POLEN
van reizigers voor reizigers
TR
TTER
POLEN
4 De wereld houdt niet op met draaien. Een wereldreiziger is de eerste om dat te beamen. Hoewel men geen inspanningen gespaard heeft om al de gegevens in deze gids uitgebreid te testen en te actualiseren, is het niet uitgesloten dat je ter plaatse vaststelt dat bepaalde gegevens in deze gids toch al opnieuw gewijzigd zijn. Veel adressen en suggesties in de Trotters zijn bovendien wat ‘fragiel’, juist omdat ze zo sympathiek en verrassend zijn. We zouden het daarom bijzonder op prijs stellen als je ons op de hoogte brengt van eventuele wijzigingen, zodat we de eerstvolgende herdruk op een correcte manier kunnen aanpassen. Dank bij voorbaat. Ons adres:
trotter Uitgeverij Lannoo Kasteelstraat 97 B-8700 Tielt
Uitgeverij Terra Lannoo Postbus 97 NL-3990 DB Houten
e - mail: trotter @ lannoo.be www.trotterclub.com
De prijscategorieën die in de Trottergidsen worden gebruikt, zijn steeds afgestemd op het land. Als je in een goedkoop hotelletje ongeveer € 25 betaalt, behoort een hotel waar je € 75 neertelt uiteraard tot de dure prijsklasse. De uitgever kan niet aansprakelijk worden gesteld voor eventuele fouten of de gevolgen ervan. vertaling Petra van Caneghem; 2017 Imago Mediabuilders reisinformatie vlaanderen en nederland Wegwijzer, Brugge omslagontwerp Studio Jan de Boer / Helga Bontinck ontwerp binnenwerk Imago Mediabuilders omslagfoto Rudy Balasko / Shutterstock oorspronkelijke titel Le Routard – Pologne oorspronkelijke uitgever Hachette, Paris directeur van de reeks en auteur Philippe Gloaguen stichters Philippe Gloaguen en Michel Duval adjunctredacteuren Benoît Lucchini en Amanda Keravel redacteuren Olivier Page, Véronique de Chardon, Isabelle Al Subaihi, Anne-Caroline Dumas, André Poncelet, Marie Burin des Roziers, Thierry Brouard, Géraldine Lemauf-Beauvois, Anne Poinsot, Mathilde de Boisgrollier, Alain Pallier en Fiona Debrabander
© Hachette (alle rechten voor vertaling, reproductie en bewerking gereserveerd voor alle landen), Uitgeverij Lannoo nv, Tielt, 2017 © Cartografie Hachette Tourisme www.lannoo.com
D/2017/45/455 - ISBN 978 94 014 4010 3 - NUR 512 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie, microfilm of op welke wijze ook zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever.
8
INHOUD INLEIDING ���������������������������������12
Vervoer 88 Winkelen 92
VEELGESTELDE VRAGEN ����������14 REISPLANNER ��������������������������94 20 TOPERVARINGEN �����������������16 MENS, MAATSCHAPPIJ, NATUUR EN CULTUUR ��������������33 Bekende Polen 34 Bevolking en religie 38 Cultureel erfgoed 39 Drank 39 Economie 41 Geografie 42 Geschiedenis 43 Keuken 53 Media 56 Milieu 58 Vreemd! Of toch niet? 61 Werelderfgoed van Unesco 61
WARSCHAU EN OMGEVING
Warschau (Warszawa) ������������������������������������101 Łódź �����������������������������������������������������������������152
REIZEN NAAR POLEN ���������������64 POLEN PRAKTISCH ������������������69 ABC van Polen 70 Alvorens te vertrekken 70 Budget 72 Elektriciteit 73 Feesten en feestdagen 74 Geldzaken 74 Gezondheid 76 Klimaat 76 Overnachten 76 Post 80 Reisliteratuur 80 Taal 81 Telecommunicatie 86 Tijdverschil 87
DE REGIO LUBLIN
Kazimierz Dolny �����������������������������������������������167 Lublin ���������������������������������������������������������������174 Zamość ������������������������������������������������������������182 Sandomierz �����������������������������������������������������190
X DE KARPATEN EN KLEIN-POLEN (MAŁOPOLSKA)
9
SILEZIË 285 Auschwitz (Oświęcim) �������������������������������������285 De Arendsnestenroute ������������������������������������293 Częstochowa ���������������������������������������������������296 Wrocław ����������������������������������������������������������302 SUDETENLAND 319 Westelijk Sudetenland ������������������������������������320 Kłodzko ������������������������������������������������������������320
Łańcut ��������������������������������������������������������������200 Sanok ��������������������������������������������������������������206 Zakopane ���������������������������������������������������������215 Krakau (Kraków) ����������������������������������������������223
GROOT-POLEN (WIELKOPOLSKA) EN POMMEREN
SILEZIË EN SUDETENLAND Poznań �������������������������������������������������������������329 Toruń ����������������������������������������������������������������346 Malbork �����������������������������������������������������������358 Gdańsk ������������������������������������������������������������365 Sopot ���������������������������������������������������������������395 Gdynia �������������������������������������������������������������400 Kasjoebië ��������������������������������������������������������402
10
MAZURIË EN PODLACHIË
Giżycko ������������������������������������������������������������408 De Wolfsschanze ��������������������������������������������413 Mikołajki ���������������������������������������������������������416 Augustów ��������������������������������������������������������419 Białowieża �������������������������������������������������������424 REGISTER 438
LETLAND
ZWEDEN
KAARTEN EN PLATTEGRONDEN
OO
ST
ZE
E
LITOUWEN RUSLAND WITRUSLAND
POLEN DUITSLAND
WARSCHAU
TSJECHIË
Afstanden tussen de steden �������������������������� 89 Bieszczady, de, overzichtskaart ������������������� 213 Częstochowa ����������������������������������������� 298-299 Gdańsk �������������������������������������������������� 368-369 Kazimierz Dolny �������������������������������������������� 169 Krakau ��������������������������������������������������� 226-227 Krakau – Historisch centrum (detailkaart I) ��������������������������������������� 228-229 Krakau – Kazimierz (detailkaart II) ��������������� 231 Łódź �������������������������������������������������������������� 153 Lublin ������������������������������������������������������������ 175 Mazurië, overzichtskaart ������������������������������ 409 Polen, overzichtskaart ������������������������������� 66-67
OEKRAÏNE
Poznań ��������������������������������������������������� 330-331 Reisplanner ���������������������������������������������� 95, 97 Sandomierz �������������������������������������������������� 191 Sopot ������������������������������������������������������������ 397 Topervaringen ������������������������������������������������� 17 Toruń ������������������������������������������������������ 348-349 Warschau, plattegrond ������������������������� 104-105 Warschau – detailkaart I ���������������������� 108-109 Warschau – detailkaart II ���������������������������� 111 Wawelheuvel, de ����������������������������������������� 261 Wrocław ������������������������������������������������ 306-307 Zakopane ����������������������������������������������� 216-217 Zamość ��������������������������������������������������������� 185 SLOWAKIJE
INHOUD
11
de mariakerk op de rynek gล รณwny in krakau
de sigismondzuil is een van de oudste monumenten
van warschau .
LETLAND
ZWEDEN
OO
Z ST
EE
LITOUWEN RUSLAND WITRUSLAND
WARSCHAU EN OMGEVING DUITSLAND
WARSCHAU Łódź
TSJECHIË
OEKRAÏNE SLOWAKIJE
WARSCHAU EN OMGEVING XXX
Het plein van de Oude Stad 130 Nationaal Museum 136 Centrum Nauki Kopernik 137 Museum van de geschiedenis van de joden in Polen 140 Museum van de opstand van Warschau 142 Het Łazienkipark 146 Wilanówpark en -paleis 146
WARSCHAU (WARSZAWA)
1.745.000 INWONERS (3,1 MILJOEN MET BUITENWIJKEN)
Hoge gebouwen met veel glas en staal, vaandeldragers van het liberalisme, verheffen zich rondom het Paleis voor Cultuur en Wetenschap, een bombastisch symbool van het socialistisch realisme. Op de sobere gevels van flatgebouwen van toen zie je nu grote reclameborden. Het hoofdkantoor van de Poolse communistische partij huisvest tegenwoordig de Beurs van Warschau. Overdaad is hier alomtegenwoordig en de Polen zijn gelukkig, vrolijk en in feeststemming. Er bestaat geen twijfel over: de verandering die is ingezet na de ineenstorting van het Oostblok eind jaren 1980 is tot een goed einde gebracht. Warschau, een metropool die bijna 3 miljoen inwoners telt, is het grootste economische centrum van Oost-Europa. De stad bezoeken is een aangenaam weerzien met een plaats die door de wisselvalligheden van de geschiedenis een paar keer op een haar na met de grond gelijk is gemaakt – wat bijna was gelukt in 1944. De oude stad is vier decennia lang geduldig opnieuw opgebouwd op basis van de oude plattegronden. Ze is opnieuw een prachtig schouwtoneel dat bruist van het leven. Warschau is Krakau of Praag niet, inderdaad: de overblijfselen van het stalinisme en de nieuwe impuls in de hedendaagse architectuur kunnen een beetje overweldigend zijn naast de historische stadskern … maar je voelt hier echt de dynamiek, de energie van een Polen dat blij is dat het opnieuw zijn vrijheid en identiteit heeft teruggevonden.
104 , MODLIN
Dl u
ickiego
ka jec
Koszyko 31 wa Nowowie
FRÉDÉRIC-CHOPIN
ki I Wig ury
a
113
120
125 o Batoreg
Park Jozef
Stefana efa Piłsudskiego i Ja na R osta Pole Mokotowskie fińs kich cka Rakowie
Żwir
Pa w a Ad
olf
Trojden
Józ
nicka
jska
Armii Ludowej
a ck óje Gr go kie ińs
a ck óje
warschau en omgeving
Oko Esp pow eran a to
Gr ó
a sk ze br ało Bi
a sk ze br ało Bi
Gr
L. Krzyw
Al. Prymasa
Przyokopowa
Przy oko owa p
a ick liw ęś cz Sz
a ick liw ęś cz Sz
Raszyns ka
ia Tyc ią
clec
Księcia
Rokit
a
Hoźa
P
Aleja Bohaterów Września
Detailkaart I
OCHOTA
S. Bana ch
C
ska
.
ałkow
Walweska
Marz
Filtrowa
dzka
ci Niepodległoś
A
ogro
Al.
500 m
ter
250
Now
R R
skie
a
ińs
ka
ii Pla
sa
Koszyko w
Emil
0R
go ińskie ałub T. Ch
0
PL. NARUTOWICŻA
Ko p
J
Al.
yska
tokrz
Swie
leya
92
Świętokrzyska
lim erozo
ind W. L
j1
Pawla II Al. Jana
ie
a wik Lud nhofa e Zam
ały
ana
en
rosta na Żelaz
Szczęśliwickipark
8
ck
w Walicó
Di
ul.
la
II
Ka ro
cka
ska
Draw
sk
meli
ska
w
Kar
ew
20
sa
wska ybo Grz
a Perec
wa
acz
yW ar
7
alna
70
Miedzi
Op
tw
wła
aro
7
Bi
ms zoli
o
Jer
Al. Gr zy m
Warszawa Zachodnia
Łucka
Tow
kie
6
owska
ul.
owa Kolej
wa Kolejo
go
Krochm
Grzyb
a
Brylowska
ńskie
na Chl od Kotlarska
row
Karolkowa
Płocka
ądzy
M
na ral asia kto irowski Pl Ele Pl. M
84
P Rondo Pańska Rondo Onz Duszyńskiego Prosta Museum van de Złota opstand van a mieln h C Warschau
Kasprzaka
Bema
a Al. Prymas
I. Pr
a
wsk Jaktoro
Skierniewicka
Józefa
Ludwiki
Weeshuis
ci"
rnoś
lida l. "So
Wronia
ska
a Wolsk
a
helden van het getto
Al
Leszno
A
o
Detailkaart II
cza lewiMonument van de
ŚRÓDMIEŚCIE
Żytnia
a Tow
Sokołow
Działdowska Płocka
ka
A ni e
w s kieg
Pawiakki chaja gevangenis wolip Ratusz Arsenał ia No Paw lna e i z D i k lip wo ści No rno lida o a i S Żyt n .
zna Żela
Mlynarska
zews
e Mord
a ocz Sm
Mlynarska
Żytni a
Górc
Ingang
ka
Nis
a Pa Ja n
a
a
Zawiszy
i Stawk ka Nis a Mil
Cmentarz Źydowski
ow
Marcina
5
Polin Al.
Ostro rog
Czorsztyńska
Wo
sa
Cmentarz Powązkowski
Jana
cia oz
lska
wk
Słom
Z.
RONDO BABKA
Gen. Wł. Andersa
cle Tycią
138 O b
4
ins
ąz ko
aje
Dw. Gdański
kiego
UMSCHLAGPLATŻ
Obozowa
3
D Kr
ow ks a Po w
2
Graf van priester Popiełuszko
C
g
Sz
B
R.
1
Po wą zk
Elbląska
ocka
am
A
D
105
ska
4
ra
ka ińs
ada
op
ym
Li st
dz Ra
cz
.
n oczo jedn
Sa
ych
ska
6
al
ej dow ii Lu Łazienko wska Arm l. A 25
ambassade van Nederland
la S
zwo
122
Al.
ug
11
a
a
M
ie
dz
es
zy
ń ski
iecka
cha
wW tanó Al. S
W
ow
ska Pary
a MOST SKI KOW ŁAZIEN
Myślw
Szu
gton
5
i ńsk
Solec
sk
kot
a
ow
Mo
szyn
szy
sk
dze
ow
ak
at
o
o Wa
a cusk Fran
Mie
n ila
ni
zb r
Waryńskieg
iecka
Zielen
W
er
Ro
Cz
ska
Al.
Ja
a
or sk
at
J. l Wa
Kruczkowski e g o
Lwow
a
ka
Skaryszewskipark
leźe
29 L
MOKOTÓW
isto
pad
Wilanow-park en -paleis
Bartycka
8
ka
Gagarina
a
Czerniakows
Iwicka
o
F
Jurija
Podchorążych
er
a
Sielecka
ac
ska
Podchorążych
w
7
row
0
500
G
VARSOVIE – PLAN GÉNÉRAL WARSCHAU
1 000 m
H
Warschau (Warszawa) PLATTEGROND WARSCHAU
ock
zes
a
na
ka
Sp
E
3 Museum van het leven tijdens het communisme
kie
on
c
ka
a Puławsk
Chocim
Beeldhouwmuseum
o
a
go a
W
Br
s in
br
wska
ie Ludwik
a Narbutt
Otw
a ow
ec
ie sk
Le
le
82
illowa
Nationaal stadion
ia Księc skiego tow Ponia
d Lu
Kasteel 81 van Ujazdów Agryko
Bagatela
67
ska Min
yskieg
Do
załko
ńsk iecka
Rakow
PRAGA 2
g Jerze
So
Łazienkipark
o Gow r
a
85
Zamo
Górnośląs
Jazdow
Mars
na
l Po
Wa r y
Al. Ujazdowskie
na
o
ńsk
a nicz Żup
I
Centrum Nauki Kopernik
1
Neonmuseum
cz
Sz
ow źk c
ska yń mż Ło s ka h ow Lo c
czy
Warszawa Wschodnia
130
SK
MO KRZY ĘTO
s ciu
bra
rna
Do
wa
wska
l Po
61
ę Kaw
wska
Ząbko
Station Narodowy
é
ś Ko
Bro
załko
77 21 65 22 Piękna 18 96 Chopina PL. KONSTYTUCJI Ko 8
Politechnika
ka
rg Ta
a
D
cie Przedmies
le
im. marsz. E. Rydzasmigłegopark Hoźa
128
a
i" ska ośc leń darn i l a tock "So los Al. Bia
129
z re yb W
isł W
ze re yb W obra
ie owsk
Krak
Książęca
ko wa Wyzwolen ia
dz
ów
ka
kie
9
skie
zolim
Jero
szy
low
Wi
I ŚW
a Wilcz
RONDO JAZDY POLSKIE
we
ak
ńs
ańs
So
Nowy Świat-Uniwersytet
RONDO R. DMOWSKIEGO
cz
llo
kie els e H
Gd
Copernicus Wetenschapscentrum ST
POWISLE
Al.
z
Sta
go kie ws l 29 137 oto krze Museum p ło . K S. O van Praga I . Ks
Barokkerk van de Visitatiezusters
Mars
źa
wa
Centrum
tus
Dworzec Wileński
SKO SLA SKI ST W MO ĄBRO D
n Se
Ra
a ow
Orthodoxe kerk Maria Magdalena
STARE MIASTO
a M io do
gie Ja
z´e
ź bre Wy
bre Wy a
sz
Zoologicznipark
tow
s Mo
H
ow
M
II
G Sz
I
br
o
j
F
Dą
E ŃSK
GDA OST
114
Reisbureaus A Anna Travel (plattegrond E6, 18): ul. Marszałkowska 55-73, lok 17 T 22 622 45 46 of 0801 000 632 o annatravel.pl. Geopend ma.-vr. 10.0018.00 u (za. tot 14.00 u). Verkoopt kaartjes voor Eurlines en een groot aantal busmaatschappijen. A Trakt (detailkaart I E4, 12): ul. Kredytowa 6 T 22 827 80 69 o trakt.com.pl. Het bureau van de gidsen van de PTTK, het Poolse bureau voor toerisme.
warschau en omgeving
`
`
Diversen A Geograf (detailkaart I D5, 5): al. Jerozo limskie 61 T 535 520 270. Dag. geopend 10.0020.00 u (zo. tot 18.00 u). Alle mogelijke kaarten van Polen. Ook voor globetrotters die andere delen van de wereld willen ontdekken zijn er kaarten. A Carrefour Express (detailkaart I E5, 14): al. Jerozolimskie 23. Dag en nacht geopend . Voor dringende zaken, zelfs een plekje om een snelle hap te eten! `
`
MET DE BUS, TRAM EN METRO Het Zarząd Transportu Miejskiego (ZTM; beheer stadsvervoer T 19 115 o ztm.waw.pl) heeft een solide netwerk dat de stad efficiënt doorkruist. De trams zijn ideaal in het centrum, voor meer afgelegen bestemmingen neem je de bus of de metro. • De bus: tenzij je ze allemaal uit het hoofd wilt leren, onthoud je dat de bussen met het (rode) nummer 4 of 5 alleen bij de belangrijkste haltes stoppen. Lijnen E1 tot E9 zijn expresbussen; N staat voor nachtbus. • De tram: de toeristische lijn L (za.-zo. eind juni-begin sept., 9 bussen 12.00-18.00 u) maakt een lus van een uur door de stad (Praga inbegrepen). Trams uit de jaren 1950. Vertrek en eindhalte pl. Narutowicza (plattegrond C6-7). De andere lijnen doorkruisen Warschau (dag., circa 6.00-23.00 u) over de oost-westas en de noord-zuidas. Voor diagonale routes moet je dus overstappen. • De metro: dag. 5.00-1.00 u (vr.-za. tot 3.00 u); om de 3-15 min. Lijn 1 verbindt de wijk Bielany (station Młociny) met de zuidelijke buitenwijk (Ursynów-Kabaty). Lijn 2 verbindt het westen van het centrum (Rondo Daszyńskiego) met de wijk Praga op de oostelijke oever van de Wisła (Dworzec Wileński). Ze kruisen elkaar in station Świętokrzyska. De stations liggen ver uit elkaar, de metro is dan ook interessanter voor de inwoners van Warschau dan voor de toeristen. `
JE VERPLAATSEN
TE VOET Je kunt de oude stad en de historische stadskern heel gemakkelijk te voet ontdekken. Metro, tram en bus zijn voor de afgelegen wijken. De brede en niet al te vervuilde lanen zijn leuk voor wie graag de stad verkent. De grote, groene parken vormen een groene ring (zuiden en oosten) en sommige oevers van de Wisła zijn nog heerlijk ongerept en begroeid, zodat je ook daar aangenaam kunt wandelen.
MET DE FIETS
f Veturilo: T 22 244 13 13 of 22 382 13 12 o veturilo.waw.pl. Waarborg 10 złoty, 20 min
gratis, daarna 21-60 min: 1 złoty, 2de uur: 3 złoty; 3de uur: 5 złoty; daarna 7 złoty. Goed fietsnetwerk, met punten in de hele hoofdstad. Let op: de prijzen stijgen, terwijl je zou verwachten dat ze dalen! Registreer je van tevoren online. Bij ieder punt staan instructies in het Engels. Kaartje van het netwerk bij de Bureaus voor Toerisme.
Kaartjes, prijzen Goed nieuws: metro, bus en tram in Warschau gebruiken hetzelfde kaartje, te koop in alle kios ken of postkantoren, bij de automaten op sommige voertuigen of bij bepaalde haltes. Verplicht af te stempelen. Het netwerk bestaat uit twee zones, maar er zijn maar heel weinig toeristen die ook zone 2 gebruiken. • Traject (zone 1): 3,40 złoty (20 min rijden), 4,40 złoty (75 min rijden, overstap inbegrepen) of 7 złoty (90 min). • Kaartje 24 uur, heel handig voor de dag waarop je de meer afgelegen plaatsen wilt bezoeken: 15 złoty (zone 1) of 26 złoty (zones 1 en 2). • Weekendtarief voor 2 zones (vr. 19.00-ma. 8.00 u): 24 złoty.
115
veturilo heeft fietsverhuurpunten in heel warschau .
Warschau (Warszawa) SLAPEN
MET DE TAXI De taxi’s werken met een taximeter en de tarieven liggen lager dan in andere Europese hoofdsteden. Vermijd chauffeurs die ronselen in de stations en op toeristische plaatsen. • Eerste aanslag: 8 złoty. • Tarief voor een rit: in het centrum 3 złoty per km overdag en 4,50 złoty per km ‘s nachts; naar de buitenwijken 6 złoty overdag en 9 złoty per km ‘s nachts. Wachten kost 40 złoty per uur. Enkele maatschappijen: U Express Taxi: T 196 63. U Super Taxi: T 196 22. U Wawa Taxi: T 196 44 of 22 333 44 44. Als je chauffeur alleen Pools spreekt, laat je hem de naam of het adres van je bestemming zien in het Pools. `
MET DE AUTO In de hele stad, maar ook in de buitenwijken moet je betalen om te parkeren (ma.-vr. 8.00-18.00 u; 3-4,20 złoty per uur). Bij sommige parkeermeters moet je je kenteken ingeven (volg het Engelstalige menu). Betalen kan ook met je mobieltje, download de app. SLAPEN Goed om te weten: de hotelprijzen zijn goedkoper tijdens het weekend dan doordeweeks, en
in de zomer en tijdens feestperiodes. Voor de hostels geldt het omgekeerde. We geven bij ieder etablissement aan hoe je er het beste kunt komen vanaf het centraal station (Warszawa Centralna).
CAMPINGS
C Majawa Camping 123 (plattegrond A7, 20): ul. Bitwy Warszawskiej 15/17 T 22 822 91 21 o majawa.pl. 4 km van het centrum.
Bus 158 of 517 en een stukje te voet. Het hele jaar door geopend. Staanplaats voor een tent 100 złoty, bungalows met of zonder badkamer 105-155 złoty voor 2 personen. Wifi. 800 m van het bus- en treinstation Warsawa Zachodnia. Een klein, niet al te uitnodigend terrein, maar het is de enige camping van de stad. We melden dit adres meer dan dat we het aanbevelen. Een dozijn eenvoudige bungalows.
JEUGDHERBERGEN EN HOSTELS HEEL GOEDKOOP TOT DOORSNEEPRIJS (minder dan 240 złoty of circa € 60)
H Schronisko
Młodzieżowe Agrykola (plattegrond F6, 25): ul. Myśliwiecka 9 T 22 622 91 10 o agrykola-noclegi.pl. Een eindje van Myśliwiecka, tussen het Poolse radiostation
warschau en omgeving
116
en een atletiekpiste; je moet onder de snelweg door. Tram 10 en bus 182. Slaapzaal (5-20 bedden) 50-60 złoty per persoon. Tweepersoonskamer met badkamer 220 złoty, korting met de internationale jeugdherbergkaart of de kaart van Euro26. Ontbijt niet inbegrepen. Internet, wifi. Tweepersoonskamers op de eerste verdieping. De slaapzalen op zolder zijn zeer aangenaam. Mooi bedlinnen, kast die je met een sleutel kunt afsluiten. Je hebt een kleine keuken tot je beschikking, waar je thee of koffie kunt zetten. Biljart en café-restaurant. Prima ontvangst, mooie ligging in het groen, aan de rand van het Łazienkowskipark. H Oki Doki Hostel (detailkaart I E4, 33): pl. Dabrowskiego 3 T 22 828 01 22 o okidoki. pl. Receptie op de 2de verdieping e Świętorzyska. Slaapzaal (3-8 bedden) 29-90 złoty per persoon, tweepersoonskamer zonder badkamer 128-190 złoty, tweepersoonskamer met badkamer 154-260 złoty. Ontbijt inbegrepen bij de tweepersoonskamers, anders 15 złoty per persoon. Internet, wifi . Drie verdiepingen in een oud regeringsgebouw. Kreeg een aantal keren een onderscheiding door Hostelworld. Geslaagde inrichting, verzorgd en aangenaam (met hoge plafonds en houten vloeren hier en daar). Allemaal met een persoonlijk tintje en volgens verschillende thema’s gedecoreerd. Onberispelijke inrichting: kluisjes, individuele lampjes, enzovoort en in sommige kamers uitzicht op het park. Kleine keuken, gezellige bar om te ontbijten of voor het happy hour (19.00-20.00 u) en veel informatie over de stad en wat er op dat moment gaande is. Organiseert een paar keer per week een ‘gratis’ rondleiding (geef een fooi als je tevreden bent). Het belangrijkste zouden we bijna vergeten, de ontvangst is uitstekend! H Dream Hostel Warsaw (detailkaart II E3, 26): ul. Krakowskie Przedmieście 55 T 22 419 48 48 : warsaw@dream-hostels.com. Slaapzaal (4-8 bedden) 45-70 złoty per persoon (90-130 złoty rond 1 jan.!). Tweepersoonskamer met badkamer 200-220 złoty (300 złoty rond 1 jan.). Ontbijt 15 złoty. Internet, wifi . Een moderne, comfortabele en fantastisch gelegen jeugdherberg, aan de poorten van de oude stad! Al je gebeden zijn verhoord! Ruim gebouw `
`
`
(150 bedden), maar heel goed ingericht. De slaapzalen (gemengd of alleen dames) zijn niet zo groot, maar hebben hoge plafonds en elk zes tot acht (orthopedische) bedden met een lampje, stopcontact, kluisje en gordijn (meer intimiteit dus). Tweepersoonskamers (rustig, achterin) met eigen badkamer. En wat krijg je daar nog bij? Een café met bar en zitbanken op de vijfde verdieping, een gezellige keuken, een gratis bagagekluis en een wasserette. H Warsaw Downtown Hostel (plattegrond E6, 21): ul. Wilcza 33 T 22 629 35 76 o warsawdowntown.pl. Slaapzaal 49-60 złoty, tweepersoonskamer 179-189 złoty, ontbijt inbegrepen. Internet, wifi. Dit is wat je noemt een luxejeugdherberg! Het huis is niet al te groot, telt zes slaapzalen met vier bedden en drie privékamers, allemaal met een eigen badkamer, veel daglicht, een stopcontact en een kluis (voor iedereen in de slaapzaal). Elke dag gratis activiteiten (Pools koken bijvoorbeeld) en de uitbaters hebben zelfs een app ontwikkeld voor een stadsbezoek! Een douche waar je je kunt opfrissen nadat je bent uitgecheckt. 200 m verderop ligt de Chillout Hostel (plattegrond E6, 22; ul. Poznańska 7-5 T 22 409 98 81 o chillouthostel.pl, internet, wifi), van dezelfde eigenaren. Ruime slaapzalen (acht bedden), een veelkleurige salon met knusse keuken, limonade waarvan je de hele dag mag drinken en … veel vrouwelijke gasten! H Hostel Centrum (detailkaart I D4, 23): ul. Emilii Plater 36A T 22 652 00 10 o warsawhostelcentrum.pl. Op de binnenhof, achterin links (lichtgrijs gebouw). Slaapzaal 40-80 złoty, tweepersoonskamer 114 złoty, geen ontbijt. Internet, wifi . Op een steenworp afstand van het Paleis voor Cultuur en Wetenschap, maar rustig gelegen. Ruime, moderne jeugdherberg in een gere noveerd gebouw. Vooral slaapzalen (onberispelijk en heel goed uitgerust) met twee- tot acht bedden en een tweepersoonskamer. In elke kamer hangt een grote foto van een bekend Pools persoon. Met QR-code als je meer wilt weten! Iedereen deelt de grote badkamers (met föhn). Keuken met magnetron en gratis bagagekluis. H Hostel Helvetia (detailkaart I E4, 34): ul. Sewerynów 7 T 22 826 71 08. o hostel- `
`
117
`
`
HOTELS IETS LUXUEUZER (240-400 złoty of circa € 60-100)
H Chopin Boutique B&B (detailkaart I E-F4, 37): ul. Smolna 14 T 22 829 48 00 o bbwarsaw.com. Op de 2de verdieping. Tram 7, 9, 22, 24, 45 en 77. Reserveren aanbevolen. Tweepersoonskamers 300-320 złoty, appartement circa 450 złoty voor 2 personen, ontbijt inbegrepen. Internet, wifi . Op de bovenverdie`
ping van een knus gebouw in een rustige straat (park vlak bij). In deze B&B voel je je meteen thuis. De gasten gaan voor het ontbijt gezellig aan een grote tafel zitten. Leuk ingerichte kamers met oud meubilair, hetzelfde geldt voor de ruime studio’s (55-65 m²) met salon en keukentje. De grootste, The Queen, voor vier personen is met zijn art-nouveau-inrichting echt top. Prima ontvangst in het Engels. Een charmant adresje. H Apple Inn (detailkaart I E5, 24): ul. Chmielna, 21/22B T 22 826 36 44 en 601 746 006 o appleinn.pl. Op de binnenhof, op de 4de verdieping. Tweepersoonskamer 259 złoty. Wifi . Je klimt naar de vierde verdieping (geen lift), waar een mooie rij heel trendy en comfortabele kamers ligt. Rustig, etherisch wit. Enkele van de grootste kamers hebben een keuken. In ieder geval is er ook een gemeenschappelijke keuken met thee, koffie, melk, jus en ander lekkers (gratis): dat zie je niet zo vaak in een hotel! Als je echt wilt ontbijten, kun je terecht op de begane grond, in het Café Vincent, een Franse bakker- banketbakker (20-30 złoty). Goede ontvangst. H Castle Inn (detailkaart II E2, 44): ul. Świętojańska 2 T 22 425 01 00 o castleinn. pl. Ingang op het kasteelplein. Tram 10, 17 of 33 en vervolgens 18, 20 of 23. Reserveren aanbevolen. Afhankelijk van het seizoen en het type, tweepersoonskamer 300-450 złoty, ontbijt niet inbegrepen. Internet, wifi . Strategisch gelegen aan het kasteelplein. Een stevig burgerhuis dat ooit een tijdje de Roemeense ambassade was, maar nu een apart hotel huisvest. De bijzondere sfeer in de receptie (paars, vreemde beklede deuren, de stijl van de meubels) wordt doorgetrokken in de kamers, die allemaal een persoonlijke en heel luxueuze inrichting kregen. De mooiste zijn ongetwijfeld de Chopin met piano-elementen die nu als tafel en muurdecoratie gebruikt worden, en de Maharajah die de gasten met een zwaai van het toverstokje verandert in gasten van een biljonair. Het kasteelleven begint hier al in de standaardtwin, zoals de Orient-Express, die ingericht is als een treincoupé. Maak je keuze. Hoffelijke, attente ontvangst. H Metropol Hotel (detailkaart I E5, 36): ul. Marszałkowska 99 a T 22 325 31 00 o hotel`
`
Warschau (Warszawa) SLAPEN
helvetia.pl e Nowy Świat – Uniwersytet. Slaapzalen 3-8 bedden 45-70 złoty, afhankelijk van het seizoen; tweepersoonskamer met of zonder badkamer 160-240 złoty; (eenvoudig) ontbijt inbegrepen. Internet (niet gratis), wifi . Wees gerust, het vergeelde stucwerk op de muren is geen voorbode voor wat erachter schuilt. Dat is namelijk een hippe en functionele jeugdherberg op de eerste verdieping. In de gang hangen een heleboel reisfoto’s van over de hele wereld aan de muur. Simpele en kleurrijke slaapzalen met parketvloer en kasten die op slot kunnen. Salon, gemeenschappelijke keuken, brandschoon sanitair (voldoende). In het bijgebouw Helvetia Plus, in een naburig gebouw, liggen designkamers die prima uitgerust zijn (airco, tv). Keuken die je kunt gebruiken. Het enige minpuntje is dat de kamers op de begane grond liggen en dat er geen uitzicht en weinig lichtinval is. Heel vriendelijke ontvangst, heel wat informatie om je reis uit te stippelen. H Kanonia Hostel (detailkaart II E2, 45): ul. Jezuicka 2 T 22 635 06 76 o kanonia.pl. Midden in de oude stad; de ingang ligt onder een boog. Tram 10, 17 of 33 en daarna 18, 20 of 23. Afhankelijk van het seizoen en de dag van de week slaapzaal (8 personen) 35-60 złoty per persoon, tweepersoonskamer met of zonder badkamer 120-240 złoty. Ontbijt 15 złoty per persoon. Internet, wifi. Een kleine herberg; het grootste voordeel is dat hij midden in de oude stad ligt. Drie verdiepingen, schoon en goed onderhouden en leuke sjablonen op de trap. Geen keuken. Ook enkele appartementen in de oude stad. Wisselende ontvangst.
118
metropol.com.pl. Bij de rotonde van het Paleis voor Cultuur e Centrum. Tweepersoonskamer 300-460 złoty, afhankelijk van de periode; ontbijt inbegrepen. Betaald parkeren. Wifi . Een driesterrenhotel zonder voorgeschiedenis, prima gelegen om de stad te gaan ontdekken. Ruime kamers, modern ingericht. Het grote pluspunt is hier het uitgebreide ontbijtbuffet, maar rustig is het er niet echt: het lawaai van het verkeer dringt door de dubbele beglazing. Vooruit dan maar! Professionele ontvangst en als de prijs niet te veel stijgt, is dit een goede keuze. H Hotel Dom Literatury (detailkaart II E3, 41): ul. Krakowskie Przedmieście 87/89 T 22 635 04 04 o fundacjadl.com. Receptie op de begane grond. Kamers op de 3de verdieping in het achterste gebouw. Tram 10, 17 of 33 en vervolgens 18, 20 of 23. Tweepersoonskamer 350450 złoty , afhankelijk van de duur van je verblijf, ontbijt inbegrepen. Wifi . Een droomligging, vlak bij het kasteel, aan de rand van de oude stad. Een mooi gerenoveerd gebouw dat ooit de thuishaven was van Poolse schrijvers en dat een overjarige charme ademt. Het dozijn kamers zijn licht, ruim, goed ingericht en hebben een nieuwe badkamer. Sommige kamers hebben een prachtig uitzicht op het kasteel. H Hotel Hetman (plattegrond G2, 29): ul. Ks. Kłopotowskiego 36 T 22 511 98 00 o hotelhetman.pl. Op de rechteroever van de Wisła, aan de rand van de wijk Praga e Dworzec Wileński. Afhankelijk van de periode en de dag van de week, tweepersoonskamer 210-410 złoty, ontbijt inbegrepen. Parkeerterrein. Wifi . Voor mensen die in Praga willen logeren. Klassehotel, achter een mooie voorgevel. Grote klassieke kamers, ruim en van alle gemakken voorzien. Een plek om aan te bevelen dus, vooral in de zomerweekenden, wanneer de tarieven erg aantrekkelijk worden. Net ernaast het bios copencentrum Praga, dat gebouwd is op de plek van een oude bioscoop uit de jaren 1950. De bas-reliëfs van het type realistisch socialisme zijn in het nieuwe gebouw verwerkt. H Residence 1898 (detailkaart I E6, 35): ul. Marszałkowska 72/8 (ingang ul. Skorupki, achterin) T 22 523 62 77 o 1898.pl. Afhankelijk
warschau en omgeving
`
`
`
van de duur van je verblijf, studio’s (52 m²) 320330 złoty op basis van een week. Wifi . Hier komen veel zakenlui. Leuk voor wie van plan is een paar dagen in Warschau te blijven. Schitterende appartementen van 50 tot 70 m², heel modern en enorm goed onderhouden. Veel beige en bruin. De ‘kleinere’ kamers hebben een salon met keuken, de grotere een salon met afgescheiden keuken. Overal badkamer en douche. Attent personeel, gedempte sfeer. Wasmachine. Vaak mogelijk vanaf twee tot drie nachten, afhankelijk van de beschikbaarheid. `
LUXUEUS TOT HEEL LUXUEUS (meer dan 400 złoty of circa € 100)
H Rialto Hotel (plattegrond D6, 31): ul. Wilcza 73 T 22 584 87 00 o rialto.pl. Tram 10, 17 of 33. Afhankelijk van de periode en de dag van de week, tweepersoonskamer 420-900 złoty, ontbijt niet inbegrepen. Wifi. Als je jezelf een keer plezier wilt doen, kun je dat maar het beste hier doen! Het is een gebouw uit de jaren 1900 dat min of meer heelhuids uit de oorlog gekomen is. Vier typen kamers (Belgisch, Weens, Afrikaans en Engels), die de verschillende art-nouveaustijlen illustreren, allemaal even schitterend. Alles is tot in de kleinste details helemaal in de oude stijl teruggebracht (de meubels natuurlijk, maar ook wandlampen, deurknoppen, pâtes de verre), en niet te vergeten de badkamers, die ook helemaal in stijl zijn. Ze zijn in wit-, bruin- en zwarttinten uitgevoerd en beschikken over alle gemakken van de 21ste eeuw. De prijzen spelen een beetje te veel in op vraag en aanbod. Meer dan 700 złoty per nacht, vergeet het maar. H Residence St Andrew’s Palace (detailkaart I E5, 40): ul. Chmielna 30 T 22 826 46 40 o residencestandrews.pl e Centrum. Appartementen 400-650 złoty voor 2 personen, afhankelijk van de dag van de week en het seizoen. Ontbijt inbegrepen. Reserveren verplicht. Wifi . Een eeuwenoud, fraai wit gebouw met een mooie binnenhof. Ruime appartementen (50 m²), klassieke luxe, mooi donkerhouten meubilair, tapijten en dikke stoffen. Salon met eetkamer, keuken en kamer zijn goed uitgerust `
`
119
`
van de week en de periode . Een weelderig paleis met art-deco-inrichting (kijk maar naar de lobby en de lift) dat van 1901 stamt. Maar vergis je niet: de Trotter wil zich absoluut niet het niveau van een ‘kasteelgids’ aanmeten! Dit hotel biedt namelijk in bepaalde weekenden lagere tarieven. Profiteer ervan, want het is dé gelegenheid om van alle luxe van dit soort hotels te genieten: schitterende, elegant ingerichte kamers, maar ook een fitnessclub, zwembad, bar en natuurlijk een zeer professionele ontvangst. `
ETEN Ondanks de opmars van ‘global food’ biedt de Poolse keuken een stevig weerwoord. De gerechten zijn betaalbaar tot goedkoop, goed zo! De meeste restaurants zijn doorlopend geopend van de lunch tot de laatste klant van die avond, meestal rond 22.00 u. De lunchformule loopt tot 16.00 u en is altijd een buitenkans. Voor een snelle hap voor weinig geld in een leuke sfeer trek je naar de mlecznybars. Adresjes wat verderop zijn opgegeven met aanduiding van de verbinding vanuit het centrum (e Centrum). de art - deco - inrichting van le royal bristol dateert van 1901 .
Warschau (Warszawa) ETEN
(tv, dvd-speler, vaatwasmachine, wasmachine, airco, enzovoort). Een ideaal adres om je in Warschau helemaal thuis te voelen. Topontvangst! H Polonia Palace Hotel (detailkaart I E5, 46): al. Jerozolimskie 45 T 22 318 28 00 o poloniapalace.com e Centrum. Tweepersoonskamer 300-1000 złoty, afhankelijk van de dag van de week, de periode en het comfort. Van standaardkamer (20 m²) tot ‘Engels appartement’ (150 m²); van het weekend (voordeelprijs) tot een dag doordeweeks (duizelingwekkende prijs); van de zichtbare luxe van de gevel tot de chique en discrete charme binnen; je grijpt de kans om even te genieten van dit pareltje dat je meeneemt door de geschiedenis. Het Polonia is namelijk het enige hotel dat de Tweede Wereldoorlog heeft overleefd. Wat een stijl! En wat een uitzicht op het Paleis voor Cultuur (vooral vanuit de hoekkamers). H Le Royal Bristol (detailkaart II E3, 42): ul. Krakowskie Przedmiescie 42/44 T 22 551 10 00 o hotelbristolwarsaw.pl. Midden op de koninklijke laan, in het nieuwe stadsgedeelte. Tram 10, 17 of en vervolgens 18, 20 of 23. Kamer vanaf 450 złoty, afhankelijk van de dag
136
warschau en omgeving
X Beeldhouwmuseum (Muzeum Rzeźby w • Middeleeuwse galerie: mooie collectie reli-
Krŏlikarni; buiten plattegrond, via E8): ul. Puławska 113A T 22 843 15 86 o krolikarnia. mnw.art.pl. Tram 4, 10, 14 of 18. Geopend di.-zo. 11.00-18.00 u (do. tot 20.00 u). Gratis toegang. Tijdelijke tentoonstellingen: 14 złoty. Vooral mooi vanwege het leuke park met enkele beelden en het neoklassieke gebouw met zuilen, waarin tijdelijke tentoonstellingen lopen. `
In het westen
X Museum voor Moderne Kunst (Muzeum
Sztuki Nowoczesnej; detailkaart I D5): ul. Pańska 3 T 22 596 40 10 o artmuseum.pl. Geopend di.-zo. 12.00-20.00 u. Gratis toegang. In afwachting van het grote museum voor het Paleis voor Cultuur en Wetenschap (de opening wordt steeds uitgesteld) krijg je hier een krap overzicht. Toch is alles in het werk gesteld om interessante tijdelijke tentoonstellingen op te zetten rond hedendaagse artiesten uit alle windstreken en van alle stromingen. `
In het oosten
XXX Nationaal Museum (Muzeum Narodowe; detailkaart I E5): al. Jerozolimskie 3
T 22 629 30 93 o mnw.art.pl. Geopend di.-zo.
10.00-18.00 u (do. tot 20.00 u). Toegangsprijs: 15 złoty (permanente tentoonstelling) of 25 złoty (inclusief de tijdelijke tentoonstelling), audiogids inclusief; kortingen mogelijk; di. tijdelijke tentoonstelling gratis toegang . Een museum waaraan voortdurend gewerkt wordt. In welke volgorde worden de collecties tijdens je bezoek tentoongesteld? Zelfs Copernicus zou ervan gaan duizelen. In welke volgorde ook, dit ontdek je in elk geval: `
gieuze schilderijen en beeldhouwwerken met zijn retabels uit heel Polen. Let goed op bepaalde details van deze retabels, want de makers van deze veelkleurige houten panelen, afkomstig uit Gdańsk, Silezië en de oude grensgebieden van Polen, schilderden met veel oog voor detail het lijden van de martelgang van Christus. Een Christus in een morbide reconstructie van de kalvarietocht, met beelden op ware grootte van gemartelden, met bijvoorbeeld echte haren. • In de Europese schilderijenzaal vind je werken van de Vlaamse en de Italiaanse school, met onder meer De kaartenspeler van Rombouts, Card Sharps van Crabeth II, De oude vrouw van Todeschini. Ook mooie keukentaferelen van Snyders en een heel heldere Ark van Noach van Savery. • Galerie met Poolse en Europese portretten: veel ruimte voor Cranach de Jonge, met een aangrijpende, bijna naïeve reeks notabelen uit Gdańsk. Bekijk ook Man met boek van Palamedesz. • Kunstgalerie uit de 19de, 20ste en 21ste eeuw: historische werken van schilder Matejko, waaronder een monumentale De Slag bij Grunwald dat je een beeld geeft van hoe het Pools-Litouwse leger de Teutoonse ridders verplettert. Enkele persoonlijke werken, zelfportretten en familietaferelen. Geschiedenis: Christus die preekt in Kafarnaüm van Gottlieb, waarop Christus is afgebeeld als een jood, of Redding van de Tataarse gevangenen van Brandt; Michałowski en zijn Duistere Napoleon. Aardrijkskunde: een interessante serie van Chalmónski en Pankiewicz (taferelen in verscheidene Franse steden: SaintTropez, Chartres, Parijs). Verder ook nog Rodakowski, Van Kessel en zijn Gezinsportret of Circus van
WIST JE DIT? RAD VAN FORTUIN? | Een sluwe list van de vos die tekeergaat in het hoenderhok, helse vlammen. In de middeleeuwen hield het rad verband met Satan, een beeld dat we terugzien in de religieuze iconografie, waarbij Judas wordt afgebeeld met een wilde haardos (handig om hem te herkennen op Bijbeltaferelen!). Hij krijgt in deze hitparade van verafschuwde personen gezelschap van Kaïn, Delilah, Saul en Esau, ook allemaal met flamboyante pruiken.
137
`
gisch overzicht geeft van de verschillende wapens die in Polen werden gebruikt, van het begin der tijden tot nu: wapenuitrustingen, helmen, geweren, pistolen, uniformen, enzovoort. Het zware materieel – karren, vliegtuigen, kanonnen uit de 17de eeuw, in elkaar geflanste tanks van de opstand van Warschau – is buiten opgesteld. Voor die prijs misschien de omweg waard, al was het maar vanwege het prachtige edelsmeedwerk op de vele sabels. XXXd Centrum Nauki Kopernik (Copernicus Wetenschapscentrum; plattegrond F3-4): Wybrzeże Kościuszkowskie 20 T 22 596 41 00 o kopernik.org.pl e Centrum Nauki Kopernik. Vanaf de Krakowskie Przedmieście volg je de Obożna. Geopend di.-vr. 9.00-18.00 u, za.zon- en feestdagen 10.00-19.00 u. De kaartverkoop sluit 1 uur voor sluitingstijd. Toegangsprijs: 27 złoty, jongeren 2-19 jaar 18 złoty; kortingen mogelijk. Alles is vertaald naar het Engels . Dit Wetenschapscentrum is gevestigd aan de oever van de Wisła en wil een breder publiek kennis laten maken met de wetenschap via het demonstreren van experimenten en interactieve, vaak vernieuwende tentoonstellingen. Dit concept is niet nieuw, maar de omgeving is absoluut geslaagd. Groot en klein leert hier bouwen, oplossen en experimenteren.
in het centrum nauki kopernik maken
`
jong en oud kennis met de wetenschap .
Warschau (Warszawa) WAT IS ER TE ZIEN?
Wojtkiewicz. Je ontdekt ook de opkomst van het impressionisme dat je voelt bij Podkowinski en Ślewiński, die duidelijk beïnvloed is door zijn vriend Gauguin, zoals je ziet in zijn Bretonse vrouwen rond een mand met appels. Tot slot enkele werken van Franse meesters, zoals Antibes in de ochtend van Signac, een buste van Maillol, twee modellen van Carpeaux, maar ook werk van Ingres (Homme nu), Van Dongen (landschap van SaintTropez) en Courbet (Rivage). Een kleine ruimte gewijd aan Wyspiański. • De zaal met antiquiteiten: toont naast enkele Etruskische, Egyptische en Romeinse stukken, de buitengewone schat die Poolse archeologen in 1960 ontdekten in de stad Faras in het antieke Nubië, tegenwoordig Sudan: kapitelen, zuilen en vooral een zestigtal christelijke fresco’s uit de 8ste en de 12de eeuw, uit een koptische kathedraal. X Muzeum Wojska Polskiego (Legermuseum; detailkaart I F5): in hetzelfde gebouw als het Nationaal Museum T 22 629 52 71 o muzeumwp.pl. Geopend wo. 10.00-17.00 u, do.-zo. 10.00-16.00 u. Toegangsprijs: 15 złoty . Lees er de geschiedenis van Polen nog eens op na en je zult begrijpen wat een sleutelrol het leger gespeeld heeft voor de zo vaak verknipte en van de kaart geveegde Poolse natie. Met deze gedachte gewapend betreden wij het museum, dat een chronolo-