het sport kookboek vo o
r
M A TE ORT SP
VERBETER JE SPORTPRESTATIES MET DE JUISTE VOEDING
het sport kookboek vo o
r
M TEAORT SP Stephanie Scheirlynck FOTO'S: HEIKKI VERDURME
INHOUD Youri Tielemans
7
Tessa Wullaert
9
DEEL 1 Inleiding
12
01- Wat is het belang van sportvoeding voor teamsporters en voor wie is dit boek bedoeld?
16
02- Gewicht en lichaamssamenstelling: hoe ziet een teamsporter eruit?
20
03- Energieverbruik van een teamsporter
Gewichtstoename in het tussenseizoen Tennis, squash en badminton zijn toch geen teamsporten?
05- De juiste timing: voor, tijdens en na het sporten Voor
48 50 Voeding 51 Vocht 52 Tijdens 53 Voeding 53 Vocht 56 Na 58 Wedstrijdvoeding 60
28 32 33
04- De belangrijkste voedings- stoffen voor een teamsporter
34 Koolhydraten 38 Suikers 41 Vezels 41 Vetten 42 Eiwitten 45 Vitaminen en mineralen 47
H E T S P O RT KO O K B O E K VO O R T E A M S P O RT
DEEL 2
Dagen met krachttraining
01- Het voedingspatroon van een teamsporter
Recepten krachttraining
64 Evenwicht 67 Variatie 68 Alles met mate 69
02- De verschillende trainingsdagen 72 Dagen met specifieke veldtraining
75
Recepten veldtraining ONTBIJT
TUSSENDOORTJE
LUNCH
Warme linzensalade met feta Wrap met kikkererwten Quinoaslaatje met mozzarella Falafel met citrus-venkelslaatje Ciabatta met vitello tonnato
ONTBIJT
Gebakken aardappeltjes met bacon en ei 112 Overnight oats met gekaramelliseerde pecannoten 114 Rijstporridge met vijgen en bessen 116 TUSSENDOORTJE
Yoghurtcake met appeltjes 118 Smoothie met aardbei, appel en karnemelk 120 LUNCH
Dadelpannenkoeken met peer Bananenmuffins met walnoten Verloren brood met blauwe bessen Abrikozengalette Bananenkoekjes met chocolade
108
78 80 82 84 86 88 90 92 94 96
Frittatawafels 122 Thais kippengehakt in slabootjes 124 Spinaziefritters 126 Kip-cranberry-quesadilla 128 Scampislaatje met broccoli en edamame 130 DINER
Ratatouille met kippendij Linguine met butternutsaus Parmezaankip met groene groentjes Pasta met gehaktballetjes Heilbot met knolselderstamppot
132 134 136 138 140
Bio Stephanie Scheirlynck
142
DINER
Ovenschotel met bloemkool 98 Visburger met frietjes van zoete aardappel 100 Marokkaanse wortelsalade met lamsfilet 102 Spaghetti carbonara met zalm en courgette 104 Gevulde aubergines 106
H E T S P O RT KO O K B O E K VO O R T E A M S P O RT
6
TESSA WULLAERT Voetbalspeelster bij VFL Wolfsburg, eerste vrouwelijke Gouden Schoen 2016 Voeding is voor mij heel belangrijk, al ben ik niet extreem. Zo let ik erop dat ik elke dag de juiste voedingsstoffen binnenkrijg, maar ik neem ook echt weleens iets te snoepen. Nooit veel, alles met mate. Vanaf twee dagen voor een wedstrijd let ik heel goed op wat ik eet en drink. Dan zul je me niet betrappen op extraatjes, want dan wil ik topfit in de wedstrijd staan. Mijn favoriete wedstrijdmaaltijd is pasta met bruine suiker, en ik stap het veld niet op zonder een banaan te eten. Ik voel me hier heel goed bij, en na de wedstrijd trakteer ik mezelf op een pizza als beloning, nadat ik eerst mijn herstel op gang heb gebracht via een herstelshake en -maaltijd.
H E T S P O RT KO O K B O E K VO O R T E A M S P O RT
7
DEEL 1 -
Inleiding
10
TEAMSPORTERS HEBBEN EEN GOED UITHOUDINGS` KRACHT `EN SNELHEID EN ` TECHNIEK VERMOGEN EN ` INZICHT EN ` SPECIFIEKE VAARDIGHEDEN NODIG. EN BIJ TEAMSPORTEN ZIJN ER ENERZIJDS KEEPERS, DIE GEEN GROTE AFSTANDEN AFLEGGEN MAAR WEL ALTIJD BIJ DE LES MOETEN ZIJN EN ALERT MOETEN REAGEREN. ANDERZIJDS ZIJN ER AANVALLERS, MIDDENVELDERS EN VERDEDIGERS, DIE ALLEMAAL EEN ANDERE TAAK EN DUS OOK ANDERE EIGENSCHAPPEN BEZITTEN.
De wedstrijden duren meestal geen uren (met uitzondering van tennis), maar ze volgen elkaar vaak wel snel op. Voldoende energie, het juiste herstel en blessurepreventie staan bij teamsporten centraal. Voeding speelt hierbij een belangrijke rol en daar zal dus rekening mee moeten worden gehouden. Bovendien zal de voeding moeten worden aangepast aan de individuele behoeften van de spelers.
H E T S P O RT KO O K B O E K VO O R T E A M S P O RT
11
12
Met Het sportkookboek kun je algemene kennis opdoen over voeding in relatie tot allerlei sporten, waaronder teamsporten. De recepten zijn opgedeeld in rustdagen, rustige en intensieve trainingsdagen, dagen van krachttraining en wedstrijddagen. Op die manier krijg je als sporter snel in de gaten hoe je je voeding het best kunt aanpassen aan de training van die dag. In dit boek gaan we dieper in op sportvoeding voor teamsporters. Wat heb je als teamsporter meer of minder nodig dan duur- of krachtsporters? Wat kun je doen om het beste uit je prestatie te halen door je voeding aan te passen aan je behoeften? Hoe kun je blessures voorkomen en hoe kun je het herstel versnellen met behulp van de juiste voeding? Op deze en meer vragen krijg je een antwoord in deel 1 van dit boek. In deel 2 vind je dertig recepten voor teamsporters: recepten voor het ontbijt, voor koude en warme gerechten en voor tussendoortjes. Alle recepten zijn voorzien van de voedingswaarde voor één persoon (uitgaande van een teamsporter van 70 kilo). Pas gerust de hoeveelheden aan volgens jouw individuele voedingsschema of naar jouw behoefte (ander gewicht, extreem energieverbruik enzovoort). Uiteraard kan je hele gezin mee-eten, want alle recepten passen in een gezond voedingspatroon. Hooguit zul je voor minder actieve gezinsleden de hoeveelheden iets moeten verkleinen.
Om als teamsporter nog meer uit dit boek te halen, vind je online extra video’s en oefenmateriaal. In dit boek verwijs ik dan ook regelmatig naar www.hetsportkookboek.com/teamsport, waar je je kunt inschrijven om toegang te krijgen tot dit bonusgedeelte. Ik wens je alvast veel lees- en kookplezier, en nóg betere sportprestaties. Stephanie
H E T S P O RT KO O K B O E K VO O R T E A M S P O RT
13
H E T S P O RT KO O K B O E K
Recepten veldtraining
ONTBIJT
VERLOREN BROOD MET BLAUWE BESSEN BEREIDINGSTIJD: 20 MINUTEN VOOR 1 PERSOON VOEDINGSWAARDE PER PERSOON: 430 KCAL 14 G E 46 G KH 22 G V 14
Ingrediënten: 2 plakken briochebrood 1 el light zure room 50 g blauwe bessen 1 ei 50 ml halfvolle melk 1 tl honing snufje zout snufje kaneel 2 tl kokosolie poedersuiker
Bereiding: Leg op één plak briochebrood de zure room en strooi er de blauwe bessen over. Bedek met de tweede plak brood. Meng het ei met de melk, de honing, het zout en de kaneel in een kom en klop met de garde. Leg de dubbele boterham erin en laat 5 minuten weken. Doe de kokosolie in een hete koekenpan en bak de dubbele boterham aan beide zijden goudbruin (3 à 4 minuten). Bestrooi met een beetje poedersuiker.
TIP Je kunt dit ook maken met volkorenbrood, al is de smaak iets beter met briochebrood. Qua voedingswaarde is briochebrood armer aan vezels, vitaminen en mineralen, dus maak het slechts één keer per week en varieer op andere dagen eventueel met volkoren- of meergranenbrood.
H E T S P O RT KO O K B O E K VO O R T E A M S P O RT
Recepten veldtraining
LUNCH
WRAP MET KIKKERERWTEN BEREIDINGSTIJD: 15 MINUTEN VOOR 1 PERSOON VOEDINGSWAARDE PER PERSOON: 530 KCAL 13 G E 67 G KH 25 G V
16
Ingrediënten: 2 el magere Griekse yoghurt 2 teentjes knoflook, geperst 1 tl citroensap peper en zout ¼ puntpaprika ¼ avocado 1 volkorenwrap of -tortilla ¼ rode ui, fijngesnipperd 1 el olijfolie ¼ tl kurkuma ½ tl komijn 50 g kikkererwten, uit blik, uitgelekt 1 tl honing handvol rucola 2 el korianderblaadjes
Bereiding: Verwarm de oven voor op 180 ºC. Meng voor de dressing de yoghurt met een teentje knoflook, het citroensap en wat peper en zout. Ontdoe de paprika van de zaadlijst en snijd hem in smalle reepjes. Pel de avocado, haal de pit eruit en snijd het vruchtvlees in plakjes. Verwarm de tortilla in de oven. Fruit de ui in een hete pan in de olijfolie en voeg er de kurkuma en komijn aan toe. Doe er de kikkererwten, de honing en het tweede teentje knoflook bij en breng op smaak met peper en zout. Laat 5 minuten garen. Haal de wrap uit de oven, doe er wat rucola en korianderblaadjes op, dan de paprikareepjes en de avocadoplakjes en tot slot de kikkererwten. Rol de wrap op en serveer met de dressing en wat extra kruiden.
H E T S P O RT KO O K B O E K VO O R T E A M S P O RT
Recepten veldtraining
DINER
VISBURGER MET FRIETJES VAN ZOETE AARDAPPEL BEREIDINGSTIJD: 60 MINUTEN VOOR 1 PERSOON VOEDINGSWAARDE PER PERSOON: 760 KCAL 35 G E 76 G KH 36 G V 18
Ingrediënten: 1 grote zoete aardappel olijfolie peper en zout 2 el magere Griekse yoghurt ¼ komkommer, geraspt en uitgeknepen 1 teentje knoflook, geperst 1 el dille, gehakt 1 el munt, gehakt 100 g stevige witvis ½ rode paprika, in zeer kleine blokjes ½ klein chilipepertje, in ringetjes zonder pitjes 1 lente-uitje in ringetjes 1 ei, losgeklopt 3 el paneermeel 1 meergranenbroodje enkele blaadjes sla ¼ komkommer, in slierten gesneden met de dunschiller of spiraalsnijder
Bereiding: Verwarm de oven voor op 200 ºC. Was de zoete aardappel en dep droog. Snijd hem in frieten (hij hoeft niet geschild te worden). Verspreid de frieten over een met bakpapier beklede ovenschaal. Besprenkel met een eetlepel olijfolie en bak goudbruin in 30 à 35 minuten. Schep ze om de 10 minuten om. Breng op smaak met zout. Meng voor de dressing de yoghurt, de komkommer, de knoflook, de dille en de munt en breng op smaak met peper en zout. Snijd de vis fijn en meng met de paprika, de chilipeper, de lente-ui, het ei en het paneermeel. Zet het mengsel een halfuurtje in de koelkast en maak er dan een burger van. Voeg eventueel nog wat paneermeel toe als de burger te vochtig is. Bak de burger in een hete pan in wat olijfolie. Verwarm het broodje een paar minuten in de oven. Snijd doormidden en vul met de visburger, de sla, de komkommerslierten en het sausje. Serveer met de frieten.
H E T S P O RT KO O K B O E K VO O R T E A M S P O RT
www.lannoo.com Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Tekst: Stephanie Scheirlynck Recepturen en food styling: Katrien Van De Steene i.s.m. Stephanie Scheirlynck Fotografie: Heikki Verdurme en Shutterstock Vormgeving: Katrien Van De Steene - Whitespray Als u opmerkingen of vragen hebt, dan kunt u contact opnemen met onze redactie: redactielifestyle@lannoo.com. Š Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2017 D/2017/45/224 - NUR 440-488 ISBN: 978 94 014 4364 7 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.