Het complete
Sarah Devos
ketnet
SPEELBOEK De allerleukste spelletjes voor buiten en binnen
INHOUD Inleiding 10 tussendoortjes De legende
7 8 9
HOOFDSTUK 2 IN, OP, MET OF AAN HET WATER 36 Gigantische zeepbellen maken 38 Strandjutten 39 Megastrip in het zand 40 Zeil met bruine zeep 41 Zelf een sproeier maken 42 Een ongelofelijke onderwaterkijker maken 43 Sponsen-estafette 44 Steentjes keilen 45 Reis rond de wereld 46 Waterlimbo 47 Een frisdrankfontein maken 48 Schuimfeest 49 Waterpetanque 50 Kindercarwash 51 Watervoetbal 52 Een, twee, drie … santé! 53 Krioelende krabbelaars 54 Lekker ouderwetse fotospeurtocht 55 Waterdragers 56 Minivlottenrace 57 Hi, haai! 58 Waterijsjes maken 59
DEEL 1 BUITENSPELLETJES 10 HOOFDSTUK 1 IN HET BOS Een keicool kamp bouwen Camouflagespel Pijl en boog maken Smokkelspel Magisch bostheater Verwen eens een kabouter Sprookjesachtig bosspel Hoe oud is de boom? Vlaggenbosspel Boomtikkertje Dikke Dieren Totemroof Op zoek naar sporen Mega-mikado Je hoogstpersoonlijke stok Een fluitje maken Sluipspel Spannende spionnenspeurtocht Keitje-kuiltje Sherlock Bos Boompje verwisselen Brood-op-een-stokje
12 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35
HOOFDSTUK 3 IN TUIN OF PARK Doe-het-zelf-paintball Regenboogbowling Billen-boven-spel Trein met vertraging Omgekeerd verstoppertje Een blotevoetenpad maken Een blaaspijp maken 3
60 62 63 64 65 66 67 68
Vang-de-bal Zaadbommetjes Kinderkampioenschapsspelen Avonddropping Levensgroot ganzenbord Tikkertje-zie-niet-goed Dikke Bertha Kleeftikkertje Ren je rot Homemade minigolf Het schildenspel Een egelhuisje maken Spannende stadstripjes Surfen op het droge Geheime(n)post Welkom in Kartonstad! Een, twee, drie, piano … & co. Siamees voetbal Zelf zomerse limonade maken HOOFDSTUK 4 SLECHT-WEER-SPELLETJES Een windmeter maken Modderbad Pittige smakenexpeditie Wolkenspotter Regentekenen Tentvoetbal Dwarrelblaadjes vangen Reuzegezellige regenpicknick Onweer-wiskunde Supercoole schatzoekerstocht
69 70 71 72 73 74 75 76 77 78 79 80 81 82 83 84 85 86 87
HOOFDSTUK 5 IN DE SNEEUW Een echte iglo bouwen Een sneeuwengel maken Spoorzoekerstocht Reuzegrote ijsknikkers maken Honden en vossen Sneeuwhinkelen IJsblokjestorenwedstrijd Glaasjes van ijs Sneeuwbalestafette Lichtjestocht in het donker
100 102 103 104 105 106 107 108 109 110 111
DEEL 2 BINNENSPELLETJES 112 HOOFDSTUK 6 SPELLETJES VOOR KINDERFEESTJES Ezeltje-prik Koud, warmer, heet Kussenkamp Maak een photobooth Hints Stopdans Stoelendans Time’s up Singalongsong Blind proevertje Propjesparcours Wie is de dirigent? Fluisterspel Bolwolballon Krantenmeppen Slow motion >> fast forward Bommenzoeker
88 90 91 92 93 94 95 96 97 98 99
4
114 116 117 118 119 120 121 122 123 124 125 126 127 128 129 130 131 132
Binnenhuisestafette Citroen-citroen Beautysalon
133 134 135
HOOFDSTUK 7 SPELLETJES VOOR ONDERWEG Simon zegt Tik-oranje-auto Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet Hoge vijf Olleke bolleke rebusolleke Ik ga op reis en ik neem mee … Papier, steen, schaar De minuut Puntenspotters Raad het cijfer Rugtekenen
136 138 139 139 140 141 142 143 144 145 146 147
HOOFDSTUK 8 SPELLETJES IN JE EENTJE Huishindernissenparcours Schimmenspel Restaurantje spelen Ga drummen Kaartjes/brieven schrijven Portretpret Thuiskamperen Chique afternoon tea Een stripverhaal maken Stop-motionfilmpje maken Rommelmarktkramers Domino Tovermunt overtekenen De verveelpot
148 150 151 152 153 154 155 156 157 158 159 160 161 162 163
HOOFDSTUK 9 NÓG MEER BINNENSPELLETJES Woonkamerdisco Licht in het donker Schattenzoektocht Verkleedplaneet De buurtkrant Vouwtekening Quiztijd Depe P-taapaal Moviemiddag Poppenkastpret Voetje van de vloer Voelbakken Opdrachtenbingo Superheldendag Modeshow Soundmixshow Kussengevecht Breakdance battle Achterstevorendag Sjoelbakken Beach bar Interview elkaar Zwarte magie Geheime verwennerij OXO Colofon
5
164 166 167 168 169 170 171 172 173 174 175 176 177 178 179 180 181 182 183 184 185 186 187 188 189 190 191
BOEK? HOE GEBRUIK JE DIT
n spel. Op elke pagina staat ee t handige informatie: Daarbij vind je altijd wa HOEVEEL SPELERS Heb je andere spelers
len?
nodig om dit spel te spe
WAT HEB JE NODIG
niets el vaak heb je helemaal t altijd Dit is een leuke, want he he is n da ar ma l, je. Soms we nodig voor een spellet kunt vinden. iets wat je gemakkelijk
HOE SPEEL JE HET uitleg van het Nogal logisch: dit is de . en liez winnen of … ver
spel – hoe je het kunt
INLEIDING Welkom in dit spectaculaire Speelboek! De bladzijden barsten bijna uit hun kaft van de spelletjesinspiratie! ⊲
Spelletjes voor buiten (zie deel 1) en binnen (zie deel 2). Spelletjes voor in je eigen achtertuin, in het park of in het bos. Spelletjes om te spelen tijdens hittegolven, bij sneeuw, lekker in de regen, knus in de woonkamer of gewoon in de auto.
⊲
Spelletjes om gezellig in je eentje te doen, met enkele vrienden of met een gigantische groep.
⊲
Spelletjes waar je extreem moe (en/of vuil!) van wordt, spelletjes om met je eigen handen in elkaar te knutselen of knusse, rustige spelletjes.
Waar je ook zin in hebt: je vindt vast iets naar je zin op de volgende 200 pagina’s. PS: Laten we wel even afspreken dat je – als je buiten gaat spelen – je afval netjes opruimt en dat je geen dieren of andere mensen stoort. En dat je – als je binnen speelt – alles achteraf netjes opruimt. Gewoon, zodat het een beetje lollig blijft voor iedereen. Afgesproken? Afgesproken!
7
10 TUSSENDOORTJES speurtochten & ontdekkingsreizen
Logeetjes op bezoek? Verjaardagsfeest? Familie-uitstapje? Het perfecte excuus om een speurtocht te organiseren! In het eerste deel van dit boek (Buitenspelletjes) vind je tien spannende speurtochten en originele ontdekkingsreizen. Maar let op: speurtochten zijn niet geschikt voor watjes. ⊲
⊲ ⊲
⊲
Elke speurtocht kost je flink wat voorbereidingswerk. Reken op minstens twee dagen tot een weekje voor het bedenken en uitwerken van de opdrachten en het uitstippelen van de tocht. Waarschijnlijk zul je je moeten laten helpen door een volwassene. De speurtochten in dit boek komen niet in een kant-en-klaar pakketje. Maar dat wil ook zeggen dat je er helemaal je eigen ding mee kunt doen. Hussel de opdrachten door elkaar en mix ze tot je eigen perfecte expeditie! Denk ook aan een picknick of hapjes, want je bent meestal wel een tijdje onderweg.
Zie je het nog steeds zitten? Dan wordt het zonder twijfel de Meest Fantastische Speurtocht Ooit!
Maak g
o
ken! a r p s f ede a
ee. Zet mt ze m eken. e e n f o een t ns uit de teke de 25 stappen ring: je t s i w e e st De laat (minimaal) om de bewegwijz nallen! t r e e e v m v l e erk eg onge t te vro of regen het sp del de route e i n n i Beg . Wan iet ertjes t dat di op ooghoogte speurtocht n e i n t l i e w s d n e e k i de n t e tek ! Maa Plaats d t zelf een keer s tegen het ein rima. rs er sp altijd ee ls je je speurd nderhalf uur i ning a belo n–a te lang ilt vege or een kleine je). w r a a k o l v ut bij e t einde en minicadea e h p o e Zorg kers of (wat lek
DE LEGENDE Bij elk spelletje zie je een aantal kleine symbolen. Dit is hun betekenis:
ACTIEMETER
rustig (nog even flink rondrennen voor je gaat slapen) actief (hier word je lekker moe van) woest & wild (hiervan slaap je als een roosje!)
TIJDSDUUR
een kwartiertje een uur enkele uren of een hele dag
VUILHEIDSGRAAD
kleine kans op vlekken speelkleren of reservekleren nodig eerst douchen voor je terug naar binnen gaat!
(In deel 2 ‘Binnenspelletjes’ wordt de vuilheidsgraad niet vermeld – het gaat daar om spelletjes met een kleine kans op vlekken.)
SOORT SPEL
denken rennen & ravotten met je handen
En als je deze stempel bij een spel ziet staan, moet je er even iemand bij roepen die in de categorie ‘volwassenen’ valt.
9
DEEL 1 BUITENSPELLETJES
IN HET BOS Een grappige eekhoorn. Krakende blaadjes. Koddige konijntjes. Onvindbare verstopplaatsen. Stoere takken. En misschien zelfs een huppelend hert. Welk seizoen je ook het bos intrekt: hier beleef je altijd wel een avontuur!
Een avontuur? Ik kom eraan!
Een keicool kamp bouwen
( )
Wij geven je twee hutten voor de prijs van één! Want wat is er nu fijner dan je eigen kamp in het bos? HOEVEEL SPELERS
HOE MAAK JE EEN TAKKENHUT
alleen, 2 tot 4 of in groep
1
WAT HEB JE NODIG
(afgevallen) takken, kreupelhout, twijgjes, grote en kleine takken met bladeren (takkenhut), één lange stok en twee kortere stokken of oude bezemstelen (driepunter), touw, een oud laken of een afgedankt plastic zeil of oude gordijnen (driepunter)
2
3 4
HOE MAAK JE EEN DRIEPUNTER
1
2
3 4
Bind één lange stok (anderhalf keer jouw lengte) en twee kortere stokken (iets minder lang dan jij bent) bovenaan vast met touw. Spreid de stokkenbundel open. De kortste takken komen vooraan aan de zijkant. Plant de uiteinden stevig in de grond. Leg hier het zeil of het oude laken bovenop. Waait er een windje? Veranker het zeil met een paar zware stenen of hoopjes zand.
5
14
Zoek een kanjer van een boom uit. Een laaghangende zijtak is ook handig: die kan dienen als basis voor jouw hut. Verzamel zo veel mogelijk takken: kreupelhout, twijgjes, grote en kleine takken met bladeren … Je hebt ze nodig in allerlei formaten. Schik de takken in kleine bosjes en bind ze samen. Zet de bosjes tegen de zijtak van de boom en bind ze vast. Bedek eventuele openingen met bebladerde takken. Laat een opening vrij waar je doorheen kunt.
Camouflagespel Is het zo’n dag waarop je zin hebt om je lekker vuil te maken en een hele dag in het bos rond te hangen? Dan is het tijd voor het camouflagespel!
HOEVEEL SPELERS
in groep
WAT HEB JE NODIG
kleding in natuurlijke kleuren (donkergroen, bruin, beige, zwart), camouflageschmink of gewoon modder, een timer of stopwatch
4
van ‘de vijand’ te spotten achter de camouflage. Wijs van tevoren iemand aan die met een timer of stopwatch opneemt hoe lang het duurt voor alle leden van dit team gevonden zijn. Draai dan de rollen om en neem ook hier de tijd op. Het team dat het snelst alle ‘vijanden’ vindt, wint!
HOE SPEEL JE HET
Bij dit spel is het belangrijk om je zo goed mogelijk te camoufleren. Smeer alle ontblote delen van je lichaam (gezicht, armen, onderbenen ...) in met modder of camouflageschmink. Stop eventueel wat takjes en bladeren onder je pet of in je broekzakken. Nu ben je klaar voor het camouflagespel! 1 2
3
CAMOUFLAGE VOOR LUILAKKEN Voor een goede camouflage-outfit kun je natuurlijk ook stoppen met in bad gaan. Zo doet de luiaard het tenminste. Zijn pels zit vol met algen en kleine beestjes, waardoor zijn vacht een groene gloed krijgt. Maar dat groenige laagje vindt de luiaard helemaal niet erg: zo valt hij minder op in de bomen waar hij altijd in rondhangt! (Onze tip: don’t try this at home!)
Verdeel de groep in twee teams. Eén team trekt het bos in. De kinderen van dit team verstoppen (dus camoufleren) zich zo goed mogelijk. De leden van het andere team tellen tot honderd en proberen dan zo veel mogelijk kinderen 15
Pijl en boog maken
( )
Met deze superstoere pijl en boog komt de Robin Hood in jou meteen tevoorschijn! HOEVEEL SPELERS
HOE MAAK JE DE PIJLEN
alleen
1
WAT HEB JE NODIG
een (zak)mes, een rechte tak (80 Ă 90 cm), enkele rechte twijgen (60 Ă 70 cm), een stuk sterk touw van ongeveer 1 m lang, (kippen)veren of papier, een schaar, lijm
2
Maak elke twijg schoon: snijd de schors van de tak en geef de tak een scherpe punt. Dat wordt de voorkant van je pijl. Snijd of scheur de veren in een spitse vorm en bind de veer vast aan de achterkant van je pijl. Het wordt helemaal echt als je drie veren rondom de twijg bindt. Zo vliegt de pijl bovendien nog beter en preciezer!
HOE MAAK JE EEN BOOG 1 Snijd in de boven- en onderkant
2
3
van de tak een verticaal sneetje van ongeveer 3 tot 5 centimeter lang. Daarin komt straks je touw. Leg aan elk uiteinde van het touw een stevige dubbele knoop. Laat het touw aan de bovenen onderkant van de tak in de sneetjes glijden. Door de knopen blijft het touw goed vastzitten. Als je het leuk vindt, kun je de tak in het midden nog versieren met touw of verf. Dan is je boog klaar. Nu de pijlen nog!
TIP k je van De beste boog maa eeld van een rb soepel hout, bijvoo of (knot)wilg. taxus, eik, iep, berk ste maken van Pijlen kun je het be hout. wilgen- of berken
16
Smokkelspel Smokkelen wil zeggen dat je iets stiekem van de ene plek – over de grens – naar een andere plek brengt. Maar waar smokkelaars zijn, zijn natuurlijk ook douaniers.
4
HOEVEEL SPELERS
in groep
WAT HEB JE NODIG
smokkelwaar (bijvoorbeeld oude munten, speelgoeddino’s, paaseieren, snoepjes…), vlaggen, zakdoeken of lintjes
5
HOE SPEEL JE HET
1 2
3
Verdeel de groep in twee teams: de smokkelaars en de douaniers. De smokkelaars maken twee posten: een aan het begin en een aan het eind van het speelveld. In het midden staan de douaniers bij hun douanepost. De smokkelaars hangen een vlag, zakdoek of lintje aan hun broekzak: hun ‘leven’. Ze proberen telkens één stuk smokkelwaar per keer over te brengen van de begin- naar de eindsmokkelpost, langs de douanepost.
6
7
Als een douanier het ‘leven’ van een smokkelaar te pakken krijgt, neemt hij de smokkelwaar in beslag. De smokkelaar rent terug naar de beginpost en moet – met een nieuw ‘leven’ en nieuwe smokkelwaar – vanaf nul beginnen. De douaniers proberen zo veel mogelijk smokkelaars te tikken en hun ‘leven’ en smokkelwaar af te pakken. Let op! Ook een douanier mag maar één stuk smokkelwaar bij zich dragen. Een smokkelaar zonder waar is waardeloos voor douaniers. Tikken mag, maar het levert niets op. Is alle smokkelwaar op? Dan ga je tellen. Wie heeft het meeste stuks in zijn kamp: de smokkelaars of de douaniers?
Gesmokkeld? Moi?! Pffffffrt! 17
Magisch bostheater Wie zegt dat je voor een theaterstuk altijd binnen moet blijven? Organiseer een voorstelling bij het vallen van de avond: dan krijgt je magische bostheater extra veel sfeer! HOEVEEL SPELERS
2 tot 4 of in groep
4
WAT HEB JE NODIG
een groot, wit laken, wasknijpers of touw, een (zak)lamp (of meerdere als je het groots wilt aanpakken), grote stukken karton, eventueel lange satéstokjes, een schaar of breekmes, bladeren, varens, twijgjes en andere vondsten uit het bos, stoeltjes of boomstamzitjes voor het publiek, acteurs
5 6
HOE SPEEL JE HET
1
2
3
Bedenk een verhaal (of haal er een uit een boek). Spreek met je vrienden af wie welke rol wil spelen. Ga je zelf acteren? Vermom je acteurs dan zo veel mogelijk met dingen uit het bos: grote bladeren, varens, twijgjes … Gebruik je schaduwpoppen? Knip of snijd figuren uit karton en plak ze op satéstokjes om er schimmenpoppenkast mee te spelen. Een combinatie van 18
echte acteurs en poppen kan natuurlijk ook! Zoek een goede, enigszins open plek uit in het bos. Hang het laken met de wasknijpers stevig vast aan een paar takken of span een touw tussen twee takken en gooi het laken erover. Stel de stoeltjes (of boomstamzitjes) voor het publiek op aan de voorkant van het laken. Aan de achterkant komen de acteurs en schaduwpoppen. Richt het licht langs de achterzijde op de spelers, zodat hun schaduw op het laken valt. Aan de voorkant van het laken ziet het er nu heel mooi uit!
Verwen eens een kabouter Al eeuwenlang wonen er kabouters in het bos. Ze kennen het dus op hun duimpje. Maar dat wil niet zeggen dat je hen niet een handje mag helpen, toch? 2
HOEVEEL SPELERS
alleen
WAT HEB JE NODIG
knutselmateriaal uit het bos: takjes, bladeren, steentjes, noten, mos … en eventueel touwtjes 3
HOE MAAK JE HET
Oké, we weten niet helemaal zeker of ze bestaan, maar toch beweren veel mensen dat ze er weleens een gezien hebben. Bovendien zouden ze ons helpen in nood of als we verdwaald zijn in het bos. Dus het kan heus geen kwaad om de kabouters uit jouw bos eens extra in de watten te leggen. 1 Verzamel zo veel mogelijk natuurlijk knutselmateriaal in het bos terwijl je zoekt naar een plek waar een kabouter zou kunnen wonen. Dat kan een boomholte zijn, een geknakte boomstam of een rode paddenstoel (met witte stippen, natuurlijk). Raak deze vliegenzwam niet aan, want hij is giftig!
Maak een mini(speel)tuintje voor jouw kabouter. Bouw een miniafdak waaronder hij kan schuilen als het regent. Leg een tuintje aan met keien en mos. Maak een bankje van takken. Hey, waarom maak je geen minischommel? Dat vindt hij vast geweldig. Wacht en wacht en wacht ... tot de kabouter tevoorschijn piept ... (maar doe dit alleen als je héél veel tijd en geduld hebt)!
KABOUTERS IN KASTERLEE In het dorp Kasterlee, in de provincie Antwerpen, ligt de enige echte Kabouterberg. Hier kun je een kabouterwandeling maken – mét een rode puntmuts op je hoofd! Of je kunt er in het grote kabouterbos of in de leuke speeltuin spelen. Een aanrader voor echte kabouterspeurders.
19
Wieehie
eeew!
www.lannoo.com www.ketnet.be Registreer u op onze website en we sturen u regelmatig een nieuwsbrief met informatie over nieuwe boeken en met interessante, exclusieve aanbiedingen. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch of op enige andere manier zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
Teksten Sarah Devos, www.sarah-devos.be Met dank aan iedereen die spelletjes en inspiratie deelde! Speciale dank gaat uit naar • Jeroen, voor de superduidelijke uitleg bij het schildenspel. • Stella, Lili en hun buurkinderen, voor de inspiratie voor de geheime(n)post. Grafische vormgeving Foto’s en beelden
Studio Lannoo en Keppie & Keppie © Shutterstock, behalve: p. 27 plakoksel bij een zoete kers (Prunus avium), 18 februari 2008, Wikipedia, © Robvdve p. 42 sproeier, © www.housingaforest.com p. 48 enorme frisdrankfontein, © www.globalgeeknews.com p. 69 haaienfles, © www.krokotak.com p. 75 Dicke Bertha, Wikimedia, publiek domein p. 77 foto uit Ren je rot -> Martin Brozius in Ren je rot in 1981, 12 oktober 1981, Wikipedia, © TROS, werkopname Ren je rot (TROS 1981). Catalogusnummer FTA001012821_009_con (archiefbron 81826). p. 82: meisje op balance board, © www.hellowonderful.co p. 105: ijsballonnen, © www.hurrayic.blogspot.be p. 111: gloeistokjes in de vorm van ringen, © www.mommadidit.blogspot.be
We hebben ons uiterste best gedaan om bronnen en rechthebbenden van het gebruikte beeldmateriaal te achterhalen. Wanneer desondanks beeldmateriaal wordt getoond waarvan u (mede)rechthebbende bent en voor het gebruik waarvan u niet als bron of rechthebbende wordt genoemd, ofwel voor het gebruik waarvan u geen toestemming hebt verleend, kunt u contact opnemen met onze uitgeverij. Wees steeds voorzichtig bij het uitvoeren van de opdrachten en het spelen van de spelletjes. Raadpleeg een volwassene bij alle spelletjes waar messen, hamers, vuur etc. gebruikt worden. Voorzichtigheid is altijd geboden. De makers van dit boek zijn niet verantwoordelijk voor de eventuele schade die direct of indirect ontstaat door een (verkeerd) gebruik van dit boek. © Uitgeverij Lannoo nv / Ketnet, 2017 ISBN 978 94 014 4307 4 D/2017/45/571 NUR 214, 229