Welkom in Krakau
Een gebrandschilderd raam in de Franciscanenbasiliek © W. Skrypczak / Getty Images
AANKOMST IN KRAKAU 3 WAT U NIET MAG MISSEN 4 HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN 6 KRAKAU IN 3 DAGEN 8
WELKOM IN KRAKAU
2
De Ulica Floriańska loopt naar de Onze-Lieve-Vrouwekerk.
© H. T. Kaiser / age fotostock
AANKOMST IN KRAKAU
AANKOMST IN KRAKAU Met het vliegtuig De internationale luchthaven im. Jana Pawła II in Krakau-Balice (Międzynarodowy Port Lotniczy im. Jana Pawła II Kraków - Balice) ligt 11 km ten westen van Krakau. t 12 295 58 00 (dag en nacht) www.krakowairport.pl Er rijden gratis pendelbussen tussen de terminals T1 (internationale vluchten) en T2 (binnenlandse vluchten). Opgelet, sommige luchtvaartmaatschappijen vliegen naar de luchthaven Katowice, maar die ligt 80 km van Krakau.
OPENBAAR VERVOER De trams en bussen rijden van 5.00-23.00 u. Voor meer informatie: www.mpk. krakow.pl. Prijs: enkeltje (in Krakau): 3,8 PLN. Kaartjes voor onbeperkt gebruik: 20 min. (2,80 PLN), 40 min. (3,80 PLN), 1 uur (5 PLN), 1½ uur (6 PLN), 24 uur (15 PLN), 48 uur (24 PLN) en 72 uur (36 PLN). Krakow Tourist Card (Krakowska Karta Turystyczna): www.krakow card.com - voor 2 dagen 100 PLN, voor 3 dagen 120 PLN. Met deze kaart kunt u gratis gebruikmaken van bussen en trams en u hebt gratis toegang tot veertig musea.
T ‘Met het vliegtuig’, blz. 12 voor meer informatie over de verbinding tussen Katowice en Krakau.
VAN DE LUCHTHAVEN NAAR HET CENTRUM
Met de trein – Dit gaat het snelste (20 min.). Vertrek aan T1, aankomst aan centraal station Kraków Główny (ten noordoosten van de oude stad, 5 min. lopen van de Rynek). Vertrek elke 30 min., van 5.57 u tot 22.29 u. Koop een kaartje in de trein (bij de conducteur) of bij de automaten in T1 (bij de hoofduitgang). Prijs: 12 PLN. Met de bus – Neem bus 292 (richting Dworzec Główny Wschód). Vertrek aan T1. 3 bussen/uur, 4.30-22.30 u (de rit duurt 35 min.). Of neem bus 208 (richting Dworzec Główny Wschód). Vertrek aan T2. 1 bus/uur, 5.11-22.53 u. Er rijdt ook een nachtbus: bus 902 (richting Dworzec Główny Wschód). Vertrek aan T1. Prijs: 4 PLN (geldig voor de hele stad en buitenwijken). Koop een kaartje aan de automaten in T1 (bij de hoofduitgang). Voor een bezoek aan Stare Miastro (de oude stad) of Kazimierz stapt u het beste uit aan halte Plac Inwalidów of Nowy Kleparz, waar u de tram kunt nemen (T binnenflap omslag). Met de taxi – Radio Taxi rijdt tussen de luchthaven en het centrum. t 191 91. Er zijn taxistandplaatsen bij T1 en T2. Prijs: 70-100 PLN. U kunt betalen met een betaalkaart.
3
WELKOM IN KRAKAU
WAT U NIET MAG MISSEN Onze favoriete 'mooiste plekjes'
1
2
4
De Rynekaaa Vouwkaart D4 - T blz. 28
De Wawelheuvelaaa Vouwkaart C-D6 - T blz. 59
3
De Onze-Lieve-Vrouwekerkaaa Vouwkaart D4 - T blz. 28
4
Ulica Kanoniczaaaa Vouwkaart D5 - T blz. 56
WAT U NIET MAG MISSEN
5
6
5
Auschwitzaaa T blz. 95
De zoutmijn van Wieliczkaaaa T blz. 92
7
Kazimierzaa Vouwkaart D-F6-7 - T blz. 69
8
De Schindlerfabriekaa Vouwkaart G7-8 - T blz. 79
WELKOM IN KRAKAU
HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN Í Bewonder een interieur in de stijl van Jong Polen. De Franciscanenbasiliek is vooral bijzonder door haar interieur, het werk van twee vertegenwoordigers van de beweging Jong Polen, namelijk Stanisław Wyspiański en Józef Mehoffer. Hun bloemenversieringen en kleurrijke glas-in-loodramen vertonen een unieke stijl, die het midden houdt tussen jugendstil en sezession. T blz. 48.
Í Keer terug in de tijd. Een tramrit van een halfuur brengt u naar Nowa Huta, een stad naar Russisch model. De stad werd tot in detail uitgewerkt om ervoor te zorgen dat de proletariërs er een goed leven konden leiden. De stad werd ook zo ontworpen dat eventuele vijanden er gemakkelijk zouden verdwalen! T blz. 88.
© I. Pompe / hemis.fr
Í Bewonder een van de grootste klokken ter wereld. De Sigismundklok 6
in de Sigismundtoren van de Wawelkathedraal heeft een diameter van 2,60 m en weegt 11 ton. Ze is de op één na grootste klok ter wereld. T blz. 60. Í Woon een jazzconcert bij. Het aanbod is bijzonder groot, want in Krakau is jazz heel populair. Een van de bekendste ‘kelders’ waar dergelijke optredens plaatsvinden, is U Muniaka van saxofonist Janusz Muniak. T blz. 117. Í Geniet van een mooi uitzicht op de Onze-Lieve-Vrouwekerk. Bezoek het café boven in de Galerij voor 19de-eeuwse Poolse schilderkunst waar u geniet van een weids uitzicht op de Onze-Lieve-Vrouwekerk en de Rynek. T blz. 36.
De Sigismundklok in de Wawelkathedraal is de grootste klok van Polen.
Í Neem een kijkje onder de Rynek. ‘De Rynek ondergronds’ is een tentoonstelling over de archeologische opgravingen die tussen 2005 en 2007 onder de Grote Markt werden uitgevoerd. T blz. 36.
© Getty Images
HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN
7
Woon een klezmerconcert bij in een restaurant in Kazimierz.
Í Maak een wandeling over de schaduwrijke Planty. Deze aanplantingen vervangen de voormalige stadsmuren die ooit de oude stad omgaven. De groene strook is bezaaid met banken, fonteinen, beelden en herdenkingstekens. Een populaire jog- en wandelplek. T blz. 40. Í Treed in het voetspoor van Copernicus. Bezoek het Collegium Maius, een van de oudste universiteiten van Europa (1340) die al veel bekende leerlingen verwelkomde. T blz. 47. Í Bewonder Cecilia Gallerani. Krakau is een van de zes trotse steden die een schilderij van Leonardo da Vinci bezit. De Dame met de Hermelijn is het pronkstuk van het Museum van de
prinsen Czartoryski (nu tijdelijk te zien in het Nationaal museum van Krakau). T blz. 42 en 82. Í Verlekker… en verwen uzelf bij Wedel. Die naam staat synoniem voor Poolse chocolade van goede kwaliteit. E. Wedel verwent fijnproevers al sinds 1851. T blz. 107 en 112. Í Maak een reis door de tijd. Dwaal rond door de straten van Kazimierz, een van de weinige Joodse wijken in Polen die bewaard zijn gebleven. Het is een levendige wijk met synagogen, kerkhoven, klezmerconcerten en typisch Joodse restaurants, maar ook de avonden en nachten kunt u er doorbrengen in trendy zaken. T blz. 69.
WELKOM IN KRAKAU
KRAKAU IN 3 DAGEN
8
De eerste dag
De tweede dag
3 Ochtend Begin uw bezoek op de Rynekaaa (blz. 28) in de oude stad. Klim naar de overblijfselen van de ommuring en bewonder de Barbacanea (blz. 40) en de Sint-Florianuspoort. Werp een blik op de stalletjes in de Lakenhala (blz. 35), hier vindt u mogelijk leuke souvenirs. Bezoek de Onze-LieveVrouwekerkaaa (blz. 28), bij voorkeur om 11.50 u als het altaar van Veit Stoss wordt geopend. 3 Lunchtijd Neem bij mooi weer plaats op een terras op de Rynek en geniet van het uitzicht en de sfeer! Ook in de omliggende straten vindt u veel goede adressen. 3 Na de lunch Afhankelijk van uw interesses en uw energie kunt u de boeiende tentoonstelling ‘De Rynek ondergronds’aa (blz. 36) of de mooie, maar minder interessante Galerij voor 19de-eeuwse Poolse schilderkunsta (blz. 36) bezoeken. Kom daarna weer op krachten op het terras van het café van deze galerij (ook toegankelijk zonder toegangskaartje) voor een mooi uitzicht op het plein. Of bezoek het Collegium Maiusaa (blz. 47), een van de oudste universiteiten van Europa. 3 Avond Tijd voor een concert! Kies voor klassieke muziek in de opera of de Filharmonia Krakowska, of voor jazz in een van de vele kelders.
3 Ochtend Volg de Ulica Grodzkaa (blz. 53), ooit deel van de Koningsroute naar Wawel, en bewonder de vele kerken. Loop zeker binnen in de Franciscanenbasiliekaa (blz. 48), met de prachtige glas-in-loodramen en volg dan de mooie Ulica Kanoniczaaaa (blz. 56) naar de Wawelheuvelaaa (blz. 59). U kunt er de kathedraal, het kasteel en enkele musea bezoeken, maar houd er rekening mee dat niet alle tentoonstellingen permanent geopend zijn. 3 Lunchtijd Kies voor de lunch voor een hapje uit de hand in Wawel of kies voor een late lunch in Kazimierz, bijvoorbeeld bij een van de foodtrucks daar (blz. 104). 3 Na de lunch Verken Kazimierzaa (blz. 69), de voormalige Joodse wijk met de smalle straatjes, de synagogen, de kerkhoven,
EEN DAGJE LANGER BLIJVEN Bezoek op eigen houtje of met een georganiseerde excursie het concentratiekamp AuschwitzBirkenauaaa (blz. 95) op 60 km van Krakau. Deze plek, waar de grootste volkerenmoord ooit plaatsvond, is tegelijkertijd herdenkingsplaats en museum, en absoluut een bezoek waard.
© S-F/Shutterstock.com
KRAKAU IN 3 DAGEN
9
De Rynek of Grote Markt, startpunt van een koetsrit door de stad
het boeiende Joods museum van Galicië, het mooie Wolnicaplein en het Nowyplein (‘Nieuwe plein’), dat wordt omringd door bedrijvige cafés. 3 Avond Breng de avond in deze wijk door en proef er Joodse specialiteiten uit Midden-Europa terwijl u luistert naar klezmermuziek.
De derde dag 3 Ochtend Steek de Wisła over naar de wijk Podgórzea (blz. 78), die volop in ontwikkeling is. Hier zijn de fabriek van Oskar Schindler en het getto dat de Duitsers er in 1941 inrichtten. Bezoek het MOCAKaa (blz. 80), een schitterend museum voor hedendaagse kunst,
en de tentoonstelling van het Historisch museum van Krakau over de Tweede Wereldoorlog. 3 Lunchtijd Lunch in het MOCAK of in een van de restaurants in deze buurt. 3 Na de lunch Neem de tram naar de zoutmijn van Wieliczkaaaa (blz. 92) of Nowa Hutaa (blz. 88), een stad die ontstond uit de communistische utopie. Of wandel langs de Planty om het deel van Krakau ten westen van de oude stad te verkennen, met het Europeuma (blz. 82) en het Huis van Józef Mehoffera (blz. 81). 3 Avond Waag u aan Poolse specialiteiten. Wie Krakau bezoekt, moet minstens eenmaal pierogis proeven!
BESTEMMING KRAKAU
PRAKTISCHE INFO
14
Banken
Budget
Pinautomaten zijn zowat overal in de oude stad te vinden. De meeste bieden meertalige instructies. Op de website van de Poolse Nationale Bank (www.nbp.pl) kunt u dagelijks de wisselkoers vinden. Overal in de oude stad zijn kantor (wisselkantoren), die nagenoeg allemaal dezelfde tarieven hanteren. Ze wisselen alleen contant geld, geen travellercheques. Travellercheques bieden garantie tegen diefstal, maar ze zijn niet altijd zo makkelijk in te wisselen. Bovendien worden fikse commissies gerekend. De beste plek om travellercheques te wisselen blijft de Pekao-bank (Rynek Główny 31 - ma.-vr. 8.0018.00 u, za. 9.00-14.00 u), die een bescheiden commissie rekent. T In geval van verlies of diefstal van uw betaalkaart, zie het kader ‘Noodnummers’ hiernaast. T ‘Geldzaken’, blz. 12.
Voor een verblijf in Polen hoeft u niet diep in de buidel te tasten. Prijzen voor een tweepersoonskamer met goed comfort liggen tussen de 250 en 350 PLN per nacht, en tussen
Bezichtigen De prijs voor een toegangskaartje voor een bezienswaardigheid of museum blijft bescheiden en vaak worden gezinskaartjes aangeboden. Bovendien zijn veel bezienswaardigheden en musea één dag per week gratis toegankelijk. De meeste musea en bezienswaardigheden zijn gesloten op feestdagen. Meestal is er een winkel en een café.
NOODNUMMERS Europees alarmnummer – t 112 Politie – t 997 en 112 (met een mobiele telefoon) Politiekantoor – Rynek Główny 29 - t 12 615 73 17 (dag en nacht) Hoofdcommissariaat in de oude stad – Ul. Szeroka 35 t 12 615 29 14 Brandweer – t 998 Medische noodgevallen – t 999 en 112 (met een mobiele telefoon) Apotheek met wachtdienst: Apteka – Ul. Kalwaryjska 94 t 12 656 18 50 Verlies van bankpas – Belgische reizigers - alle bankpassen: t +32 70 344 344 Nederlandse reizigers - alle bankpassen: t +31 88 3855 372 Nummers voor buitenlanders die in Polen verblijven: t 22 278 77 77 of 608 599 999 (met een mobiele telefoon) - dag., behalve feestdagen, 8.00-18.00 u (junisept. tot 22.00 u). In het Engels, Duits en Russisch.
PRAKTISCHE INFO
130 en 205 PLN in wat minder grote hotels of andere logies. De prijzen voor een maaltijd in een restaurant zijn uiteraard afhankelijk van het soort restaurant en de kwaliteit. Een volledige maaltijd kost doorgaans 20 tot 80 PLN. Een biertje aan de bar kost pakweg 9 PLN.
Consulaten Belgisch consulaat – ul. Marii Grzegorzewskiej 33A - t 48 790 715 002 - alleen op afspraak. Nederlands consulaat – Aleja 3 Maja 9 - t 48 883 357 929.
Douane U mag alcohol en rookwaren mee terug naar huis nemen: 10 l sterkedrank, 90 l wijn, 110 l bier en 200 sigaretten. Het is verboden antiek en kunstwerken van voor 1945 uit te voeren. U kunt de btw terugvorderen als uw aankopen duurder waren dan 200 PLN en u die goederen kocht in taxfreeshops. Zulke winkels overhandigen u daartoe een aankoopcertificaat op naam dat drie maanden geldig blijft.
Elektriciteit Het stroomnet in deze regio levert 220 volt wisselstroom zoals elders in continentaal Europa.
Feestdagen 1 jan. – Nieuwjaar. Maart/april – Pasen en paasmaandag. 1 mei – Dag van de Arbeid. 3 mei – Dag van de Constitutie. 2de donderdag na Pinksteren – Sacramentsdag.
15 aug. – Maria-Hemelvaart. 1 nov. – Allerheiligen. 11 nov. – Bevrijdingsdag. 25 en 26 dec. – Kerstmis en tweede kerstdag. Deze feestdagen worden in het hele land gevierd.
Fietsen Door het ontbreken van lastige hellingen en de beperkte schaal van het toeristische centrum is de fiets een goed vervoermiddel. Vooral de groene gordel van de Planty nodigt uit tot fietstochtjes. KMK Bike – t 12 616 75 75 - www. kmkbike.pl. Deze stadsfietsen staan dag en nacht ter beschikking en de eerste 20 minuten rijdt u gratis (daarna 2 PLN/ uur, 3 PLN/2 uur). U moet zich voor uw eerste rit online registreren. Er zijn verschillende standplaatsen waar u de fietsen kunt nemen en na uw rit kunt achterlaten, onder andere aan het Plac Wszystkich Świętych in de oude stad. Bike rental – Ul. św. Anny 4 - t 509 267 733 - www.krkbikerental.pl Cruising Kraków – Ul. Basztowa 17 t 12 265 81 05 - www.cruising krakow.com Eccentric – Ul. Grodzka 2 - t 12 430 20 34. Reken op ongeveer 10 PLN/uur en 45 PLN/dag voor de huur van een fiets. De fietsverhuurders bieden vaak ook rondritten door de stad aan. Informeer ernaar. Opgelet! Let op voor de trams als u door de stad fietst: zij hebben voorrang en de tramsporen zijn echte valkuilen voor fietswielen.
15
KRAKAU BEZICHTIGEN
TEN ZUIDEN VAN DE RYNEKaa De zuidelijke wijken van Krakau worden van noord naar zuid doorkruist door het tweede deel van de Koningsroute. Religieuze gebouwen wisselen er af met gebouwen van de machtige Jagiellonen-universiteit. Centraal ligt de Ulica Grodzka, een van de langste en levendigste straten van Krakau. De dagen verlopen er op het ritme van het komen en gaan van bezoekers aan de Rynek en Wawel. Tot ‘s avonds laat kruist u er aangeschoten studenten of inwoners die nog snel een nachtwinkel binnenwippen. Detailkaarten blz. 34-35 en 50-51. Uitneembare vouwkaart C-D4-5. 3 Aanrader: Dit stukje Krakau telt het meeste curiosa; u zult er dus lange tijd vertoeven. Let op: het Aartsbisschoppelijk en Archeologisch museum sluiten op zondag vroeger. Plan uw bezoeken goed. T ‘De beste adressen’, blz. 103, 108, 113, 117 en 120. 46
Sint-Annakerk a (Kościół Św. Anny) Ul. Św. Anny 11. Deze grote kerk, in 1689 gesticht door de professoren van de Jagiellonenuniversiteit, is een ontwerp van de Hollandse architect Tylman van Gameren en is een van de fraaiste barokkerken van Polen. De gevel van drie aan elkaar gekoppelde portalen compenseert fraai het ontbrekende perspectief. In het schip en voor het flamboyante hoofdaltaar (1698) vormt bijzonder stucwerkaa van de Italiaan Baldassare Fontana de omlijsting van een door Jerzy Eleuter Siemiginowski geschilderde voorstelling Maria met Kind en de H. Anna. In het rechtertransept staat de sarcofaaga met relieken van de H. Jan Kanty (1390-1473), die rust op vier
allegorische figuren die de belangrijkste faculteiten van de toenmalige universiteit symboliseren: filosofie, theologie, geneeskunde en rechten, een werk dat Baldassare Fontana in 1767 maakte voor de heiligverklaring van deze eminente hoogleraar. In de linkerdwarsbeuk staat het monument voor Nicolaus Copernicus met de inscriptie sapere auso (weten met moed), mogelijk een verwijzing naar het feit dat hij pas op het einde van zijn leven met zijn schokkende wetenschappelijke onthullingen naar buiten kwam om zo het lot van zijn leerling Giordano Bruno te ontlopen die levend verbrand werd wegens ketterij. Bekijk ook de preekstoel, de beschilderde koorbanken en de fresco’s aan de koepel. De orgelconcerten die hier regelmatig worden georganiseerd, genieten een uitstekende reputatie.
© Lukasz Kurbiel /Shutterstock.com
TEN ZUIDEN VAN DE RYNEK
47
De binnenplaats van het Collegium Maius is vrij toegankelijk voor het publiek.
Collegium Maius aa Ul. Jagiellońska 15 - t 12 633 13 07 www.maius.uj.edu.pl - alleen te bezoeken met een rondleiding (in het Engels) - april-okt.: ma., wo. en vr. 10.00-14.20 u (laatste rondleiding), di. en do. 10.00-17.20 u, nov.-febr.: ma.-za. 10.00-14.20 u - 12 PLN (april-okt.: di. gratis vanaf 15.00 u). Het Groot College is het oudste en meest prestigieuze gebouw van de Jagiellonen-universiteit, een van de oudste van Centraal-Europa, in 1364 gesticht door Casimir de Grote (T blz. 127). In 1400 liet koning Władysław Jagiełło de Academie van Krakau (Academia Croviensis), die pas in 1818 de naam Jagiellonen-universiteit
kreeg, herbouwen met gelden uit de persoonlijke nalatenschap van zijn echtgenote Jadwiga. Geleidelijk breidde de universiteit uit met de aankoop van naburige gotische huizen. In de loop der eeuwen werd het gebouw verschillende malen verbouwd, vooral in de 19de eeuw in een jammerlijke neogotische stijl. Pas in de jaren 1949-1964 kreeg het Collegium Maius zijn oorspronkelijke aanzien terug. De binnenplaats is vrij toegankelijk. Elke dag om 9.00, 11.00, 13.00, 15.00 en 17.00 u zijn er de figuurtjes te zien en te horen die worden aangedreven door een uurwerk boven de met goud omlijste deur (de Porta Aurea). Er zijn twee afdelingen, een historische op de eerste verdieping en een
KRAKAU BEZICHTIGEN
48
wetenschappelijke op de tweede. De bezichtiging start op de eerste verdieping bij de Porta Aurea, die toegang geeft tot de Libraria (de leeszalen bevonden zich op de begane grond) met daarachter een grote zaal met herinneringen aan uitmuntende studenten als Nicolaus Copernicus (1491-1495), koning Jan III Sobieski (een van de weinige vorsten die aan een universiteit studeerde), Bronisław Malinowski en ook Karol Wojtyła (de latere paus Johannes-Paulus II). Ook is er een globe te zien waarop Amerika voor het eerst is afgebeeld met de simpele vermelding America noviter reperta, of ‘het pas ontdekte Amerika’. De Stuba Communis, de gemeenschappelijke eetzaal van de professoren, heeft een kachel in Moorse stijl en een schitterende trap die naar de vertrekken op de verdiepingen leidt. Een mooi standbeeldje van beschilderd hout herinnert aan de stichter, koning Casimir de Grote (14de eeuw). Eerst is er de Schatkamer (Sale Skarbca) met de koninklijke scepters die, gekruist, het wapen zijn van de universiteit, alsook het beroemde Jagiellonen-armillarium, een meetinstrument dat in 1510 door Jan van Stobnica is uitgevonden. De volgende zaal (een voormalig professorenvertrek) is nu volledig gewijd aan Nicolaus Copernicus en zijn astronomische instrumenten. De bezichtiging eindigt in de Grote Zaal (Aula) die voor belangrijke universitaire gebeurtenissen wordt gebruikt en waar het nobele devies (in het Latijn) van de universiteit prijkt: ‘Kennis wint het van macht’. De ruimte heeft aan de zijkanten houten banken voor de professoren, een reeks portretten en
aan het eind een fraai houten portaal dat afkomstig is van het voormalige stadhuis. Vijf vertrekken op de tweede verdieping bevatten behalve de grootste collectie wetenschappelijke instrumenten van Polen ook een galerie met schilderijen en middeleeuwse kunst.
De colleges van de Jagiellonen-universiteit Tegenover het Collegium Maius staat het Collegium Kołłtaja en verderop naar het zuiden staat het Collegium Minus (1462). Achter in de Ulica Gołębia staat het hoofdgebouw van de huidige universiteit met de gevel gericht naar de Planty. Tegenover het neogotische Collegium Novum (1887), waar het rectoraat zetelt, staat het Collegium Witkowskiego (of Collegium Physicum) met ervoor een standbeeld van Copernicus met een astrolabium. Tegenover de Sint-Annakerk, de universiteitskerk, staat het Collegium Nowodworski, het oudste lyceum van het land waar jongelui zich voorbereidden op de prestigieuze universiteit. Dit gebouw werd opgetrokken tussen 1636 en 1643 en vormt met zijn trap met dubbele leuning en binnenplaats met arcaden een van de mooiste voorbeelden van burgerlijke barokarchitectuur in Krakau. Sinds 1993 biedt het onderdak aan het Collegium Medicum van de Jagiellonen-universiteit.
Franciscanenbasiliek aa (Bazylika Franciszkanów) Pl. Wszystkich Świętych 5. De bouw van de kerk der franciscanen,
© M. Borgese / hemis.fr
TEN ZUIDEN VAN DE RYNEK
49
Stanisław Wyspiański maakte prachtige gebrandschilderde ramen voor de Franciscanenbasiliek.
een kloosterorde die in 1237 in Krakau zijn intrede deed, begon in 1255 met steun van hertog Bolesław de Kuise en diens zus, de Zalige Salome, die afzag van haar adellijke status en het habijt der clarissen aannam. In 1269, hetzelfde jaar waarin de kerk werd gewijd, werd zij in het koor begraven. Hier werd de heidense groothertog van Litouwen, Jogaila, gedoopt in 1386, voordat hij door zijn huwelijk met Jadwiga onder de naam Władysław Jagiełło (13511434) de zeer christelijke koning van Polen werd. De kerk werd geplunderd bij de inval van de Zweden en later beschadigd door de brand van 1850. Bij de heropbouw kreeg het gebouw een neogotisch en -romaans aanzien en verloor daarmee zijn authentieke
gotische karakter. Maar dankzij de gebrandschilderde ramen en muurschilderingen die Stanisław Wyspiański, de belangrijkste vertegenwoordiger van de beweging Jong Polen (T blz. 129) maakte, is de kerk weer waardevol en beroemd geworden. De schitterende fresco’saa in het koor en transept laten florale, geometrische en heraldieke motieven zien en ook een aantal figuratieve voorstellingen. Door de weergaloos mooie en weelderige gebrandschilderde ramenaaa, die een meesterwerk zijn van de kunstenaar in jugendstil, valt het licht uiterst subtiel de kerk binnen dat vooral in de ochtend de H. Franciscus, de Zalige Salome en de Vier Elementen achter het hoofdaltaar prachtig laat uitkomen, terwijl
KRAKAU BEZICHTIGEN
de monumentale voorstelling van God de Vader als Schepper van de Wereld aan de westgevel (1904), die sterk aan Michelangelo doet denken, dan weer juist in het late middaglicht indrukwekkend is.
50
Ook de moeite waard is de Passiekapel (Kaplica Męki Pańskiej), links van het schip, vanwaar de broeders van de Congregatio Passionis sinds 1595 jaarlijks op Goede Vrijdag ter processie vertrokken. De staties van de Kruisweg
TEN ZUIDEN VAN DE RYNEK
(Droga Krzyżowa, 1933) zijn het werk van de schilder Józef Mehoffer. In de rechterzijkapel aan de andere kant is een afbeelding te zien van een erg aangetaste Mater Dolorosa (16de eeuw) van Jerzy. In de kloostergang
(Klasztor) bevinden zich beschadigde fresco’s uit de 15de eeuw en een portretgalerij van de bisschoppen van Krakau, begonnen in de 16de eeuw, waaronder het beroemde portret van Piotr Tomicki dat geschilderd werd door
51
DE BESTE ADRESSEN
UIT ETEN
102
De straten in de oude stad en in de wijken eromheen barsten van de eetgelegenheden. De meeste hanteren gelijkaardige, redelijke tarieven. Voor ‘s middags opteert u het beste voor de melkbars (bar mleczny), bijzonder geschikt voor een snelle hap (T blz. 19). Deze volkse eethuizen, een overblijfsel uit de communistische periode, sluiten vroeg (voor 20.00 u) en bieden een volledige maaltijd voor weinig geld (15-20 PLN). Koop op straat een obwarzanek, een soort ronde pretzel bestrooid met zaad. Ze worden verkocht aan kraampjes op straat. En mis de overheerlijke zapiekanka niet, een halve baguette belegd met champignons en gegratineerde kaas, Pools fastfood bij uitstek. T ‘Iets drinken’, blz. 107. Sommige cafés bieden ook kleine gerechten. T Onderstaande adressen vindt u terug op de uitneembare vouwkaart aan de binnenzijde van het omslag; zoek het overeenkomstige nummer (bv. ā). De aanwijzingen in het rood verwijzen eveneens naar deze kaart. Sommige adressen staan ook aangeduid op de detailkaarten.
De Rynek Detailkaart van de wijk blz. 34-35
TUSSEN 40 EN 80 PLN (€ 10 EN € 20)
Ĵ The Piano Rouge – D4 - Rynek Glówny 46 - t 12 431 03 33 - www. thepianorouge.com - dag. 10.0024.00 u. Deze zaak is absoluut een
bezoek waard door de unieke inrichting. De grote gewelfde kelders zijn ingericht in een knusse sfeer met veel rood. Elke avond jazzconcerten bij de piano…
Ten noorden van de Rynek Detailkaart van de wijk blz. 34-35
MINDER DAN 40 PLN (€ 10)
Ĩ U Babci Maliny – D3 - Ul. Sławkowska 17 - t 12 422 76 01 www.kuchniaubabcimaliny.pl - ma.-vr. 11.00-23.00 u, za.-zo. 12.00-21.00 u. Een melkbar in de kelders van de Poolse Academie voor Kunst en Wetenschap. Als u binnen bent de gang in lopen tot aan de glazen deur en dan onder aan trap C. Om een schotel te kiezen kijkt u het beste naar de andere klanten. ĩ U Stasi – D4 - Ul. Mikołajska 16 t 12 421 50 84 - www.jadlodajnia ustasi.republika.pl - ; - ma.-vr. 12.0017.00 u - gesl. juli. Aan de noordkant van de Mały Rynek, achter aan de binnenplaats (toegang via de passage aan pizzeria Cyclope) van het huis ‘Pod Trzema Lipami’. Dit bijzonder authentieke Krakaus eethuis heeft een kleine eetzaal met gewelfd plafond. Engelse menukaart die minder exhaustief is dan de mondelinge opsomming van de dagschotels. Hier staan de pierogi centraal, vergezeld van het traditionele glaasje vruchtensiroop.
TUSSEN 40 EN 80 PLN (€ 10 EN € 20)
ĕ Restauracja Morskie Oko – D3 - Pl. Szczepański 8 - t 12 431
UIT ETEN
24 23 - www.morskieoko.krakow.pl dag. 12.00-24.00 u. Hier speelt alles zich af in een dozijn gewelfde kelders met lange rustieke tafels. Het geheel baadt in de geuren en kleuren van het Tatragebergte. Van dinsdag tot zondag elke dag livemuziek.
TUSSEN 80 EN 140 PLN (€ 20 EN € 35) ĵ Cyrano de Bergerac – D3 Ul. Sławkowska 26 - t 12 411 72 88 www.cyranodebergerac.pl - dag. 12.00-23.00 u - gesl. feestd. Uitstekend restaurant met Franse specialiteiten (lekkere, zelfgemaakte foie gras) in gewelfde kelders uit de 15de eeuw. Knusse, verfijnde sfeer, onberispelijke service, smaakvolle inrichting. De indrukwekkende wijnkaart is zonder twijfel de beste van de stad. In de zomer is er een klein terras in de binnentuin.
Ten zuiden van de Rynek Detailkaart van de wijk blz. 34-35 en 50-51
MINDER DAN 40 PLN (€ 10)
ą Chimera – C4 - Ul. Św. Anny 3 t 12 292 12 12 - www.chimera.com. pl - dag. 9.30-22.00 u. Onder het grote glas-in-loodraam of de ondergrondse gewelven geniet u hier van heerlijke slaatjes (10-16 PLN) of complete menuutjes met varkensgebraad of gegrilde zalm (20 PLN). Zeer geliefd bij studenten en vegetariërs. ć Bar Grodzki – D5 - Ul. Grodzka 47 t 12 422 68 07 - www.grodzkibar. zaprasza.net - ; - ma.-za. 9.0019.00 u, zo. 10.00-19.00 u. Dit eethuisje, chiquer dan zijn concurrent in dezelfde straat, is een vaste waarde.
Engelse spijskaart aan de muur. Stevige traditionele Poolse keuken met onder meer placki (aardappelschijfjes bedekt met goulash). ģ Bar Mleczny Pod Temidą – D5 Ul. Grodzka 43 - t 12 422 08 74 - ; dag. 9.00-21.00 u. Deze melkbar met zelfbediening is wellicht de drukste van de stad, waar vooral studenten van de Jagiellonen-universiteit komen. Minder dan 10 PLN voor een volledige maaltijd (slaatje, hoofdgerecht en vruchtensiroop). ĥ Restauracja Smak Ukraiński – D4 - Ul. Grodzka 21 - t 12 421 92 94 www.ukrainska.pl - dag. 12.00-22.00 u. Dit restaurant is gehuisvest in twee kleine kelders en brengt hulde aan de Oekraïense keuken. Drink er zeker een glas kwas, een wat vreemd drankje op basis van geweekt brood dat herinneringen oproept aan de smaak van een bekend Amerikaans drankje. Aangenaam terras in de binnentuin bij mooi weer. Opgelet: men eet er vroeg! İ Wiśniowy Sad – D4 Ul. Grodzka 33 - t 12 430 21 11 www.kuchniarosyjska.com - dag. 12.00-23.00 u. In de enige ruimte die er is, zorgen niemendalletjes, kleedjes, samowaars, een piano, een spiegel en passende muziek op de achtergrond voor een ambiance die rechtstreeks aan Tsjechov doet denken. Niet zo verwonderlijk als u weet dat de naam van dit etablissement De Kersentuin betekent. ķ Ambasada Śledzia – D4 Ul. Stolarska 8/10 - t 662 569 460 dag. 8.00-24.00 u. ‘De ambassade van de haring’ is een bijzonder gezellig adres met een modern interieur. Hier eet u, uiteraard, haring, maar ook soep, enkele traditionele gerechten en enkele
103
Vertaling Omslagontwerp Omslagfoto Ontwerp binnenwerk Oorspronkelijke titel Oorspronkelijke uitgever Directie Uitgevers Redactie Cartografie
Anja De Lombaert Keppie & Keppie Cezary Wojtkowski/Shutterstock.com Keppie & Keppie Le Guide Vert Cracovie Week-end Michelin, Parijs Philippe Orain Sandrine Favre, Hélène Payelle (Michelin), Lieven Defour (Lannoo) Jean-François Breuiller, Sandrine Favre, Laurent Gontier, Sybil Terrie, Catherine Zerdoun Géraldine Deplante, Daniel Duguay, Thierry Lemasson Stadskaarten: © MICHELIN en © 2006-2016 TomTom.
This material is proprietary and the subject of copyright protection, database right protection and other intellectual property rights owned by TomTom or its suppliers. The use of this material is subject to the terms of a license agreement. Any unauthorized copying or disclosure of this material will lead to criminal and civil liabilities.
Met dank aan
Didier Broussard, Béatrice Peyret-Vignals, Marie Simonet
© Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo, nv, Tielt, 2018 Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen...) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden.
Contactadres
De Groene Reisgids De Groene Reisgids Uitgeverij Lannoo Uitgeverij Terra Lannoo bv Kasteelstraat 97 Papiermolen 14-24 B-8700 Tielt 3994 DK Houten degroenereisgids@lannoo.be degroenereisgids@lannoo.nl
www.lannoo.com Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
D/2018/45/418 - NUR 512 - ISBN 978-94-014-4886-4