de zekeringspolis en hotelvouchers. stuur ze verstichting fair tourism - o fairtou uitgifte van het visum liggen. Bij aankomst volgens als een pdf-bijlage in een mail naar rism.nl. Actief op het gebied van duurHumanitaire organisaties in Kathmandu krijg je een datumstempel jezelf. In geval van verlies of diefstal kun je zaam toerisme. bikas belgium nepal association in je paspoort. Daarna is je visum dus nog die documenten dan heel gemakkelijk in een Van Dornestraat 144, 2100 Deurne T 03 informatie verre reizen - Postbus 1504, 15, 30 of 90 dagen geldig. Het visum is internetcafé weer (laten) afdrukken en zul je 324 13 26 : info@bikas.be o bikas.be. 6501 BM Nijmegen T 024 355 25 34 ‘multiple entry’. Je kunt dus meerdere kehet probleem sneller kunnen oplossen bij de bnfa - belgium nepal friendship as o tegastin.nl. Uitgever van publicaties autoriteiten. ren Nepal in en uit reizen binnen de gelmet betrekking tot verre bestemmingen. sociation - Hernof 11, 9400 Denderwin digheidsduur van het visum. - Federale Democratische Republiek Nepal. - Kathmandu. - 147.180 km². - Mount Everest (8850 m). - 29.000.000 inwoners (2016). - 203 inw./km².

ambassade van belgië - 50N Shanti path, Chanakyapuri, 110021 New Delhi. T (91) 11 241 976 00 (van ma.vr. 9.00 17.00 u) newdelhi@diplobel.fed.be Fax: (91) 11 241 977 10 : nde@minbuza.nl o india.nlambassade.org. Bevoegd voor Nepal. ambassade van nederland - 6/50 F Shantipath, Chanakyapuri, 110021 New Delhi T (91) 11 241 976 00. Fax: (91) 11 241 977 10 : nde@minbuza.nl o india. nlambassade.org. Bevoegd voor Nepal.

officiële naam hoofdstad

oppervlakte

hoogste punt bevolking

ABC van Nepal Alvorens te vertrekken Budget Drugs Elektriciteit Feesten en feestdagen Fooien (en extra kosten) Geldzaken Gezondheid Internetadressen Kalender Klimaat Noodgevallen Post Raften en canyoning Reisliteratuur Risico’s en ergernissen Talen Telecommunicatie Tijdsverschil Trektochten Vervoer Winkelen

bevolkingsdichtheid

NEPAL PRAKTISCH

Alvorens te vertrekken

De gedeeltes die in twee kolommen zijn gezet, bevatten nuttige informatie, zoals adresgegevens van instanties en webadressen ter voorbereiding op de reis.

NEPAL PRAKTISCH

ABC vAn nepAl

74 74 76 77 77 77 81 81 83 86 87 87 89 89 89 91 92 93 96 98 98 111 114

HOE GEBRUIK JE DEZE GIDS? X

118

REISPLANNER

De Reisplanner stelt uitgewerkte reisprogramma’s voor om Nepal op de beste manier te ontdekken.

De meeste reizigers komen naar Nepal om een trektocht te doen, maar je kunt net zo goed een rondreis zonder wandelen plannen, het land is interessant genoeg om zelfs de meest nieuwsgierige zielen tevreden te stellen. Je kunt ook in de loop van je reis culturele bezoeken afwisselen met wandelingen van enkele uren in de vallei, waar de omgeving ook al prachtig is. Een mooi compromis.

Trekkers moeten minstens 10 dagen uittrekken voor de ronde van de Annapurna, met vertrek vanuit Pokhara, en minstens 14 dagen voor een tocht naar het basiskamp van de Everest vanuit Kathmandu. Maar er zijn uiteraard ook nog verscheidene andere tochten, kortere en langere (zie de rubriek ‘Trektochten’ in het hoofdstuk ‘Praktisch’). We geven je graag alvast enkele suggesties, op basis van de tijd waarover je beschikt.

119

CHINA (TIBET)

Annapurna

detailkaart Kathmanduvallei

8 091

Kathmandu en Chitwan Sauraha

Mount Everest

Bhaktapur

NATIONAAL PARK CHITWAN

Buddha Nilkantha Chandeshwarigaon

8 850

KATHMANDU

5 6

INDIA

EEN WEEK: DE KATHMANDUVALLEI Na een trektocht kun je gemakkelijk een week doorbrengen in Kathmandu en de vallei. Kathmandu (dag 1 en 2): wandel te voet van Thamel naar Durbar Square via de volkswijken van Asan Tole, van Indra

Chowk en van Makhan Tole. Shoppen in Thamel. Neem de bus naar de stoepa van Swayambunath en reis verder naar Pashupatinath (dag 3) met zijn bevreemdende crematiebrandstapels. Bezoek ook de Gol-

Bodhnath

4 3

Swayambunath

NAAR SAURAHA proef de sfeer rond de stoepa van bodhnath .

Changu Narayan

Pashupatinath

1 2 1 2

KATHMANDU

4 5 6

Kathmanduvallei 5

6 7

Bhaktapur

Patan

2,5

5 km

Stopplaatsen Reisroute Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

den Temple. Aan het einde van de middag reis je verder naar Bodhnath (dag 4), liefst nog iets voor zonsondergang, om de sfeer rond de stoepa ’s avonds op te snuiven, maar ook om de vroege ochtend mee te maken nadat je ter plaatse hebt overnacht (talloze overnachtingsmogelijkheden). Bezoek de dag erna het Shechenklooster. Neem dan de taxi of een bus via Kathmandu naar Patan (dag 5), de oude koningsstad, waar je vooral Durbar Square en het prachtige museum niet mag missen, maar waar ook de vele tempels van de oude stad,

de oude Newarhuizen en de ambachtslieden de moeite waard zijn. Reis verder naar Bhaktapur (dag 6), de mooiste stad van de vallei, waar het indrukwekkende Durbar Square met zijn tempels, het koninklijk paleis, het nationale museum (schilderijen en thangka’s), Dattatraya Square, de andere tempels en heel wat andere plaatsen in de stad een uitzonderlijke sfeer uitademen. Overnacht ter plaatse en bezoek de dag erna Changu Narayan (dag 7) en zijn tempel, die Werelderfgoed is. Je kunt daar overnachten of terugkeren naar Bhaktapur.

122

DRIE WEKEN CULTUUR EN NATUUR

Door deze beknopte inhoudsopgave per deel van de gids te gebruiken hoef je niet telkens terug te bladeren naar de algehele inhoudsopgave voor in het boek.

Volg de reisroute van 13 dagen en keer dan terug naar Kathmandu. Neem daar de bus (of het vliegtuig) naar Chitwan (dag 14). Verblijf twee volle dagen ter plaatse om de fauna van het park te observeren, te voet, in een terreinwagen of aan boord van een kano (dag 15-16). Dan heb je twee mogelijkheden: je kunt de bus nemen naar Lumbini (duur: 41/2 uur), de wieg van het boeddhisme, waar Siddharta Gautama, de toekomstige Boeddha, werd geboren. Breng daar twee nachten door (dag 17-18), dan heb je tijd genoeg om het religieuze complex te verkennen dat jaarlijks 1 miljoen boeddhis-

ten op bedevaart ontvangt. Of je neemt de bus naar Pokhara (duur: 5-6 uur), de ideale plek om te raften, te parapenten, te mountainbiken, of waarom niet, mee te vliegen met een ULM. En dan vergeten we nog de talloze wandelmogelijkheden van enkele uren of een dag in de omgeving, of van 3-5 dagen naar de Annapurna (dag 17-1819). Keer met de bus naar de hoofdstad terug via Bandipur (dag 20), een schattig Newardorpje dat bereikbaar is per minibus, per jeep of te voet vanaf de bushalte, en waar je de nacht kunt doorbrengen voor je terugkeert naar de hoofdstad (dag 21).

MEER INTERESSE VOOR …

•

… cultuur: mis in Kathmandu, Patan en Bhaktapur niet de tempels en musea die zich telkens op Durbar Square bevinden en die Werelderfgoed zijn, ook al hebben sommige erg geleden onder de aardbevingen van 2015; Pashupatinath om vertrouwd te raken met de hindoerituelen; Bodhnath voor zijn boeddhistische vroomheid; de hindoetempel van Changu Narayan, die ook Werelderfgoed is. Meer naar het westen het prachtige dorpje Bandipur; en Lumbini, de geboorteplaats van Boeddha. • … sport: er zijn zeer toegankelijke trektochten in de Kathmanduvallei, zoals de wandeling van Namo Buddha, en zowel

drukbezochte (de ronde van de Annapurna) als meer afgelegen trektochten. Alles hangt af van de tijd die je ter beschikking hebt en je trainingsniveau. Pokhara heeft een breed aanbod van activiteiten (paragliding, canyoning, mountainbiken, rafting of kajakken). • … wilde dieren: het nationaal park Chitwan, te voet of in een terreinwagen om de Indische neushoorn, damherten en apen te observeren, of in een kano om de krokodillen te zien. In het nationaal park Bardia heb je zelfs kans om een Bengaalse tijger te spotten, daar is de jungle nog een stuk minder drukbezocht.

KATHMANDUVALLEI KATHMANDU . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 125 DE VALLEI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 SWAYAMBUNATH (SWAYAMBU) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 161 PASHUPATINATH . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 165 BODHNATH (BAUDA) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 168 BUDDHA NILKANTHA . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 PATAN (LALITPUR) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 173 KIRTIPUR. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 185 PHARPING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 186 DAKSHIN KALI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 187 BHAKTAPUR (BHADGAON) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 188 CHANGU NARAYAN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 203 NAGARKOT . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 204 PANAUTI . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 207 DHULIKHEL . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 209

de nyatapolatempel in bhaktapur heeft de aardbevingen van 2015 overleefd .

CHINE

Op het kleine kaartje linksboven zie je in een oogopslag welk deel van het land of de regio het betreffende hoofdstuk beschrijft.

Mount Nagarkot Everest Kathmandu Patan Bhaktapur

KATHMANDUINDE VALLEI

BANGLADESH

Op de eerste pagina van elk nieuw deel zijn de niet te missen bezienswaardigheden al in kaart gebracht met een paginaverwijzing voor wie ze direct wil raadplegen.

KATHMANDUVALLEI XXX

Durbar Square in Kathmandu Kumari Ghar Bhagwati Temple Ivoren ramen Jagannathtempel Taleju Temple Kleine geheime route ten zuiden van Thamel Stoepa in Swayambunath Durbar Square in Patan Patan Museum Vishwanath Mandir of Visjnoetempel Krishna Mandir Mulchowk, Sundari Chowk, de architectuurgalerijen en de tuinen Durbar Square in Bhaktapur National Art Museum The Royal Palace Pashupatinath Temple Taumadhi Tole Dattatraya Square

153 154 155 156 156 156 157 164 180 181 182 182

Deze cirkelvormige vallei leunt tegen de uitlopers van de Himalaya aan. Echt uitgestrekt is ze niet, met haar diameter van nauwelijks 30 km. De bevolkingsdichtheid is echter wel heel groot: er wonen 3 tot 4 miljoen mensen, de meeste geconcentreerd in de agglomeratie van Kathmandu. In dit gebied vind je ook het grootste deel van het cultureel erfgoed van Nepal. En hoewel het historische plein van Kathmandu zwaar getroffen werd door de aardbevingen van 2015, hebben die van Patan en Bhaktapur trots standgehouden. Om de hele vallei te kunnen bezoeken, is een week niet overdreven. Je kunt ervoor kiezen om in Kathmandu te logeren, natuurlijk. Maar als je afgeschrikt wordt door de zware vervuiling en het toeristische getto van Thamel, kun je er misschien beter voor kiezen te overnachten in Bhaktapur, Patan of Bodhnath.

KATHMANDU 3.400.000 INWONERS | NETNUMMER 01

182 197 198 198 200 200 201

Kathmandu werd gesticht in de 10de eeuw, op 1350 m hoogte, bij de samenvloeiing van twee rivieren, de Bagmati en de Visjnoemati. De stad werd wereldwijd bekend in de jaren 1960 toen de hippiereizigers er hun aards paradijs van maakten. Tegenwoordig is het de politieke en religieuze hoofdstad van Nepal, en tevens ook de stad met het grootste aantal inwoners.

kathmanduvallei

184

185

bool voor een lang leven, die zich voedden met de offergaven, maar die werden inmiddels naar Chitwan overgebracht … X ratnakar mahavihara (plattegrond a2): 400 m ten westen van Durbar Square en Café de patan. Te herkennen aan de leeuwen die de tempel bewaken. patan heeft ook zijn eigen Kumari, een levende godin dus (lees de uitleg bij ‘Wat is er `

te zien? Kumari Ghar.’ in Kathmandu), die je op bepaalde uren kunt ontmoeten. Vraag inlichtingen ter plaatse. • neem de tijd om door de straatjes rond Durbar square te dwalen en de binnenplaatsen van de huizen op te lopen: tempeltjes in overvloed, ateliers waar bronzen voorwerpen worden gemaakt volgens de verlorenwasmethode …

In de omgeving van Patan X khokana: iets minder dan 5 km ten zuidwesten van Patan. Er vertrekken bussen hiernaartoe vanuit Jawakhel Chowk en Langankel. Maar het is sneller met de taxi. Dit authentieke Newardorpje heeft ontzettend hard geleden onder de aardbevingen: van heel wat gebouwen, en ook van de stoepa, blijven alleen ruïnes over. Het Khokana Museum, een mooi huis van 150 jaar oud dat erom bekendstond dat het het eerste huis van Nepal met elektriciteit was, heeft zijn deuren moeten sluiten. Het ziet er niet naar uit dat het ooit heropend zal worden. Maar nadat de bevolking de verdoving van zich kon afschudden, heeft het normale leven in dit dorp, dat recht uit een andere tijd lijkt te komen, geleidelijk zijn gewone gang hernomen: vrouwen in kleurrijke kleren spinnen de jakwol tot draden of vertrekken naar het veld met hun gereedschap, de gierstoliepersen draaien op volle toeren, in het seizoen liggen de straten vol tarwe, scholieren in uniform zwerven met hun schooltas door de straten … En het licht dat in de namiddag de bakstenen helderrood kleurt, is prachtig. Khokana hoeft nog niet vergeten te worden. Het heeft vooral bezoekers nodig. Je vindt er het Yomaree Café, een klein cafeetje in het hart van het dorp, niet ver van de bushalte, en op het platteland net buiten het dorp ligt een heerlijk guesthouse. `

Voor een herkenbare structuur en meer opzoekgemak is de volgorde van onderwerpen per stad of regio telkens hetzelfde: praktische informatie - informatie over verblijf: slapen, eten, iets drinken, uitgaan - informatie over de bezienswaardigheden.

SLAPEN, ETEN

H the little house in the ricefields: Khokana VDC, Ward nr. 5, in Sanokhokana T 559 04 70 of 98 41 37 00 22 o nice-housein-nepal.com. Circa 2400-2600 NPR voor 2-4 personen; het hele huis voor 7500 NPR per nacht (korting voor lang verblijf). Ontbijt en maaltijden met toeslag, alleen met reservering; korting voor kinderen. Wifi. Niet gemakkelijk te vinden. Bel vanuit het dorp en ze komen je ophalen. Dit kleine huisje te midden van de rijstvelden ligt aan een klein hobbelig weggetje … Maar wat een rust hier, wat een sereniteit! De charmante, bruisende kleine Gopal biedt vier sobere maar leuk ingerichte kamers met witge`

kalkte muren en uiterst schoon beddengoed, met of zonder balkon, en met twee gemeenschappelijke douches. er is ook een gezinskamer met eigen badkamer. De gemeenschappelijke ruimten zijn bijzonder aangenaam, en er is een enorm terras waar je heerlijk kunt ontbijten en waar groepen hun yogasessies houden. Klein zwembad. De maaltijden worden bereid met pure, biologische producten, tot de koffie toe. Ook goed om te weten is dat de winst naar het nabijgelegen weeshuis gaat, dat opgericht werd met de hulp van de Franse ngo Enfance Népal (o enfancenepal.voila.net), dat je ook kunt bezoeken. alles voor de goede zaak dus, in een prachtige omgeving!

X Godawari: 12 km ten zuiden van Patan. Neem een bus of minibus vanuit Lagankhel (ten

zuiden van Durbar Square) of Ring Rd (Police Station) in Patan, en dan nog 10 min wandelen naar de botanische tuin. Ook kun je een taxi nemen, die kan je naar de top van de berg brengen. De weg gaat langs een sterk verstedelijkt gebied, waar in het weekend ook nog eens heel veel mensen komen picknicken. Godawari is voornamelijk de moeite waard `

vanwege de grote botanische tuin van meer dan 80 ha (dag. geopend 9.30-17.00 u, toegangsprijs: circa 230 NPR + toestemming om foto’s te maken. Korting voor kinderen). In de rust en frisheid van deze plek word je vanzelf helemaal ontspannen. Helaas moet je wel een beetje verstand van planten hebben, want er staan niet overal bordjes bij de planten. Na de tuin gaat de weg verder, met hier en daar een gehucht, tot aan de Bird Conservation Area, een ornithologisch heiligdom van 30 ha met een enorme biodiversiteit. Er leven zo’n 260 verschillende soorten vlinders en 300 soorten vogels. De ingang bevindt zich achter een hindoetempel. Het is jammer dat de grond bezaaid ligt met afval. Daarna gaat de weg naar boven, met de beklimming van de Pulchowki, de hoogste bergtop van de vallei (2762 m). Wanneer je in de lente in Nepal bent (febr.-april), dan zul je versteld staan over de hoeveelheid reuzenrododendrons die hier te vinden zijn.

kirtipur slapen, eten

Aan de rand van de pagina’s zorgen een duimgreep en een kopregel ervoor dat je direct ziet welke informatie er op de betreffende pagina wordt geboden.

KIRTIPUR Het lijkt alsof deze oude vesting, 6 km ten zuidwesten van Kathmandu, nog in de middeleeuwen leeft. Langs de weggetjes staan bouwvallige huizen met hier en daar nog een mooi bewerkt venster. Het is jammer dat dit stadje niet de nodige middelen krijgt om deze kenmerkende huizen in Newarstijl te restaureren. Er wordt dan ook veel gesloopt en gemoderniseerd, waarbij gebruik wordt gemaakt van beton en plaatijzer. Ondanks dit alles blijft dit een verrassende ontdekking. Het is er niet echt toeristisch, de inwoners zijn hartelijk en het bezoek is zeker plezierig. We raden fotografen aan om hier vroeg te komen. De zon doet er niet lang over om het geheel van huizen en tempels te overheersen. Of je kunt tegen het eind van de dag komen, en er blijven slapen. AANKOMST EN VERTREK

• er vertrekt regelmatig een bus bij het Ratna Park in kathmandu. Duur: 45 min. Je stapt uit aan de rand van het dorp en je moet te voet verder. er vertrekken ook gele bussen aan het busstation van lagankhel, in patan. SLAPEN, ETEN

H homestay nepal – Bij Babu: in Langol T 433 62 57 of 98 41 43 57 73 of (assistent) 98

49 42 20 45 o familyhomestaynepal.com. Op het platteland in de buurt van Kirtipur. Je kunt er met de taxi heen, of je kunt vragen of ze je willen ophalen. Circa $ 25 per persoon in halfpension. Wifi. Dit eenvoudige en sympathieke adresje, waar je logeert bij de bewoners zelf, ligt een beetje buiten het dorp, in het al redelijk verstedelijkte platteland. Het bakstenen huis telt vier kamers op de verdieping, waaronder een gezinskamer voor drie tot vijf personen (dat `

WiSt Je dit? NEUSKATPUR | In de 18de eeuw was Kirtipur een heel belangrijke stad. Tijdens de eenwording van het koninkrijk viel Prithvi Narayan Shah, de koning van Gorkha, de stad aan. Omdat zijn broer een oog was kwijtgeraakt door een pijl, beval hij dat bij alle jongens ouder dan tien de neus moest worden afgesneden. Maar omdat hij een hartstochtelijk muziekliefhebber was, verleende hij gratie aan … degenen die een instrument konden bespelen! Hij veranderde bovendien de naam van de stad in Naskatpur, wat ‘stad van de afgesneden neuzen’ betekende. Tegenwoordig verkiest de stad de naam Kirtipur.

WIST JE DIT? Let op deze kaders voor interessante weetjes.

AANDUIDING TROTTERTIPS

trottertip

interessant

XXX

niet te missen

VERKLARING VAN DE SYMBOLEN

A algemeen q autoverhuur s bank O busstation D café, bar C camping p consulaat E dansen c duiklocatie W internetcafé f fietsen te huur F haven h honden toegestaan Y ijssalon

I informatie d kindvriendelijk i koffie- of theehuis M livemuziek, concert L luchthaven e metrostation N ontbijt P parkeren Q patisserie B postkantoor R restaurant a roken verboden H slapen b skistation

g snackbar Z strand U taxi J theater S treinstation V voorzieningen voor rolstoelgebruikers

j wandelen k winkelen m Unesco-werelderfgoed r zwemgelegenheid T telefoonnummer o website : e-mailadres

INHOUD INLEIDING ��11 VEELGESTELDE VRAGEN ��12 TOPERVARINGEN ��14 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��31 Bevolking 32 Drank 35 Economie 36 Flora en fauna 38 Geografie 39 Geschiedenis 42 Godsdienst en geloof 50 Humanitaire acties 59 Keuken 61 Media 63 Mensenrechten 64 Milieu 65 Vreemd, hè? 67 Werelderfgoed van Unesco 68 Zeden en gewoonten 68

Klimaat 87 Noodgevallen 89 Post 89 Raften en canyoning 89 Reisliteratuur 91 Risico’s en ergernissen 92 Talen 93 Telecommunicatie 96 Tijdsverschil 98 Trektochten 98 Vervoer 111 Winkelen 114 REISPLANNER �� 118

KATHMANDUVALLEI

REIZEN NAAR NEPAL ��70 NEPAL PRAKTISCH ��73 ABC van Nepal 74 Alvorens te vertrekken 74 Budget 76 Drugs 77 Elektriciteit 77 Feesten en feestdagen 77 Fooien (en extra kosten) 81 Geldzaken 81 Gezondheid 83 Internetadressen 86 Kalender 87

Kathmandu ��125 DE VALLEI 161 Swayambunath (Swayambu) ��161 Pashupatinath ��165 Bodhnath (Bauda) ��168 Buddha Nilkantha ��173 Patan (Lalitpur) ��173 Kirtipur ��185 Pharping ��186 Dakshin Kali ��187

X Bhaktapur (Bhadgaon) ��188 Changu Narayan ��203 Nagarkot ��204 Panauti ��207 Dhulikhel ��209

DE TERAI

TEN WESTEN VAN KATHMANDU CENTRALE TERAI 244 Nationaal Park Chitwan ��244 WESTELIJKE TERAI 257 Lumbini ��257 Nationaal Park Bardia ��263 Gorkha ��214 Bandipur ��216 Pokhara ��218

Afstanden tussen de steden �� 113 Annapurna, ronde van de �� 106 Bardia, nationaal park, overzichtskaart �� 265 Bhaktapur �� 190-191 Chitwan, nationaal park, overzichtskaart �� 245 Kathmandu – plattegrond �� 128-129 Kathmandu – Thamel – detailkaart I �� 131 Kathmandu – Durbar Square – detailkaart II �� 155

CHINE

KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

279

Mount Everest Kathmandu

INDE

BANGLADESH Kathmanduvallei, overzichtskaart �� 162-163 Lumbini �� 258-259 Nepal, overzichtskaart �� 70-71 Patan �� 175 Pokhara �� 219 Pokhara, detailkaart �� 221 Reisplanner �� 119, 121 Sauraha �� 247 Topervaringen �� 14

INLEIDING

euwenlang bleef Nepal een gesloten boek voor de rest van de wereld. Het was echter in dit kleine legendarische landje, ingesloten tussen twee giganten (China en India), een mythisch kruispunt op de zoutroute en de zijderoute, waar Boeddha werd geboren, en waar nu nog de laatste levende godinnen ter wereld wonen, de Kumari. Het land was tot voor kort een koninkrijk, en het dagelijkse leven is nog doorspekt met verhalen over koningen, koninginnen en prinsessen, goden die zich kunnen transformeren in dieren, slangen die veranderen in goden, reuzen, demonen en tovenaars. Nepal is ook het land waar twee religies met elkaar vermengd zijn, waar de gewelddadige schoonheid van het hindoeïsme wordt getemperd door de wijsheid van het boeddhisme. Misschien wil je voornamelijk naar Nepal voor de fabelachtige trektochten in de mythi-

sche Himalaya-bergketen, waarvan het hoogste punt, de Mount Everest, met zijn 8850 m hoogte boven de rest van de wereld uittorent. Maar vergeet ook niet het zuiden van het land, waar je van dichtbij kunt kennismaken met olifanten, waar je krokodillen en neushoorns kunt observeren, en waar je misschien zelfs, als Zijne Majesteit dat toestaat, een glimp van de Bengaalse tijger kunt opvangen. Hoewel het land zwaar heeft geleden onder de aardbevingen van 2015, is het eeuwenoude erfgoed in de vallei van Kathmandu verre van ‘met de grond gelijkgemaakt’, zoals we weleens horen zeggen. Hoe kan dat ook, in het land dat naar men zegt meer tempels telt dan straten en waar er meer feesten zijn dan dagen in een jaar? Kortom, Nepal blijft een door de goden gezegend land, en er zijn maar weinig reizigers die teleurgesteld terugkeren.

Op het Durbar Square in Kathmandu zie je tal van straatverkopers.

< De Kumari, een levende godin, wordt gezien als de reïncarnatie van de godin Taleju.

VEELGESTELDE VRAGEN WELKE DOCUMENTEN HEB IK NODIG?

Een paspoort dat nog minstens 6 maanden geldig is vanaf het moment dat je uit Nepal terugkeert. Ook heb je een visum nodig. Dat kun je aanvragen voor je vertrek, in België of in Nederland, aan elke grenspost of in de luchthaven van Kathmandu (je zult wel even moeten wachten). Met een visum mag je reizen op alle berijdbare wegen. In sommige streken moet je echter wel toegangsrechten betalen (Mustang, Dolpo, Manaslu …), en je hebt altijd een trekkersvergunning nodig (zie de rubriek ‘Trekking’ achter in de gids). Het reglement van deze vergunning verandert heel vaak, en je kunt dan ook het best informatie ter plaatse vragen. WAT IS HET BESTE SEIZOEN?

Van oktober tot april, het droge seizoen. Wie wil rondtrekken, kan het best de grote hoogten vermijden tussen december en februari vanwege de zware sneeuwval in die periode. HOEVEEL BUDGET HEB IK NODIG?

Alles is heel goedkoop (behalve sommige toegangsrechten en trekkersvergunningen, en natuurlijk ook de luxueuze hotels en verplaatsingen met het vliegtuig). Reis je met z’n tweeën en volstaat een eenvoudig comfort, dan kun je je redden met € 15-20 per persoon per dag voor de maaltijden en de overnachting. Opgelet, soms moet je betalen voor toegang tot steden: Bhaktapur houdt het record met 1500 roepie (dus ongeveer € 14). WAT IS DE BESTE MANIER OM JE IN HET LAND TE VERPLAATSEN?

Toeristenbussen, vooral tussen Kathmandu, Pokhara, Sauraha (Nationaal Park Chitwan) en Lumbini. Waar de toeristenbussen niet rijden, kun je een (vaak stampvolle) lo-

kale bus nemen, of (waar die bussen niet kunnen komen) het vliegtuig. Is je bestemming niet te ver, dan kun je ook een taxi nemen. Dat is niet altijd goedkoop, maar goed te doen als je niet alleen reist. WAT IS HET TIJDSVERSCHIL?

Wanneer het 12.oo u is in Brussel of Amsterdam, is het in Nepal ’s winters 16.45 u en ’s zomers 15.45 u. WAT IS DE WISSELKOERS?

Begin 2018 krijg je voor 1 EUR ongeveer 120 NPR (Nepalese roepie), en er gaan 105 NPR in 1 USD. MOET IK OP GEZONDHEIDS VLAK BEPAALDE VOORZORGS MAATREGELEN NEMEN?

Volg de elementaire hygiëneregels (vaak de handen wassen, geen water uit de kraan drinken, zuivelproducten en rauwe groenten liever vermijden …). Neem een goedgevulde reisapotheek mee (met onder andere iets tegen buikloop!), zorg dat je vaccinaties in orde zijn en bescherm jezelf goed tegen muggen. Heb je toch een tegenvaller, kies dan bij voorkeur voor een privéziekenhuis. Houd in Kathmandu en de vallei rekening met de vervuiling, en in de bergen met hoogteziekte. KUN JE MET KINDEREN NAAR NEPAL REIZEN?

Vanwege de vele voorzorgen op hygiënevlak is het misschien niet ideaal om met jonge kinderen te reizen. Sportieve en/of nieuwsgierige tieners zullen de vele avontuurlijke activiteiten, vooral in de buurt van Pokhara, en het rijke erfgoed van een land met heel andere gewoonten en religies dan de onze zeker kunnen waarderen.

de toeristenbus is het beste vervoersmiddel in het land .

HEEFT DE AARDBEVING VAN 2015 ALLES VERWOEST?

ditie bent. Voor de enigszins moeilijkere trektochten (boven een hoogte van 4000 m en langer dan twee weken) moet je lichamelijk en mentaal heel erg goed voorbereid zijn.

Natuurlijk niet! Sommige tempels zijn verwoest, ja, maar in afwachting van hun wederopbouw is er nog enorm veel te ontdekken. En laten we de koninklijke plaatsen Kathmandu, Bhaktapur en Patan niet vergeten, die zijn opgenomen op de Werelderfgoedlijst.

ZIJN ER NAAST TREKKING NOG ANDERE ACTIVITEITEN?

IS ER NOG IETS ANDERS TE ZIEN IN NEPAL?

Natuurlijk! Nepal heeft een ideale omgeving om te raften, aan canyoning te doen, te mountainbiken en te parapenten …

Alleen maar de hoogste bergen ter wereld! Je komt naar Nepal om een rondreis te maken door de prachtige valleien aan de voet van besneeuwde bergen … Ook de fauna is hier opwindend: kinderen zullen maar wat graag olifanten zien dollen in het water in Chitwan, en volwassenen willen misschien graag de tijger bespieden in Bardia. MOET JE GETRAIND ZIJN OM OP TREKTOCHT TE GAAN?

De gemakkelijke tot matige trektochten zijn goed te doen als je lichamelijk in goede con-

EN OM AF TE SLUITEN, BESTAAT DE YETI NU EIGENLIJK?

Wetenschappers hebben de knoop doorgehakt: de verschrikkelijke sneeuwman zoals we die kennen uit Kuifje in Tibet is niet meer dan een verzinsel! Alle eigenschappen die dat aapachtige wezen dat over de besneeuwde toppen zwerft zou hebben, kunnen toegekend worden aan diverse soorten plaatselijke beren … Gelukkig kunnen we nog blijven geloven in het monster van Loch Ness!

20 TOPERVARINGEN 14

WANDEL IN KATHMANDU VAN THAMEL NAAR DURBAR SQUARE, VIA ASAN TOLE

heid en statigheid behouden, met zijn paleis, zijn pagoden en zijn standbeelden. Blz. 153

PROEF DE TRADITIONELE NEPALESE, TIBETAANSE EN NEWARKEUKEN

Het nationale Nepalese gerecht is dal bhat, een basis van witte rijst waarover een linzenbouillon wordt gegoten, en die wordt opgediend met een curry van groenten en atjar, met vlees voor de niet-vegetariërs. Je mag zoveel eten als je wilt (behalve het vlees!), en in principe eet je alleen met je rechterhand. De Newarversie van de dal bhat wordt bereid op basis van gedroogde en geplette rijstvlokken, met gedroogde bonen die kraken tussen je

TEN WESTEN VAN KATHMANDU blz. 211

DOLPO DOLPO MUSTANG MUSTANG ANG Réserve Nationaal park de Bardia van Bardia

detailkaart 19 MOUNT EVEREST Annapurna Annapurna Kathmandu- MONT 8EVEREST 850 vallei 091 Pokhara 8 078 8 850 16 Bandipur Bandipur KATHMANDU Dhulikhel Sauraha 11 Dhulikhel Lumbini

13 14

18 INDIA

DE TERAI blz. 241

17 Lumbini

Swayambunath

4 1 2 KATHMANDU

6 7 Kirtipur 0

2,5

Patan 5 km

CHINA (TIBET)

Nationaal park Chitwan

Sankhu Bodhnath Pashupatinath

KATHMANDUVALLEI blz. 123

Nagarkot

8 9 Bhaktapur Plaatsen opgenomen op de Werelderfgoedlijst van Unesco

20 TOPERVARINGEN

tanden. Bij de Tibetaanse keuken kun je kiezen tussen momo’s, gestoomde of gebakken ravioli, noedelsoep (thukpa, tanthuk), en het feestmaal bij uitstek, gyacok. Blz. 61

MAAK EEN PELGRIMS 3 TOCHT NAAR DE BOEDDHISTISCHE TEMPEL VAN SWAYAMBUNATH De tempel wordt ook wel de Monkey Temple genoemd, omdat er zo veel apen wonen. Dit is de oudste stoepa van de vallei en zonder twijfel een van de belangrijkste ter wereld: daarboven sta je oog in oog met vijftien eeuwen geschiedenis … Zijn indrukwekkende omvang herbergt relieken en heilige documenten. Rondom vind je een zootje niches, gebedmolens, sikhara’s en pagodes in een vrolijke wanorde … met daar nog wat woningen ertussen gegooid! Indrukwekkend uitzicht op Kathmandu en de hele vallei, waar je urenlang heerlijk kunt mediteren. Blz. 161

Goed om te weten: reken op 45 min lopen van uit Thamel. Je doorkruist volkswijken langs de Vishnumatirivier.

BEZIN AAN DE GHATS VAN PASHUPATINATH

Pashupatinath is het heiligste bedevaarts- en crematieoord van het land, aan de oever van de Bagmatirivier. Elke dag worden de ghats bezocht door families die de crematie van een van hun geliefden komen bijwonen, de armen aan de ene kant, de rijken aan de andere kant. Overal lopen sadhoes, mannen (of vrouwen) die een ingetogen leven leiden. Als je langskomt in februari of maart, mis dan niet hun jaarlijkse bijeenkomst, de Shivaratri. In september kun je de Teej meemaken, dan verzamelen hier duizenden volledig in het rood geklede brahmaanvrouwen. Blz. 167 Goed om te weten: het is interessant om een gids te nemen, om de verschillende stappen van de crematie, evenals de hindoeïstische symbo len en rituelen, zo goed mogelijk te begrijpen.

LOOP BIJ ZONSONDER GANG RECHTSOM ROND DE STOEPA VAN BODHNATH

BEZOEK HET PRACHTIGE KONINKLIJKE EN RELIGIEUZE ERFGOED IN Bodhnath is een beroemd spiritueel centrum PATAN

waar heel wat Tibetanen zijn terechtgekomen nadat ze gevlucht waren voor de Chinese kolonisatie. Adem de spiritualiteit van de plek in, vooral tijdens een van de vollemaanfeesten, en observeer de boeddhisten die onvermoeibaar rond de stoepa lopen terwijl ze de talloze gebedsmolens doen draaien. Bezoek ook het Shechenklooster, of wandel naar een van de vijftig kloosters in de omgeving. Misschien heb je zelfs zin om er een retraite te doen? Blz. 168 Goed om te weten: het is handig als je in Bodh nath kunt overnachten, om de sfeer op te snui ven bij zonsopgang en ’s avonds.

Er is natuurlijk het verrukkelijke Durbar Square, dat de aardbevingen goed heeft doorstaan, met zijn prachtige Visjnoetempel en zijn Krishna Mandir. Maar het hoogtepunt is toch wel het vroegere koninklijke paleis met zijn prachtige binnenplaatsen en het mooiste museum van het land, vol hindoeïstische en boeddhistische standbeelden (in hout, brons, verguld koper of steen), de een nog mooier dan de ander. Op een steenworp afstand vind je de Golden Temple, een boeddhistische tempel waar ook hindoes samenkomen, en de Maha Bouddha, de tempel met 9999 boeddha’s. Blz. 180