Welkom op Madeira
Papyrus in de plantentuin van Funchal © P. Widmann/age fotostock
AANKOMST OP MADEIRA 3 WAT U NIET MAG MISSEN 4 HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN 6 MADEIRA IN 3 DAGEN 8
Kaap Girão, met op de voorgrond Câmara de Lobos
© Pawel Kazmierczak/Shutterstock.com
AANKOMST OP MADEIRA
AANKOMST OP MADEIRA Madeira (hoofdstad: Funchal) en Porto Santo (hoofdstad: Vila Baleira) hebben elk een internationale luchthaven met vluchten naar continentaal Europa. De luchthaven van Madeira is veruit het vaakst gebruikt (T 'Met het vliegtuig', blz. 12). U vindt er geldautomaten, de voornaamste autoverhuurmaatschappijen en toeristische diensten, waar u een kaart van het eiland en de hoofdstad kunt krijgen. De taxistandplaatsen en de bushaltes, vanwaar bussen vertrekken naar de voornaamste bestemmingen op de eilanden, vindt u bij de uitgang van de terminal (tickets zijn aan boord te koop).
Formosa (Funchal-west) via het centrum van Funchal (35 tot 50 min.). Vertrek om het uur, van 8.30 u (9.00 u op ma. en 8.15 u op zo.) tot 23.30 u (23.45 u op zo.). De lijnen 20 en 23 (€ 3,35) van de maatschappij SAM rijden eveneens naar Funchal en Machico. Dienstregeling bij het Toeristenbureau op de luchthaven en op de website van de maatschappij. Sam - t 291 201 151 www.sam.pt Taxi – Reken op € 25 voor Funchal, € 12 voor Machico, € 47 voor Calheta. Taxi Madeira - t 912 00 06 25 www.taximadeira.com
Het eiland Madeira
Het eiland Porto Santo
Aeroporto Cristiano-Ronaldo – Langs de kust, 16 km ten noordoosten van Funchal, tussen Santa Cruz en Machico - t 291 52 07 00 of 800 201 201 (gratis nummer) www.aeroportomadeira.pt
Aeroporto do Porto Santo (PXO) – 1 km van Vila Baleira (ca. 3 km ten noorden van de haven) - t 291 52 07 00 of 800 201 201 (gratis nummer) - www.aeroportoportosanto.pt
NAAR FUNCHAL
Taxi – Reken op ongeveer € 10 voor een rit van de luchthaven naar het centrum - t 291 98 23 34.
Bus – De Aerobus (€ 5, € 8 HT) verbindt de luchthaven met Praia
NAAR VILA BALEIRA
3
WELKOM OP MADEIRA
WAT U NIET MAG MISSEN Onze favoriete 'mooiste plekjes'
1
2
4
Cabo Girãoaa Vouwkaart D7 - T blz. 54
Pico Ruivoaaa Vouwkaart E5 - T blz. 65 en blz. 70
3
Levada do Caldeirão Verdeaa Vouwkaart E5 - T blz. 64
4
Quinta do Palheiro Ferreiroaa Vouwkaart E7 - T blz. 47
WAT U NIET MAG MISSEN
5
6
Ponta de São Lourençoaa Vouwkaart GH5 - T blz. 60
Route naar Curral das Freirasaa Vouwkaart E7 - T blz. 51
7
8 5
Vereda dos Balcõesaa Vouwkaart EF6 - T blz. 69
Belvedère van de Pico do Arieiroaa Vouwkaart E6 - T blz. 70
9
Quinta das Cruzesaa Vouwkaart E7 - T blz. 38
10
Strand van Calhetaaa Vouwkaart G3 - T blz. 81
WELKOM OP MADEIRA
HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN ÜÜMet de bus langs de kust rijden. Neem op de avenida do Mar (Funchal) de bus richting Ponta do Pargo en doorkruis het eiland via de oude routes (estradas regionais). Neem plaats langs de kant van de kust en reken op vier uur om de 60 km af te leggen: langzaam, maar adembenemend! T blz. 16. ÜÜWegdromen bij de fado. Deze aangrijpende muziek, die weerklinkt uit de tavernes in de straatjes van het oude Funchal, legt de hele ziel van de Portugezen bloot. Ga de fado ontdekken in de buurt van Travessa das Torres. T blz. 95.
ÜÜMet de cable car naar de velden trekken. Vermijd de toeristische kabelbanen en neem de cable cars, die de landbouwers naar hun akkers onder aan de kliffen brengen. T blz. 54. ÜÜPloeteren in de zwembaden van Porto Moniz. Wanneer het heel warm
© A. Vafeiadakis/age fotostock
6
ÜÜZelf espedata bereiden. Ga op zoek naar de grote laurierstengels bij de kraampjes van de slagers tijdens de kermissen in een of ander dorp, kies uw vlees uit en bak zelf de beste vleesspies die u ooit gemaakt hebt op de grote barbecue. T blz. 128.
Een fadospeler brengt zijn lied op een traditionele Portugese gitaar.
HOOGTEPUNTEN VAN MICHELIN
is, vormen de natuurlijke zwembaden met zeewater en hier en daar een rots die boven het water uitsteekt, een ideale verpozing! Vergeet uw zonnemelk niet! T blz. 68.
ÜÜOver de bergtoppen trekken. Te veel energie? Doorkruis dan het park van de Queimadas en beklim de Pico Ruivo. Zoek een onderkomen in de berghut op de hoogste top van het eiland. Na een onvergetelijke zonsopgang kunt u verder trekken naar La Encumeada. Enkel voor wandelaars met een goede fysieke conditie! T blz. 64, 70 en 72. ÜÜHet perfecte huwelijk tussen kunst en natuur bewonderen. Het leistenen gebouw met perfecte perspectieven van het Casa das Mudas de Calheta herbergt een prachtige collectie Portugese kunst van de jaren zestig tot nu. T blz. 76. ÜÜDe horizon afzoeken. Neem bij zonsondergang plaats op het kleine strand van Câmara de Lobos tussen de oude, kleurrijke sleepnetten en de vis die te drogen hangt in de zon, en sla de terugkerende vissers gade. T blz. 52.
© B. Barbier/hemis.fr
ÜÜPoncha drinken bij de bron. Met citroen, met passievrucht, met braambessen... Het is bij de producent zelf dat u de beste ponchas van het eiland drinkt. Deze typische drankjes op basis van rum en honing proeft u in een van de twee nog actieve distilleerderijen op het eiland: in Porto da Cruz of Calheta. T blz. 62.
7
Porto Moniz en zijn natuurlijke zwembaden
ÜÜEen orchidee uitkiezen. De gepassioneerde en vindingrijke tuinbouwers van de Quinta da Boa Vista blazen oude orchideevariëteiten nieuw leven in en kweken nieuwe: kom hier de uwe uitkiezen. Een speciale verpakking zorgt ervoor dat u hem kunt meenemen in het vliegtuig. T blz. 44 en 99. ÜÜEen stukje hedendaagse architectuur ontdekken. Bewonder de gebogen lijnen van het casino van Funchal, ontworpen door Oscar Niemeyer. T blz. 45.
BESTEMMING MADEIRA
PRAKTISCHE INFO
14
Ambassades
Bezichtigingen
België – Ereconsulaat - Rua da Queimada de Cima 28, 3de etage Funchal - t 291 77 13 23 jveigafranca@gmail.com Nederland – Consulaat - Rua Leichlingen 5-2 - Funchal - t 291 703 803 nlgovfunchal@netmadeira.com
PRIJZEN
Banken
Elektriciteit
In bijna ieder dorp vindt u geldautomaten (multibanco). Controleer bij uw bank hoeveel u maximaal kunt afhalen. Internationale creditcards worden aanvaard in de meeste winkels, restaurants en hotels uit het middensegment of hoger. T ‘Openingstijden’, blz. 15.
Net als op het vasteland bedraagt de stroomspanning ook hier 220 V. De stopcontacten zijn dezelfde als in België of Nederland.
NOODNUMMERS Internationaal noodnummer: t 112 Ziekenhuis: t 291 70 56 00 Gevonden voorwerpen: t 291 20 82 00 Brandweer: t 291 20 09 30 Inlichtingen: t 118 Verlies bankpas: – Belgische reizigers, alle kaarten: t 0032 (0)70 344 344 – Nederlandse reizigers: alle creditcards: t 0031 (0)88 3855 372 (Bankpassen Meldcentrale)
De toegang tot de musea en bezienswaardigheden kost gemiddeld € 3, voor privédomeinen betaalt u ongeveer € 10. Kinderen en jongeren genieten 50 % korting, net als mensen ouder dan 65 jaar (maar dit is minder gebruikelijk).
Feestdagen 1 januari: Nieuwjaar Februari-maart: carnaval (datum varieert) Maart-april: Pasen, Goede Vrijdag en paaszondag zijn feestdagen 25 april: Dag van de Vrijheid 1 mei: Dag van de Arbeid 10 juni: feestdag van Portugal, Camões en de Portugese gemeenschappen 1 juli: feestdag van Madeira 15 augustus: Maria-Hemelvaart 8 december: Onbevlekte Ontvangenis 25 december: Kerstmis
Fooien Het is gebruikelijk een paar muntstukken achter te laten in een café of een restaurant (ca. 10 % van de rekening). Ook taxibestuurders krijgen graag een kleine fooi.
PRAKTISCHE INFO
Gezondheid Voor een reis naar Madeira zijn geen speciale vaccins nodig.
Internet In Funchal en op Porto Santo zijn nog enkele internetcafés. In de meeste hotels en in sommige cafés beschikt u over gratis wifi.
Openingstijden Banken en administraties – Gewoonlijk ma.-vr. 8.30-15.00 u. Kerken – Heel wisselende uurregeling. Sommige zijn enkel geopend tijdens de erediensten. Winkels – Van ma. tot za.ochtend, van 9.00/10.00 u tot 13.00 u en van 15.00 u tot 19.00/20.00 u, zelden op za.middag en zo. In de toeristische zones zijn de grootwarenhuizen ook op zo. geopend. Markten – ‘s Ochtends (9.00-14.00 u). Musea – Ze sluiten 1 tot 2 d./week, ofwel op ma., ofwel tijdens het weekend en ook op feestd. Jaarlijkse sluiting: 1 jan., 1 mei, 15 aug. en 25-26 dec. Restaurants – Lunchen kan tussen 13.00 u en 15.00 u, dineren vanaf 19.00 u. T ‘Uit eten’, blz. 86.
Overnachten In Funchal liggen de meeste hotels, met een aantal goedkopere in het centrum van de stad. In het westen, op de Estrada Monumental, liggen de karakterloze ‘all-in’-complexen naast oude paleizen en woonhuizen. Andere overnachtingsmogelijkheden vindt u in Caniço, dicht bij de luchthaven, en op het eiland Porto Santo. Elders op het
eiland Madeira kunt u overnachten in Santana en in de meeste dorpjes langs de kust, vooral in Ponta do Sol en Porto Moniz. In het centrum van het eiland is de keuze beperkter. Weet dat de meeste etablissementen in een pendeldienst naar de luchthaven voorzien.
SOORTEN ETABLISSEMENTEN
Wie over een beperkt budget beschikt, kiest voor een pensão (pension) of een residencial, vaak een zaak met een familiaal karakter en een beperkt comfort. De estalagem (herbergen) stralen meer charme uit en zijn vaak ondergebracht in gerestaureerde quintas. Deze kunnen ook onderdak bieden aan charmehotels met alle nodige comfort. De apartamentos turísticos, studio’s en tweekamerflats met een keukenhoek zijn dan weer ideaal voor gezinnen met kinderen of voor wie graag zijn eigen potje kookt. Tot slot telt Madeira ook heel veel gastenverblijven en vakantiehuisjes. Ze liggen vaak afgelegen, zodat een auto onontbeerlijk is. De tarieven blijven het hele jaar door zowat dezelfde, met een prijsstijging van € 5 tot € 10 per nacht in de zomermaanden. T ‘Overnachten’, blz. 103.
Pers De twee voornaamste dagbladen van de archipel kunnen online geraadpleegd worden: Jornal da Madeira (www. jm-madeira.pt) en Diario de Noticias da Madeira (www.dnoticias.pt). Ze behandelen vooral de lokale actualiteit van de autonome regio. Wat de internationale pers betreft, worden de grootste Engelse en Duitse kranten in de kiosken verkocht.
15
MADEIRA BEZICHTIGEN
FUNCHALaa Het hoofd in de wolken en de voeten in het water, zo wordt de hoofdstad van Madeira het vaakst omschreven. Een reeks groene heuvels vormen samen een uitgestrekt amfitheater rond de baai. Kleine, witte huisjes liggen tegen de soms steile hellingen, die een prachtig uitzicht bieden over de oceaan. De wilde venkel die ooit de hellingen bedekte, is inmiddels verdwenen ('funchal' betekent 'venkelveld'); toch blijft het groen hier alomtegenwoordig: bougainvillea bekleden de muren van de 'quintas', in ieder vrij hoekje in het centrum werden bloemen geplant en aan de stadsrand staan bananenplantages.
30
3 Bereikbaarheid: Internationale luchthaven op 19 km ten noordoosten van de stad. De ferry's uit Porto Santo meren aan in de Porto do Funchal. Alle regionale en stadsbussen houden halt langs de avenida do Mar. Detailkaart van de stad blz. 32-33. Uitneembare vouwkaart E7. 3 Aanrader: Een dag volstaat om Funchal te voet te bezichtigen. Trek 's ochtends en 's middags naar het centrum en de oude stad, en kuier aan het eind van de middag door de haven. Funchal, waar bijna de helft van de inwoners van Madeira woont, is een bruisende stad, die de voornaamste rijkdommen van het eiland promoot. De handelshaven is te herkennen aan de lange dijk en ontvangt zowel vracht- als cruiseschepen. In de marina (jachthaven) liggen zeilboten van alle mogelijke nationaliteiten. Ze ligt net tegenover het centrum met zijn vele handelszaken, het openbaar bestuur en de meeste historische monumenten van de stad. Een halve dag volstaat om het centrum te voet te verkennen. Ten oosten van deze wijk ligt het netwerk van steegjes dat samen de oude stad vormt. Reken op drie tot vier uur om dit stadsdeel te voet te doorkruisen. Meer westwaarts, richting Câmara de Lobos, vindt u de grote, moderne hotels in
de toeristische zone langs de Estrada Monumental. De inwoners van Funchal wonen zelf in de hoger gelegen stadsdelen. In het centrum en de oude stad ontdekt u de lekkerste adresjes om te lunchen.
Sé a (Maria-Hemelvaartkathedraal) Detailkaart B2 – t 291 22 81 55 www.sefunchal.com - 9.00-11.00 u, 16.00-17.45 u - gratis. Dit was de eerste overzeese, Portugese kathedraal, eind 15de eeuw opgetrokken door de ridders van de Orde van Christus. Ze werd gebouwd in manuelstijl en heeft een sobere gevel, waarbij het witte pleisterwerk mooi contrasteert met het zwarte basalt en de rode tufsteen. De apsis is versierd met fijn bewerkte zuiltjes en gedraaide pinakels
© J. Arnold Images/hemis.fr
FUNCHAL
31
Het historisch centrum van Funchal
ZARCO, DE STICHTER VAN FUNCHAL João Gonçalves Zarco wordt rond 1390 geboren in Tomar in Portugal als zoon van een bescheiden familie. Hij wordt verliefd op een meisje van adel, dat hij kidnapt om haar te huwen. Hij wordt echter gegrepen en vraagt vervolgens gratie aan infant Hendrik, bij wie hij in dienst treedt als ridder. Hij onderscheidt zich door zijn moed tijdens de slag om Tanger en de verovering van Ceuta, waar hij door een pijl aan het oog gewond raakt. Hij neemt in 1419 deel aan de ontdekking van Madeira. Het jaar nadien sticht hij aan de zuidkust, ter hoogte van de monding van de drie ribeiras, Funchal en verdeelt de grond onder de kolonisten. Zarco richt op het eiland ook de eerste kerk op, op de plaats van het huidige klooster van Santa Clara. Tot zijn dood (rond 1470) blijft hij donataris van Funchal. In 1508 kent koning Manuel de stad een keure toe, mede door de grote welvaart die de handel in suikerriet met zich meebracht (op het wapenschild zijn daarom dan ook vier suikerkegels te zien).
MADEIRA BEZICHTIGEN
de
g ri a
Ale
R. d a
6
4
2
2
1 4
ir o ne mi
Santa Catarina
Quinta da Vigia
F
Museu de o Arte Sacra R. db e lju A
ga Sé M ur Arria 2 dos . da A R R. 3
São Lourenço
omunid das C Av. a o Ma r à 1 2 3
ades
Ma
8
da
] 5
Av.
M
]
Jardins
5 do Casino
OCEANO
r to
R. Princesa Dona Amélia
]
ad ei Av ra .
Sá
e
do s
chal Fun
nte
R.
Ca rn Ac eir es o so Lo ca l
40 Co ta
o
r
. à
br
Adegas de S. Francisco Jardim Municipal The Ritz
ss o Ace
Jas
as Di o ul Pa nto
CURRAL DAS FREIRAS CÂMARA DE LOBOS
tu
do
co
Sa
Ou
4
I nf a
de
da
R.
arco Av. Z
ir Carre
]] ]] ] ] ] ] ] ] ]]
C.C DOLCE VITA
R
r Fe
ra
1
R.
do Av.
5
Cl a Sta
a da C alçadeira Ca boqu
n te
a nh a Pe nç R. e Fra d
R. C arval
de
o
do
7
]
5 R. Av Dout . C or al o us Brito te Gu Câm lbe ar nk ie a n
te en to Tenmen ar S el
5
3
]
] 3
Museu da Fotografia Pr. do « Vicentes » Município a
. Av
nt Infa do Av.
]]] ] ] 6 3 5
eira
Be
R.
I nfa
Instituto do Vinho da Madeira Câmara Municipal Adegas d'Oliveiras eiro s Colégio
a
Convento de 40 ta s Santa Clara as Co da sa ds s à e v Museu Frederico dos Tra Fria V. Fria R. de Freitas s Museu R. Municipal Carr da
ã Jo . d e oão R J o Sã R. oron C
ril
co
R.
o Sã
s
us
ulo Pa R. Dias
do
é Ilh
Ab de 25 V. e Calça d uz Cr
Pi
PICO DAS FRIAS
o Joã
11
R.
do
s do
São
2
a
Quinta das Cruzes
V R. das M aravilhas
]
ad
R.
R. R.
SÃO JOÃO
Cota 40 V. à R.
ca
Cal ç
Pomb al
do
s R. da ês Merc
So
de
32
rr
ifes
do
a
A chada
Tra ta L u a u Redvess zia da S on a d do o
d
o
rad
da
R.
Sa n
sA
R.
o
do
R. dos Álamos
nh
do
mi
Be co
Be c
s
ssa ve ol Tra Pai
Ca
E st
1
B
QUINTA DA PALMEIRA, SANTANA
in
A
n Car Sá
o o eir P
h o Araújo
Design Centre R.
A
Carvalho
Porto
INHA PONT eira da Mad
Porto da M
Araújo
B
FUNCHAL
tas Profe R. dos
a
el R. Lu de Ais Fig lbu ue qu iro er a qu
Co
st
hin ha Roc
R.
nc ia R. do Ornela s
M
In fa
R.
R. d o Ribei d e Bai xroinho
da
] ]
or
R. de São
Mercado dos
1 Lavradores
1
en
R. Sta Maria
de
D.
VILA VELHA
Madeira Story centre Carlos
I
Museu de Electricidade
]] 6 3
R.
Sta
Ma
SOCORRO La R. P ur ad i n re do
Sta Maria Maior
QUINTA DA BOA VISTA
el a s
Madeirenses of Av. do Mar
Santiago
e
10
Av .
ip Fil
R.
R.
]
Joã oG om es
das R.
R.
rta Ho
Carmo
a gri
14
Carv
Ale
des
]
Or n
1
e nd
va
iro
S R. R. Femindo ern ario ao de
ba R. Lo moav i da B
alhal
Museu do Bordado e do Artesanato
e o ra R. db e Núcleo Museológico u da Cidade do Açúcar A lj M urças ega Alfând R . da
Deus
No
ne
r os
de
Co r o n
R.
Ja
Fe rre i
J o ão
do
de
] 7
R.
içao
31 R.
do s
us
ce Con
do R.
B om
Jes
Museu Henrique e Francisco Franco
R.
SÃO GONÇALO
da
do essa a Travogueir N
El i as
intino estre Qaus Silvd e Fre it
R.
R.
ia rc Ga
R.
V. à Cota 40
R.
Veredanel Coro Cunha ROCHINHA
da
s
R. a p Gas
D r Frou tor u t uoso
D
e
SANTA LUZIA
ra pal
s
CAMACHA, MACHICO JARDIM BOTÂNICO
MONTE
Cunha
C
] 4
r ia
33
2
São Tiago Praia da Barreirinha
OVERNACHTEN Belmond Reid’s Palace.......... Colombo (Residencial) ......... Madeira (Hotel) ....................... São Paulo e Alegria (Apartamentos Turísticos)
UIT ETEN Armazém do Sal...................... ATLÂNTICO Casa Velha ................................. Il Gallo d’Oro............................. Jacquet....................................... O Celeiro .................................... Sabor a Fado............................. o da Madeira Uva...............................................
]] ] ] ]] ]] ]] ] 5 1 4 3
14 5 6 1 2 3 4
]] ]] ]] ] ]] ] ]
IETS DRINKEN EN UITGAAN Boutique Lido .......................... 3 Café do Teatro.......................... 2 Casino ......................................... 5 Centro de Congressos........... 11 Moynihans Irish Bar ............... 7 O Avô .......................................... 10 Sabor a Fado............................. 6 Teatro Municipal Baltazar Dias.......................... 4 The Ritz....................................... 1 Vespas......................................... 8 SPORT EN ONTSPANNING Bonita da Madeira.................. 1
Madeira Explorers .................. Madeira Sup School............... Ventura do Mar ....................... VMT Madeira ............................ WINKELEN Fábrica de Bordados Oliveiras........ Fábrica Santo António .......... Mercado dos Lavradores ..... O Bordão.................................... Quinta da Boa Vista................ The Old Blandy Wine Lodge.......................................
]] ]] ]] ]] ] ] 5 6 3 2
3 7 1 5 4 2
FUNCHAL 0
C
PORTO SANTO
D
150 m
3
MADEIRA BEZICHTIGEN
34
en wordt geflankeerd door een vierkante toren met kantelen en een piramidevormig dak bekleed met azulejo's. Het schip, met bogen van beschilderde lavasteen ondersteund door ranke zuilen, is net als het transept overspannen door een opmerkelijk, cederhouten artesonadoplafonda in mudejarstijl (T 'Kunst en architectuur', blz. 122), waarvan de motieven ingelegd zijn met ivoor. In het schip is het plafond echter slecht verlicht; de details zijn beter zichtbaar ter hoogte van de dwarsbeuken, vooral aan de rechterkant. In het koor staan 16de-eeuwse koorstoelen in manuelstijl. Op het bovenste gedeelte staan vergulde, eerder primitief uitgevoerde beelden van apostelen, kerkleraren en heiligen tegen een blauwe achtergrond. Boven het hoofdaltaar prijken twaalf Vlaamse schilderijen, die samen een mooi retabel vormen (16de eeuw), met daarboven een gewelf in compartimenten. Rechts van het koor is de kapel van het Heilige Sacrament versierd in barokstijl. Ze herbergt een zilveren tabernakel uit het einde van de 17de eeuw. De preekstoel en de 16de-eeuwse doopvonten in Arrábidamarmer zijn geschonken door koning Dom Manuel.
Avenida Arriaga Detailkaart B2 Tegenover de kathedraal ligt de avenida Arriaga, de voornaamste straat van Funchal. Ze is beplant met jacaranda's die in de lente paars kleuren. Hier staat het standbeeld van Zarco, de stichter van de stad (T kadertekst, blz. 31), in 1924 vervaardigd door de plaatselijke kunstenaar Francisco
Franco (T 'Museu Henrique e Francisco Franco', blz. 43).
FORTALEZA DE SÃO LOURENÇO
(Fort van Sint-Laurens) Op 150 m van de kathedraal, bij de zee. Het oorspronkelijke fort dateert uit het begin van de 16de eeuw en bood onderdak aan de kapitein-donatarissen. Het werd in de 18de eeuw uitgebreid met het paleis en de tuinen. Het paleis (palácio - toegang via de av. Zarco t 291 20 25 30 - bezichtigingen ma. 12.30 u, di.-wo. 10.00 u, do. 10.00 u en 12.30 u, vr. 15.00 u - gratis - fotograferen is verboden) wordt tegenwoordig gebruikt als officiële residentie voor de minister van de Portugese republiek voor de autonome regio Madeira. Tijdens het bezoek ziet u verschillende rijkversierde vertrekken. In het fort werd een klein Militair Museum (Museu Militar - di.-vr. 10.00-12.00 u, 14.00-17.00 u - € 2) ondergebracht met een verzameling wapens. Aan dezelfde straatzijde, op nummer 39, ligt snackbar The Ritz op de hoek met de calçada de São Lourenço. Het is het homoniem van een café dat zijn glorietijd kende in de eerste helft van de 20ste eeuw. De mooie, witte gevel en de grote eetzaal zijn versierd met azulejo's uit de jaren twintig van de vorige eeuw: u herkent de kathedraal, de carreiros van Monte (T kadertekst, blz. 49) en vergeten taferelen, zoals de borduurwerksters en mandenvlechtsters die voor de deur van hun huisjes werken of vissers die terugkeren met hun vangst.
ADEGAS DE SÃO FRANCISCOa
(Kelders van Sint-Franciscus) Av. Arriaga 28, naast het Toeristenbureau -t 291 22 89 78 -
FUNCHAL
www.blandyswinelodge.com - ma.-vr. 10.00-18.30 u, za. 10.00-13.00 u rondleiding in het Engels € 5,90 (10.30 u, 14.30 u, 15.30 u en 16.30 u, za. 11.00 u). Deze kelders zijn de oudste van Funchal en liggen sinds 1840 onder het franciscanenklooster uit de 16de eeuw. Ontdek de kuiperij, de kelders en het kleine museum en eindig uw bezoek met een proeverij (T 'Winkelen', blz. 99).
JARDIM DE SÃO FRANCISCO
(Tuin van Sint-Franciscus) Achter de kelders. Deze stadstuin is een oase van rust. Met zijn vele tropische en mildere plantensoorten lijkt dit wel een heuse botanische tuin. Aan de kant van de rua Ivens kunt u in de kiosk terecht voor een drankje, terwijl u van de omgeving geniet.
Praça do Município Detailkaart B1-2 Klim vanaf de kathedraal omhoog langs de rua João Tavira, een van de belangrijkste straten in de verkeersvrije handelswijk, en u komt bij dit uitgestrekte plein met zwarte en witte tegels en versierd met een fontein. Eromheen staat het voormalig bisschoppelijke paleis (in het zuidoosten, rechts) met een mooie bogengalerij. Het biedt onderdak aan het Museum voor Sacrale Kunst, evenals het stadhuis of câmara municipal (recht voor u) en de Igreja do Colégio (in het noordwesten, links).
CÂMARA MUNICIPAL
(Stadhuis) Praça do Municipio - t 291 70 50 60 www.cm-funchal.pt - ma.-vr. 9.0012.00 u, 14.00-17.30 u - gratis (patio) - rondleiding ma.-vr. 11.00 u en
15.00 u (1 uur) - € 3,50. Het stadhuis is ondergebracht in het voormalige paleis van de graaf van Carvalhal (18de eeuw) en wordt bekroond door een toren die boven de daken uitsteekt. De elegante patio is versierd met azulejo's uit de jaren veertig en een standbeeld van Leda en de zwaan. Tijdens de rondleiding ontdekt u de vertrekken die gebruikt worden tijdens ceremonies en officiële recepties, zoals de grote salon die uitkijkt op het plein, versierd is met een allegorie van het gemeentebestuur en ingericht is met meubelen uit de jaren veertig.
MUSEU DE ARTE SACRA
(Museum voor Sacrale Kunst) R. do Bispo 21 - t 291 22 89 00 www.museuartesacrafunchal.org di.-za. 10.00-12.30 u, 14.30-18.00 u, zo. 10.00-13.00 u - feestd. gesl. - € 3. De voornaamste rijkdom van het museum ligt in de collectie standbeelden en schilderijena op hout van de Vlaamse en de Portugese School uit de 15de en de 16de eeuw. Let bij de trap op de prachtige voorstelling van Sint-Joris die de draak velt (begin 15de eeuw). De eerste etage is gewijd aan Portugese kunst, met onder meer schitterende bas-reliëfs van verguld hout uit de 17de eeuw en een opmerkelijke Kruisiging (16de eeuw). Dit grote, Vlaamse werk, met een blauwige achtergrond, is afkomstig uit de kathedraal van Funchal (T blz. 30). Op de bovenverdieping ziet u werk van de Vlaamse primitieven, met een portret ten voeten uit van de patroonheilige van Funchal, Jacobus de Mindere, in rode toga, toegeschreven aan Dirk Bouts; de triptiek van Ribeira Brava,
35
DE BESTE ADRESSEN
UIT ETEN
86
Espetadas (vleesspiezen) en espada (haarstaartvis): dit zijn twee termen die u al snel bekend in de oren zullen klinken, want het zijn twee populaire gerechten op Madeira. De eerste zijn vleesspiezen van gemarineerde rund, meestal vergezeld van gebakken mais; de tweede is zwarte haarstaartvis of zwaardvis die op volle zee gevist wordt. Beide zijn op alle menukaarten terug te vinden, van de meest populaire restaurants tot de meest exclusieve. T ‘Uit eten’, blz. 18 en, om meer te weten over de culinaire specialiteiten op het eiland, ‘Gastronomie’, blz. 127. T Onderstaande adressen vindt u terug op de uitneembare vouwkaart aan de binnenzijde van het omslag; zoek het overeenkomstige nummer (bv. ā). De aanwijzingen in het rood verwijzen eveneens naar deze kaart. Sommige adressen staan enkel aangeduid op de detailkaart van Funchal.
restaurant is een aangename verrassing, typisch ingericht met houten tafels en banken, waar de eigenaar u uitnodigt te kiezen voor de vers gevangen vis. Deze wordt dan gegrild terwijl u toekijkt, achter de toonbank van de keuken. Andere specialiteit: zeeslakken (lapas) gebakken in knoflook. Losse sfeer verzekerd!
ROND € 25
Detailkaart van Funchal blz. 32-33 De meeste toeristische restaurants voeren een hevige concurrentiestrijd in de rua de Santa Maria, de rua D. Carlos I en rond de largo do Corpo Santo. De keuken is wat gewoontjes, maar de terrassen zijn vaak heel aangenaam.
Ă O Celeiro – Detailkaart B2 - R. dos Aranhas 22 - t 291 36 06 22 - 12.0015.00 u, 18.30-23.00 u behalve za.middag en zo. Neem plaats op het terras of in de rustieke eetzaal. Aangenaam adres om te proeven van een heerlijk malse espetada van rund of een visgerecht. Voorname bediening. ă Sabor a Fado – Detailkaart D2 Travessa das Torres 10 - t 925 61 22 59 - 18.00-1.00 u behalve wo. In dit familierestaurant wordt iedere avond vanaf 19.30 u de fado gezongen. Het vaste menu (soep, espetada of zwarte haarstaartvis en nagerecht) is slechts een excuus om naar deze muziek te komen luisteren, die steevast gepaard gaat met een saudade (nostalgie), die de Portugezen zo dierbaar is. Aangename bediening en ontvangst. Reserveren is aanbevolen, want de eetzaal is nogal klein, een vast element van de fadista-sfeer.
MINDER DAN € 20
TUSSEN € 35 EN € 55
Funchal
y ā Jacquet – Detailkaart C2 - R. de Santa Maria 5 - t 291 22 53 44 ma.-vr. 12.30-16.30 u en 19.00-22.30 u, za. 12.30-16.30 u - ;. Dit kleine
Ĕ Armazém do Sal – Detailkaart C2 - R. da Alfândega 135 - t 291 24 12 85 - www.armazemdosal.com 12.00-15.00 u, 18.30-23.00 u, behalve
UIT ETEN
87
In het oude Funchal staan de restauranttafels gewoon op straat.
© WJarrek/Shutterstock.com
MEER WETEN OVER MADEIRA
BELANGRIJKE DATA
112
De geschiedenis van de archipel is heel recent, aangezien hij onbewoond was toen de Portugezen hier in de middeleeuwen voet aan wal zetten. 1350 – Het reisverslag van een Castilliaanse monnik, de Libro del Conoscimiento, maakt melding van de eilanden ‘Salvage, Desiertas, Lecname en Porto Sancto’. 1418-1419 – João Gonçalves Zarco en Tristão Vaz Teixeira nemen bezit van Porto Santo en van Madeira. 1420 – De eerste Portugese kolonisten, afkomstig van de Algarve en het noorden uit Portugal, komen aan op de archipel. 1478 – Christoffel Columbus huwt de dochter van de gouverneur van Porto Santo, Bartolomeu Perestrelo. 1566 – Bertrand de Montluc, een Franse kaper, valt Funchal aan met elf galjoenen en duizenddriehonderd manschappen. Hij plundert het eiland en zaait wekenlang terreur. 1580 – Madeira maakt deel uit van de Spaanse Kroon onder Filips II. 1662 – Door het huwelijk van Karel II van Engeland met Catharina van Bragança verwerft Engeland de privileges op de wijnhandel van Madeira en kan het land als enige wijn uitvoeren naar de Amerikaanse kolonies. 1807-1813 – Britse troepen bezetten Madeira om de inval van Napoleon te verhinderen. 1852 – De wijngaarden worden vernield door meeldauw. 1856 – Een cholera-epidemie maakt ongeveer zevenduizend slachtoffers.
1872 – Druifluis vernielt de rest van de wijngaarden. 1916 – In december wordt Funchal gebombardeerd door Duitse duikboten. 1931 – Meelopstand. Algemene staking tegen de strenge maatregelen van de regering Salazar. 1964 – Dankzij de inhuldiging van de luchthaven van Funchal wordt Madeira een populaire toeristische bestemming. 1971 – De Ilhas Selvagens en Desertas worden opgekocht door de regering en worden natuurreservaat. 1976 – De archipel van Madeira krijgt het statuut van autonome provincie. 1986 – De toetreding van Portugal tot de EEG zorgt mee voor de ontwikkeling van de infrastructuren op het eiland. 1991 – Bezoek van Johannes-Paulus II. 2010 – Hevige regen zorgt in februari voor aardverschuivingen en overstromingen in Funchal, met 43 doden tot gevolg. Branden in de zomer. 2012 en 2013 – Branden. 2015 – Miguel Albuquerque (PSD rechts), de voormalige burgemeester van Funchal, volgt Alberto João Jardim (PSD - rechts) op, sinds 1978 gouverneur van het eiland. 2016 – In juli krijgt de luchthaven van Madeira de naam van de bekende inwoner en grote weldoener van het eiland: voetballer Cristiano Ronaldo. In augustus bedreigt een brand het historisch centrum van Funchal: er vallen vier doden en duizenden mensen worden geëvacueerd.
EEN VULKANISCH EILAND
EEN VULKANISCH EILAND Desertas, op 40 km van Funchal, en de Ilhas Selvagens, op 250 km ten zuiden, niet ver van de Canarische Eilanden (T blz. 134). De bergen met steile hellingen, de diepe dalen en het quasi ontbreken van een kuststrook geven de archipel een heel bijzondere aanblik, waar verticale lijnen domineren.
De oorsprong Madeira, Porto Santo en de Ilhas Desertas, die gescheiden zijn van de Ilhas Selvagens, de Canarische Eilanden en Afrika door een diepe, mariene afgrond die tot 4512 m onder de zeespiegel reikt en omgeven is door zones
© Iva Viafnerova/Shutterstock.com
De archipel van Madeira ligt op ongeveer 1000 km ten zuidwesten van Lissabon en op 800 km van de Marokkaanse kust, ongeveer op dezelfde lengtegraad als Casablanca. Hij maakt deel uit van Macaronesië, ‘gelukzalige eilanden’, en deelt eenzelfde geografie, flora en fauna met de Azoren in het noorden, de Canarische Eilanden en Kaapverdië in het zuiden. De archipel draagt de naam van zijn belangrijkste eiland, het grootste (756 km2) en meest bevolkte (ca. 267.000 inwoners), maar bevat daarnaast ook het eiland Porto Santo (ca. 42 km2 en 5500 inwoners), op 60 km ten noordwesten, en twee groepen onbewoonde eilanden: de Ilhas
Een bijna magisch landschap op de Pico Ruivo
113
Vertaling Omslagontwerp Omslagfoto Ontwerp binnenwerk Oorspronkelijke titel Oorspronkelijke uitgever Directie Uitgevers Redactie Cartografie
Valérie Maes Keppie & Keppie Alberto Layo/Shutterstock.com Keppie & Keppie Le Guide Vert Madère Week-end Michelin, Parijs Philippe Orain Aurore de Neuville, Émilie Vialettes (Michelin), Lieven Defour (Lannoo) Béatrice Brillion, Denis Montagnon, Marie Perchat Géraldine Deplante, Daniel Duguay, Thierry Lemasson, Cristian-Mihnea Popa
Stadskaarten: © MICHELIN en © 2006-2015 TomTom. All rights reserved. This material is propritary and the subject of copyright protection, database right protection and other intellectual property rights owned by TomTom or its suppliers. The use of this material is subject to the terms of a license agreement. Any unauthorized copying or disclosure of this material will lead to criminal and civil liabilities. © DAV, violation of these copyrights shall cause legal proceedings.
Met dank aan
Didier Broussard, Maria Gaspar, Anne Wirz
© Cartografie: Michelin © Nederlandse tekst: Uitgeverij Lannoo, nv, Tielt, 2018 Het redactieteam heeft de grootste zorg besteed aan de samenstelling en de controle van deze gids. Maar omdat de gegevens voortdurend gewijzigd worden, moet de praktische informatie (prijzen, adressen, bezoekuren, telefoonnummers, bezienswaardigheden, internetadressen...) worden beschouwd als een aanwijzing. Het is dan ook best mogelijk dat bepaalde info bij het verschijnen van deze gids niet helemaal correct of volledig is. Wij kunnen daar niet verantwoordelijk voor worden gesteld. Deze gids bestaat voor en door u; u bewijst ons dan ook een grote dienst door eventuele tekortkomingen of vergissingen te melden. Aarzel niet om ons uw opmerkingen en suggesties over de inhoud van deze gids mee te delen. Bij een eerstvolgende bijgewerkte editie zullen wij daar rekening mee houden.
Contactadres
De Groene Reisgids De Groene Reisgids Uitgeverij Lannoo Uitgeverij Terra Lannoo bv Kasteelstraat 97 Papiermolen 14-24 B-8700 Tielt 3994 DK Houten degroenereisgids@lannoo.be degroenereisgids@lannoo.nl
www.lannoo.com Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
D/2018/45/352 - NUR 512 - ISBN 978-94-014-4877-2